Bước ra khỏi nhà ga xe lửa Lisieux giữa miền thảo nguyên xanh mướt của vùng Pays d'Auge thuộc xứ Normandie, quý vị chỉ cần ngước nhìn về phía cuối đại lộ Jean XXIII là thấy ngay một mái vòm khổng lồ màu trắng xám vươn cao trên đỉnh đồi phía đông nam thành phố. Tiến lên hết dốc đồi, một quảng trường hình bán nguyệt rộng mênh mông mở ra, được ôm lấy bởi hai dãy hành lang cột đá vôi vòng cung, bên trái là tháp chuông đứng độc lập và chính giữa là mặt tiền tam cấp đồ sộ mang dáng dấp sự giao thoa giữa vương cung thánh đường Đông phương cổ đại và đường nét hình học khỏe khoắn đầu thế kỷ 20.
Công trình ấy là Vương cung thánh đường Thánh Têrêsa Lisieux (tiếng Pháp: Basilique Sainte-Thérèse de Lisieux), trung tâm hành hương Công giáo lớn thứ hai tại Pháp chỉ sau Thánh địa Lộ Đức (Lourdes). Điều làm nên sức hút của ngôi đền thánh vĩ đại này lại bắt nguồn từ một cuộc đời vô cùng lặng lẽ: một nữ tu Dòng Cát Minh sống khép kín trong đan viện dưới chân đồi và qua đời ở tuổi 24, nhưng để lại mối giao cảm tâm linh sâu sắc với đất nước Việt Nam qua tấm gương vị linh mục tử đạo tại Hà Nội là Thánh Théophane Vénard.
IThánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu Và Mối Duyên Với Xứ Truyền Giáo Việt Nam
Vương cung thánh đường được dựng lên để tôn vinh Thánh nữ Têrêsa Hài Đồng Giêsu và Thánh Nhan (Sainte Thérèse de l'Enfant-Jésus et de la Sainte-Face), tên thật là Marie-Françoise-Thérèse Martin. Ngài sinh ngày 2 tháng 1 năm 1873 tại Alençon trong một gia đình thợ làm đồng hồ và ren đăng ten đạo hạnh, là con gái út của ông Louis Martin (1823 tới 1894) và bà Zélie Guérin (1831 tới 1877). Sau khi mẹ qua đời sớm vì bệnh ung thư vú, gia đình chuyển về sinh sống tại ngôi nhà Les Buissonnets ở thị trấn Lisieux. Năm 1888, ở tuổi 15, sau khi trực tiếp sang Rôma xin phép Giáo hoàng Lêô XIII, thiếu nữ Thérèse bước vào Đan viện Cát Minh Không Giày (OCD) tại Lisieux, nơi các chị ruột của ngài cũng lần lượt dâng mình tu trì. Ngài sống trọn 9 năm đời đan sĩ chiêm niệm ẩn dật và qua đời vì bệnh lao phổi vào ngày 30 tháng 9 năm 1897 khi mới 24 tuổi.
Một năm sau ngày ngài qua đời, tập bản thảo vâng lời bề trên viết lại ký ức tuổi thơ và tâm tình cầu nguyện của ngài được xuất bản dưới nhan đề Chuyện Một Tâm Hồn (Histoire d'une âme). Cuốn sách lập tức được dịch ra hàng chục ngôn ngữ, gây chấn động đời sống thiêng liêng toàn cầu nhờ sự giản dị, trong sáng và chiều sâu thần học.
Đóng góp thần học cốt lõi đưa Thánh Têrêsa Lisieux lên hàng Tiến sĩ Hội Thánh (được Giáo hoàng Gioan Phaolô II tuyên phong ngày 19 tháng 10 năm 1997, trở thành vị Tiến sĩ Hội Thánh trẻ nhất lịch sử) chính là linh đạo Con đường thơ ấu thiêng liêng hay Con đường nhỏ (la petite voie). Giữa truyền thống tu đức thế kỷ 19 còn nặng về những phép phạt xác khắc nghiệt, Thánh Têrêsa dùng hình ảnh chiếc thang máy vừa mới được phát minh thời bấy giờ để giải thích rằng người bé mọn không thể tự sức leo lên bậc thang trọn lành, mà chỉ cần buông mình trong vòng tay nhân lành của Thiên Chúa như đứa trẻ ngủ yên trên tay cha mẹ, đồng thời làm mọi việc bổn phận nhỏ bé thường ngày với tình yêu lớn lao nhất.
Chính từ ngọn lửa yêu mến ấy, dù chưa bao giờ bước chân ra khỏi hàng rào đan viện Lisieux, ngài luôn khao khát cầu nguyện và hy sinh cho công cuộc truyền giáo khắp năm châu. Ngày 14 tháng 12 năm 1927, Giáo hoàng Piô XI đã tôn phong Thánh Têrêsa Lisieux làm Bổn mạng các xứ truyền giáo hoàn vũ sánh ngang với Thánh Phanxicô Xaviê, đến năm 1944, Giáo hoàng Piô XII tôn nhận ngài là Bổn mạng thứ hai của nước Pháp cùng với Thánh nữ Jeanne d'Arc. Ngày 18 tháng 10 năm 2015, song thân của ngài là ông bà Louis và Zélie Martin cũng được Giáo hoàng Phanxicô tuyên phong Hiển thánh, trở thành đôi vợ chồng đầu tiên trong lịch sử Giáo hội cùng được nâng lên bàn thờ trong một nghi lễ duy nhất.
Theo kho lưu trữ văn bản của Đan viện Cát Minh Lisieux (Archives du Carmel de Lisieux), cuộc đời tu trì của Thánh Têrêsa có mối liên hệ lịch sử mật thiết với đất nước Việt Nam. Vào năm 1896, Đan viện Cát Minh Hà Nội (vừa được thành lập năm 1895 bởi các nữ tu từ Cát Minh Sài Gòn ra Bắc) đã gửi thư sang Lisieux xin các nữ tu tình nguyện sang Việt Nam giúp nhà dòng mới. Bề trên đan viện Lisieux đã chọn chị Thérèse và chính ngài cũng làm tuần cửu nhật cầu nguyện để xin ơn đủ sức khỏe lên đường sang Hà Nội, nhưng những cơn ho ra máu dữ dội vào mùa xuân năm 1896 đã khiến ngài không thể thực hiện chuyến đi.
Không đi được bằng đôi chân, Thánh Têrêsa đã gắn bó trọn vẹn tâm hồn với vị linh mục thừa sai trẻ tuổi của Hội Thừa sai Paris (MEP) tử đạo tại Hà Nội ngày 2 tháng 2 năm 1861 là Thánh Théophane Vénard (1829 tới 1861). Trong những tháng cuối đời trên giường bệnh năm 1897, ngài luôn đặt tấm hình chân dung cha Théophane Vénard bên cạnh, đọc đi đọc lại những bức thư cha viết từ trong cũi tre ở Kẻ Chợ gửi về cho cha ruột và em gái Mélanie, và làm bài thơ 7 khổ dâng kính ngài vào tháng 2 năm 1897. Để ghi dấu mối giao cảm thiêng liêng này, khi xây dựng Hầm mộ (Crypte) của Vương cung thánh đường Lisieux, các kiến trúc sư đã dành riêng một bàn thờ phụ khảm đá trang trọng để tôn kính Thánh Théophane Vénard.
Khách hành hương lần đầu tới Lisieux thường dễ nhầm lẫn về nơi đặt di cốt chính của Thánh Têrêsa. Nhiều người nghĩ toàn bộ thi hài của ngài nằm dưới bàn thờ chính của Vương cung thánh đường trên đồi. Thực tế, hòm thánh tích chính chứa di cốt và tượng nằm của Thánh Têrêsa được tôn kính tại Nhà nguyện Đan viện Cát Minh (Chapelle du Carmel, số 37 phố Carmel ở dưới thung lũng, cách Vương cung thánh đường khoảng 800 mét), nơi ngài đã sống và qua đời. Còn tại Vương cung thánh đường trên đồi, cánh ngang bên phải của thượng điện lưu giữ hòm thánh tích cánh tay phải của Thánh Têrêsa (bàn tay đã cầm bút viết nên Chuyện Một Tâm Hồn), trong khi Hầm mộ bên dưới là nơi an vị hòm thánh tích của hai Thánh Louis và Zélie Martin (được đưa về đây từ năm 2008).
IIHành Trình Dựng Xây Đại Thánh Đường Thế Kỷ 20
Ngay sau Thế chiến thứ nhất, hàng trăm nghìn tín hữu từ khắp châu Âu và châu Mỹ đã đổ về thị trấn nhỏ Lisieux để cầu nguyện bên mộ người nữ tu trẻ, khiến nhà nguyện nhỏ bé của Đan viện Cát Minh không thể chứa nổi dòng người. Bất chấp sự phản đối ban đầu của một bộ phận hàng giáo phẩm địa phương muốn giữ sự tĩnh lặng cho thị trấn, Giáo hoàng Piô XI (người gọi Thánh Têrêsa là ngôi sao hộ mệnh của triều đại giáo hoàng của mình) đã trực tiếp chỉ thị phải xây dựng một vương cung thánh đường thật lớn trên ngọn đồi nhìn xuống thành phố.
- 1923 - 1925Phong chân phước và tuyên phong Hiển thánhGiáo hoàng Piô XI phong chân phước cho Thérèse Martin ngày 29 tháng 4 năm 1923 và cử hành đại lễ tuyên phong Hiển thánh tại Đền thờ Thánh Phêrô ở Rôma ngày 17 tháng 5 năm 1925 trước nửa triệu tín hữu.
- 1927Phê duyệt đồ án của kiến trúc sư CordonnierGiám mục giáo phận Bayeux và Lisieux là Đức cha Thomas-Paul-Henri Lemonnier cùng đại diện Tòa Thánh phê chuẩn bản thiết kế Romano-Byzantine của kiến trúc sư danh tiếng vùng Lille là Louis-Marie Cordonnier.
- 1929Đặt viên đá đầu tiênNgày 30 tháng 9 năm 1929, đúng kỷ niệm 32 năm ngày Thánh Têrêsa qua đời, lễ đặt viên đá đầu tiên xây dựng Vương cung thánh đường được cử hành trọng thể trên đồi phía đông nam Lisieux.
- 1932Khánh thành Hầm mộ (Crypte)Phần nhà thờ ngầm bên dưới hoàn thành trước và được làm phép đưa vào phụng vụ năm 1932, giúp đón tiếp ngay các đoàn hành hương trong khi phần thượng điện tiếp tục vươn cao.
- 1937Hồng y Eugenio Pacelli làm phép thánh đườngNgày 11 tháng 7 năm 1937, nhân Đại hội Thánh Thể Quốc gia Pháp tại Lisieux, Đặc sứ của Giáo hoàng Piô XI là Hồng y Eugenio Pacelli (hai năm sau đắc cử Giáo hoàng Piô XII) cử hành đại lễ làm phép Vương cung thánh đường.
- 1944Đứng vững qua biến cố oanh tạc NormandieTháng 6 năm 1944, các cuộc không kích dữ dội tại Normandie phá hủy khoảng ba phần tư thành phố Lisieux, nhưng Vương cung thánh đường chỉ bị hư hại nhẹ ở kính màu, hầm mộ trở thành nơi trú ẩn an toàn cho cư dân và các nữ tu Cát Minh.
- 1954Đại lễ cung hiến hoàn tất công trìnhNgày 11 tháng 7 năm 1954, sau khi hoàn thiện toàn bộ mái vòm và trang trí nội thất, Vương cung thánh đường được cung hiến trọng thể dưới sự chủ sự của Hồng y Maurice Feltin và Sứ thần Tòa Thánh Angelo Roncalli (Giáo hoàng Gioan XXIII tương lai).
- 2010 - 2011Xếp hạng Monument historique toàn diệnBộ Văn hóa Pháp trao Nhãn Di sản Thế kỷ 20, ghi danh di tích ngày 7 tháng 7 năm 2010 và chính thức xếp hạng Monument historique cấp quốc gia ngày 7 tháng 9 năm 2011 (mã PA14000094) cho toàn bộ thánh đường, hành lang, tháp chuông và Đàng Thánh Giá.
Trong các tài liệu viết về Vương cung thánh đường Thánh Têrêsa Lisieux, có ba thông số kỹ thuật thường được các nguồn trích dẫn khác nhau mà thư viện cần đối chiếu rõ. Thứ nhất là chiều cao tổng thể của mái vòm: các cẩm nang phổ thông và Wikipedia tiếng Anh ghi vòm cao 90 mét, trong khi hồ sơ di tích quốc gia Pháp (Base Mérimée PA14000094) và tài liệu kỹ thuật của giáo phận ghi chiều cao đỉnh mái vòm ngoài đạt 95 mét (hoặc 97 mét nếu tính tới đỉnh cây thánh giá trên chóp vòm). Thứ hai là diện tích tranh khảm mosaic: nhiều ấn phẩm hành hương ghi tổng diện tích trang trí trong thánh đường là 18.000 mét vuông (con số tính gộp toàn bộ diện tích bề mặt trần vòm và tường của cả hai tầng nhà thờ), trong khi khảo cứu chuyên môn của Hiệp hội nghiên cứu tranh khảm ARMO xác định diện tích các mảng tranh ghép gốm và thủy tinh màu do xưởng Pierre Gaudin thực hiện ở thượng điện và hầm mộ là khoảng 3.000 mét vuông. Thứ ba là sức chứa: nhà thờ có 3.000 chỗ ngồi cố định và có thể đón 4.000 người tham dự thánh lễ cùng lúc trên diện tích sàn 4.500 mét vuông.
IIIKiến Trúc Romano-Byzantine Kết Hợp Art Déco Của Gia Tộc Cordonnier
Vương cung thánh đường Lisieux là tác phẩm để đời của ba thế hệ kiến trúc sư gia tộc Cordonnier đến từ vùng Lille: người cha là Louis-Marie Cordonnier (1854 tới 1940, thành viên Viện Hàn lâm Mỹ thuật Pháp), người con trai là Louis-Stanislas Cordonnier (1884 tới 1960) và người cháu nội là Louis-Michel Cordonnier. Đồ án lấy cảm hứng trực tiếp từ Vương cung thánh đường Thánh Tâm (Sacré-Cœur) trên đồi Montmartre tại Paris với bố cục mặt bằng chữ thập Latinh dài 104 mét, rộng 45 mét ở cánh ngang (gian giữa rộng 30 mét), nhưng được xử lý bằng ngôn ngữ hình học khúc chiết của trào lưu Art Déco thập niên 1930.
Nhờ sử dụng khung kết cấu bê tông cốt thép tiên tiến đương thời bọc bên ngoài bằng đá vôi trắng vùng Corgoloin và đá hoa cương vùng Bretagne, toàn bộ không gian nội thất rộng lớn hoàn toàn không có bất kỳ cột chống trung gian nào che khuất tầm nhìn, giúp hàng nghìn tín hữu từ mọi góc đều hướng trọn ánh mắt về bàn thờ chính và mái vòm trung tâm. Toàn bộ kinh phí xây dựng được đóng góp tự nguyện bởi các tín hữu từ khắp các châu lục, thể hiện qua 18 bàn thờ phụ trong thượng điện được dâng tặng bởi 18 quốc gia khác nhau.
Không gian chính vươn cao lộng lẫy với vòm giao thoa cao 37 mét trong lòng và mái vòm trung tâm vươn lên hơn 90 mét. Bốn trụ khổng lồ đỡ mái vòm được khắc tạc các mối phúc Tám Mối Phúc Thật, bên dưới đặt bàn thờ đại trào bằng đá cẩm thạch.
Từ năm 1946 tới 1962, nghệ nhân bậc thầy Pierre Gaudin (tiếp nối cha mình là Jean Gaudin) đã thiết kế toàn bộ hệ thống tranh khảm mosaic và cửa sổ kính màu bằng thủy tinh đúc dày (dalle de verre). Trên vòm cung thánh và các vòm cuốn hiện lên hình ảnh Chúa Kitô Uy Nghi, Đức Trinh Nữ Maria và Thánh Têrêsa rắc mưa hoa hồng xuống thế gian trong sắc vàng kim, xanh lam và đỏ thẫm.
Nằm ở cánh ngang phía nam (bên phải cung thánh), nơi đặt hòm thánh tích bằng đồng mạ vàng chứa xương cánh tay phải của Thánh Têrêsa do Giáo hoàng Piô XI tặng. Kế bên là căn phòng lưu giữ hàng nghìn tấm bảng đá tạ ơn, huy chương quân sự và vật kỷ niệm của các tín hữu khắp thế giới dâng kính.
Không gian nhà thờ ngầm dài 50 mét, rộng 30 mét với những vòm cuốn thấp ấm cúng ốp đá cẩm thạch nhiều màu. Năm 1958, Pierre Gaudin hoàn thiện các bức khảm diễn tả các chặng đời của Thánh Têrêsa. Tại đây đặt hòm thánh tích song thân ngài là Thánh Louis và Zélie Martin, cùng bàn thờ phụ dâng kính Thánh tử đạo Việt Nam Théophane Vénard.
Dựng năm 1960 và hoàn thiện năm 1975 ở rìa phía bắc quảng trường, tách rời khỏi khối nhà thờ chính và cao 45 mét. Tháp chưa hoàn tất phần chóp nhọn theo bản vẽ gốc nhưng sở hữu dàn chuông hòa âm (carillon) nổi tiếng gồm 51 quả chuông đồng do xưởng Paccard đúc, nặng tổng cộng 35 tấn, trong đó quả chuông lớn nhất nặng tới 9 tấn mang tên Têrêsa Đấng Bảo Trợ Các Dân Tộc.
Phía trước mặt tiền là quảng trường rộng lớn được bao bọc bởi hai dãy hành lang 94 cột đá có mái che dài 200 mét. Phía sau lưng cung thánh trên sườn đồi là khu vườn Đàng Thánh Giá với 14 chặng điêu khắc đá và nơi an táng bốn chị em ruột của Thánh Têrêsa.
| Hạng mục kiến trúc | Niên đại hoàn thành | Thông số và đặc điểm nghệ thuật |
|---|---|---|
| Thượng điện (Basilique supérieure) | 1929 đến 1954 | Dài 104 m, cánh ngang rộng 45 m, vòm ngoài cao 90 tới 97 m tùy nguồn đo, chứa 3.000 tới 4.000 người |
| Hầm mộ (Crypte) | 1932 (khảm xong năm 1958) | Dài 50 m, rộng 30 m, lưu giữ thánh tích hai Thánh Louis và Zélie Martin cùng bàn thờ Thánh Théophane Vénard |
| Tranh khảm và kính màu | 1932 đến 1962 | Xưởng Jean và Pierre Gaudin thực hiện, khoảng 3.000 m2 khảm thực tế trên tổng bề mặt tường vòm 18.000 m2 |
| Mười tám bàn thờ phụ quốc gia | 1937 đến 1954 | Do 18 quốc gia trên thế giới dâng tặng, phản ánh tước hiệu Bổn mạng các xứ truyền giáo hoàn vũ |
| Tháp chuông (Campanile) | 1960 đến 1975 | Cao 45 m, treo dàn carillon 51 quả chuông đồng Paccard (tổng nặng 35 tấn, đại hồng chung nặng 9 tấn) |
IVThế Đất Và Hướng
Cần nêu rõ ngay từ đầu rằng Công giáo không dạy phong thủy và việc quy hoạch Vương cung thánh đường Thánh Têrêsa Lisieux hoàn toàn dựa trên quy chuẩn kiến trúc tôn giáo phương Tây cùng địa thế đô thị. Khi chọn ngọn đồi phía đông nam thành phố vào năm 1927, Giáo hoàng Piô XI và kiến trúc sư Louis-Marie Cordonnier hướng tới mục tiêu đặt ngôi đền trên một bệ đỡ tự nhiên cao ráo để mái vòm thánh đường có thể nhìn thấy từ mọi ngả đường dẫn vào thung lũng Lisieux, đồng thời mở trục mặt tiền nhìn thẳng xuống Đan viện Cát Minh nơi Thánh nữ đã sống và qua đời. Phần phân tích dưới đây là góc nhìn đối chiếu theo phép hình thế cổ truyền của thư viện Vạn Đạo Đường dành cho bạn đọc quan tâm đến nghệ thuật xem đất phương Đông.
Xét trên bản đồ địa hình vùng Pays d'Auge (tỉnh Calvados), thành phố Lisieux nằm trong một lòng chảo thung lũng trù phú nơi dòng sông Orbiquet cùng các suối nhỏ (như suối Cirieux và suối Graindain) đổ vào dòng sông chính Touques trước khi chảy về phía bắc ra eo biển Manche tại Deauville và Trouville. Vương cung thánh đường tọa lạc tại tọa độ 49,1396 độ vĩ bắc, 0,2364 độ kinh đông, ngự trên sườn đồi cao phía đông nam nhìn xuống toàn bộ thung lũng. Trong phép xem hình thế cổ truyền, vị trí này đắc cách đăng cao vọng viễn (đứng trên cao nhìn xa): dải đồi thảo nguyên Normandie nối tiếp nhau phía sau lưng tạo thành bức hậu chẩm vững chãi, trong khi toàn bộ lòng chảo thành phố Lisieux và hợp lưu hai dòng sông Orbiquet và Touques dưới chân đồi mở ra làm đại minh đường rộng thoáng.
Về sơn hướng và trục kết nối, công trình xoay mặt tiền chính về hướng tây-tây bắc (tọa đông-đông nam hướng tây-tây bắc), cung thánh đặt ở phía đông nam. Trục chính của Vương cung thánh đường phóng thẳng theo đại lộ Jean XXIII xuống trung tâm thị trấn, tạo thành một đường dẫn khí trực tiếp nối kết ba điểm linh thiêng của Lisieux: Vương cung thánh đường trên đỉnh đồi, Đan viện Cát Minh dưới chân đồi và Nhà thờ chính tòa Saint-Pierre ở trung tâm phố cổ. Việc mặt tiền nhà thờ hướng về phía tây bắc đón ánh nắng chiều tà chiếu rọi trực diện vào các khối đá vôi trắng và cửa kính màu tạo hiệu ứng thị giác rực rỡ mỗi buổi hoàng hôn.
Đặc biệt, cách kiến trúc sư Louis-Marie Cordonnier thiết kế hai dãy hành lang cột đá uốn cong hình cánh cung vươn ra từ hai bên mặt tiền để ôm trọn quảng trường Parvis rộng lớn chính là hình mẫu kinh điển của thế tả Thanh Long, hữu Bạch Hổ hoàn bão (hai cánh tay rồng hổ vòng ôm trước ngực huyệt). Vì công trình đứng trên đỉnh đồi cao dễ chịu gió lớn từ biển Manche thổi vào qua thung lũng sông Touques, hai dãy hành lang vòng cung này cùng tháp chuông Campanile ở cánh bắc đã đóng vai trò như bức bình phong chắn gió, giữ cho khoảng nội minh đường trước cửa chính luôn tụ khí và trang nghiêm.
VLễ Phụng Vụ Và Các Đoàn Hành Hương Người Việt Tại Lisieux
Vương cung thánh đường Thánh Têrêsa Lisieux cử hành các kỳ lễ theo dương lịch và lịch phụng vụ chung của Giáo hội Công giáo, trong đó cao điểm lớn nhất trong năm là tuần lễ Fêtes Thérésiennes diễn ra vào cuối tháng Chín và đầu tháng Mười.
| Ngày | Theo lịch nào | Lễ | Nội dung |
|---|---|---|---|
| 2 tháng 1 | Dương lịch | Kỷ niệm ngày sinh Thánh Têrêsa | Thánh lễ tạ ơn kỷ niệm ngày sinh của Marie-Françoise-Thérèse Martin (2 tháng 1 năm 1873), cầu nguyện cho các gia đình và trẻ em. |
| 17 tháng 5 | Dương lịch | Kỷ niệm ngày tuyên phong Hiển thánh | Tưởng nhớ đại lễ Giáo hoàng Piô XI tuyên phong Thánh Têrêsa lên bậc Hiển thánh ngày 17 tháng 5 năm 1925. |
| 12 tháng 7 | Dương lịch | Lễ kính hai Thánh Louis và Zélie Martin | Ngày lễ phụng vụ kính song thân của Thánh Têrêsa (cặp vợ chồng được phong thánh năm 2015), cử hành trọng thể tại Hầm mộ nơi đặt hòm thánh tích của hai vị, có nghi thức chúc lành cho các đôi vợ chồng. |
| Cuối tháng 9 (quanh ngày 30 tháng 9) | Dương lịch | Tuần lễ Thánh Têrêsa (Fêtes Thérésiennes) | Kỳ đại hội hành hương quốc tế kéo dài chín ngày kỷ niệm ngày Thánh Têrêsa bước vào cõi vĩnh hằng (30 tháng 9 năm 1897), có rước kiệu thánh tích bằng ánh nến từ Đan viện Cát Minh lên Vương cung thánh đường. |
| 1 tháng 10 | Dương lịch | Lễ kính trọng thể Thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu | Ngày lễ chính thức trong lịch phụng vụ toàn cầu của Giáo hội Công giáo, cử hành đại lễ đồng tế quốc tế tại Thượng điện và nghi thức rắc cánh hoa hồng. |
Trong đời sống đức tin của người Công giáo Việt Nam cả ở trong nước lẫn hải ngoại, Thánh nữ Têrêsa Hài Đồng Giêsu là một trong những vị thánh được yêu mến bậc nhất, là bổn mạng của vô số ca đoàn, hội đoàn thiếu nhi và phụ nữ Công giáo. Tại Pháp, chỉ cách thủ đô Paris chưa đầy hai giờ đi tàu hỏa về hướng tây, Lisieux trở thành điểm hành hương thường niên quen thuộc của Giáo đoàn Công giáo Việt Nam tại Paris và các cộng đoàn người Việt khắp châu Âu, đặc biệt vào dịp lễ kính ngài đầu tháng Mười và các ngày lễ mùa xuân.
Mỗi khi tới Lisieux, các đoàn hành hương người Việt đều giữ lệ viếng thăm trọn vẹn bốn địa điểm gắn với cuộc đời ngài trong thành phố: ngôi nhà thời thơ ấu Les Buissonnets, Nhà thờ chính tòa Saint-Pierre (nơi thiếu nữ Thérèse tham dự thánh lễ mỗi Chúa nhật), Nhà nguyện Đan viện Cát Minh dưới phố và cuối cùng là cử hành thánh lễ tiếng Việt tại Hầm mộ Vương cung thánh đường ngay cạnh bàn thờ kính Thánh tử đạo Théophane Vénard. Trong phòng lưu niệm Ex-voto của Vương cung thánh đường hiện vẫn còn lưu giữ nhiều tấm bảng đá cẩm thạch khắc chữ tiếng Việt dâng lời tạ ơn của các thế hệ tín hữu Việt Nam từ thập niên 1930 tới nay.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Avenue Jean XXIII, 14100 Lisieux, Calvados, Normandie, France
- Đường tới
- Từ ga Paris Saint-Lazare, quý vị đi tàu hỏa liên vùng (tuyến Normandie đi Caen hoặc Cherbourg) khoảng 1 giờ 35 phút tới thẳng ga SNCF Lisieux, từ nhà ga, đi bộ dọc đại lộ khoảng 15 phút (hơn 1 km) hoặc bắt xe buýt nội đô là tới chân đồi Vương cung thánh đường.
- Toạ độ
- 49.1396, 0.2364
Vương cung thánh đường Thánh Têrêsa Lisieux mở cửa đón khách hành hương quanh năm với khuôn viên rất rộng trên sườn đồi. Khi bước vào Thượng điện cũng như Hầm mộ bên dưới, quý vị cần giữ sự trang nghiêm, ăn mặc lịch sự kín đáo, bỏ mũ và giữ im lặng tại khu vực nhà nguyện Thánh tích và nhà nguyện Chầu Thánh Thể. Nếu quý vị muốn kết hợp viếng hòm thánh tích chính tại Nhà nguyện Đan viện Cát Minh dưới chân đồi và ngôi nhà Les Buissonnets, nên đi bộ dọc theo trục đường có gắn biển chỉ dẫn màu xanh từ quảng trường Vương cung thánh đường xuống phố để cảm nhận trọn vẹn không gian sống của vị thánh.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Vương cung thánh đường Thánh Têrêsa Lisieux
Contribute photos, information or video for Basilica of Saint Thérèse of LisieuxThầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Everyone is welcome to enrich this page: a photo you took, a detail the page misses, a short video. Every contribution is read and answered.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên. No community contribution yet. You could be the first.
?Hỏi Đáp Nhanh
Vương cung thánh đường Thánh Têrêsa Lisieux được xây dựng vào năm nào?
Vương cung thánh đường được khởi công đặt viên đá đầu tiên vào ngày 30 tháng 9 năm 1929 (chỉ 4 năm sau khi Thánh Têrêsa được Giáo hoàng Piô XI phong thánh năm 1925). Phần Hầm mộ khánh thành năm 1932, toàn bộ thánh đường được Hồng y Eugenio Pacelli (Giáo hoàng Piô XII tương lai) làm phép ngày 11 tháng 7 năm 1937 và chính thức cung hiến ngày 11 tháng 7 năm 1954.
Thi hài của Thánh Têrêsa Lisieux nằm ở Vương cung thánh đường hay ở Đan viện Cát Minh?
Hòm thánh tích chính chứa di cốt của Thánh Têrêsa được đặt dưới pho tượng nằm tại Nhà nguyện Đan viện Cát Minh (Chapelle du Carmel) ở dưới phố, nơi ngài đã tu trì và qua đời năm 1897. Trong khi đó, Vương cung thánh đường trên đồi lưu giữ hòm thánh tích cánh tay phải của Thánh Têrêsa ở cánh ngang thượng điện, và lưu giữ hòm thánh tích của cha mẹ ngài là hai Thánh Louis và Zélie Martin dưới Hầm mộ.
Vì sao Vương cung thánh đường Lisieux lại có mối gắn bó đặc biệt với Việt Nam?
Lúc sinh thời trong Đan viện Cát Minh Lisieux, Thánh Têrêsa từng được mời gọi sang Đan viện Cát Minh Hà Nội (lập năm 1895) nhưng không thể đi vì bệnh lao phổi nặng. Ngài đặc biệt yêu mến vị linh mục tử đạo tại Hà Nội năm 1861 là Thánh Théophane Vénard, giữ ảnh và đọc thư của cha trên giường bệnh. Để tưởng nhớ mối liên kết ấy, trong Hầm mộ của Vương cung thánh đường có một bàn thờ phụ dâng kính riêng Thánh Théophane Vénard.
Ai là kiến trúc sư thiết kế Vương cung thánh đường Thánh Têrêsa Lisieux?
Công trình do ba thế hệ kiến trúc sư trong gia tộc Cordonnier vùng Lille thiết kế và giám sát thi công: cha là Louis-Marie Cordonnier, con trai là Louis-Stanislas Cordonnier và cháu nội là Louis-Michel Cordonnier, theo phong cách Romano-Byzantine kết hợp hình khối Art Déco. Toàn bộ tranh khảm mosaic và kính màu đúc dày bên trong do nghệ nhân Pierre Gaudin thực hiện.
Đi hành hương Lisieux vào ngày nào trong năm là trọng thể nhất?
Kỳ hành hương lớn nhất trong năm là Tuần lễ Thánh Têrêsa (Fêtes Thérésiennes) diễn ra vào cuối tháng 9 và đầu tháng 10, xoay quanh ngày ngài qua đời (30 tháng 9) và ngày lễ kính chính thức trong lịch phụng vụ toàn cầu (1 tháng 10), với cuộc rước kiệu thánh tích bằng ánh nến và nghi thức rắc cánh hoa hồng. Ngoài ra ngày 12 tháng 7 hàng năm cũng có đại lễ kính hai Thánh Louis và Zélie Martin.