Kingstown là một thủ đô nhỏ, nhà cửa sơn màu sáng, hàng hiên vòm che lối đi bộ. Đi dọc North River Road, quý vị bỗng gặp một thứ không ăn nhập gì với chung quanh: một khối nhà thờ bằng đá sẫm gần như đen, tháp cao, vòm tròn và vòm nhọn chen nhau trên cùng một mặt tường, như ghép từ nhiều nhà thờ ở nhiều xứ. Đá là đá núi lửa của chính hòn đảo.
Đây là Nhà thờ chính tòa Đức Mẹ Lên Trời (Cathedral of the Assumption), người Kingstown quen gọi St. Mary's, nhà thờ mẹ của Giáo phận Kingstown, thuộc Công Giáo Rôma, nghi lễ Latinh. Thư viện chọn nơi này làm đại diện duy nhất cho đảo quốc vì nó là tòa giám mục của cả quần đảo, và vì ít nơi thờ nào kể chuyện mình rõ như thế bằng chính vật liệu: đá của đảo, dáng do các tu sĩ phương xa mang tới.
IĐức Mẹ Lên Trời Và Ba Dòng Tu Trên Một Nền Đất
Nhà thờ dâng kính Đức Mẹ Lên Trời, tiếng Anh là the Assumption. Tên dân gian St. Mary's chỉ có nghĩa là nhà thờ Đức Bà. Là nhà thờ chính tòa, đây là nơi đặt ngai tòa của giám mục Kingstown, người coi sóc tín hữu Công Giáo trên đảo Saint Vincent và chuỗi đảo nhỏ Grenadines.
Điều đáng chú ý là ba dòng tu nối nhau để lại dấu trên cùng một mảnh đất, theo trang lịch sử của chính giáo phận. Người dựng nhà thờ gỗ đầu tiên là cha Joseph Antoine Rendon thuộc dòng Tên (Society of Jesus). Người làm nên tòa nhà đá hiện nay là các cha dòng Biển Đức (Benedictine), coi sóc từ năm 1919 tới năm 1957. Và vị giám mục tiên khởi của giáo phận, Đức cha Robert Rivas, là tu sĩ dòng Đa Minh (Dominican), kiêm luôn chánh xứ nhà thờ chính tòa.
Người Công Giáo tin rằng Đức Maria, sau khi hoàn tất đời sống trần thế, được Thiên Chúa đưa về trời cả hồn lẫn xác. Lòng tin này có từ những thế kỷ đầu, lễ mừng đã có ở cả phương Đông lẫn phương Tây từ rất sớm, và được Giáo hoàng Piô XII công bố thành tín điều năm 1950. Lễ mừng là ngày 15 tháng 8. Chữ dùng là được đưa lên, khác với Chúa Giêsu tự mình lên trời trong lễ Thăng Thiên. Với tín hữu, Đức Mẹ Lên Trời là hình ảnh báo trước điều họ hy vọng cho chính mình.
Có hai điều hay bị hiểu lệch. Thứ nhất, vì đá sẫm và dáng vẻ như trung đại, nhiều người tưởng nhà thờ rất cổ. Thật ra tòa nhà hiện nay hoàn tất trong thập niên 1930, mốc 1823 là của ngôi nhà thờ gỗ trước đó. Thứ hai, nhiều trang du lịch viết cha Charles Verbeke là người vẽ thiết kế. Trang của giáo phận chỉ ghi ông ở đây 25 năm và có công trong một chương trình xây dựng toàn diện, không nói ông tự tay vẽ. Bài này giữ đúng mức mà nguồn của giáo phận nói.
IITừ Nhà Thờ Gỗ Của Cha Rendon Tới Tòa Giám Mục
Trang lịch sử của Giáo phận Kingstown là nguồn gần nơi thờ tự nhất, nhưng nó kể theo người và theo dòng tu, ít khi ghi năm xây từng phần. Các trang khác bù vào bằng những mốc năm không khớp hẳn nhau. Thư viện xếp các mốc dưới đây và ghi rõ nguồn nào nói mốc nào.
- 1815Cha Rendon tới đảoCha Joseph Antoine Rendon dòng Tên tới năm 1815 và dựng nhà thờ đầu tiên bằng gỗ trên nền nhà thờ chính tòa nay, theo trang giáo phận.
- 1823Mốc thường được ghiNiên giám gcatholic.org, aroundus.com và komoot.com ghi năm 1823 cho nhà thờ. Một trang du lịch còn ghi đây là năm thánh hiến.
- 1919Các cha Biển Đức tớiDòng Biển Đức coi sóc giáo xứ từ năm 1919 tới năm 1957. Cha Charles Verbeke ở đây 25 năm.
- Thập niên 1930Tòa nhà đá hoàn tấtMytravelnotions.com, sandals.com và encirclephotos.com ghi tòa hiện nay xong trong thập niên 1930. Tourlandmarks.com ghi phần lớn được dựng lại trong thập niên ấy.
- 1971Đồng chính tòaTheo gcatholic.org, nhà thờ thành đồng chính tòa của Giáo phận Bridgetown và Kingstown.
- 1989 tới 1990Nhà thờ chính tòa KingstownGcatholic.org ghi thành nhà thờ chính tòa Kingstown năm 1989. Trang giáo phận ghi giáo phận thành hình tháng 1 năm 1990 với Giám mục tiên khởi Robert Rivas.
Năm dựng đầu tiên. Encirclephotos.com ghi nhà thờ Công Giáo đầu tiên ở đây dựng năm 1815. Trang giáo phận nói cha Rendon tới năm 1815 rồi dựng nhà thờ gỗ, tức là từ 1815 trở đi, không nêu năm xong. Gcatholic.org, aroundus.com và komoot.com ghi 1823. Sandals.com gọi 1823 là năm thánh hiến. Các con số ấy xếp được thành một chuỗi hợp lý, tới năm 1815, dựng dần, xong hoặc thánh hiến năm 1823, nhưng đó là thư viện xếp, không nguồn nào kể liền như thế.
Năm thành giáo phận. 1989 theo gcatholic.org, tháng 1 năm 1990 theo trang giáo phận. Có thể một bên là ngày Tòa Thánh ký lập, một bên là ngày giám mục nhậm tòa.
Tòa nhà hiện nay. Chưa nguồn nào thư viện mở được ghi năm khởi công và năm xong chính xác, cũng không ghi kích thước hay sức chứa. Aroundus.com chỉ nói nhà thờ ban đầu bằng gỗ, nay bằng đá và bê tông sau các đợt sửa và mở rộng trong thế kỷ 20, có thêm hai cánh. Komoot.com nói thêm nhà thờ nhiều lần được trùng tu sau thiên tai.
IIIĐá Núi Lửa Sẫm Và Năm Lối Kiến Trúc Trên Một Mặt Tường
Vật liệu là điều đầu tiên. Mytravelnotions.com và sandals.com ghi nhà thờ xây bằng đá núi lửa sẫm màu. Saint Vincent là đảo núi lửa, và thứ đá sẫm ấy là đá của đảo. Giữa một thành phố sơn màu sáng, khối đá tối làm nhà thờ nổi lên theo cách ngược với thường lệ: không phải vì nó sáng hơn mà vì nó trầm hơn mọi thứ quanh nó.
Điều thứ hai là sự pha trộn. Ba nguồn (aroundus.com, mytravelnotions.com, sandals.com) cùng kể năm lối: Moor, tức lối Hồi giáo của Tây Ban Nha và Bắc Phi với vòm móng ngựa, Roman với vòm tròn nặng, Byzantine, Venezia với những hàng cửa vòm mảnh, và Flandre của vùng Bỉ ngày nay. Tourlandmarks.com thì kể Roman, Gothic và Moor. Komoot.com lại tả tháp theo lối Roman còn thân nhà thờ theo lối Georgian. Các danh sách không trùng nhau, và điều đó tự nó nói lên rằng công trình này không thuộc hẳn về một lối nào.
Madonna Tower, cao khoảng 100 foot, chừng 30 mét, theo mytravelnotions.com và sandals.com. Điểm cao nhất của nhà thờ.
Đá núi lửa sẫm màu, lý do nhà thờ trông già hơn tuổi thật. Aroundus.com ghi kết cấu nay là đá và bê tông.
Vòm tròn, vòm nhọn và các hàng cửa vòm theo nhiều lối khác nhau đặt cạnh nhau, nguồn gốc của nhận xét năm lối kiến trúc.
Hai cánh được thêm trong các đợt mở rộng thế kỷ 20, theo aroundus.com. Nguồn không ghi năm.
| Hạng mục | Thông tin | Nguồn |
|---|---|---|
| Vật liệu | Đá núi lửa sẫm, đá và bê tông | mytravelnotions.com, sandals.com, aroundus.com |
| Lối kiến trúc | Moor, Roman, Byzantine, Venezia, Flandre | aroundus.com, mytravelnotions.com, sandals.com |
| Lối kiến trúc, cách kể khác | Roman, Gothic, Moor, hoặc tháp Roman và thân Georgian | tourlandmarks.com, komoot.com |
| Tháp Đức Mẹ | Khoảng 100 foot, chừng 30 m | mytravelnotions.com, sandals.com |
| Tòa hiện nay | Hoàn tất trong thập niên 1930 | mytravelnotions.com, sandals.com, encirclephotos.com |
Vì sao một nhà thờ trên đảo Caribe lại mang dáng của Venezia và Flandre thì không nguồn đã mở nào giải thích. Điều nguồn cho biết chỉ là tòa nhà thuộc thời các cha Biển Đức, những tu sĩ đến từ châu Âu. Người đọc có thể đoán họ mang theo ký ức về các nhà thờ quê mình. Thư viện ghi đó là phỏng đoán, không phải sử liệu.
IVThế Đất Và Hướng
Xin thưa trước để quý vị khỏi hiểu lầm: mục này không thuật lại điều gì của giáo phận. Cha Rendon chọn nền đất, các cha Biển Đức dựng tường đá, và trong truyền thống của các ngài không có khoa địa lý phong thủy. Công Giáo không dạy phong thủy. Nếu hỏi nhà thờ có phép nào về hướng, thì đó là hướng phụng vụ, tục cổ dựng nhà thờ sao cho cung thánh nằm về phía đông, để lời kinh hướng về mặt trời mọc như hướng về Chúa Phục Sinh. Nhà thờ ở phố thì thường theo con đường trước mặt. Các nguồn đã mở chỉ cho địa chỉ North River Road, không cho biết cung thánh nhà thờ Kingstown quay về đâu, thư viện không tự suy. Bên dưới là cách thư viện đọc mảnh đất theo phong thủy cổ truyền của người Việt, đặt bên cạnh cho quý vị nào quen lối ấy tiện đối chiếu.
Vịnh trước, đồi sau. Kingstown nằm ở góc tây nam đảo Saint Vincent, trên một dải đất hẹp ôm lấy vịnh, sau lưng là vòng đồi dốc. Thành phố mở mặt ra biển Caribe ở phía khuất gió. Lối xem đất của người Việt gọi đó là tọa sơn hướng thủy, lưng tựa cao, mặt nhìn nước, hai đầu vịnh nhô ra làm tay long tay hổ. Nhà thờ nằm trong phố, lùi vào phía đồi, tức ở phần đất mà phép cũ coi là kín hơn mép nước.
Dòng nước bên đường. Tên đường là North River Road, đường Sông Bắc, gợi ra một dòng nước từ đồi chảy qua phố xuống vịnh. Phép cũ quý nơi thờ có nước chảy ngang phía trước rồi đổ về chỗ tụ. Thư viện chỉ dựa vào tên đường mà nói, không có nguồn tả dòng nước ấy so với nền nhà thờ, nên xin quý vị coi đây là gợi ý để tự xem khi tới nơi.
Đá của núi lửa. Đây là chỗ đáng đọc nhất. Ngọn núi lửa của đảo nằm ở đầu phía bắc, còn nhà thờ ở đầu phía nam, và tường nhà thờ xây bằng chính thứ đá núi lửa sẫm màu. Theo ngũ hành, đá sinh từ lửa là Hỏa hóa Thổ, màu đen lại thuộc Thủy. Một thầy địa lý xưa có thể nói: lấy vật của ngọn núi dữ mà dựng nơi thờ là cách hóa cái dữ thành cái trấn. Người thợ trên đảo thì có câu trả lời ngắn hơn nhiều: đó là thứ đá có sẵn, chắc, và chịu được mưa bão.
Khối tối giữa phố sáng. Trong một thành phố sơn màu nhạt, nhà thờ đá sẫm là điểm lắng. Phép cũ gọi vật nặng, tĩnh, sẫm màu giữa nơi động là chỗ tụ. Trùng hợp ấy là của hình và màu. Các cha Biển Đức dựng nhà thờ theo điều họ biết về nhà thờ, và nó trầm vì đá của đảo vốn trầm.
VLễ Đức Mẹ Lên Trời Và Lịch Phụng Vụ Trong Năm
Nhà thờ theo lịch phụng vụ Công Giáo, tính theo dương lịch. Ngày riêng của nhà thờ là lễ Đức Mẹ Lên Trời, lễ bổn mạng. Các nguồn thư viện mở được không tả nghi thức ngày ấy ở Kingstown, nên bảng chỉ ghi ngày và ý nghĩa theo lịch chung của Giáo hội. Dòng về Thánh Biển Đức được thêm vì các tu sĩ dòng ngài đã dựng nên tòa nhà. Đó là ngày trong lịch chung, không phải lễ riêng mà nguồn ghi cho nhà thờ này.
| Ngày | Theo lịch nào | Lễ | Nội dung |
|---|---|---|---|
| 15 tháng 8 | Lịch phụng vụ Công Giáo, dương lịch | Lễ Đức Mẹ Lên Trời | Lễ bổn mạng của nhà thờ chính tòa, lễ trọng kính Đức Maria. |
| Ngày thay đổi mỗi năm | Lịch phụng vụ Công Giáo, tính theo tuần trăng | Tuần Thánh và Phục Sinh | Đỉnh cao của năm phụng vụ. Thánh lễ Dầu do giám mục chủ sự tại nhà thờ chính tòa cho cả giáo phận. |
| 11 tháng 7 | Lịch phụng vụ Công Giáo | Lễ Thánh Biển Đức | Vị sáng lập dòng Biển Đức, dòng đã coi sóc giáo xứ từ năm 1919 tới năm 1957. |
| 25 tháng 12 | Lịch phụng vụ Công Giáo | Lễ Giáng Sinh | Lễ trọng chung của toàn Giáo hội. |
Cùng quần đảo Windward, quý vị có thể đọc bài Vương cung thánh đường chính tòa Vô Nhiễm Nguyên Tội, Castries ở Saint Lucia, và bài Nhà thờ chính tòa Đức Mẹ Fair Haven, Roseau ở Dominica, nơi cũng xây bằng đá núi lửa của đảo. Thư viện chưa tìm được nguồn nào về sinh hoạt của người Việt tại Kingstown, nên không viết phần kiều bào.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- North River Road, Kingstown, giáo khu Saint George, đảo Saint Vincent (mã Plus Code 775W5Q5C+2C)
- Đường tới
- Nhà thờ ở North River Road, trong trung tâm Kingstown, thủ đô Saint Vincent và Grenadines, trên đảo Saint Vincent. Từ bến tàu và khu chợ đi bộ vào phía trong phố là tới, khối đá sẫm rất dễ nhận.
- Toạ độ
- 13.1575, -61.229
Đây là nhà thờ chính tòa đang cử hành phụng vụ, và là nhà thờ giáo xứ của người Công Giáo trong phố. Lệ chung được giữ: ăn mặc kín đáo, che vai, bỏ mũ, nói khẽ, không bước lên cung thánh. Khi đang có thánh lễ, khách xem kiến trúc xin ngồi hàng ghế cuối và đợi lễ xong. Phần đáng xem nhất của nơi này là mặt ngoài, quý vị đi một vòng quanh tường đá mà không cần vào trong. Không chụp ảnh người đang cầu nguyện.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Nhà thờ chính tòa Đức Mẹ Lên Trời, Kingstown
Contribute photos, information or video for Assumption Cathedral, KingstownThầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Everyone is welcome to enrich this page: a photo you took, a detail the page misses, a short video. Every contribution is read and answered.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên. No community contribution yet. You could be the first.
?Hỏi Đáp Nhanh
Nhà thờ chính tòa Kingstown xây năm nào
Nhà thờ gỗ đầu tiên do cha Joseph Antoine Rendon dòng Tên dựng sau khi tới đảo năm 1815, mốc hay được ghi là 1823. Tòa nhà đá hiện nay hoàn tất trong thập niên 1930, thời các cha dòng Biển Đức coi sóc. Chưa nguồn nào thư viện mở được ghi năm khởi công và năm xong chính xác.
Nhà thờ chính tòa Kingstown thuộc đạo nào và kính ai
Đây là nhà thờ chính tòa Công Giáo Rôma, nghi lễ Latinh, nhà thờ mẹ của Giáo phận Kingstown ở Saint Vincent và Grenadines. Nhà thờ dâng kính Đức Mẹ Lên Trời, lễ bổn mạng ngày 15 tháng 8. Người địa phương quen gọi là St. Mary's, tức nhà thờ Đức Bà.
Vì sao nhà thờ Kingstown có màu đá sẫm
Vì nó xây bằng đá núi lửa sẫm màu, theo mytravelnotions.com và sandals.com. Saint Vincent là đảo núi lửa nên thứ đá này có sẵn. Màu đá khiến nhà thờ trông cổ hơn tuổi thật: tòa nhà hiện nay chỉ hoàn tất trong thập niên 1930, còn kết cấu là đá và bê tông.
Nhà thờ Kingstown theo lối kiến trúc nào
Không theo riêng một lối. Ba nguồn kể năm lối pha trộn là Moor, Roman, Byzantine, Venezia và Flandre. Một nguồn khác kể Roman, Gothic và Moor, một nguồn nữa tả tháp Roman với thân Georgian. Tháp Đức Mẹ cao khoảng 100 foot, chừng 30 mét, là điểm cao nhất.
Cha Charles Verbeke là ai
Là một linh mục dòng Biển Đức ở Kingstown 25 năm, trong thời dòng coi sóc giáo xứ từ 1919 tới 1957. Trang của Giáo phận Kingstown ghi công ông về một chương trình xây dựng toàn diện. Nguồn ấy không nói ông tự vẽ thiết kế nhà thờ, cũng không ghi quốc tịch của ông.