Đi dọc theo thung lũng hẹp của dòng suối núi Dečanska Bistrica dưới chân dãy Prokletije hùng vĩ, giữa rừng dẻ cổ thụ và những rặng thông xanh thẫm, quý vị sẽ thấy một mái vòm cao vút 29 mét nổi bật lên giữa thung lũng yên tĩnh. Khi bước qua cổng tường thành kiên cố vào sân trong của Tu viện Visoki Dečani, ngôi nhà thờ chính hiện ra với những dải đá cẩm thạch breccia màu tím hồng đan xen từng hàng với đá onyx vàng kem bóng mịn, tỏa ra vẻ đẹp thanh thoát của nghệ thuật điêu khắc đá Romanesque và Gothic vùng bờ biển Adriatic.
Thế nhưng vừa bước qua vòm cửa điêu khắc hình Chúa Kitô Toàn Năng để vào trong lòng nhà thờ dài 36 mét, toàn bộ thế giới bên ngoài nhường chỗ cho một vũ trụ hội họa Chính Thống giáo Đông phương choáng ngợp. Từ chân cột đá cho tới tận đỉnh vòm cao gần ba mươi mét, hơn một nghìn bố cục bích họa vẽ từ giữa thế kỷ 14 bằng sắc xanh thiên thanh lapis lazuli và vàng lá vẫn giữ nguyên nét cọ tươi tắn bên cạnh cỗ quan tài lưu giữ di hài của vị vua sáng lập Stefan Dečanski.
INhà Thờ Chúa Kitô Toàn Năng Và Thánh Vương Stefan Dečanski
Nhà thờ trung tâm (Katholikon) của Tu viện Visoki Dečani được cung hiến cho Chúa Kitô Toàn Năng (Christ Pantocrator), đấng cai quản muôn loài và là nguồn mạch của vương quyền thiêng liêng trong thần học Đông La Mã. Trong truyền thống vương triều Nemanjić thời trung đại tại vùng Balkan, mỗi vị quốc vương đều chọn một vùng đất thanh tịnh để kiến tạo một đại tu viện hiến dâng lên Thiên Chúa (gọi là Zadužbina, nghĩa là công trình cứu độ linh hồn), vừa làm trung tâm tu trì và học thuật của Giáo hội, vừa làm lăng tẩm an nghỉ vĩnh hằng cho chính nhà vua sau khi băng hà.
Cuộc đời của vị quân vương sáng lập tu viện là Quốc vương Stefan Uroš III (trị vì từ 1322 đến 1331, được hậu thế gọi là Stefan Dečanski theo tên ngôi tu viện của ông) gắn liền với những thử thách bi tráng và niềm tín thác tôn giáo sâu sắc. Thuở thiếu thời, ông từng bị làm cho mù mắt vì những nghi kỵ cung đình và bị đưa sang lưu đày suốt bảy năm tại Tu viện Chúa Kitô Toàn Năng (Pantocrator) ở kinh đô Constantinople. Tương truyền chính tại ngôi tu viện ở Constantinople ấy, Thánh Nicholas thành Myra đã hiện ra trong thị kiến và chữa lành thị lực cho ông. Khi trở về nước đăng cơ năm 1322, nhà vua đã phát nguyện xây dựng một đại tu viện dâng kính Chúa Kitô Toàn Năng để tạ ơn Thiên Chúa.
Hòm thánh tích và sự tôn kính xuyên biên giới tôn giáo
Sau khi Quốc vương Stefan Dečanski qua đời năm 1331 tại pháo đài Zvečan, thi hài của ông được rước về an táng trong quan tài đá cẩm thạch tại nhà thờ Visoki Dečani vừa mới xây xong phần khung. Khoảng năm 1339 đến 1343, khi mở nắp mộ đá, Giáo hội ghi nhận thi hài nhà vua vẫn còn nguyên vẹn không hư nát, từ đó tôn phong ông lên bậc hiển thánh với danh hiệu Thánh Vương Stefan Dečanski. Di hài của nhà vua được đặt trong một hòm thánh tích bằng gỗ chạm khắc sơn son thếp vàng đặt ngay phía trước bức tường linh ảnh (Iconostasis), bên cạnh cây thánh giá bằng bạc và đôi chân đèn nến khổng lồ do Hoàng hậu Evgenia (Milica) dâng cúng năm 1397.
Trong suốt nhiều thế kỷ, sự tôn kính dành cho Thánh Vương Stefan Dečanski đã vượt qua cả ranh giới sắc tộc và tôn giáo tại vùng núi Prokletije. Ngay cả dưới thời Đế chế Ottoman, các sultan Ottoman đã ban nhiều sắc chỉ (firman) bảo hộ quyền tự trị của tu viện, và các gia đình cư dân địa phương thuộc nhiều tín ngưỡng khác nhau trong vùng thung lũng vẫn thường xuyên tìm đến bên hòm thánh tích của vị vua nhân từ để cầu xin ơn chữa lành bệnh tật.
Nhiều người khi đọc tên Visoki Dečani thường nghĩ chữ "Visoki" chỉ độ cao của vùng núi Prokletije nơi tu viện tọa lạc. Thực ra trong tiếng Slav Nam, tính từ Visoki (nghĩa là "Cao lớn") dùng để chỉ trực tiếp chiều cao vươn vút 29 mét của ngôi nhà thờ chính, bởi đây là công trình tôn giáo có vòm mái cao và đồ sộ nhất được xây dựng trên toàn bộ bán đảo Balkan suốt thời kỳ trung đại.
IIBảy Thế Kỷ Trường Tồn Dưới Chân Dãy Prokletije
Lịch sử khởi dựng Tu viện Visoki Dečani được ghi chép cực kỳ chi tiết trong bản Hiến chương sáng lập Dečani (Dečani Chrysobull) viết trên cuộn giấy da dài более 5 mét có đóng ấn vàng của Quốc vương Stefan Uroš III vào năm 1330, cùng dòng minh văn khắc bằng chữ Kirin cổ ngay trên mi cửa (lintel) của cổng phía nam nhà thờ.
- 1327Đặt viên đá khởi công dưới triều Stefan Uroš IIITheo lời khuyên của Tổng giám mục Danilo II, Quốc vương Stefan Uroš III chọn thung lũng sông Dečanska Bistrica trù phú dưới chân núi Prokletije để khởi công đại tu viện dưới sự chỉ đạo trực tiếp của kiến trúc sư bậc thầy Fra Vita người thành Kotor.
- 1330Ban hành Hiến chương Vàng Dečani (Chrysobull)Sau chiến thắng tại Velbužd, Quốc vương Stefan Uroš III ban hành Hiến chương sáng lập bằng giấy da ấn định quy chế tu viện, hiến tặng ruộng đất, vườn nho, đồng cỏ chăn nuôi cùng hàng ngàn cuốn sách quý và vật phẩm phụng vụ bằng vàng bạc.
- 1335Hoàn thành kiến trúc dưới thời Hoàng đế Stefan DušanSau khi vua cha qua đời năm 1331, người con trai là Quốc vương (sau lên ngôi Hoàng đế) Stefan Dušan tiếp tục cấp ngân khố để kiến trúc sư Fra Vita hoàn tất toàn bộ phần xây dựng và điêu khắc đá của nhà thờ vào năm 1335 sau tám năm thi công.
- 1335 - 1350Hoàn tất hơn 1.000 bức bích họa nội thấtHoàng đế Stefan Dušan triệu tập các phường hội họa sĩ bậc thầy từ vùng duyên hải Adriatic, Hy Lạp và Balkan làm việc ròng rã mười lăm năm để vẽ phủ kín toàn bộ nội thất nhà thờ bằng hơn 1.000 bố cục bích họa hoàn thành vào năm 1347 đến 1350.
- Cuối thế kỷ 14 - Thế kỷ 15Trung tâm văn học và sao chép sách thời trung đạiDưới sự cai quản của các tu viện trưởng danh tiếng như học giả Grigorije Camblak (tác giả bộ tiểu sử Thánh Vương Stefan Dečanski), tu viện trở thành xưởng chép sách và thư viện lớn bậc nhất vùng Balkan.
- Thế kỷ 16 - 19Bảo tồn nguyên vẹn qua thời kỳ Đế chế OttomanNhờ các sắc chỉ bảo hộ của triều đình Ottoman và sự tận tâm của các tu sĩ cùng cộng đồng dân cư vùng núi, nhà thờ không bị cải biến hay phá hủy, giữ nguyên vẹn mái chì, tường đá cẩm thạch và kho tàng bích họa thế kỷ 14.
- 2004Ghi danh Di sản Thế giới UNESCOTại kỳ họp thứ 28 vào tháng 7 năm 2004, Ủy ban Di sản Thế giới UNESCO chính thức công nhận Tu viện Visoki Dečani là Di sản Thế giới (mã số 724) theo các tiêu chí (ii), (iii) và (iv), trước khi mở rộng cho toàn cụm di tích trung đại trong vùng vào năm 2006.
Ngay trên mi cửa bằng đá cẩm thạch của cổng phía nam dẫn vào gian chính nhà thờ hiện vẫn còn nguyên dòng chữ khắc của chính vị kiến trúc sư trưởng: "Fra Vita, tu sĩ dòng Tiểu Đệ (Phanxicô), bậc thầy xây dựng từ thành phố hoàng gia Kotor, đã xây dựng ngôi nhà thờ của Đức Vua Thánh thiện Stefan Uroš Đệ Tam và con trai ngài là Đức Vua Cao quý và Minh triết Stefan trong tám năm, và hoàn thành công trình vào năm 6843 tính từ buổi Sáng Thế (tức năm 1335 Công nguyên)". Đây là một trong những minh văn hiếm hoi nhất thời trung đại Balkan ghi nhận đích danh một kiến trúc sư tu sĩ Công giáo dòng Phanxicô thiết kế thánh đường lớn nhất của Giáo hội Chính Thống giáo.
IIIVỏ Đá Romanesque - Gothic Và Bầu Trời Bích Họa Byzantine
Tu viện Visoki Dečani là đỉnh cao của trường phái kiến trúc Raška (Raška school), nơi hình thức kiến trúc Tây Âu và không gian phụng vụ Đông phương hòa quyện làm một. Về quy mô, nhà thờ dài tới 36 mét, rộng 24 mét ở phần gian chính và đỉnh mái vòm trung tâm vươn cao 29 mét. Cấu trúc mặt bằng chia làm ba phần rõ rệt từ tây sang đông: gian tiền đường (Narthex) rộng thoáng gồm ba gian với bốn cột đá tròn đỡ vòm đan chéo kiểu Gothic, gian trung đường (Naos) gồm năm gian dọc có mái vòm lớn đặt trên bốn trụ vuông theo đúng bố cục chữ thập nội tiếp của Byzantine, và khu vực cung thánh (Altar) gồm ba hốc vòm bán nguyệt nhô ra ở hướng đông.
Toàn bộ tường ngoài của nhà thờ được ốp bằng những khối đá đẽo vuông vức mài nhẵn như gương, xếp thành từng hàng ngang xen kẽ hai màu đối lập: đá cẩm thạch breccia màu tím hồng khai thác từ mỏ đá địa phương và đá onyx màu vàng kem nhạt. Hệ thống cửa đi và cửa sổ hai vòm, ba vòm (bifora, trifora) được chạm khắc cầu kỳ với hàng trăm pho tượng nổi mang phong cách Romanesque muộn và Gothic sớm: trên vòm cửa chính phía tây là bức phù điêu Chúa Kitô Toàn Năng ngự trên ngai giữa hai thiên thần, cửa phía bắc chạm cây Thánh Giá nở hoa, cửa sổ vòm cung thánh chạm hình Thánh George diệt rồng, cùng các đầu cột tạc hình sư tử, chim đại bàng, nhân sư và hoa lá uốn lượn.
Bộ sưu tập hội họa bích họa Byzantine thế kỷ 14 lớn và nguyên vẹn nhất thế giới, gồm hơn 20 chu kỳ thần học lớn và hơn 10.000 nhân vật riêng lẻ: từ Sách Sáng Thế, Cuộc Khổ Nạn, các Công đồng Đại kết, Lịch các Thánh 365 ngày trong năm cho tới Cây Gia Phả vương triều Nemanjić.
Bức vách ngăn cung thánh nguyên bản duy nhất từ thế kỷ 14 còn giữ nguyên vẹn tại vùng Balkan, chế tác từ các cột đá cẩm thạch bát giác và tấm chắn đá chạm nổi hoa văn hình học, nơi treo bộ 5 bức linh ảnh gỗ quý giá vẽ cùng thời với các bích họa năm 1350.
Đặt ở góc tây nam trước cung thánh, gồm cỗ quan tài đá cẩm thạch đỏ và vàng kem nơi an táng ban đầu, cùng hòm gỗ chạm khắc thế kỷ 14 lưu giữ di hài không hư nát của Thánh Vương Stefan Dečanski.
Ngai đá cẩm thạch nguyên bản thế kỷ 14 dành cho các vị thượng phụ và quốc vương đặt bên trụ cột phía nam, phía trên treo vòng đèn chùm đồng đúc lộ thiên (Choros) ghép từ những tấm đồng chạm hình chim đại bàng hai đầu và chữ khắc của Hoàng hậu Evgenia năm 1397.
Kiệt tác điêu khắc đá Romanesque vùng Adriatic của Fra Vita: vòm cổng chính chạm Chúa Kitô ngự trên ngai có sư tử và chim ưng đỡ chân, cùng cửa sổ ba vòm (trifora) ở hốc cung thánh chính đông chạm cảnh giao tranh giữa cái thiện và cái ác.
Kho tàng của tu viện bảo tồn hơn 160 cuốn sách chép tay trên giấy da và giấy cổ từ thế kỷ 13 đến thế kỷ 16, hơn 90 bức linh ảnh gỗ trung đại và cây thánh giá rước lễ nạm ngọc cao hơn 1 mét do Hoàng đế Stefan Dušan hiến tặng.
Trong số hơn một nghìn bức bích họa của Visoki Dečani, có hai tác phẩm hội họa làm say mê các nhà sử học nghệ thuật toàn cầu. Thứ nhất là bức bích họa hiếm hoi vẽ Chúa Kitô cầm thanh kiếm ở gần cung thánh, minh họa trực tiếp câu Phúc Âm Matthew (10:34), một hình tượng hầu như không bắt gặp ở bất kỳ nhà thờ Chính Thống giáo nào khác. Thứ hai là bức Đóng đinh Chúa Kitô trên Thập Giá cao gần dưới đỉnh vòm trung tâm: ở hai góc trên bên trái và bên phải của Thập Giá, các họa sĩ thế kỷ 14 đã nhân cách hóa Mặt Trời và Mặt Trăng thành hai nhân vật ngồi bên trong những khối hình giọt nước lướt đi trên bầu trời đầy sao để chứng kiến giờ phút cứu độ. Ngoài ra ở gian tiền đường, bức bích họa Cây Gia Phả nhà Nemanjić khắc họa chân dung 22 thành viên hoàng tộc trong trang phục triều đình đính ngọc trai theo đúng phong cách nghệ thuật Phục hưng Palaeologan.
IVThế Đất Và Hướng
Phần này là cách đọc của thư viện Vạn Đạo Đường theo con mắt phong thủy hình thế cổ truyền kết hợp với quy tắc định hướng thánh đường Chính Thống giáo và lời mô tả địa cuộc của Tổng giám mục Danilo II thế kỷ 14, không phải giáo điều tôn giáo. Chúng tôi ghi rõ để quý vị thấy được sự tương đồng kỳ lạ giữa nghệ thuật chọn đất của bậc cổ nhân vùng Balkan và phép xem sơn thủy phương Đông.
Sinh thời, khi cùng Quốc vương Stefan Uroš III đi tìm đất dựng tu viện năm 1327, Tổng giám mục Danilo II đã chép lại trong Hạnh các Vua và Tổng giám mục lời ngợi ca địa cuộc Dečani như một "thung lũng được bao bọc bởi những ngọn núi cao chót vót, có dòng nước ngọt lành tuôn chảy không ngừng, bốn bề rừng dẻ và thông già che chở, mặt phía đông mở ra cánh đồng bằng phẳng hiền hòa". Đọc lời mô tả ấy tại tọa độ thực địa 42,5469 độ vĩ bắc và 20,2661 độ kinh đông (cao độ khoảng 650 mét trên mực nước biển), quý vị sẽ nhận ra một cấu trúc sơn hoàn thủy bao chuẩn mực tới từng chi tiết.
Về long mạch và hậu chẩm, phía tây và tây bắc của tu viện là dãy núi Prokletije (Dãy Alps Albania) hùng vĩ với những đỉnh đá vôi cao trên 2.400 tới 2.600 mét (như đỉnh Đeravica gần đó). Từ khối đại sơn ấy, mạch núi đổ xuống qua hẻm núi Rugova và hẻm núi Dečani, kết huyệt tại thềm đất phẳng dưới chân ngọn đồi thông ngay cửa ngõ hẻm núi. Hai dải sườn núi đá vôi kẹp hai bên hẻm núi tạo thành thế tả Thanh Long (sườn núi rừng thông phía bắc) và hữu Bạch Hổ (sườn núi rừng dẻ phía nam) ôm khít lấy khu nội viện, chắn toàn bộ gió bão khắc nghiệt từ vùng núi cao đổ xuống.
Về minh đường và thủy pháp, dòng suối núi trong vắt Dečanska Bistrica từ khe núi Prokletije ở phía tây chảy uốn lượn ngay dọc theo tường thành phía nam của tu viện rồi đổ ra bình nguyên Metohija ở phía đông. Trục chính của Nhà thờ Chúa Kitô Toàn Năng tuân thủ nghiêm ngặt quy tắc phụng vụ Đông phương: lưng nhà thờ (gian tiền đường) tựa về phía hẻm núi Prokletije ở hướng tây, còn ba vòm cung thánh quay chính xác về hướng đông, nơi thung lũng đột ngột mở rộng thành vùng đồng bằng Metohija bằng phẳng làm đại minh đường đón ánh mặt trời mọc mỗi sớm mai.
VLễ Tiết Và Nếp Sống Tu Trì Cổ Truyền
Suốt gần bảy trăm năm kể từ ngày khởi dựng năm 1327 đến nay, Tu viện Visoki Dečani chưa bao giờ ngưng tiếng kinh cầu. Hiện nay, cộng đoàn khoảng hai mươi lăm tu sĩ vẫn duy trì nếp sống tu trì khổ hạnh, tự tay vẽ linh ảnh (iconography), chạm khắc gỗ, làm rượu vang, làm phô mai và cử hành đầy đủ chu kỳ phụng vụ hàng ngày dưới ánh nến trong lòng thánh đường thế kỷ 14.
| Thời điểm | Lễ tiết | Nội dung cử hành |
|---|---|---|
| Ngày 24 tháng 11 (tức 11 tháng 11 lịch Julius) | Lễ kính Thánh Vương Stefan Dečanski (Mrata) | Đại lễ quan trọng nhất trong năm của tu viện. Mở nắp hòm thánh tích để tín hữu và khách hành hương từ khắp vùng Balkan tới kính viếng, cử hành Đêm Canh Thức toàn đêm (All-Night Vigil) và Thánh lễ Thượng phụ. |
| Lễ Chúa Thăng Thiên (40 ngày sau Phục Sinh) | Lễ Bổn mạng Nhà thờ Chúa Kitô Toàn Năng (Spasovdan) | Ngày lễ hiến thánh đường (Slava), tổ chức rước thánh giá vòng quanh bốn mặt tường đá cẩm thạch của nhà thờ, làm phép bánh lễ Slavski Kolač và đọc kinh cầu phúc cho muôn dân. |
| Chúa nhật Phục Sinh và Lễ Giáng Sinh (7 tháng 1) | Đại lễ Phụng vụ Chính Thống giáo | Tu sĩ xoay chuyển vòng đèn chùm đồng lớn Choros và thắp sáng hàng trăm ngọn nến sáp ong hòa cùng tiếng hát thánh ca Byzantine cổ truyền dưới vòm bích họa. |
| Hàng ngày (Sáng sớm và Chiều tối) | Chu kỳ Phụng vụ Tu viện (Matins, Liturgy, Vespers) | Cử hành kinh sớm, Thánh lễ và kinh chiều liên tục mỗi ngày bên cạnh hòm thánh tích của nhà vua sáng lập. |
Đặc biệt vào những đêm đại lễ khi các tu sĩ dùng sào đẩy nhẹ vòng đèn chùm đồng Choros thế kỷ 14 cho xoay tròn chậm rãi dưới mái vòm cao 29 mét, ánh nến chập chờn chiếu lên hàng nghìn gương mặt thánh nhân trên bích họa tạo nên một trải nghiệm thị giác và tâm linh đúng như nghi thức của Đế chế Byzantine bảy thế kỷ trước.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Thung lũng sông Dečanska Bistrica, đô thị Deçan (Dečani), vùng Peja (Peć), Kosovo
- Đường tới
- Tọa lạc trong thung lũng sông Dečanska Bistrica, cách trung tâm thị trấn Deçan (Dečani) khoảng 2 km về phía tây và cách thành phố Peja (Peć) khoảng 17 km về phía nam theo tuyến đường bộ chạy dọc chân dãy núi Prokletije.
- Toạ độ
- 42.5469, 20.2661
Vì Tu viện Visoki Dečani là một cộng đoàn đan tu đang sinh hoạt phụng vụ nghiêm ngặt và nằm trong khu vực bảo vệ di sản của UNESCO, quý vị cần mang theo hộ chiếu hoặc giấy tờ tùy thân để đăng ký tại cổng kiểm soát trước khi vào sân. Xin quý vị mặc trang phục kín đáo (áo có tay, quần dài hoặc váy dài qua đầu gối, không mặc quần đùi hay áo sát nách), giữ im lặng khi các tu sĩ đang đọc kinh trong nhà thờ, và chỉ chụp ảnh ở những khu vực được tu sĩ hướng dẫn cho phép (không dùng đèn flash chiếu vào các bức bích họa thế kỷ 14).
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Tu viện Visoki Dečani
Contribute photos, information or video for Visoki DečaniThầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Everyone is welcome to enrich this page: a photo you took, a detail the page misses, a short video. Every contribution is read and answered.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên. No community contribution yet. You could be the first.
?Hỏi Đáp Nhanh
Vì sao một nhà thờ Chính Thống giáo như Visoki Dečani lại có mặt ngoài mang kiến trúc Romanesque và Gothic?
Quốc vương Stefan Uroš III Dečanski đã mời kiến trúc sư bậc thầy Fra Vita, một tu sĩ dòng Phanxicô từ thành phố cảng Kotor bên bờ biển Adriatic, về chỉ đạo xây dựng nhà thờ từ năm 1327 đến 1335. Fra Vita cùng các thợ điêu khắc đá vùng duyên hải đã kết hợp cấu trúc không gian vòm chữ thập của Chính Thống giáo Byzantine bên trong với kỹ thuật ốp đá cẩm thạch hai màu và điêu khắc cổng vòm Romanesque - Gothic của Tây Âu ở mặt ngoài.
Bộ sưu tập bích họa trong Tu viện Visoki Dečani có quy mô lớn đến mức nào?
Hoàn thành vào khoảng năm 1347 đến 1350 dưới triều Hoàng đế Stefan Dušan, hệ thống bích họa phủ kín toàn bộ tường, cột và vòm của nhà thờ gồm hơn 1.000 bố cục tranh lớn nhỏ với hơn 10.000 nhân vật riêng lẻ. Đây được UNESCO công nhận là kho tàng hội họa bích họa Byzantine thế kỷ 14 lớn nhất và được bảo tồn nguyên vẹn nhất trên thế giới.
Ai được an táng bên trong nhà thờ chính của tu viện?
Ngay trước bức tường linh ảnh bằng đá phía nam là nơi đặt quan tài đá cẩm thạch và hòm thánh tích bằng gỗ chạm khắc thế kỷ 14 lưu giữ di hài của vị vua sáng lập là Quốc vương Stefan Uroš III Dečanski (mất năm 1331). Bên cạnh đó còn có mộ phần của em gái ông là Công chúa Jelena.
Các dải đá hai màu trên tường ngoài nhà thờ được làm từ loại đá gì?
Toàn bộ mặt ngoài nhà thờ được xây ốp bằng các hàng đá đẽo vuông vức mài nhẵn xếp xen kẽ nhau giữa hai loại đá quý: đá cẩm thạch dăm kết (breccia) màu tím hồng nhạt và đá onyx (canxit vân) màu vàng kem sáng khai thác từ các mỏ đá trong vùng núi lân cận.
Bức tường ngăn cung thánh (Iconostasis) của Visoki Dečani có điểm gì quý hiếm?
Trong khi hầu hết các bức tường linh ảnh từ thời trung đại tại vùng Balkan đều đã bị cháy hoặc thay thế vào các thế kỷ sau, bức tường linh ảnh bằng đá cẩm thạch chạm nổi hoa văn tại Visoki Dečani vẫn giữ nguyên trạng từ giữa thế kỷ 14, cùng với 5 bức linh ảnh gỗ nguyên bản vẽ từ năm 1350.