Quảng trường Derek Walcott ở giữa Castries có một cây me tây cổ thụ tán trùm cả góc sân. Ngay bên kia đường là một khối nhà thờ bằng đá xám, vuông vức, cửa sổ vòm. Bước qua cửa là trần gỗ sơn màu, và trên các mảng tường quanh cung thánh là những bức tranh lớn, trong đó Đức Mẹ, Chúa Hài Đồng và các thánh mang nước da sẫm của người dân đảo.
Đây là Vương cung thánh đường chính tòa Vô Nhiễm Nguyên Tội (Cathedral Basilica of the Immaculate Conception), nhà thờ mẹ của Tổng giáo phận Castries, thuộc Công Giáo Rôma. Saint Lucia là hòn đảo mà phần đông dân theo Công Giáo, đến tên đảo cũng là tên một vị thánh nữ. Thư viện chọn nơi này làm đại diện duy nhất cho Saint Lucia vì đây là nhà thờ mẹ của cả đảo, và vì ở đây người Saint Lucia đã làm một việc ít nơi làm: vẽ đức tin của mình bằng chính gương mặt mình.
IĐức Mẹ Vô Nhiễm, Thánh Nữ Lucia Và Ba Chữ Trong Một Cái Tên
Tên nhà thờ dài vì nó gộp ba điều. Chính tòa nghĩa là nơi đặt ngai tòa của vị tổng giám mục Castries, nhà thờ mẹ của mọi giáo xứ trên đảo. Vương cung thánh đường, ở đây là bậc tiểu vương cung thánh đường (minor basilica), là danh hiệu Tòa Thánh ban cho một số nhà thờ có ý nghĩa đặc biệt về lịch sử hay lòng đạo. Còn Vô Nhiễm Nguyên Tội là tước hiệu của Đức Maria mà nhà thờ được dâng kính. Người Castries thường gọi gọn là the Cathedral, tiếng Pháp là Cathédrale de l'Immaculée-Conception.
Bên cạnh Đức Mẹ còn một vị thánh thứ hai có mặt rất rõ: Thánh nữ Lucia (Saint Lucy), bổn mạng của hòn đảo. Theo trang của thành phố Castries, hình Thánh nữ Lucia được đặt ở phía trên bàn thờ. Trang encirclephotos.com nhắc bà là vị tử đạo ở Syracuse đầu thế kỷ 4, lễ kính ngày 13 tháng 12.
Tín điều Vô Nhiễm Nguyên Tội dạy rằng Đức Maria, nhờ ơn riêng của Thiên Chúa, được gìn giữ khỏi tội tổ tông ngay từ lúc được thụ thai trong lòng mẹ là Thánh Anna. Tín điều được Giáo hội công bố năm 1854, lễ mừng là ngày 8 tháng 12. Nhiều người lẫn điều này với việc Đức Maria thụ thai Chúa Giêsu mà vẫn đồng trinh. Đó là hai mầu nhiệm khác nhau: một điều nói về chính Đức Maria lúc khởi đầu đời bà, một điều nói về việc Chúa Giêsu giáng sinh.
Điều làm nhà thờ này có chỗ riêng trong đạo Công Giáo vùng Caribe là tranh tường của Dunstan St. Omer, họa sĩ người Saint Lucia. Theo trang thành phố, ông vẽ các cảnh Kinh Thánh trên những mảng tường lớn. Bài tham quan có ảnh của cannundrum ghi rõ hơn: Đức Mẹ và Chúa Giêsu da đen, Thánh Gia da sẫm, cùng Thánh Martinô de Porres (Martín de Porres), vị thánh người Peru có mẹ gốc Phi, và Chân phước Anne-Marie Javouhey, nữ tu người Pháp lập dòng truyền giáo có mặt ở vùng này. Trong thần học Công Giáo, việc mỗi dân tộc vẽ Chúa và Đức Mẹ theo dáng người mình gọi là hội nhập văn hóa, và có truyền thống rất lâu: Đức Mẹ ở Việt Nam mặc áo dài, ở Nhật mặc kimono.
Có người nghe chữ vương cung thánh đường thì nghĩ nhà thờ này cổ và mang danh hiệu ấy từ đầu. Không phải. Nó xây cuối thế kỷ 19 làm nhà thờ giáo xứ, chỉ thành nhà thờ chính tòa năm 1957 khi Castries có giám mục riêng, và chỉ mang danh tiểu vương cung thánh đường từ năm 1999. Ba bậc ấy đến cách nhau cả trăm năm.
IITừ Dự Định Năm 1807 Tới Vương Cung Thánh Đường
Ngôi nhà thờ mất gần một thế kỷ để từ ý định thành tường đá. Trang aroundus.com ghi dự định xây đã có từ năm 1807 nhưng hoãn nhiều chục năm vì thiếu tiền. Khi đã khởi công thì việc xây lại nhanh, chỉ ba năm. Các mốc dưới đây là mốc xây dựng, thánh hiến và danh hiệu.
- 1807Dự định đầu tiênTheo aroundus.com, ý định dựng một nhà thờ lớn ở Castries có từ năm này, rồi hoãn nhiều chục năm vì thiếu kinh phí.
- 1891Bản thiết kếCha Ignatius Scoles vẽ thiết kế trong một chuyến thăm đảo, theo aroundus.com.
- 1894 tới 1897Xây dựngCha Tapon khởi công năm 1894, xong năm 1897 theo cannundrum và trang thành phố. Tường đá dày để chịu bão và động đất.
- 1899Cung hiếnNiên giám gcatholic.org ghi nhà thờ được cung hiến ngày 11 tháng 5 năm 1899.
- 1931Thánh hiếnNgày 4 tháng 11 năm 1931 nhà thờ được thánh hiến trọng thể, theo gcatholic.org.
- 1957Thành nhà thờ chính tòaGiáo phận Castries lập năm 1956, năm 1957 nhà thờ nhận ngai tòa của vị giám mục đầu tiên, theo gcatholic.org.
- 1986Giáo hoàng viếngNgày 7 tháng 7 năm 1986 Giáo hoàng Gioan Phaolô II (John Paul II) viếng nhà thờ, theo gcatholic.org.
- 1999Tiểu vương cung thánh đườngSắc phong đề ngày 25 tháng 3 năm 1999, lễ nâng danh hiệu cử hành ngày 11 tháng 5 năm 1999. Năm 2015 nhà thờ mở Cửa Thương Xót.
Có hai chỗ nguồn ghi khác nhau, và cả hai đều giải thích được. Thứ nhất là năm xong. Ba nguồn (trang thành phố, cannundrum, aroundus) ghi nhà thờ xong năm 1897. Gcatholic.org không ghi năm xong mà ghi ngày cung hiến 11 tháng 5 năm 1899. Xây xong rồi vài năm sau mới cung hiến là chuyện thường của nhà thờ thời ấy.
Thứ hai là ngày gắn với danh hiệu vương cung thánh đường. Gcatholic.org ghi sắc phong ngày 25 tháng 3 năm 1999, cannundrum ghi lễ ngày 11 tháng 5 năm 1999. Một bên là ngày ký văn bản ở Rôma, một bên là ngày cử hành tại chỗ. Ngày 11 tháng 5 ấy lại rơi đúng một trăm năm sau ngày cung hiến theo gcatholic.org, nên có lẽ được chọn có ý, dù không nguồn nào đã mở nói thẳng điều đó.
Còn một chỗ trống: chưa nguồn nào đã mở ghi năm Dunstan St. Omer vẽ tranh tường. Thư viện không đoán năm.
IIITường Đá Chịu Bão, Lòng Nhà Thờ Đầy Màu
Nhà thờ có hai gương mặt trái hẳn nhau. Bên ngoài là đá: tường dày, khối chắc, ít trang trí, mà aroundus.com ghi là dựng như vậy để chịu bão và động đất, hai mối lo thường trực của các đảo vùng Caribe. Trang thành phố ghi nhà thờ dài 200 foot, rộng 100 foot, tức khoảng 61 mét nhân 30 mét, trần cao, và xếp nó vào hàng nhà thờ chính tòa lớn nhất vùng Caribe.
Bên trong là màu. Cannundrum tả các cột được vẽ giả vân đá màu tím và hồng, trần gỗ có hoa văn, một cửa sổ hoa hồng kiểu mới, và các tranh tường của St. Omer chạy quanh cung thánh và các vách bên. Cái nóng của nhiệt đới và ánh sáng lọc qua cửa khiến lòng nhà thờ có sắc ấm hiếm thấy ở các nhà thờ đá châu Âu cùng thời.
Lớp vỏ ngoài của nhà thờ, dựng để chịu bão và động đất theo aroundus.com. Là lý do nhà thờ trông thấp và nặng từ quảng trường.
Các cảnh Kinh Thánh với Đức Mẹ, Chúa Hài Đồng và Thánh Gia mang nước da người bản xứ, cùng Thánh Martinô de Porres và Chân phước Anne-Marie Javouhey.
Hình vị bổn mạng của đảo đặt phía trên bàn thờ, theo trang thành phố Castries.
Các cột trong lòng nhà thờ được vẽ vân đá màu tím và hồng, theo mô tả và ảnh của cannundrum.
Mở năm 2015 cho Năm Thánh Lòng Thương Xót của Giáo hội Công Giáo.
| Hạng mục | Thông tin | Nguồn |
|---|---|---|
| Chiều dài | 200 foot, khoảng 61 m | castriescity.com |
| Chiều rộng | 100 foot, khoảng 30 m | castriescity.com |
| Năm xây | 1894 tới 1897 | cannundrum, castriescity.com |
| Người vẽ thiết kế | Cha Ignatius Scoles, năm 1891 | aroundus.com |
| Tranh tường | Dunstan St. Omer, năm vẽ chưa có nguồn | castriescity.com, cannundrum |
IVThế Đất Và Hướng
Ở Saint Lucia không ai xem la bàn phong thủy khi dựng nhà thờ, và đạo Công Giáo không có môn phong thủy. Cái mà nhà thờ Công Giáo có là hướng phụng vụ: lệ xưa ưa bàn thờ ở đầu phía đông để cộng đoàn cầu nguyện hướng về mặt trời mọc, hình ảnh Chúa Phục Sinh. Trong một thành phố cảng kẻ ô vuông như Castries, lệ ấy thường phải theo dãy phố. Nguồn chỉ cho biết nhà thờ nằm chỗ các đường Peynier, Micoud và Laborie gặp nhau, cạnh quảng trường, không cho biết cung thánh quay về đâu, và thư viện để nguyên chỗ chưa biết ấy. Những đoạn kế tiếp là lời của thư viện, đọc Castries theo phép phong thủy cổ truyền của người Việt để bạn đọc tiện so sánh. Tổng giáo phận không dạy và không chép điều nào như vậy.
Trước hết là vũng cảng. Castries nằm ở đáy một vịnh sâu ăn vào bờ tây bắc của đảo, cửa vịnh hẹp, lòng vịnh kín, quanh thành phố là đồi. Người xem đất theo lối Việt gọi thế nước vào sâu mà cửa thắt lại là thủy tụ, nước đến rồi dừng, và gọi vòng đồi bao quanh là sa ôm. Phố xá trải trên mảnh đất bằng nhỏ giữa vòng đồi và mặt nước, nhà thờ ở giữa mảnh đất ấy. Với người đi biển, đó trước hết là một bến tàu kín gió, và lý do lập thành phố là lý do của bến.
Thứ hai là minh đường có cây. Quảng trường Derek Walcott là khoảng trống bằng phẳng sát bên nhà thờ, có cây cổ thụ tỏa bóng. Phép cũ quý khoảng sân sáng trước nơi thờ, lại quý cây lớn lâu năm, coi là dấu của đất lành giữ được khí. Đình làng Việt hay có cây đa trước sân cũng từ ý ấy. Ở đây quảng trường là lối quy hoạch của thành phố, cây là cây người ta trồng lấy bóng, và hai truyền thống chỉ gặp nhau ở cái nhìn thấy được.
Thứ ba là ngoài nặng trong sáng. Vỏ đá dày, thấp, thuộc dáng Thổ, hành giữ yên. Lòng trong rực màu, nhiều đỏ, hồng, tím, thuộc Hỏa. Hỏa sinh Thổ, trong nuôi ngoài. Đó là cách nói của ngũ hành. Cách nói của người thợ thì giản dị hơn: tường dày vì bão, tranh màu vì người đảo yêu màu. Chúng tôi ghi cả hai để quý vị thấy chỗ khớp, không cho rằng bên này giải thích được bên kia.
Sau cùng là gió. Vùng này năm nào cũng có mùa bão. Phép cũ dạy nơi thờ ở đất gió lớn phải thấp và chắc. Nhà thờ Castries không có tháp nhọn cao vút như nhà thờ Gothic châu Âu, và nó đã đứng hơn một thế kỷ.
VLễ Đức Mẹ Vô Nhiễm Và Lễ Thánh Nữ Lucia
Nhà thờ theo lịch phụng vụ Công Giáo, tính theo dương lịch. Tháng 12 là tháng dày lễ nhất ở đây, vì hai ngày riêng của nhà thờ rơi sát nhau: lễ Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội là lễ bổn mạng của nhà thờ, và năm ngày sau là lễ Thánh nữ Lucia, bổn mạng của cả đảo. Trang thành phố còn ghi nhà thờ có một ca đoàn thiếu nhi.
| Ngày | Theo lịch nào | Lễ | Nội dung |
|---|---|---|---|
| 8 tháng 12 | Lịch phụng vụ Công Giáo, dương lịch | Lễ Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội | Lễ bổn mạng của nhà thờ, lễ trọng trong Mùa Vọng. |
| 13 tháng 12 | Lịch phụng vụ Công Giáo | Lễ Thánh nữ Lucia | Lễ vị bổn mạng của hòn đảo, người có hình đặt trên bàn thờ nhà thờ. |
| 11 tháng 5 | Dương lịch, ngày kỷ niệm của nhà thờ | Kỷ niệm cung hiến | Ngày cung hiến năm 1899 theo gcatholic.org, cũng là ngày cử hành lễ nâng vương cung thánh đường năm 1999. |
| 25 tháng 12 | Lịch phụng vụ Công Giáo | Lễ Giáng Sinh | Lễ trọng chung, tổng giám mục chủ sự tại nhà thờ chính tòa. |
| Ngày thay đổi mỗi năm | Lịch phụng vụ Công Giáo, tính theo tuần trăng | Tuần Thánh và Phục Sinh | Đỉnh cao của năm phụng vụ, có thánh lễ Dầu cho cả tổng giáo phận. |
Cùng tước hiệu Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội nhưng ở giữa Thái Bình Dương là Nhà thờ chính tòa Vô Nhiễm Nguyên Tội (Mulivai), Apia. Cùng hàng nhà thờ chính tòa Công Giáo vùng Caribe, quý vị có thể đọc bài Nhà thờ chính tòa Đức Mẹ Lên Trời, Cap-Haïtien. Thư viện chưa tìm được nguồn đã mở nào về sinh hoạt của người Việt tại Castries, nên không viết phần kiều bào.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Micoud Street và Laborie Street, cạnh quảng trường Derek Walcott, Castries
- Đường tới
- Nhà thờ ở chỗ hai phố Micoud Street và Laborie Street gặp nhau, cạnh quảng trường Derek Walcott, giữa trung tâm Castries, thủ đô Saint Lucia. Từ bến tàu du lịch và khu chợ trung tâm đi bộ vài dãy phố là tới.
- Toạ độ
- 14.0091, -60.9901
Đây là nhà thờ chính tòa đang cử hành phụng vụ, và người Castries ghé vào cầu nguyện suốt ngày. Lệ thường được nhắc: ăn mặc kín đáo, che vai và gối, bỏ mũ, nói khẽ. Tranh tường nằm quanh cung thánh, quý vị xem từ gian giữa và các lối bên, không bước qua bậc cung thánh để lại gần. Khi đang có thánh lễ, khách xem tranh xin ngồi ở hàng ghế cuối và đợi lễ xong. Không chụp ảnh người đang cầu nguyện hay đang xưng tội.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Vương cung thánh đường chính tòa Vô Nhiễm Nguyên Tội, Castries
Contribute photos, information or video for Cathedral Basilica of the Immaculate Conception, CastriesThầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Everyone is welcome to enrich this page: a photo you took, a detail the page misses, a short video. Every contribution is read and answered.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên. No community contribution yet. You could be the first.
?Hỏi Đáp Nhanh
Vương cung thánh đường Castries xây năm nào
Nhà thờ khởi công năm 1894 và xong năm 1897 theo trang thành phố Castries và các bài tham quan. Niên giám gcatholic.org ghi thêm ngày cung hiến 11 tháng 5 năm 1899 và ngày thánh hiến 4 tháng 11 năm 1931. Bản thiết kế do cha Ignatius Scoles vẽ năm 1891.
Nhà thờ chính tòa Castries thuộc đạo nào và kính ai
Đây là nhà thờ chính tòa Công Giáo Rôma của Tổng giáo phận Castries, dâng kính Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội, lễ bổn mạng ngày 8 tháng 12. Trên bàn thờ còn có hình Thánh nữ Lucia, bổn mạng của hòn đảo, lễ kính ngày 13 tháng 12.
Tranh tường trong nhà thờ Castries do ai vẽ
Do Dunstan St. Omer, họa sĩ người Saint Lucia. Ông vẽ các cảnh Kinh Thánh trong đó Đức Mẹ, Chúa Hài Đồng và Thánh Gia mang nước da sẫm của người bản xứ, cùng Thánh Martinô de Porres và Chân phước Anne-Marie Javouhey. Chưa nguồn nào thư viện mở được ghi năm ông vẽ.
Nhà thờ Castries thành vương cung thánh đường khi nào
Năm 1999. Niên giám gcatholic.org ghi sắc phong tiểu vương cung thánh đường đề ngày 25 tháng 3 năm 1999, còn lễ nâng danh hiệu được cử hành ngày 11 tháng 5 năm 1999. Trước đó, nhà thờ thành nhà thờ chính tòa năm 1957 khi Castries có giám mục riêng.
Nhà thờ chính tòa Castries lớn cỡ nào
Trang của thành phố Castries ghi nhà thờ dài 200 foot và rộng 100 foot, tức khoảng 61 mét nhân 30 mét, trần cao, và xếp nó vào hàng nhà thờ chính tòa lớn nhất vùng Caribe. Tường đá dày được dựng để chịu bão và động đất.