VẠN ĐẠO ĐƯỜNGHALL OF MYRIAD PATHSEnglishENVề trang Thầy Ưng Khiêm
VẠN ĐẠO ĐƯỜNG

Nhà thờ Cổ Amsterdam (Oude Kerk)

Tòa kiến trúc cổ xưa nhất còn tồn tại của thủ đô Amsterdam, nơi những người thợ đóng tàu thế kỷ 14 đã dựng nên vòm trần gỗ sồi lớn nhất châu Âu bên trên 2.500 phiến đá bia mộ.

Thánh hiến
17 tháng 9 năm 1306
bởi Giám mục Utrecht trên nền nhà nguyện gỗ khoảng năm 1213
Vòm trần và sàn đá
1390 / 2.500 bia mộ
vòm gỗ sồi Trung cổ lớn nhất châu Âu, sàn lát toàn bộ bằng bia mộ
Xếp hạng
Rijksmonument số 3990
thuộc Top 100 di tích quốc gia Hà Lan tại quảng trường Oudekerksplein

Bước qua những con phố lát đá cuội dọc bờ kênh Oudezijds Voorburgwal ở khu phố cổ nhất của thủ đô Amsterdam để tiến vào quảng trường Oudekerksplein, quý vị sẽ thấy một khối nhà thờ gạch và đá rộng mênh mông với những mái đầu hồi xếp lớp bên nhau cùng ngọn tháp chuông vươn cao 67 mét giữa bầu trời. Mở cánh cửa gỗ bước vào bên trong, toàn bộ sự náo nhiệt của phố phường lập tức lùi lại phía sau để nhường chỗ cho một không gian ngập tràn ánh sáng tự nhiên chiếu xuyên qua những khung cửa sổ cao vút, rơi xuống mặt sàn rộng 3.300 mét vuông được lát kín hoàn toàn bằng những phiến đá bia mộ xám trầm.

Đây là Nhà thờ Cổ Amsterdam (tiếng Hà Lan: De Oude Kerk), công trình kiến trúc lâu đời nhất còn đứng vững của thành phố Amsterdam. Khởi nguyên là một nhà thờ Công giáo thời Trung cổ dâng kính Thánh Nicolas của giới thủy thủ và thương nhân từ năm 1306, rồi trở thành nhà thờ Tin Lành Cải cách sau biến cố năm 1578, Oude Kerk vừa được ví như phòng khách lịch sử của người dân Amsterdam suốt hơn bảy thế kỷ, vừa là thánh đường âm nhạc gắn liền với tên tuổi nhà soạn nhạc đại phong cầm Jan Pieterszoon Sweelinck và danh họa Rembrandt van Rijn.

Nhà thờ Cổ Amsterdam (Oude Kerk)
Nhà thờ Cổ Amsterdam (Oude Kerk). Ảnh: Yair Haklai, giấy phép CC BY-SA 4.0, nguồn Wikimedia Commons.

ITừ Nhà Thờ Thánh Nicolas Thời Trung Cổ Tới Nhà Thờ Cải Cách Oude Kerk

Ngày nay công trình được gọi giản dị là Oude Kerk (nghĩa là Nhà thờ Cổ), nhưng trong suốt gần ba thế kỷ đầu tiên kể từ khi được thánh hiến vào năm 1306, tên gọi chính thức của ngôi đền là Nhà thờ Thánh Gioan Tẩy Giả và Thánh Nicolas, thường gọi gọn là Sint-Nicolaaskerk (Nhà thờ Thánh Nicolas).

Theo giáo nghĩa

Việc cư dân buổi đầu của làng chài bên đập nước sông Amstel (Amsteldamme) chọn Thánh Nicolas thành Myra làm vị thánh bổn mạng cho ngôi nhà thờ giáo xứ đầu tiên mang ý nghĩa gắn liền với sinh kế sông biển. Trong truyền thống Kitô giáo, Thánh Giám mục Nicolas là đấng bảo trợ của ngư dân, thủy thủ, thợ đóng tàu, thương nhân hàng hải và trẻ nhỏ, đồng thời cũng được tôn nhận làm vị thánh bảo hộ của toàn thành phố Amsterdam. Mãi tới đầu thế kỷ 15 (khoảng năm 1408), khi thành phố mở rộng sang bờ tây sông Amstel và xây dựng thêm ngôi nhà thờ giáo xứ thứ hai bên quảng trường Dam mang tên Nhà thờ Mới (Nieuwe Kerk), người dân mới bắt đầu gọi ngôi nhà thờ bên bờ đông là Oude Kerk để phân biệt.

Sau ngày 26 tháng 5 năm 1578, khi hội đồng thành phố Amsterdam chuyển sang chế độ Cải cách Kháng Cách trong sự kiện lịch sử gọi là Alteratie, Oude Kerk trở thành nhà thờ chính của Giáo hội Cải cách Hà Lan (Nederduitse Gereformeerde Kerk, nay thuộc Giáo hội Tin Lành tại Hà Lan, viết tắt là PKN). Theo thần học Cải cách của Jean Calvin, các bàn thờ phụ của các phường hội thủ công cùng tượng ảnh các thánh được dỡ bỏ, không gian nội thất được làm sáng thoáng để đặt trọng tâm vào việc lắng nghe giảng giải Lời Chúa từ tòa giảng gỗ ở trung tâm và tiếng đàn đại phong cầm hòa cùng thánh vịnh.

Theo sử liệu

Sự chuyển dịch tôn giáo năm 1578 tại Amsterdam đã tạo nên một cấu trúc không gian thú vị ngay trong khu phố cổ: khi nhà thờ lớn Sint-Nicolaaskerk trở thành Oude Kerk của người Tin Lành, những tín hữu Công giáo vẫn muốn giữ lòng tôn kính vị thánh bổn mạng của thành phố đã lập nên các nhà thờ ẩn trên gác mái ngay sát bên cạnh, tiêu biểu nhất là Nhà thờ ẩn Chúa Nhân Lành của Chúng Ta Trên Gác Xép (Ons' Lieve Heer op Solder) chỉ cách tháp chuông Oude Kerk chưa đầy một trăm mét về phía đông.

Chỗ hay hiểu lầm

Nhiều người khi bước vào Oude Kerk và thấy 2.500 phiến đá bia mộ lát kín mặt sàn thường lầm tưởng chỉ có đúng 2.500 người được chôn cất tại đây. Trên thực tế, vì nhà thờ được xây trên nền đất than bùn thấp trũng và nghĩa trang ngoài trời rất hẹp, mỗi huyệt mộ dưới sàn đá đều là mộ gia tộc nhiều tầng được sử dụng qua nhiều thế hệ từ thế kỷ 14 cho tới năm 1865 (khi chính phủ Hà Lan ban hành luật cấm chôn cất bên trong nhà thờ vì lý do vệ sinh dịch tễ). Các nguồn tư liệu ghi hai con số bổ sung cho nhau mà thư viện đều nêu rõ: có hơn 10.000 công dân Amsterdam được ghi nhận danh tính rõ ràng trong sổ bộ an táng của nhà thờ, và nếu tính tổng cộng tất cả các tầng mộ vô danh từ thời Trung cổ tới năm 1865 thì ước tính có tới khoảng 60.000 người đã yên nghỉ dưới lòng đất Oude Kerk.

IIHơn Bảy Thế Kỷ Mở Mang Cùng Đô Thị Amsterdam

Lịch sử xây dựng của Oude Kerk phản ánh trực tiếp sự trỗi dậy của Amsterdam từ một xóm chài nhỏ bên cửa sông Amstel thế kỷ 13 trở thành thương cảng giàu có bậc nhất thế giới trong Thời kỳ Hoàng kim Hà Lan thế kỷ 17. Qua nhiều đợt cơi nới các nhà nguyện bên của các phường hội thương nhân và thủy thủ, một ngôi nhà thờ hình chữ thập ban đầu đã biến đổi thành một nhà thờ hội trường đa diện (hallenkerk) rộng lớn bậc nhất vùng Bắc Holland.

  • Khoảng 1213Nhà nguyện bằng gỗ trên gò đất bồi bên sông Amstel
    Các cuộc khai quật khảo cổ học từ năm 1951 tới 1979 dưới sàn nhà thờ đã phát hiện dấu vết một nhà nguyện bằng gỗ cùng nghĩa trang của ngư dân dựng trên gò đất cát tự nhiên từ đầu thế kỷ 13, sau đó được thay bằng một nhà thờ đá nhỏ kiểu Tiền Gothic khoảng năm 1250 tới 1270.
  • 17 tháng 9 năm 1306Giám mục Utrecht Guy xứ Avesnes chính thức thánh hiến nhà thờ
    Giám mục Giáo phận Utrecht là Đức cha Guy xứ Avesnes (Gwijde van Avesnes) cử hành lễ cung hiến trọng thể ngôi nhà thờ giáo xứ bằng gạch và đá dâng kính Thánh Nicolas, đánh dấu mốc thành lập chính thức trong sử biên niên của Oude Kerk.
  • Khoảng 1390Đóng hệ vòm trần gỗ sồi vùng Baltic lớn nhất châu Âu
    Để mở rộng lòng nhà thờ thành dạng nhà thờ hội trường ba gian mà không làm lún nền đất bùn yếu, các thợ đóng tàu bậc thầy của Amsterdam đã dùng ván gỗ sồi nhập từ vùng Baltic (Estonia) để ghép nên hệ vòm trần gỗ hình thùng úp có diện tích lớn nhất châu Âu thời Trung cổ.
  • 1555 tới 1565Lắp kính màu của Dirck Crabeth và nâng cao tháp chuông
    Năm 1555, danh họa kính màu Dirck Crabeth thực hiện bộ cửa sổ kính màu kiệt tác tại Nhà nguyện Đức Mẹ (Mariakapel). Năm 1565, kiến trúc sư kiêm kỹ sư thời Phục Hưng Joost Jansz Bilhamer thiết kế phần chóp tháp bát giác uốn lượn nâng chiều cao tháp chuông lên 67 mét.
  • 1566 và 1578Biến cố đập phá tượng ảnh và Chuyển giao sang Giáo hội Cải cách
    Tháng 8 năm 1566, làn sóng bài trừ tượng ảnh (Beeldenstorm) tràn qua nhà thờ làm hư hại nhiều bàn thờ Trung cổ. Ngày 26 tháng 5 năm 1578, sau sự kiện Alteratie tại Amsterdam, nhà thờ chính thức chuyển sang phục vụ lễ nghi của Giáo hội Cải cách Hà Lan.
  • 1577 tới 1642Thời đại của nhạc sĩ Sweelinck và danh họa Rembrandt
    Từ năm 1577 tới khi qua đời năm 1621, nhà soạn nhạc Jan Pieterszoon Sweelinck giữ chức danh cầm đại phong cầm tại Oude Kerk, biến nơi đây thành trung tâm âm nhạc của cả châu Âu. Năm 1642, người vợ yêu dấu của danh họa Rembrandt là bà Saskia van Uylenburgh được an táng tại mộ số 29 trong nhà thờ.
  • 1724 tới 1742Chế tác đại phong cầm Baroque Vater-Müller
    Nghệ nhân người Đức Christian Vater chế tạo cây đàn đại phong cầm lớn dưới chân tháp từ năm 1724 tới 1726, sau đó được Johann Caspar Müller mở rộng và hoàn thiện vào năm 1738 tới 1742 thành một trong những cây đàn Baroque vĩ đại nhất Bắc Âu.
  • 1955 tới 2013Đại trùng tu toàn diện và định hình không gian văn hóa di sản
    Sau đợt đại trùng tu kéo dài từ năm 1955 tới 1979 để gia cố móng và vòm gỗ, rồi đợt phục chế giai đoạn 1994 tới 2013, Oude Kerk vừa duy trì buổi lễ thờ phượng Tin Lành sáng Chủ nhật hằng tuần vừa trở thành bảo tàng di sản quốc gia.
Theo sử liệu

Mối gắn bó giữa đại danh họa Rembrandt van Rijn (1606 tới 1669) với Oude Kerk sâu đậm chẳng kém gì với Nhà thờ Tây (Westerkerk) tại Amsterdam, nơi ông được chôn cất cuối đời. Khi còn sống ở khu Sint Antoniesbreestraat, Rembrandt thường xuyên tới Oude Kerk. Chính tại phòng hội đồng giáo xứ (kerkenraadskamer) của Oude Kerk vào ngày 10 tháng 6 năm 1634, Rembrandt và Saskia van Uylenburgh đã ký sổ đăng ký kết hôn, bốn người con của họ gồm Rumbartus, hai bé gái cùng mang tên Cornelia và người con trai duy nhất sống sót đến tuổi trưởng thành là Titus (sinh năm 1641) đều được cử hành lễ rửa tội tại đây. Khi Saskia qua đời ở tuổi 29 vào ngày 14 tháng 6 năm 1642 (ngay trong năm Rembrandt hoàn thành kiệt tác Tuần đêm), bà được an táng ngày 19 tháng 6 năm 1642 dưới phiến đá mộ số 29 ở phía dưới cây đàn phong cầm nhỏ. Hàng năm vào đúng sáng ngày 9 tháng 3 lúc 8 giờ 39 phút, một tia nắng mặt trời mùa xuân chiếu xuyên qua cửa sổ nhà thờ rọi thẳng xuống đúng tấm bia mộ của Saskia.

IIIVòm Trần Gỗ Sồi Thế Kỷ 14, Kính Màu Phục Hưng Và Đại Phong Cầm

Được xếp hạng Di tích Quốc gia Hà Lan (Rijksmonument số 3990) và nằm trong danh sách 100 di sản hàng đầu của đất nước, Oude Kerk tiêu biểu cho phong cách Gothic miền duyên hải Hà Lan (Hollandse gotiek). Do vùng châu thổ sông Amstel có nền đất than bùn mềm nhão, các kiến trúc sư thế kỷ 14 đã không thể xây những vòm đá cao nặng nề như ở Pháp hay ở Nhà thờ chính tòa Thánh Gioan tại 's-Hertogenbosch, mà sử dụng cột đá sa thạch mảnh kết hợp với vòm trần bằng gỗ sồi nhẹ và bền chắc, một giải pháp kỹ thuật tương đồng với Nhà thờ Lớn (Grote Kerk) tại Dordrecht.

Vòm trần gỗ thời Trung cổ lớn nhất châu Âu (Khoảng năm 1390)

Được đóng bằng những tấm ván gỗ sồi nhập khẩu từ vùng Baltic (Estonia) bởi các thợ đóng tàu của cảng Amsterdam. Hệ vòm hình nôi có sống gân gỗ bao phủ diện tích hơn 3.000 mét vuông, trên nền gỗ vẫn còn giữ được nhiều bức họa trang trí thế kỷ 15 vẽ các thánh, tàu buồm và huy hiệu phường hội, đồng thời tạo nên độ vang âm thanh ấm áp như một thùng đàn khổng lồ.

Sàn đá 2.500 bia mộ và Lăng các Đô đốc Hải quân

Mặt sàn nhà thờ gồm khoảng 2.500 phiến đá xanh khắc gia huy, biểu tượng nghề nghiệp và hình đầu lâu xương chéo nhắc nhớ sự hữu hạn của kiếp người (memento mori). Dọc các tường nhà nguyện là những lăng mộ đá cẩm thạch chạm khắc cảnh hải chiến vinh danh các Đô đốc Hải quân Hà Lan thế kỷ 17 như Abraham van der Hulst, Willem van der Zaan, Isaac Sweers và Cornelis Jansz de Haen.

Cửa sổ kính màu của Dirck Crabeth tại Nhà nguyện Đức Mẹ (1555)

Nằm ở góc đông bắc cung thánh là ba khung cửa sổ kính màu cao lớn thoát khỏi cuộc đập phá tượng ảnh năm 1566, do bậc thầy kính màu thành Gouda là Dirck Crabeth chế tác năm 1555, khắc họa sống động cảnh Truyền Tin, Đức Mẹ thăm bà Êlisabét và Giường lâm chung của Đức Trinh Nữ Maria (Sterfbed van Maria), bên cạnh cửa sổ kỷ niệm Hòa ước Münster năm 1648.

Ghế hợp xướng chạm khắc tục ngữ dân gian (Cuối thế kỷ 15)

Trong khu vực cung thánh còn lưu giữ hai dãy ghế gỗ sồi dành cho kinh sĩ và ca đoàn từ khoảng năm 1480 tới 1500. Dưới mặt ghế lật (misericorden) là 28 bức chạm gỗ tinh xảo mang tính châm biếm hài hước, minh họa các câu tục ngữ dân gian Hà Lan thời Trung cổ tương tự như tranh của Pieter Bruegel.

Đại phong cầm Vater-Müller (1724 tới 1742) và Tháp chuông Hemony (1565 / 1658)

Tựa vào tường phía tây dưới chân tháp là cây đàn đại phong cầm Baroque đồ sộ có mặt tiền gỗ chạm các thiên thần tấu nhạc do Christian Vater và Johann Caspar Müller chế tác với 54 thanh âm sắc và hàng nghìn ống kim loại. Phía trên tháp chuông cao 67 mét (mở rộng năm 1565 bởi Joost Jansz Bilhamer) là dàn chuông hòa âm 47 quả do nghệ nhân François Hemony đúc năm 1658.

Các hạng mục kiến trúc, nghệ thuật và mộ phần tiêu biểu bên trong Nhà thờ Cổ Amsterdam. Nguồn: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (Rijksmonument số 3990) và Stichting Oude Kerk Amsterdam..
Hạng mục / Nhân vậtNiên đại / Vị tríĐặc điểm lịch sử và nghệ thuật
Diện tích mặt bằng và Vòm gỗKhoảng 3.300 mét vuông (vòm đóng năm 1390)Vòm trần gỗ sồi vùng Baltic thời Trung cổ có diện tích lớn nhất còn nguyên vẹn tại châu Âu
Tháp chuông (Oudekerkstoren)Cao 67 mét (chóp tháp năm 1565)Thiết kế phần đỉnh bởi Joost Jansz Bilhamer, treo dàn chuông carillon năm 1658 của François Hemony
Mộ bà Saskia van UylenburghMộ số 29 (an táng ngày 19 tháng 6 năm 1642)Người vợ của danh họa Rembrandt van Rijn, nằm gần cây đàn phong cầm nhỏ ở phía bắc
Mộ và Tưởng niệm Jan Pieterszoon Sweelinck1562 tới 1621 (an táng trong cung thánh)Nhà soạn nhạc lừng danh nhất Hà Lan, giữ chức danh cầm tại Oude Kerk suốt 44 năm
Cửa sổ kính màu Nhà nguyện Đức Mẹ1555 (và cửa sổ Hòa ước Münster 1648)Kiệt tác kính màu thời Phục Hưng Bắc Âu của nghệ nhân Dirck Crabeth người Gouda

IVThế Đất Và Hướng

Khi phân tích vị trí của Oude Kerk, cần khẳng định trước rằng đạo Tin Lành và truyền thống Kitô giáo châu Âu không dạy phong thủy Á Đông. Việc chọn mảnh đất này vào thế kỷ 13 xuất phát từ hai nguyên nhân thực tế và phụng vụ: thứ nhất, đây là gò đất cát tự nhiên cao ráo nhất bên bờ đông cửa sông Amstel giúp nhà thờ và nghĩa trang tránh bị ngập lụt khi triều cường vịnh IJ dâng lên, thứ hai, nhà thờ được định vị theo trục phụng vụ Đông Tây truyền thống với cung thánh hướng về phía Mặt Trời mọc. Phần phân tích dưới đây là cách đọc đối chiếu theo phép hình thế cổ truyền của thư viện Vạn Đạo Đường dành cho độc giả quan tâm đến địa lý đô thị.

Thế đất và hướng

Xét trên bản đồ thủy hệ cổ của Amsterdam tại tọa độ 52,3743 độ vĩ Bắc và 4,8980 độ kinh Đông, Nhà thờ Cổ Oude Kerk tọa lạc ngay tại điểm phát tích đầu tiên của đô thị Amsterdam, nơi dòng sông Amstel đổ ra vùng vịnh IJ ở phía bắc và được người xưa đắp con đập Amstel (Dam) ở phía tây nam. Trong phép xem thủy pháp vùng đồng bằng sông nước, mảnh đất của nhà thờ nằm lọt giữa hai nhánh dòng chảy: phía tây là dòng chính của sông Amstel (Damrak), còn ôm sát ngay bên sườn phía đông và đông nam của nhà thờ là con kênh cổ nhất thành phố mang tên Oudezijds Voorburgwal. Dòng nước kênh đào uốn cong nhẹ quanh chân quảng trường Oudekerksplein tạo thành thế khúc thủy triều đường (nước uốn vòng ôm lấy minh đường), vừa dẫn luồng thuyền bè thương mãi từ biển vào sát cửa nhà thờ, vừa tụ giữ sinh khí cho toàn bộ khu phố cổ bên bờ đông (Oude Zijde).

Xét về sơn hướng và hình thể kiến trúc, nhà thờ nằm theo trục Tây Nam đi sang Đông Bắc (trục Đông Tây lệch nhẹ theo hướng chảy của bờ sông Amstel): tháp chuông cao 67 mét đứng trấn ở đầu phía tây nam hướng về phía đập Dam, trong khi khối cung thánh đa giác vươn về phía đông bắc sát bờ kênh Oudezijds Voorburgwal. Do qua nhiều thế kỷ các phường hội hàng hải và thương nhân liên tục xây thêm các nhà nguyện bao quanh bốn phía, mặt bằng Oude Kerk không còn thuôn dài mà nở rộng vuông vức như một tòa phương thành bằng gạch và đá vững chãi trên nền cọc gỗ sâu dưới đất bùn, đóng vai trò là trụ cột định tâm giữ nhịp sống tinh thần cho cả một thương cảng biển suốt tám trăm năm.

VSinh Hoạt Phụng Vụ Tin Lành Và Truyền Thống Âm Nhạc Đại Phong Cầm

Là một nhà thờ thuộc Giáo hội Tin Lành tại Hà Lan (PKN) đồng thời là di sản quốc gia mở cửa cho công chúng, nhịp sinh hoạt của Oude Kerk kết hợp hài hòa giữa buổi lễ thờ phượng Chủ nhật hằng tuần, các ngày lễ trọng Kitô giáo theo dương lịch và chuỗi hòa nhạc đại phong cầm quốc tế nối tiếp di sản của Jan Pieterszoon Sweelinck.

Lịch sinh hoạt phụng vụ và các sự kiện văn hóa âm nhạc tiêu biểu tại Nhà thờ Cổ Amsterdam. Nguồn: Oudekerkgemeente Amsterdam và Stichting Oude Kerk (oudekerk.nl)..
Thời điểmTheo lịch nàoLễ tiết / Sự kiệnÝ nghĩa và nội dung cử hành
Sáng Chủ nhật hằng tuầnDương lịchLễ thờ phượng của Hội thánh Tin Lành Oude Kerk (Oudekerkgemeente)Cử hành lễ thờ phượng Cải cách với phần suy niệm Kinh Thánh, hát thánh vịnh cùng tiếng đàn đại phong cầm lịch sử và chia sẻ bánh rượu Tiệc Thánh.
9 tháng 3 hằng năm (lúc 8 giờ 39 sáng)Dương lịchBuổi sáng tia nắng xuân chiếu lên mộ bà Saskia van UylenburghKhoảnh khắc thiên văn và nghệ thuật đặc biệt khi tia nắng mặt trời chiếu xuyên qua cửa sổ rọi thẳng vào mộ số 29 của vợ danh họa Rembrandt, kèm âm nhạc tưởng niệm.
Thứ Sáu Tuần Thánh và Lễ Phục Sinh (tháng 3 hoặc tháng 4)Dương lịch, lịch phụng vụTưởng niệm Thương Khó và Mừng Chúa Phục SinhTrình diễn các tác phẩm thanh xướng kịch Thương Khó (Passie) của J. S. Bach dưới vòm trần gỗ năm 1390 và lễ Phục Sinh trọng thể.
Tháng 6 tới tháng 8 hằng nămDương lịchMùa Hòa nhạc Đại phong cầm Quốc tế Sweelinck và Chuông CarillonCác buổi độc tấu trên cây đàn Vater-Müller (1724) và đàn Ahrend để tôn vinh di sản của Jan Pieterszoon Sweelinck, kết hợp tiếng chuông Hemony từ tháp chuông.
17 tháng 9 và 6 tháng 12Dương lịchKỷ niệm ngày Cung hiến Nhà thờ (1306) và Ngày Thánh NicolasNhắc nhớ cội nguồn lịch sử ngày 17 tháng 9 năm 1306 và vị thánh bảo hộ cổ xưa của thành phố cảng Amsterdam.
Theo sử liệu

Một nét truyền thống đặc sắc của Oude Kerk từ cuối thế kỷ 16 đến nay là vai trò của một thánh đường âm nhạc mở cửa cho toàn thể cư dân thành phố. Vào năm 1578, sau khi tiếp quản nhà thờ, hội đồng thành phố Amsterdam đã ra một quyết định lịch sử: giữ nguyên cây đàn đại phong cầm và bổ nhiệm Jan Pieterszoon Sweelinck (khi ấy mới 15 tuổi, kế vị người cha là Peter Swybbertszoon) làm nhạc công chính thức của thành phố để mỗi ngày đều dạo đàn miễn phí suốt một giờ đồng hồ cho người dân và thương nhân đi dạo trên sàn đá nhà thờ lắng nghe. Sweelinck đã ngồi bên phím đàn Oude Kerk suốt 44 năm cho tới lúc qua đời năm 1621, đào tạo nên cả một thế hệ nhạc sĩ Bắc Đức (trường phái đại phong cầm Bắc Đức dẫn thẳng tới Johann Sebastian Bach), khiến ông được người đương thời tôn xưng là Orpheus của thành Amsterdam.

VINơi Chốn Và Đường Tới

Địa chỉ
Đường tới
Nhà thờ tọa lạc tại quảng trường Oudekerksplein 23, chỉ cách Ga Trung tâm Amsterdam (Amsterdam Centraal) khoảng năm trăm mét về phía nam, quý vị chỉ cần đi bộ chưa đầy bảy phút dọc theo phố Warmoesstraat hoặc bờ kênh Oudezijds Voorburgwal là tới thẳng chân tháp chuông nhà thờ.
Toạ độ
52.3743, 4.898
Khi tới nơi

Khi bước vào bên trong Nhà thờ Cổ Amsterdam, quý vị đang đi trực tiếp trên 2.500 phiến đá bia mộ cổ có tuổi đời từ bốn tới sáu thế kỷ, vì vậy xin quý vị chọn giày dép đế mềm, bước đi nhẹ nhàng và tránh kéo lê vật cứng trên mặt sàn đá. Vào sáng Chủ nhật hằng tuần, nhà thờ dành riêng cho buổi lễ thờ phượng của Hội thánh Tin Lành địa phương, quý vị muốn tham dự lễ với tư cách tín hữu hoặc khách hành hương xin đến đúng giờ, giữ sự trang nghiêm và không chụp ảnh trong suốt thời gian cử hành lễ.

Những nơi gần đây trong thư viện

VIIĐóng Góp Cho Trang Này

Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Nhà thờ Cổ Amsterdam (Oude Kerk)

Contribute photos, information or video for Oude Kerk, Amsterdam

Thầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.

Everyone is welcome to enrich this page: a photo you took, a detail the page misses, a short video. Every contribution is read and answered.

Sau khi được đăng, tên bạn sẽ được ghi công ngay tại mục địa điểm này. Once published, your name is credited right here on this place's page. Ảnh và video phải do chính bạn chụp hoặc được phép chia sẻ.

Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên. No community contribution yet. You could be the first.

?Hỏi Đáp Nhanh

Nhà thờ Cổ Amsterdam (Oude Kerk) được xây dựng vào năm nào?

Các cuộc khai quật khảo cổ học cho thấy một nhà nguyện bằng gỗ đã đứng trên gò đất này từ khoảng năm 1213. Sau khi được xây lại bằng đá, nhà thờ được Giám mục Utrecht là Guy xứ Avesnes chính thức thánh hiến vào ngày 17 tháng 9 năm 1306, trở thành công trình kiến trúc cổ xưa nhất còn tồn tại của thủ đô Amsterdam.

Vì sao nhà thờ ban đầu thờ Thánh Nicolas nhưng sau đó lại gọi là Oude Kerk?

Khi mới thánh hiến năm 1306, đây là nhà thờ giáo xứ Công giáo duy nhất của làng chài và cảng biển Amsterdam nên được dâng kính Thánh Nicolas, vị thánh bảo hộ của người đi biển. Đến đầu thế kỷ 15 (khoảng năm 1408), khi thành phố xây thêm ngôi nhà thờ thứ hai bên quảng trường Dam gọi là Nhà thờ Mới (Nieuwe Kerk), người dân bắt đầu gọi ngôi nhà thờ đầu tiên này là Oude Kerk (Nhà thờ Cổ).

Vì sao vòm trần của Oude Kerk lại làm bằng gỗ chứ không phải bằng đá?

Do thành phố Amsterdam được xây dựng trên nền đất than bùn ngập nước rất mềm yếu, những vòm trần bằng đá nặng sẽ dễ gây sụt lún tường và móng. Khoảng năm 1390, các thợ đóng tàu bậc thầy của Amsterdam đã dùng gỗ sồi nhập từ vùng Baltic (Estonia) để đóng hệ vòm trần gỗ lớn nhất châu Âu thời Trung cổ, vừa nhẹ bền vừa tạo âm hưởng tuyệt hảo cho đàn đại phong cầm.

Có bao nhiêu người được chôn cất dưới sàn đá của Nhà thờ Cổ Amsterdam?

Toàn bộ mặt sàn nhà thờ được lát bằng khoảng 2.500 phiến đá bia mộ. Vì mỗi huyệt mộ dưới sàn được sử dụng nhiều lớp qua nhiều thế kỷ cho tới khi lệnh cấm chôn cất trong nhà thờ có hiệu lực năm 1865, sổ bộ nhà thờ ghi nhận hơn 10.000 công dân có danh tính rõ ràng và các nhà khảo cổ ước tính tổng cộng có tới khoảng 60.000 người đã yên nghỉ tại đây, bao gồm vợ của danh họa Rembrandt là Saskia van Uylenburgh và nhạc sĩ Jan Pieterszoon Sweelinck.

Nhà thờ Oude Kerk hiện nay thuộc giáo phái nào?

Từ sau sự kiện cải cách chính quyền thành phố ngày 26 tháng 5 năm 1578 (Alteratie), Oude Kerk chuyển từ Công giáo sang Giáo hội Cải cách Hà Lan. Hiện nay nhà thờ vẫn là nơi sinh hoạt thờ phượng vào sáng Chủ nhật hằng tuần của cộng đoàn thuộc Giáo hội Tin Lành tại Hà Lan (Protestantse Kerk in Nederland), đồng thời là bảo tàng di sản quốc gia.

›Đọc Tiếp