Nằm yên tĩnh trên con phố Nguyễn Phi Khanh rợp bóng cây xanh thuộc khu phố cổ Tân Định (Quận 1 cũ), cách chợ Tân Định và dòng kênh Nhiêu Lộc chỉ vài trăm bước chân, ngôi biệt thự số 45 mang dáng dấp kiến trúc Sài Gòn giữa thế kỷ 20 với cổng sắt thoáng đãng, khoảng sân nhỏ trồng cây cảnh và những khung cửa sổ gỗ mở rộng đón ánh nắng phương Nam. Bước vào gian hội trường chính bên trong ngôi nhà ấy, người khách lần đầu tới thăm thường ngạc nhiên khi không thấy bất kỳ pho tượng, bàn thờ hương khói, bục giảng hay hàng giáo phẩm mặc lễ phục nào, mà chỉ thấy một không gian sáng sủa, giản dị với bức thư pháp chữ Ả Rập lồng trong ngôi sao chín cánh treo trang trọng trên bức tường chính.
Đó là Văn phòng Hội đồng Tinh thần Tôn giáo Bahá'í Việt Nam, thường được gọi thân thuộc là Trung tâm Bahá'í Sài Gòn hay theo thuật ngữ nguyên bản của đạo là Hazíratu'l-Quds Quốc gia (Khuôn viên Thánh). Gắn liền với những bước chân truyền đạo đầu tiên tại Sài Gòn vào năm 1954, sự ra đời của Hội đồng Tinh thần Địa phương Sài Gòn năm 1955, Hội đồng Tinh thần Quốc gia năm 1964 và quyết định công nhận pháp nhân tôn giáo năm 2008, ngôi nhà số 45 Nguyễn Phi Khanh là địa chỉ lịch sử tiêu biểu nhất để tìm hiểu đời sống đức tin, thể chế quản trị không giáo sĩ và tinh thần hiệp nhất nhân loại của Đạo Bahá'í tại Việt Nam.
IHazíratu'l-Quds, Thể Chế Hội Đồng Tinh Thần Và Biểu Tượng Vinh Danh Cực Trọng
Để hiểu đúng vai trò của ngôi nhà số 45 đường Nguyễn Phi Khanh trong đời sống của Cộng đồng Tôn giáo Bahá'í Việt Nam, trước hết cần nắm rõ một đặc điểm cốt lõi trong giáo luật do Đức Bahá'u'lláh (1817 - 1892, Đấng Sáng lập đạo Bahá'í) thiết lập trong bộ luật gốc Kitáb-i-Aqdas: đạo Bahá'í hoàn toàn không có hàng giáo sĩ hay chức sắc chuyên nghiệp (không có linh mục, mục sư, hòa thượng hay giáo phẩm hưởng lương). Thay vì trao quyền điều hành cộng đồng cho các cá nhân, Đức Bahá'u'lláh và người kế nhiệm là 'Abdu'l-Bahá cùng Shoghi Effendi đã thiết lập Hành chính pháp Bahá'í (Bahá'í Administrative Order) vận hành qua các hội đồng dân cử gồm đúng chín tín đồ trưởng thành được bầu bằng bỏ phiếu kín, không vận động tranh cử, ở ba cấp: Hội đồng Tinh thần Địa phương, Hội đồng Tinh thần Quốc gia và cơ quan tối cao trên toàn thế giới là Toà Công lý Quốc tế (Viện Công lý Toàn cầu) đặt tại Haifa.
Trụ sở làm việc, hội họp, lưu trữ văn thư và tổ chức sinh hoạt tâm linh của một Hội đồng Tinh thần được gọi bằng thuật ngữ tiếng Ả Rập là Hazíratu'l-Quds (حظيرة القدس, dịch nghĩa là Khuôn viên Thánh). Ngôi nhà tại số 45 Nguyễn Phi Khanh, phường Tân Định chính là Hazíratu'l-Quds Quốc gia của Việt Nam, nơi đặt Văn phòng Hội đồng Tinh thần Tôn giáo Bahá'í Việt Nam đồng thời là trung tâm sinh hoạt cộng đồng của các tín đồ Bahá'í tại Thành phố Hồ Chí Minh.
Theo giáo nghĩa đạo Bahá'í, tôn giáo trong lịch sử nhân loại là một tiến trình Mặc khải liên tục và tiệm tiến (Progressive Revelation) từ cùng một Thiên Chúa Duy Nhất qua các Đấng Biểu Hiện của Thượng Đế như Abraham, Krishna, Moses, Zoroaster, Đức Phật Thích Ca, Đức Giêsu Kitô, Muhammad, và trong thời đại mới là hai Đấng Biểu Hiện Song Sinh khởi phát từ đất Ba Tư thế kỷ 19: Đức Báb (Siyyid 'Alí-Muhammad, 1819 - 1850, người tuyên bố sứ mệnh năm 1844) và Đức Bahá'u'lláh (Mírzá Husayn-'Alí Núrí, 1817 - 1892, người tuyên bố sứ mệnh tại vườn Ridván, Baghdad năm 1863). Giáo huấn trung tâm mà Đức Bahá'u'lláh truyền dạy xoay quanh ba nguyên lý thống nhất: sự duy nhất của Thượng Đế, sự thống nhất của các tôn giáo, và sự hiệp nhất của toàn thể gia đình nhân loại trong câu nói nổi tiếng của Ngài: Trái đất chỉ là một quốc gia và nhân loại là công dân của quốc gia ấy.
Vì đạo Bahá'í không thờ hình tượng nhân dạng và không lập bàn thờ cúng phẩm vật, tâm điểm thiêng liêng nhất trong phòng cầu nguyện của Trung tâm Bahá'í Sài Gòn là bức thư pháp Vinh Danh Cực Trọng (The Greatest Name / الإسم الأعظم). Bức thư pháp này do danh bút người Ba Tư Mishkín-Qalam (một trong mười chín Sứ đồ của Đức Bahá'u'lláh) sáng tạo vào thế kỷ 19, viết câu cầu nguyện bằng tiếng Ả Rập Yá Bahá'u'l-Abhá (يا بهاء الأبهى), dịch nghĩa là Ôi Vinh Quang của Đấng Toàn Vinh! Cùng với bức thư pháp Vinh Danh Cực Trọng là biểu tượng Ngôi sao chín cánh (vì theo phép tính chữ số Abjad của tiếng Ả Rập, chữ Bahá' có giá trị số học là 9, con số nguyên đơn lớn nhất biểu trưng cho sự viên mãn và bao hàm mọi truyền thống tâm linh trước đó) và Biểu tượng Mặt nhẫn (Ringstone Symbol) do 'Abdu'l-Bahá thiết kế gồm ba đường ngang biểu thị Thế giới của Thượng Đế, Thế giới của các Đấng Biểu Hiện và Thế giới Nhân loại được nối kết bởi một đường dọc của Chúa Thánh Linh.
Nhiều người khi nghe tên Trung tâm Bahá'í Sài Gòn tại số 45 Nguyễn Phi Khanh thường nghĩ đây là một ngôi Đền thờ Bahá'í (tương tự như Đền Hoa Sen ở New Delhi hay Đền thờ Bahá'í ở Battambang, Campuchia). Như thư viện đã ghi rõ tại trang Đạo Bahá'í, Việt Nam hiện nay chưa có ngôi Đền thờ Mashriqu'l-Adhkár (Nơi Bình Minh của Lời Ngợi Khen Thượng Đế, tức công trình kiến trúc chín cạnh có mái vòm trung tâm và chín cửa mở ra chín hướng). Tài liệu năm 2023 của Ban Tôn giáo Chính phủ cũng ghi nhận Cộng đồng Tôn giáo Bahá'í Việt Nam sinh hoạt tại các văn phòng làm việc ở địa phương và tại nhà riêng tín đồ. Trong quy hoạch thể chế của đạo Bahá'í, Hazíratu'l-Quds (như trụ sở 45 Nguyễn Phi Khanh) là trung tâm hành chính, hội họp và giáo dục cộng đồng, vừa độc lập vừa bổ trợ cho ngôi Đền thờ Mashriqu'l-Adhkár trong tương lai.
IILịch Sử Hơn Bảy Thập Niên Từ Bước Chân Tiên Phong Năm 1954 Đến Pháp Nhân Tôn Giáo Năm 2008
Lịch sử của ngôi nhà số 45 đường Nguyễn Phi Khanh, phường Tân Định gắn liền trọn vẹn với lịch sử du nhập, hình thành các Hội đồng Tinh thần và quá trình đăng ký pháp nhân của đạo Bahá'í tại Việt Nam từ giữa thế kỷ 20 đến nay.
Về mốc thời gian đạo Bahá'í bắt đầu truyền vào Việt Nam, các nguồn học thuật và văn bản nhà nước hiện ghi nhận hai mốc khác nhau mà thư viện đều nêu rõ để người đọc đối chiếu. Thứ nhất là mốc thập niên 1920: bài nghiên cứu của tác giả Vũ Văn Chung công bố trên Tạp chí Khoa học Đại học Mở Thành phố Hồ Chí Minh (số 16, kỳ 2, năm 2021) ghi nhận đạo Bahá'í đã có những tiếp xúc lẻ tẻ đầu tiên tại Việt Nam từ những năm 1920 (gắn với các nhà du hành Bahá'í đi qua các thương cảng Đông Dương). Thứ hai là mốc năm 1954: tài liệu Tôn giáo và chính sách tôn giáo ở Việt Nam của Ban Tôn giáo Chính phủ (đăng ngày 25 tháng 8 năm 2023), báo Nhân Dân (ngày 25 tháng 7 năm 2008) và sử liệu của chính cộng đồng Bahá'í đều lấy năm 1954 làm mốc mở đầu chính thức khi cộng đồng tín đồ Bahá'í bản địa được hình thành tại Sài Gòn.
Theo biên niên sử của cộng đồng Bahá'í trong kế hoạch Thập niên Truyền giáo Toàn cầu (1953 - 1963) do Shoghi Effendi phát động, vào tháng 2 năm 1954, nữ tín đồ người Ấn Độ gốc Ba Tư là bà Shirin Fozdar (1905 - 1992, nhà hoạt động xã hội nổi tiếng khi ấy đang sống tại Singapore) đã thực hiện chuyến đi tiên phong tới Sài Gòn. Ngày 15 tháng 3 năm 1954, bà Shirin Fozdar tổ chức buổi diễn thuyết công khai giới thiệu giáo lý Bahá'í tại Nhà hát Norodom (Sài Gòn) với sự tham dự của đông đảo trí thức và báo giới, đưa đến sự kiện người Việt Nam đầu tiên đón nhận đức tin là giáo sư Phạm Hữu Chu. Ngay mùa hè năm 1954, con trai của bà là ông Jamshed Fozdar cùng phu nhân là bà Parvati Fozdar đã chuyển tới định cư tại Sài Gòn (ban đầu ở số 88 đại lộ Bonard, nay là đường Lê Lợi) để trực tiếp gây dựng cộng đồng.
- Tháng 2 - 3/1954Bà Shirin Fozdar truyền bá đức tin Bahá'í tại Sài GònNữ tín đồ tiên phong Shirin Fozdar từ Singapore đến Sài Gòn, thuyết giảng công khai ngày 15 tháng 3 năm 1954. Mùa hè năm 1954, vợ chồng ông Jamshed Fozdar và bà Parvati Fozdar đến cư trú tại Sài Gòn để phát triển cộng đồng tín đồ đầu tiên.
- 21/04/1955Bầu Hội đồng Tinh thần Địa phương đầu tiên của Sài GònVào đúng ngày đầu tiên của Đại lễ Ridván năm 1955, cộng đồng tín đồ tại Sài Gòn đã tiến hành bầu cử bằng phiếu kín để lập ra Hội đồng Tinh thần Địa phương (Local Spiritual Assembly) đầu tiên tại Việt Nam gồm chín thành viên.
- Cuối thập niên 1950Thiết lập Hazíratu'l-Quds tại số 45 Nguyễn Phi KhanhCộng đồng tạo lập ngôi biệt thự tại số 45 đường Nguyễn Phi Khanh, vùng Tân Định (Sài Gòn) để làm Hazíratu'l-Quds (Trung tâm hành chính và sinh hoạt tâm linh), đồng thời kết nối với Hội đồng Tinh thần Khu vực Đông Nam Á được thành lập năm 1957.
- Tháng 4/1964Thành lập Hội đồng Tinh thần Quốc gia Bahá'í Việt NamTrong kỳ Đại lễ Ridván tháng 4 năm 1964, với sự hiện diện của Bàn tay Sự nghiệp của Chúa Hushmand Fatheazam, Đại hội toàn quốc tại Sài Gòn đã bầu ra Hội đồng Tinh thần Quốc gia Bahá'í Việt Nam độc lập gồm chín thành viên, đặt trụ sở tại số 45 Nguyễn Phi Khanh.
- Tháng 2 - 3/2007Cấp chứng nhận đăng ký hoạt động tôn giáoBan Tôn giáo Chính phủ cấp giấy chứng nhận đăng ký hoạt động tôn giáo cho Cộng đồng Tôn giáo Bahá'í Việt Nam (báo Nhân Dân năm 2008 ghi tháng 2 năm 2007, tài liệu năm 2023 của Ban Tôn giáo Chính phủ ghi ngày 28 tháng 3 năm 2007, nghiên cứu năm 2021 của Vũ Văn Chung ghi tháng 3 năm 2007).
- 21/03/2008Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ nhất dịp lễ Naw-RúzĐúng ngày Tết năm mới Naw-Rúz của lịch Badí', Cộng đồng Tôn giáo Bahá'í Việt Nam tổ chức Đại hội toàn quốc lần thứ nhất tại Thành phố Hồ Chí Minh, thông qua hiến chương và bầu Hội đồng Tinh thần Tôn giáo Bahá'í Việt Nam gồm chín ủy viên.
- 14/07/2008Chính thức công nhận tổ chức Cộng đồng Tôn giáo Bahá'í Việt NamBan Tôn giáo Chính phủ ký quyết định công nhận tư cách pháp nhân tổ chức tôn giáo cho Cộng đồng Tôn giáo Bahá'í Việt Nam (báo Nhân Dân đưa tin ngày 25 tháng 7 năm 2008), với văn phòng trung ương đặt tại số 45 Nguyễn Phi Khanh, phường Tân Định.
Về quy mô tín đồ và số cộng đồng địa phương do Văn phòng Hội đồng Tinh thần tại số 45 Nguyễn Phi Khanh điều phối trên cả nước, các ấn phẩm chính thức công bố trong gần hai thập niên qua cho thấy sự ổn định quanh mức bảy nghìn đến hơn tám nghìn tín đồ: báo Nhân Dân ngày 25 tháng 7 năm 2008 ghi khoảng 7.000 tín đồ sinh hoạt tại 93 cộng đồng thuộc 43 tỉnh thành, bài nghiên cứu năm 2021 của Vũ Văn Chung dẫn số liệu năm 2020 ghi hơn 8.000 tín đồ ở 45 tỉnh thành, tài liệu năm 2023 của Ban Tôn giáo Chính phủ (tính tới tháng 12 năm 2021) ghi khoảng 7.000 tín đồ tại 45 tỉnh thành, và báo VietNamNet ngày 20 tháng 7 năm 2025 ghi khoảng 7.000 tín đồ sinh hoạt tại 36 cộng đồng. Tại trụ sở số 45 Nguyễn Phi Khanh, nhiều thế hệ tín đồ kỳ cựu từ thập niên 1950 và 1960 (như ông Lê Lộc cùng các ủy viên Hội đồng Tinh thần) đã góp công gìn giữ thư viện kinh sách, dịch các tác phẩm của Đức Bahá'u'lláh, Đức Báb và 'Abdu'l-Bahá sang tiếng Việt và duy trì nhịp sinh hoạt cộng đồng liên tục cho đến ngày nay.
Xét theo địa giới hành chính mới từ ngày 01 tháng 7 năm 2025 sau khi sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của Thành phố Hồ Chí Minh, toàn bộ diện tích và dân số của phường Tân Định cũ cùng phần còn lại của phường Đa Kao (thuộc Quận 1 cũ) đã được hợp nhất thành đơn vị hành chính mới và giữ nguyên tên gọi lịch sử là phường Tân Định, Thành phố Hồ Chí Minh. Nhờ vậy, địa chỉ số 45 đường Nguyễn Phi Khanh, phường Tân Định của Trung tâm Bahá'í Sài Gòn giữ được sự kế thừa trọn vẹn cả về tên đường lẫn tên phường qua các thời kỳ.
IIIKiến Trúc Biệt Thự Tân Định Và Không Gian Sinh Hoạt Tâm Linh Không Giáo Sĩ
Khác với những công trình tôn giáo đồ sộ có tháp chuông, mái vòm hay cổng tam quan chạm khắc cầu kỳ, Văn phòng Hội đồng Tinh thần Tôn giáo Bahá'í Việt Nam tại số 45 đường Nguyễn Phi Khanh mang vẻ đẹp giản dị, hiền hòa của một ngôi biệt thự đô thị Sài Gòn giữa thế kỷ 20. Khuôn viên công trình được bao quanh bởi hàng rào thoáng và cổng sắt nhìn ra mặt đường Nguyễn Phi Khanh (đoạn giữa đường Trần Quang Khải và đường Đặng Dung), bên trong có khoảng sân gạch sạch sẽ rợp bóng cây xanh và hoa cảnh, tạo khoảng đệm tĩnh lặng tách biệt với nhịp giao thông nhộn nhịp của khu vực chợ Tân Định.
Kiến trúc ngôi nhà gồm hai tầng với tường sơn sáng màu, mái ngói dốc cổ điển, hành lang hiên rộng và hệ cửa lá sách gỗ giúp thông gió tự nhiên theo khí hậu nhiệt đới Nam Bộ. Cách tổ chức không gian bên trong phản ánh trực tiếp triết lý tâm linh của đạo Bahá'í: sự thanh khiết, ánh sáng tự nhiên, bình đẳng tuyệt đối giữa mọi tín đồ và sự vắng bóng hoàn toàn của nghi thức giáo sĩ.
Không gian rộng rãi nhất ở tầng trệt của tòa nhà, được bố trí ghế ngồi lịch sự hướng về phía bức tường chính nhưng hoàn toàn không có bàn thờ, không có tượng ảnh, không có bục giảng (pulpit) dành riêng cho chức sắc và không đốt nhang hay vàng mã. Khi đến phần đọc lời cầu nguyện hoặc trích đoạn Thánh thư, bất kỳ tín đồ nào cũng có thể đứng lên đọc một cách trang nghiêm và bình đẳng.
Tâm điểm thị giác và tâm linh trên bức tường chính của hội trường là khung lồng kính trang trọng chứa bức thư pháp chữ Ả Rập Yá Bahá'u'l-Abhá (Ôi Vinh Quang của Đấng Toàn Vinh) theo nét bút cổ điển của danh sư Mishkín-Qalam, đặt giữa biểu tượng ngôi sao chín cánh cân xứng, nhắc nhở người tham dự hướng tâm thức về Thiên Chúa Duy Nhất.
Không gian làm việc của chín ủy viên Hội đồng Tinh thần Tôn giáo Bahá'í Việt Nam và Hội đồng Tinh thần Địa phương. Bàn họp được bố trí để chín thành viên ngồi ngang hàng nhau thực hành nguyên tắc Tham khảo ý kiến Bahá'í (Mashvarat / Consultation): lắng nghe chân thành, không áp đặt ý kiến cá nhân, cùng đi tìm chân lý trong tinh thần yêu thương và đoàn kết.
Nơi lưu giữ và phổ biến các bản dịch tiếng Việt cũng như nguyên bản tiếng Ba Tư, tiếng Ả Rập và tiếng Anh của các bộ kinh sách cốt lõi như Kitáb-i-Aqdas (Bộ Luật Chí Thánh), Kitáb-i-Íqán (Sách Chắc Chắn), Ẩn Ngôn (The Hidden Words), Tuyển tập Thánh thư Bahá'u'lláh cùng các tài liệu lịch sử của cộng đồng Bahá'í Việt Nam từ năm 1954.
Các phòng sinh hoạt tại trung tâm được dành cho bốn hoạt động cốt lõi của cộng đồng Bahá'í đương đại: buổi họp mặt cầu nguyện chung (Devotional gatherings), lớp giáo dục tâm linh và đạo đức cho thiếu nhi, nhóm trao quyền cho thiếu niên, và các Vòng học tập theo chương trình Viện Ruhi (Study circles) bồi dưỡng năng lực phụng sự xã hội.
Chính sự giản lược tối đa các hình tướng lễ nghi bên ngoài tại Trung tâm Bahá'í Sài Gòn lại tạo nên một bầu khí tĩnh tâm rất đặc trưng. Ánh sáng ban ngày chiếu qua các khung cửa sổ cao cùng những lọ hoa tươi đặt trang nhã trên bàn đọc kinh thể hiện quan niệm thẩm mỹ của 'Abdu'l-Bahá và Shoghi Effendi: nơi tụ họp cầu nguyện của người Bahá'í phải tinh khiết, sáng sủa và thanh tao, lấy chính lời Kinh được ngâm đọc bằng giọng tự nhiên và sự hòa hợp giữa những tấm lòng làm đồ trang sức cao quý nhất.
IVThế Đất Và Hướng
Thư viện xin khẳng định rõ ràng trước khi phân tích để người đọc không trộn lẫn hai hệ quy chiếu: Đạo Bahá'í hoàn toàn không dạy phong thủy, không xem long mạch, không tính cát hung theo phương hướng hay chọn ngày giờ theo thần sát, bởi giáo huấn Bahá'í đặt sự hài hòa giữa tôn giáo với khoa học và lý trí làm nguyên tắc nền tảng. Trong toàn bộ giáo luật của mình, đạo Bahá'í chỉ quy định duy nhất một phương hướng thiêng liêng gọi là Qiblih (قبله, Điểm Hướng Nguyện), tức là hướng về Lăng của Đức Bahá'u'lláh tại Bahjí, gần thành phố cổ Akka bên bờ Địa Trung Hải, nơi mọi tín đồ Bahá'í trên khắp địa cầu đều quay mặt về khi đọc Lời cầu nguyện bắt buộc hằng ngày, không phụ thuộc vào tuổi tác hay phương hướng của ngôi nhà. Phần khảo sát địa hình khu vực Tân Định dưới đây là cách đọc đối chiếu của riêng thư viện theo con mắt phong thủy hình thế cổ truyền Việt Nam.
Xét trên bản đồ địa hình đô thị Sài Gòn tại tọa độ vĩ độ 10,79155 độ Bắc và kinh độ 106,69418 độ Đông, ngôi biệt thự số 45 đường Nguyễn Phi Khanh nằm trên dải đất gò cao cổ xưa của vùng Tân Định (phường Tân Định, Thành phố Hồ Chí Minh). Trong lịch sử địa lý Gia Định từ thế kỷ 18 và 19, vùng đất Tân Định nằm ngay phía nam khúc uốn lượn của dòng kênh Nhiêu Lộc và Thị Nghè (con rạch tự nhiên xưa gọi là sông Bình Đồng hay rạch Thị Nghè chảy từ hướng tây bắc xuống đổ vào sông Sài Gòn ở phía đông nam). Từ vị trí số 45 Nguyễn Phi Khanh đi về phía bắc và đông bắc chỉ khoảng ba trăm mét (qua đường Trần Nhật Duật và đường Hoàng Sa) là chạm tới dải nước uốn cong của kênh Nhiêu Lộc. Dưới nhãn quan hình thế học cổ truyền, một ô phố nằm ở phía bờ trong của khúc sông uốn cong ôm lấy đất (thế Thủy nhiễu huyệt tiền /玉帶環腰 - Đai ngọc uốn quanh) là vùng đất tụ khí, đất đai cao ráo không ngập úng, dân cư trù mật nhưng nhịp phố bàn cờ bên trong lại yên tĩnh, kín đáo hơn hẳn những trục đại lộ thương mại ồn ào bên ngoài.
Xét về phương hướng và phép đối chiếu la bàn, đường Nguyễn Phi Khanh chạy theo trục Đông Bắc và Tây Nam (song song với đường Đặng Dung và đường Trần Quý Khoách, vuông góc với trục đường Trần Quang Khải và đường Võ Thị Sáu), giúp các ngôi biệt thự dọc tuyến phố này đón được luồng gió mát Đông Nam thổi từ sông Sài Gòn và kênh Thị Nghè lên. Đặc biệt, nếu đặt hướng Qiblih của đạo Bahá'í lên la bàn 24 sơn từ tọa độ số 45 Nguyễn Phi Khanh tại Thành phố Hồ Chí Minh, đường tròn lớn (Great Circle) nối thẳng tới Lăng Đức Bahá'u'lláh ở Bahjí (vĩ độ 32,943 độ Bắc, kinh độ 35,092 độ Đông) có góc phương vị khoảng 301 độ, tức hướng Tây Tây Bắc, rơi chính xác vào sơn Tuất thuộc quẻ Càn (phương Tây Bắc, hành Kim trong Bát Quái Hậu Thiên, tượng trưng cho Trời và sự viên mãn). Như thư viện đã lưu ý, với người tín hữu Bahá'í khi đứng cầu nguyện tại Sài Gòn và quay mặt về góc khoảng 301 độ Tây Tây Bắc, họ hoàn toàn không cầu khí của cung Càn hay sơn Tuất mà đang hướng trọn tâm hồn về nơi an nghỉ của Đấng Biểu Hiện tại Bahjí, nhưng sự đối chiếu phương vị này giúp người đọc Việt Nam hình dung cụ thể hướng cầu nguyện thực tế bên trong Trung tâm Bahá'í Sài Gòn.
VLịch Badí' Mười Chín Tháng, Tiệc Mười Chín Ngày Và Các Kỳ Đại Lễ Bahá'í
Mọi nhịp sinh hoạt tâm linh, hội họp và kỷ niệm tại Văn phòng Hội đồng Tinh thần Tôn giáo Bahá'í Việt Nam (45 Nguyễn Phi Khanh) đều vận hành theo một hệ lịch độc đáo riêng của đạo Bahá'í gọi là Lịch Badí' (بديع, nghĩa là Lịch Tuyệt Diệu), do Đức Báb khởi xướng và được Đức Bahá'u'lláh xác lập hoàn chỉnh. Đây là một dương lịch thiên văn lấy năm 1844 dương lịch (năm Đức Báb tuyên bố sứ mệnh tại Shiraz) làm năm thứ nhất (viết tắt là B.E. - Bahá'í Era), mỗi năm gồm đúng 19 tháng, mỗi tháng có đúng 19 ngày (tổng cộng 361 ngày), cộng thêm 4 ngày Phụ trội (Ayyám-i-Há, hoặc 5 ngày vào năm nhuận) đặt giữa tháng thứ 18 và tháng thứ 19 để khớp tuyệt đối với chu kỳ Trái Đất quay quanh Mặt Trời. Mỗi ngày mới trong lịch Badí' bắt đầu từ lúc hoàng hôn (mặt trời lặn) của ngày hôm trước.
Định kỳ 19 ngày một lần, vào ngày đầu tiên của mỗi tháng Bahá'í (mang tên một thuộc tính của Thượng Đế như Bahá - Huy Hoàng, Jalál - Vinh Quang, Jamál - Tuyệt Mỹ...), cộng đồng lại quy tụ về trung tâm để cử hành Tiệc Mười Chín Ngày (Nineteen Day Feast) gồm ba phần nối tiếp nhau: phần Cầu nguyện tâm linh, phần Tham khảo ý kiến cộng đồng giữa Hội đồng Tinh thần với toàn thể tín đồ, và phần Giao lưu thân mật.
| Thời điểm trong năm (Lịch Badí' / Dương lịch) | Tên kỳ lễ Bahá'í | Ý nghĩa và sinh hoạt tiêu biểu tại Trung tâm Bahá'í Sài Gòn |
|---|---|---|
| Ngày 1 tháng Bahá (rơi vào ngày 20 hoặc 21 tháng 3 dương lịch, đúng tiết Xuân phân) | Tết Năm Mới Bahá'í (Lễ Naw-Rúz / نوروز) | Mừng ngày đầu năm mới sau khi kết thúc 19 ngày Nhịn ăn (từ bình minh đến hoàng hôn mỗi ngày trong tháng 'Alá). Cộng đồng họp mặt cầu nguyện, đọc thông điệp đầu năm và chúc mừng năm mới. |
| Từ ngày 20/21 tháng 4 đến ngày 1/2 tháng 5 dương lịch (12 ngày, trọng thể nhất vào các ngày thứ 1, thứ 9 và thứ 12) | Đại lễ Ridván (Lễ Vườn Địa Đàng - Vua của các Lễ hội) | Kỷ niệm 12 ngày Đức Bahá'u'lláh công bố sứ mệnh tại vườn Ridván bên sông Tigris (Baghdad) năm 1863. Đây cũng là mùa bầu cử Hội đồng Tinh thần Địa phương (ngày đầu Ridván) và Đại hội bầu Hội đồng Tinh thần Quốc gia. |
| Ngày 23/24 tháng 5 và ngày 9/10 tháng 7 dương lịch | Lễ Tuyên cáo của Đức Báb (1844) và Lễ Tử đạo của Đức Báb (1850) | Đêm 23 tháng 5 kỷ niệm cuộc trò chuyện lịch sử giữa Đức Báb và Mullá Husayn tại Shiraz năm 1844, và trưa ngày 9/10 tháng 7 tưởng niệm giờ phút Đức Báb chịu xử bắn tại Tabriz năm 1850. |
| Ngày 28/29 tháng 5 dương lịch | Lễ Thăng Thiên của Đức Bahá'u'lláh (1892) | Nghi thức tưởng niệm trang nghiêm vào lúc 3 giờ sáng kỷ niệm thời khắc Đức Bahá'u'lláh từ trần tại dinh thự Bahjí (gần Akka) năm 1892. |
| Hai ngày liên tiếp sau kỳ trăng mới thứ tám tính từ Xuân phân (tháng 10 hoặc tháng 11 dương lịch) | Lễ Sinh Nhật Đôi (Twin Holy Birthdays): Ngày sinh của Đức Báb (1819) và Ngày sinh của Đức Bahá'u'lláh (1817) | Hai ngày đại lễ hân hoan kỷ niệm ngày đản sinh của hai Đấng Biểu Hiện Song Sinh (tính theo lịch âm Hồi giáo rơi vào ngày 1 và ngày 2 tháng Muharram nên được cử hành liền nhau hai ngày). |
| Cuối tháng 2 dương lịch (4 hoặc 5 ngày trước tháng Nhịn ăn) | Những ngày Phụ trội Ayyám-i-Há (أيام الهاء) và Tiệc Mười Chín Ngày định kỳ | Những ngày chuẩn bị tâm hồn trước tháng Nhịn ăn bằng hoạt động từ thiện, tặng quà, hiếu khách và phụng sự cộng đồng tại Thành phố Hồ Chí Minh. |
Bên cạnh các kỳ đại lễ trong năm, vào năm 2017 và năm 2019, Trung tâm Bahá'í Sài Gòn tại số 45 Nguyễn Phi Khanh từng là tâm điểm tổ chức Đại lễ kỷ niệm 200 năm Ngày sinh của Đức Bahá'u'lláh (1817 - 2017) và 200 năm Ngày sinh của Đức Báb (1819 - 2019) với sự tham dự của đại diện các cơ quan nhà nước, mặt trận và các tôn giáo bạn tại Thành phố Hồ Chí Minh, phản ánh sinh động tinh thần giao hảo liên tôn và phụng sự xã hội mà cộng đồng Bahá'í đã bền bỉ thực hành trên đất Sài Gòn từ năm 1954 đến nay.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Số 45 đường Nguyễn Phi Khanh, phường Tân Định (Quận 1 cũ), Thành phố Hồ Chí Minh
- Đường tới
- Từ trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh (khu vực Nhà thờ Đức Bà và Bưu điện Trung tâm) đi theo đường Hai Bà Trưng về phía bắc qua công viên Lê Văn Tám và chợ Tân Định, rẽ phải vào đường Trần Quang Khải rồi rẽ trái vào đường Nguyễn Phi Khanh khoảng 150 m là tới số 45 Nguyễn Phi Khanh thuộc phường Tân Định.
- Toạ độ
- 10.79155, 106.69418
Văn phòng Hội đồng Tinh thần Tôn giáo Bahá'í Việt Nam tại số 45 Nguyễn Phi Khanh vừa là cơ quan hành chính của Hội đồng Tinh thần vừa là nơi hội họp cầu nguyện của cộng đồng. Quý vị muốn tới tìm hiểu giáo lý, tham khảo kinh sách tại thư viện hoặc tham dự các buổi họp mặt cầu nguyện chung (vốn mở rộng cửa cho mọi người không phân biệt tôn giáo) xin ăn mặc lịch sự, kín đáo và liên hệ trước với văn phòng (riêng phần Tham khảo ý kiến nội bộ trong Tiệc Mười Chín Ngày chỉ dành cho tín đồ đã đăng ký trong cộng đồng). Khi vào hội trường cầu nguyện, xin quý vị giữ yên lặng, tắt chuông điện thoại và lưu ý rằng đạo Bahá'í tuyệt đối không nhận tiền quyên góp (quỹ Bahá'í) từ những người chưa phải là tín đồ Bahá'í.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Văn phòng Hội đồng Tinh thần Tôn giáo Bahá'í Việt Nam (Trung tâm Bahá'í Sài Gòn)
Contribute photos, information or video for Office of the National Spiritual Assembly of the Bahá'ís of Vietnam (Saigon Bahá'í Center)Thầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Everyone is welcome to enrich this page: a photo you took, a detail the page misses, a short video. Every contribution is read and answered.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên. No community contribution yet. You could be the first.
?Hỏi Đáp Nhanh
Ngôi nhà số 45 Nguyễn Phi Khanh có phải là Đền thờ Bahá'í (Mashriqu'l-Adhkár) không?
Không phải. Trong đạo Bahá'í, Đền thờ (Mashriqu'l-Adhkár) là công trình kiến trúc chín cạnh có mái vòm và chín cửa mở ra chín hướng, hiện nay Việt Nam chưa có ngôi đền nào như vậy. Ngôi nhà tại số 45 đường Nguyễn Phi Khanh, phường Tân Định là Hazíratu'l-Quds Quốc gia (Khuôn viên Thánh), tức Văn phòng trung ương của Hội đồng Tinh thần Tôn giáo Bahá'í Việt Nam đồng thời là trung tâm sinh hoạt tâm linh, hội họp và giáo dục cộng đồng tại Thành phố Hồ Chí Minh.
Đạo Bahá'í truyền vào Sài Gòn và Việt Nam từ năm nào và do ai khởi xướng?
Các nguồn ghi nhận hai mốc: một nghiên cứu năm 2021 của Vũ Văn Chung ghi đạo có tiếp xúc đầu tiên vào thập niên 1920, trong khi tài liệu của Ban Tôn giáo Chính phủ (2023), báo Nhân Dân (2008) và sử liệu Bahá'í đều lấy năm 1954 làm mốc hình thành cộng đồng. Tháng 2 và tháng 3 năm 1954, nữ tín đồ người Ấn Độ gốc Ba Tư Shirin Fozdar từ Singapore đến Sài Gòn thuyết giảng, tiếp nối bởi vợ chồng ông Jamshed Fozdar đến cư trú mùa hè năm 1954, dẫn tới việc bầu Hội đồng Tinh thần Địa phương Sài Gòn ngày 21 tháng 4 năm 1955.
Cộng đồng Tôn giáo Bahá'í Việt Nam được Nhà nước công nhận pháp nhân vào năm nào?
Quá trình công nhận diễn ra qua hai bước: năm 2007, Ban Tôn giáo Chính phủ cấp chứng nhận đăng ký hoạt động tôn giáo cho cộng đồng. Ngày 21 tháng 3 năm 2008 (đúng ngày Tết Naw-Rúz), cộng đồng tổ chức Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ nhất bầu ra Hội đồng Tinh thần Tôn giáo Bahá'í Việt Nam gồm chín thành viên, và đến tháng 7 năm 2008 (quyết định ngày 14 tháng 7 năm 2008), Ban Tôn giáo Chính phủ chính thức công nhận tổ chức Cộng đồng Tôn giáo Bahá'í Việt Nam.
Vì sao trong phòng cầu nguyện của Trung tâm Bahá'í Sài Gòn không có tượng thờ và không có giáo sĩ chủ lễ?
Giáo luật của Đức Bahá'u'lláh trong sách Kitáb-i-Aqdas quy định đạo Bahá'í không thờ hình tượng nhân dạng và bãi bỏ hoàn toàn chế độ giáo sĩ chuyên nghiệp để mọi tín đồ tự mình tìm hiểu chân lý và bình đẳng trước Thượng Đế. Vì thế phòng cầu nguyện không có bàn thờ hay bục giảng giáo phẩm mà chỉ treo bức thư pháp chữ Ả Rập Yá Bahá'u'l-Abhá (Ôi Vinh Quang của Đấng Toàn Vinh) cùng biểu tượng ngôi sao chín cánh.
Người Bahá'í tại Thành phố Hồ Chí Minh quay mặt về hướng nào khi đọc lời cầu nguyện bắt buộc?
Đạo Bahá'í không tính hướng theo phong thủy hay tuổi tác mà quy định một hướng thiêng duy nhất trên toàn thế giới gọi là Qiblih, hướng về Lăng của Đức Bahá'u'lláh tại Bahjí (gần thành phố Akka). Tính theo đường tròn lớn trên mặt địa cầu từ Thành phố Hồ Chí Minh, hướng Qiblih này nằm ở góc phương vị khoảng 301 độ, tức hướng Tây Tây Bắc.