Từ trạm dừng xe cuối cùng trên sườn núi, quý vị cởi bỏ giày dép và tất để bước chân trần lên con đường lát đá dốc ngược đi qua cặp sư tử thần Chinthe lớn canh cổng. Khi đi hết dải bậc thang và bước ra khoảng sân đá hoa cương rộng mở trên sống núi cao 1.100 mét giữa mây mù bảng lảng, mọi ánh mắt đều dừng lại ở rìa vách đá phía trước: một tảng đá hoa cương khổng lồ tròn trịa, được thếp vàng lá óng ánh từ đỉnh xuống tận vòng cánh sen ở chân đế, đang nằm nghiêng sát mép vực thẳm thẳng đứng với gần một nửa thân đá nhô hẳn ra ngoài khoảng không. Trên đỉnh tảng đá ấy là một ngôi bảo tháp nhỏ cũng phủ vàng rực rỡ, đứng vững chãi trước gió ngàn như thách thức mọi định luật trọng trường.
Du khách quốc tế và người Việt thường gọi nơi này là Chùa Đá Vàng hay Chùa Hòn Đá Vàng (Golden Rock), còn tên chính thức của di tích là Chùa Kyaiktiyo (tiếng Miến Điện là Kyaiktiyo Paya, tiếng Môn là Kyaik Ithi Yo) thuộc thị trấn Kyaikto, bang Mon ở miền nam Myanmar. Cùng với Chùa Shwedagon, Yangon và Chùa Phật Mahamuni, Mandalay, đây là một trong ba đại thánh địa hành hương linh thiêng nhất của Phật giáo Nam tông Myanmar, nơi hàng triệu tín đồ tin rằng tảng đá nặng hàng trăm tấn kia không lăn xuống vực sâu là nhờ sức nhiệm màu của một sợi tóc Đức Phật Thích Ca tôn trí bên trên.
INgôi Tháp Đội Trên Đầu Vị Ẩn Sĩ Và Sợi Tóc Giữ Đá Ngàn Cân
Chìa khóa để hiểu nguồn gốc của Chùa Đá Vàng nằm ngay trong từ nguyên tiếng Môn của tên gọi Kyaiktiyo. Vùng duyên hải Tenasserim và bang Mon vốn là quê hương lâu đời của người Môn (dân tộc có ngôn ngữ cùng ngữ hệ Nam Á với người Việt và người Khmer, và là những người đầu tiên tiếp nhận Phật giáo Nam tông tại vùng Hạ Miến Điện). Trong tiếng Môn, chữ kyaik có nghĩa là ngôi bảo tháp hay ngôi chùa, chữ ithi (bắt nguồn từ chữ Pali risi và chữ Phạn rishi) có nghĩa là vị đạo sĩ hay ẩn sĩ tu hành trên núi, còn chữ yo có nghĩa là đội trên đầu. Ghép ba từ ấy lại, Kyaik-ithi-yo có nghĩa là Ngôi bảo tháp đội trên đầu vị ẩn sĩ.
Theo truyền thuyết Phật giáo xứ Môn, trong một chuyến du hóa về phương Nam, Đức Phật Thích Ca đã ban cho vị ẩn sĩ tu khổ hạnh trên núi Kelasa tên là Taik Tha một sợi tóc xá lợi của Ngài (cùng những sợi tóc khác được ban cho các vị ẩn sĩ ở những ngọn núi lân cận). Ẩn sĩ Taik Tha trân trọng giấu sợi tóc Phật vào trong búi tóc cao trên đỉnh đầu mình để thờ phụng suốt đời.
Khi tuổi đã cao và biết mình sắp viên tịch, ẩn sĩ Taik Tha mới trao lại sợi tóc Phật cho người con nuôi là vua Tissa (vị vua theo truyền thuyết là con của đạo sĩ luyện đan Zawgyi và một nàng công chúa rắn thần Naga). Vị ẩn sĩ dặn nhà vua rằng đừng xây tháp trên mặt đất phẳng thông thường, mà hãy đi tìm một tảng đá có hình dáng giống hệt cái đầu của chính vị ẩn sĩ, rồi đặt sợi tóc Phật lên đỉnh tảng đá ấy để nối tiếp tâm nguyện đội Phật trên đầu của ngài.
Nhờ sự trợ giúp thần thông của vua trời Đế Thích Thagyamin (tức thần Sakka, vị chúa tể cõi trời Đạo Lợi Tavatimsa luôn hộ trì Chánh pháp trong kinh điển Pali), vua Tissa đã tìm thấy dưới đáy biển một tảng đá hoa cương tròn trịa giống hệt đầu vị ẩn sĩ. Vua trời Thagyamin dùng chiếc thuyền thần chở tảng đá từ biển lên đặt ngay trên mỏm đá nghiêng ở đỉnh núi Kyaiktiyo, dùng phép khoét một lỗ nhỏ trên đỉnh tảng đá để an vị sợi tóc Phật rồi xây ngôi bảo tháp nhỏ cao 7,3 mét đậy lên trên. Trong niềm tin của người hành hương Myanmar, chính sợi tóc xá lợi của Đức Phật nằm ở điểm tiếp xúc và trong lòng tháp đã giữ cho tảng đá khổng lồ đứng thăng bằng bên bờ vực suốt hàng thế kỷ mà không hề suy suyển.
Về mặt khảo cứu địa chất và sử liệu, núi Kyaiktiyo là một phần của sống núi đá hoa cương (granite) Paung-laung thuộc dãy núi Đông Yoma. Dọc theo sườn núi từ chân đồi lên đỉnh có nhiều khối đá hoa cương tự nhiên bị phong hóa tròn cạnh nằm chồng lên các thềm đá gốc từ kỷ địa chất cổ đại, trong đó tảng Đá Vàng ở đỉnh 1.100 mét là khối đá có vị trí chênh vênh ngoạn mục nhất.
Khi đối chiếu các nguồn tài liệu về kích thước tảng đá, quý vị sẽ gặp đôi chút chênh lệch nhỏ do cách đo trên bề mặt đá cong: Wikipedia và các khảo sát kỹ thuật ghi tảng đá cao khoảng 7,6 mét (25 foot) và có chu vi khoảng 15 mét (50 foot), trong khi Encyclopædia Britannica và một số tài liệu của Bộ Du lịch Myanmar ghi chiều cao tảng đá là 7,3 mét (24 foot) hoặc 8,15 mét và ước tính khối lượng tảng đá vào khoảng 611 tấn. Ngôi bảo tháp nhỏ xây trên đỉnh tảng đá thì được các nguồn thống nhất ghi cao 7,3 mét (24 foot). Thư viện ghi nhận đầy đủ các số đo này để quý vị tiện tra cứu.
Một điều du khách lần đầu tới thăm hay hiểu lầm là nghĩ rằng tảng đá và bệ đá bên dưới là một khối đá liền nhau được đục thắt cổ bồng ở giữa. Không phải: khảo sát địa chất xác nhận tảng Đá Vàng và mặt bàn đá nghiêng bên dưới là hai khối đá hoàn toàn tách rời nhau, không hề có chất kết dính nhân tạo nào, và tiết diện tiếp xúc thực tế giữa bụng tảng đá với mặt thềm đá bên dưới là vô cùng nhỏ so với thể tích của khối đá hơn sáu trăm tấn.
IITừ Thánh Sơn Của Vương Quốc Người Môn Tới Trung Tâm Hành Hương Cả Nước
Nếu truyền thuyết tôn giáo gắn sự ra đời của bảo tháp Kyaiktiyo với thời Đức Phật còn tại thế hoặc triều vua Tissa thế kỷ 11 tại vùng Thaton, thì các tư liệu lịch sử và biên niên sử vùng Hạ Miến Điện cho thấy đỉnh núi Kelasa và Kyaiktiyo đã là trung tâm tu tập của các bậc ẩn sĩ và tăng sĩ người Môn từ thời trung đại, trước khi trở thành điểm hành hương quốc gia dưới các triều đại Hanthawaddy, Toungoo và Konbaung.
- Thời Đức Phật tại thế (truyền thuyết) và thế kỷ 11Truyền thuyết ẩn sĩ Taik Tha và vua Tissa lập thápTheo truyền thống Phật giáo xứ Môn, ẩn sĩ Taik Tha nhận sợi tóc từ Đức Phật và trao lại cho vua Tissa (thường được định niên đại truyền thuyết vào thế kỷ 11 trước khi vương quốc Thaton sáp nhập vào đế chế Pagan năm 1057) để dựng tháp trên tảng đá hoa cương.
- Thế kỷ 15Hưng thịnh dưới vương triều Hanthawaddy của người MônDưới thời các vị vua sùng đạo của vương quốc Hanthawaddy (như hoàng hậu Shin Saw Pu và vua Dhammazedi tại Bago), mạng lưới các tháp thờ xá lợi tóc Phật trên dãy đồi Kelasa và Kyaiktiyo được tu bổ và ghi chép trong biên niên sử xứ Môn.
- Cuối thế kỷ 19 tới đầu thế kỷ 20Trùng tu bảo tháp và mở rộng sân hành lễ trên vách đáKhi tuyến đường sắt nối Yangon với vùng Tenasserim đi qua thị trấn Kyaikto được xây dựng, lượng Phật tử hành hương từ khắp Thượng và Hạ Miến Điện tăng vọt. Sân gạch, lan can bảo vệ và các điện thờ quanh mỏm đá được kè xây kiên cố.
- 1930Đứng vững qua trận động đất lớn vùng BagoTrận động đất mạnh 7,3 độ tại vùng Bago và vịnh Martaban tháng 5 năm 1930 làm rung chuyển nhiều công trình ở miền nam Myanmar, nhưng tảng Đá Vàng Kyaiktiyo trên đỉnh núi 1.100 mét vẫn nằm vững nguyên trên bệ đá nghiêng, càng củng cố niềm tin tâm linh của tín đồ.
- 1999 và thập niên 2010Mở đường núi từ Kinpun và nâng cấp hạ tầng hành hươngNăm 1999 tuyến đường bê tông leo núi từ trại chân núi Kinpun lên trạm Yatetaung và lối đi bộ lát đá dài 1,2 km lên đỉnh chùa được hoàn thiện, giúp hàng vạn người cao tuổi có thể lên chiêm bái quanh năm thay vì chỉ đi bộ xuyên rừng 11 km như xưa.
Trong truyền thống hành hương của người Myanmar, có một câu ngạn ngữ truyền đời rằng bất kỳ người con Phật nào trong một năm mà thành tâm đi bộ từ trại chân núi Kinpun vượt qua 11 kilômét đường rừng dốc để lên đảnh lễ Chùa Đá Vàng Kyaiktiyo đủ ba lần liên tiếp thì sẽ được phúc báo sung túc, tai qua nạn khỏi và được mọi người kính trọng. Cho tới tận hôm nay, dù đã có xe chuyên dụng chạy lên tận sườn núi, hàng nghìn người dân địa phương và các nhà sư vẫn giữ nếp cổ là đi bộ suốt bốn tới năm tiếng đồng hồ theo con đường mòn xuyên qua 37 ngọn đồi từ Kinpun lên đỉnh núi để trọn vẹn công đức hành hương.
IIITảng Đá Vàng, Ngôi Tháp Nhỏ Và Quần Thể Đỉnh Núi Kyaiktiyo
Khác với các ngôi chùa xây trên mặt đất bằng phẳng, toàn bộ quần thể Kyaiktiyo bám dọc theo sống đá hẹp và dốc của đỉnh núi ở độ cao 1.100 mét. Điểm nhấn trung tâm là tảng đá hoa cương tự nhiên cao khoảng 7,6 mét nằm ở rìa ngoài cùng của một mỏm đá phẳng tự nhiên nhô ra trên vực sâu. Bao quanh chân tảng đá là một đài hoa sen bằng vàng được sơn và thếp vàng lá trên nền đá gốc, tạo cảm giác tảng đá đang ngự trên một đóa sen nở bên bờ vực.
Để tín đồ có thể tiếp cận tảng đá mà không gặp nguy hiểm trước vực thẳm bên dưới, một chiếc cầu nhỏ có lan can được bắc qua khe đá hẹp nối từ sân chính sang sát mặt trong của tảng đá. Phía dưới và xung quanh mỏm đá chính là hệ thống các sân ngắm cảnh nhiều tầng, các điện thờ Phật, điện thờ thần bản địa Nat và các bậc thang đá nối sang những mỏm núi lân cận.
Khối đá hoa cương tự nhiên nặng ước tính hơn 600 tấn nằm nghiêng trên mặt bàn đá dốc với gần một nửa thân đá vươn ra ngoài khoảng không. Toàn bộ bề mặt tảng đá được phủ dày hàng vạn lá vàng quỳ nguyên chất do tín đồ dán lên qua nhiều thế hệ.
Ngôi bảo tháp nhỏ (zedi) dáng chuông truyền thống của người Môn và người Miến cao 7,3 mét (24 foot) xây trực tiếp trên lưng tảng đá, trên đỉnh đội chiếc lọng vàng hti gắn chuông gió ngân vang trong gió núi, bên trong lưu giữ sợi tóc xá lợi của Đức Phật.
Nằm cách tảng Đá Vàng khoảng 300 mét (980 foot) là một khối đá dài có hình dáng giống hệt một chiếc thuyền, bên trên cũng dựng một ngôi bảo tháp nhỏ. Theo truyền thuyết, đây chính là chiếc thuyền đã chở tảng Đá Vàng từ đáy biển về núi rồi hóa đá.
Ngay gần quảng trường chính trên đỉnh núi có một vòng tròn treo cồng chiêng bao quanh bốn pho tượng thần bản địa (Nat) và chư thiên, cùng các khám thờ tái hiện sự tích ẩn sĩ Taik Tha, đạo sĩ luyện đan Zawgyi, công chúa Naga và vua Tissa.
Ở điểm dừng cuối của phương tiện cơ giới tại Yatetaung có cặp sư tử thần Chinthe khổng lồ canh giữ lối vào. Từ đây mở ra con đường dốc lát đá dài 1,2 km nơi mọi khách hành hương đều đi bằng chân trần lên tới quảng trường Đá Vàng.
Từ sân chính của Chùa Đá Vàng có các dãy bậc thang đá dẫn xuống tầng sân thấp hơn (nơi có góc nhìn toàn cảnh phần bụng tảng đá nhô ra trên vực) và dẫn sang khu đồi tháp phụ cách đó khoảng 800 mét.
| Hạng mục | Thông số khảo cứu | Ghi chú và nguồn đối chiếu |
|---|---|---|
| Độ cao đỉnh núi Kyaiktiyo | 1.100 m (3.609 foot) so với mực nước biển | Thuộc sống núi Paung-laung, dãy núi Đông Yoma |
| Chiều cao tảng Đá Vàng | Khoảng 7,6 m (25 foot) hoặc 7,3 m tới 8,15 m | Wikipedia ghi 7,6 m, Britannica ghi 7,3 m, nặng khoảng 611 tấn |
| Chu vi tảng Đá Vàng | Khoảng 15 m (50 foot) | Chân tảng đá vẽ vòng cánh sen thếp vàng |
| Chiều cao bảo tháp trên đỉnh đá | 7,3 m (24 foot) | Tổng chiều cao cả đá và tháp khoảng 15 m (50 foot) |
| Khoảng cách tới Chùa Thuyền Đá | Khoảng 300 m (980 foot) | Tháp Kyaukthanban thờ chiếc thuyền hóa đá |
| Đường hành hương bộ từ Kinpun | Khoảng 11 km đường mòn (16 km đường xe) | Đoạn đi bộ chân trần cuối từ Yatetaung dài 1,2 km |
Để chiêm ngưỡng trọn vẹn sự chênh vênh của tảng Đá Vàng, quý vị đừng chỉ đứng ở mặt sân phía trên ngang tầm với tảng đá, mà hãy bước xuống tầng sân ngắm cảnh thấp hơn ở phía bên phải. Từ góc nhìn dưới thấp ngước lên, quý vị sẽ thấy rõ đường khe hở giữa bụng tảng đá với mặt thềm đá nghiêng và khoảng vực sâu thăm thẳm mở ra ngay bên dưới.
IVThế Đất Và Hướng
Cần nêu rõ nguyên lý bản địa trước tiên: người Môn và người Myanmar tôn kính đỉnh Kyaiktiyo theo tín ngưỡng thờ xá lợi của Phật giáo Nam tông kết hợp truyền thống thờ thần núi bản địa, hoàn toàn không sử dụng phong thủy La Kinh của Trung Hoa hay Việt Nam. Vị trí của ngôi tháp không do con người chọn hướng đặt móng trên đất bằng, mà nương hoàn toàn vào tảng đá hoa cương tự nhiên nằm sẵn ở mép vực đỉnh núi. Phần phân tích dưới đây là góc nhìn đối chiếu theo phép hình thế cổ truyền của thư viện để bạn đọc tham khảo.
Xét trên đại cuộc sơn mạch tại tọa độ 17,4817 độ vĩ Bắc, 97,0981 độ kinh Đông, núi Kyaiktiyo là một đỉnh cao nổi bật (1.100 mét) trên dải sống núi Paung-laung thuộc dãy Đông Yoma chạy dọc theo hướng Bắc Nam, phía Tây nhìn xuống đồng bằng châu thổ sông Sittaung và vịnh Martaban (biển Andaman), phía Đông dựa vào trùng điệp núi rừng biên giới. Trong phép tầm long cổ truyền, một đỉnh núi đá hoa cương vươn cao đón mây mù bốn mùa, xung quanh có 37 ngọn đồi thấp hơn chầu về như đám quần thần, được gọi là thế quần sơn triều đỉnh hay thiên trụ độc lập (cột chống trời đứng riêng một cõi).
Điểm kỳ tuyệt nhất về mặt hình thế ở Kyaiktiyo chính là thế đá chênh vênh mà bất động (hiểm trung cầu ổn). Theo con mắt hình thế thông thường, vật đặt ở mép vực nghiêng là thế hiểm. Nhưng ở đây, khối đá hoa cương tròn đầy (thuộc hình tướng Kim tinh hoặc Thổ tinh kiêm Kim) lại tìm được đúng điểm trọng tâm tự nhiên trên thềm đá mẹ, để gần một nửa thân đá vươn ra ngoài khoảng không đón trọn gió trời và ánh nắng bình minh lẫn hoàng hôn, trong khi nửa thân trong bám chặt vào mạch núi gốc. Đọc theo lý Âm Dương, thềm đá núi đứng yên là Tĩnh (Âm), tảng đá tròn dường như sắp lăn là Động (Dương): trong Tĩnh có Động, trong Động có Tĩnh, đạt tới trạng thái cân bằng cực hạn.
Xét về Ngũ hành, bản thân cốt đá hoa cương trên đỉnh núi thuộc Thổ và Kim, được hàng triệu Phật tử phủ kín bằng những lá vàng ròng (tinh hoa của hành Kim) và dựng tháp vàng trên đỉnh, tạo thành thế Thổ sinh Kim thuần khiết giữa tầng mây. Dưới chân núi về phía Tây Nam là dòng sông Sittaung đổ ra biển lớn làm ngoại minh đường thủy ở tầm xa, khiến ngọn tháp nhỏ chỉ cao hơn bảy mét trên đỉnh đá lại có khí tượng bao trùm cả một vùng duyên hải Hạ Miến Điện.
VĐêm Hội Chín Nghìn Ngọn Nến Và Mùa Hành Hương Trên Đỉnh Mây
Vì vùng bang Mon ở miền nam Myanmar có mùa mưa kéo dài từ tháng 5 tới tháng 9 với sương mù và mưa lớn trên núi cao, mùa hành hương nhộn nhịp nhất tại Chùa Đá Vàng Kyaiktiyo bắt đầu từ ngày trăng tròn tháng Thadingyut (tháng 10 dương lịch, lễ Mãn hạ) và kéo dài suốt mùa khô tới ngày trăng tròn tháng Tabaung (tháng 3 năm sau). Trong suốt những tháng ấy, quảng trường quanh tảng Đá Vàng không một giây phút nào ngớt tiếng tụng kinh suốt cả ngày lẫn đêm.
| Thời điểm | Hệ lịch | Lễ hội và nghi thức | Hoạt động tâm linh trên đỉnh núi Kyaiktiyo |
|---|---|---|---|
| Trăng tròn tháng Thadingyut (khoảng tháng 10) | Lịch Myanmar | Lễ hội Ánh sáng Thadingyut (Khai hội mùa hành hương) | Mở đầu mùa hành hương lớn trong năm, hàng vạn Phật tử lên đỉnh núi thắp nến, đèn dầu và tụng kinh đón Đức Phật từ cõi trời Đạo Lợi trở về. |
| Trăng tròn tháng Tazaungmon (khoảng tháng 11) | Lịch Myanmar | Lễ hội Tazaungdaing và dâng y Kathina | Các đoàn hành hương dâng y cà sa cho chư tăng và tổ chức đêm hội đèn hoa rực rỡ quanh quảng trường Đá Vàng. |
| Tháng Nadaw và cuối tháng 12 | Lịch Myanmar và Dương lịch | Đại lễ thắp 9.000 ngọn nến và dâng 9.000 hoa quả | Nghi lễ trang trọng nhất tại Kyaiktiyo khi hàng nghìn Phật tử cùng thắp sáng 9.000 ngọn nến và bày 9.000 mâm hoa tươi, trái cây cúng dường Đức Phật trước tảng Đá Vàng trong đêm sương lạnh. |
| Trăng tròn tháng Tabaung (khoảng tháng 2 tới tháng 3) | Lịch Myanmar | Đại hội chùa tháng Tabaung | Cao điểm khép lại mùa hành hương mùa khô với các khóa lễ tụng kinh liên tục và nghi thức dán vàng lá lên tảng đá. |
Đối với các đoàn Phật tử Việt Nam hành hương Myanmar, đêm ngủ lại trên đỉnh núi Kyaiktiyo để ngồi thiền, tụng kinh và ngắm tảng Đá Vàng tỏa sáng dưới ánh nến cùng hàng nghìn người dân bản địa luôn là trải nghiệm xúc động nhất, nối kết mạch tâm linh với Chùa Shwedagon, Yangon ở phía tây nam.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Mount Kyaiktiyo (Kelasa Hills), Kinpun Base Camp Road, Kyaikto Township, Mon State, Myanmar
- Đường tới
- Chùa Đá Vàng Kyaiktiyo nằm tại thị trấn Kyaikto, bang Mon, cách thành phố Yangon khoảng 210 km về phía đông bắc (khoảng 4 tới 5 giờ đi ô tô hoặc tàu hỏa) và cách thủ phủ Mawlamyine khoảng 140 km về phía bắc. Từ trại chân núi Kinpun (cách thị trấn Kyaikto 16 km), quý vị đi xe tải mui trần chuyên dụng leo dốc núi uốn lượn khoảng 45 phút lên tới bến đỉnh núi, sau đó đi bộ khoảng 10 tới 15 phút là vào tới sân chùa.
- Toạ độ
- 17.4817, 97.0981
Khi tới điểm kiểm soát lối vào chùa trên đỉnh núi (hoặc ngay từ cổng đôi sư tử Chinthe ở Yatetaung nếu đi bộ), quý vị bắt buộc phải cởi bỏ hoàn toàn giày, dép và tất để đi chân trần trên toàn bộ khu vực sân đá hoa cương. Trang phục phải kín đáo, áo có tay che vai và quần hoặc váy dài qua mắt cá chân (nếu mặc quần ngắn, quý vị có thể thuê hoặc mua xà-rông longyi truyền thống ngay tại cổng). Theo lệ cổ truyền của các thánh địa Myanmar, chỉ có nam giới mới được phép đi qua chiếc cầu nhỏ bắc qua khe vực để chạm tay và dán lá vàng lên thân tảng Đá Vàng, đồng thời khi qua cầu không được mang theo túi xách hay máy ảnh. Phụ nữ đứng lễ bái, tụng kinh và chụp ảnh ngay phía ngoài hàng rào sắt cách tảng đá chỉ vài mét.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Chùa Đá Vàng Kyaiktiyo, bang Mon
Contribute photos, information or video for Kyaiktiyo PagodaThầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Everyone is welcome to enrich this page: a photo you took, a detail the page misses, a short video. Every contribution is read and answered.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên. No community contribution yet. You could be the first.
?Hỏi Đáp Nhanh
Tên gọi Kyaiktiyo có nghĩa là gì
Trong tiếng của người Môn bản địa, kyaik có nghĩa là ngôi bảo tháp (chùa), ithi (từ chữ Pali risi) có nghĩa là vị ẩn sĩ tu hành, và yo có nghĩa là đội trên đầu. Vì vậy, Kyaiktiyo (Kyaik-ithi-yo) có nghĩa là Ngôi bảo tháp đội trên đầu vị ẩn sĩ.
Truyền thuyết giải thích vì sao tảng Đá Vàng không lăn xuống vực
Theo truyền thuyết Phật giáo Myanmar, vị ẩn sĩ Taik Tha từng được Đức Phật Thích Ca ban cho một sợi tóc xá lợi và giấu trong búi tóc trên đầu mình. Trước khi viên tịch, ngài trao sợi tóc cho vua Tissa với ước nguyện đặt sợi tóc vào một tảng đá có hình dáng giống đầu vị ẩn sĩ. Nhờ vua trời Đế Thích (Thagyamin) giúp tìm tảng đá dưới đáy biển đưa lên đỉnh núi và an vị sợi tóc Phật bên trong tháp, chính sức nhiệm màu của sợi tóc Phật đã giữ tảng đá đứng thăng bằng bên bờ vực.
Tảng Đá Vàng và ngôi tháp bên trên cao bao nhiêu mét
Tảng đá hoa cương tự nhiên cao khoảng 7,6 mét (25 foot, một số nguồn ghi 7,3 mét hoặc 8,15 mét), có chu vi khoảng 15 mét (50 foot) và nặng ước tính hơn 600 tấn. Ngôi bảo tháp nhỏ xây trên đỉnh tảng đá cao khoảng 7,3 mét (24 foot), đưa tổng chiều cao của cả tảng đá và ngôi tháp lên khoảng 15 mét.
Tảng Đá Vàng có dính liền với bệ đá bên dưới không
Không. Các khảo sát địa chất cho thấy tảng Đá Vàng và mặt bàn đá nghiêng bên dưới là hai khối đá hoa cương hoàn toàn độc lập với nhau, có diện tích tiếp xúc thực tế rất nhỏ và gần một nửa chiều dài tảng đá nhô hẳn ra ngoài khoảng không trên vách vực thẳng đứng.
Ai được phép vào dán vàng lá trực tiếp lên tảng Đá Vàng
Theo quy định truyền thống tại chùa Kyaiktiyo, chỉ nam giới mới được đi qua chiếc cầu nhỏ bắc qua khe vực để chạm tay và dán các lá vàng quỳ vuông lên bề mặt tảng đá. Phụ nữ thực hiện nghi lễ cầu nguyện, dâng hương hoa, thắp nến và chiêm bái từ khu vực sân đá ngay sát bên ngoài lan can.