Bước qua cổng Ngoại Đại Môn (Oedaemun) giữa khu phố Jongno sầm uất của thủ đô Seoul, tiếng xe cộ lùi lại phía sau nhường chỗ cho một rừng sồi, thông và bách rậm rạp bao quanh những hồ nước vuông vức. Đi dọc theo con đường đá nhám chia làm ba làn chạy xuyên qua bóng cây, quý vị sẽ bất ngờ bước ra trước một sân đá rộng mênh mông tên là Nguyệt Đài (Woldae). Phía trên sân đá ấy là một tòa điện gỗ dài tăm tắp hơn một trăm mét, mái ngói xám chạy ngang liền một mạch như đường chân trời, phía trước là hàng cột gỗ tròn sơn đỏ trầm đứng song song không một nét chạm trổ phô trương, và toàn bộ các cánh cửa gỗ đều khép kín trong sự tĩnh lặng tuyệt đối.
Đó là Chính điện (Jeongjeon) của Tông Miếu Seoul (Jongmyo, 宗廟), thái miếu tối cao nơi triều đại Joseon (1392 tới 1910) tôn trí thần chủ (bài vị) của các vị tiên đế và vương hậu. Trong số các thái miếu hoàng gia được xây dựng theo quy chuẩn Nho giáo cổ điển khắp vùng văn hóa Đông Á (từ Trung Hoa, bán đảo Triều Tiên tới Việt Nam), Tông Miếu Seoul là nơi duy nhất giữ nguyên vẹn cả quần thể kiến trúc gốc từ đầu thế kỷ 17 lẫn nghi lễ đại tế hoàng gia truyền thừa liên tục hơn sáu thế kỷ.
IQuy Chế Tả Miếu Hữu Xã Và Các Bậc Tiên Đế Trong Thần Thất
Khi vua Thái Tổ Lý Thành Quế (Yi Seong-gye, trị vì 1392 tới 1398) lập nên triều đại Joseon và dời đô từ Gaegyeong (Khai Kinh, nay là Kaesong) về Hanyang (Hán Dương, tức Seoul ngày nay) vào năm 1394, ông đã cho quy hoạch kinh đô mới theo đúng nguyên tắc tả miếu hữu xã trong thiên Khảo công ký của sách Chu Lễ. Lấy cung Cảnh Phúc (Gyeongbokgung) làm trung tâm nơi nhà vua thiết triều, phía bên trái (tức phía đông cung điện) dựng Tông Miếu (Jongmyo) để thờ tổ tiên hoàng tộc, còn phía bên phải (tức phía tây cung điện) dựng Xã Tắc Đàn (Sajikdan) để tế thần Đất và thần Lúa. Tông Miếu vì thế đóng vai trò là cội nguồn chính danh thiêng liêng của cả vương triều.
Khác với đền chùa thờ tượng, Tông Miếu thờ thần chủ (sinju, 神主), tức những bài vị làm bằng gỗ cây dẻ rừng (gỗ hạt dẻ), có khoan các lỗ thông khí nhỏ tượng trưng cho cửa sổ nơi linh hồn các bậc tiên vương trú ngụ. Quần thể chia làm hai khu điện thờ chính là Chính điện (Jeongjeon, 正殿) và Vĩnh Ninh Điện (Yeongnyeongjeon, 永寧殿). Tại Chính điện, hiện có 19 thần thất (sinsil, tức các buồng thờ riêng biệt đặt cạnh nhau dưới cùng một mái nhà) tôn trí 49 bài vị của 19 vị vua có công đức hiển hách nhất của nhà Joseon (như vua Thái Tổ, Thái Tông, Thế Tông, Thành Tông, Tuyên Tổ, Anh Tổ, Chính Tổ) cùng các vị vương hậu chính thất. Tại Vĩnh Ninh Điện ở phía tây bắc, có 16 thần thất tôn trí 34 bài vị của bốn đời tổ tiên vua Thái Tổ (được truy tôn là Mục Tổ, Dực Tổ, Độ Tổ, Hoàn Tổ) cùng các vị vua trị vì ngắn ngủi hoặc được truy phong.
Việc chia thành Chính điện và Vĩnh Ninh Điện phản ánh phép Bất thiên chi vị (ngôi vị không bao giờ di dời) và phép Thân tận tắc thiên (hết đời thân thuộc thì rước bài vị sang miếu phụ) của lễ giáo Nho gia. Theo cổ lễ, thái miếu chỉ giữ lại vĩnh viễn tại Chính điện bài vị của vị vua khai sáng triều đại và những vị vua có đại công đức với đất nước, gọi là Bất thiên vị. Còn bài vị của các vị vua khác, sau khi đã qua bốn đời vua kế vị (tức đã hết hàng tứ đại đồng đường cúng giỗ trực tiếp), sẽ được làm lễ Di an rước từ Chính điện sang thờ vĩnh viễn tại Vĩnh Ninh Điện (nghĩa là Điện An Yên Đời Đời). Nhờ quy tắc ấy, các thần thất không bị dồn nén quá mức, nhưng vì nhà Joseon có nhiều vị vua được triều thần tôn làm bậc có công đức không thể di dời, nên Chính điện đã được nối dài thêm qua nhiều thế kỷ để thành tòa nhà 19 thần thất như hiện nay.
Theo sử liệu của Cục Di sản Quốc gia Hàn Quốc (KHS), ngay phía trước sân đá Nguyệt Đài của Chính điện còn có hai công trình phụ trợ giữ vị trí không thể thiếu trong trật tự lễ nghi. Phía đông nam dưới chân bậc thềm là Công Thần Đường (Gongsindang, 功臣堂), một dãy nhà dài nơi đặt 83 bài vị của các bậc đại công thần văn võ từng phò tá các đời vua Joseon, thể hiện đạo lý khi tiên đế hưởng lộc tế tự thì bề tôi trung nghĩa cũng được dự phần phối hưởng ở sân dưới. Phía tây nam là Thất Tự Đường (Chilsadang, 七祀堂), miếu nhỏ thờ bảy vị thần cai quản đời sống và sự an nguy của hoàng cung qua bốn mùa (thần Mệnh, thần Hộ, thần Trù, thần Môn, thần Lệ, thần Quốc Hành và thần Công Lộ).
Trong toàn bộ 27 đời vua của triều đại Joseon (kể cả hai vị hoàng đế cuối triều Đại Hàn Đế Quốc là Cao Tông và Thuần Tông được đưa vào Chính điện), có hai vị vua từng nắm quyền nhưng không được đặt bài vị tại cả Chính điện lẫn Vĩnh Ninh Điện. Đó là Yên Sơn Quân (Yeonsangun, trị vì 1494 tới 1506) và Quang Hải Quân (Gwanghaegun, trị vì 1608 tới 1623, chính là vị vua đã cho tái thiết Tông Miếu năm 1608). Do bị phế truất sau các cuộc chính biến và chỉ mang tước Quân (vương tử) chứ không có miếu hiệu bậc Tông hay Tổ, theo quy củ nghiêm ngặt của Tông pháp Nho giáo, hai ông không được rước thần chủ vào thái miếu quốc gia. Quý vị muốn tìm hiểu thêm về hệ thống thờ tự Nho giáo thời Joseon có thể đọc tiếp bài Văn Miếu Thành Quân Quán (Sungkyunkwan) ở ngay phía bắc Tông Miếu.
IIHơn Sáu Thế Kỷ Từ Buổi Định Đô Hanyang Tới Lần Nối Dài 19 Gian
Lịch sử kiến trúc của Tông Miếu Seoul là lịch sử của những lần mở rộng nối tiếp vào hai đầu hồi để đón thêm thần chủ của các đời vua mới mà không làm phá vỡ cấu trúc nguyên thủy. Dù từng bị thiêu rụi hoàn toàn trong cuộc chiến tranh Nhâm Thìn (Imjin) năm 1592, các thần chủ bằng gỗ đã được triều đình kịp thời di tản lên phía bắc và giữ nguyên vẹn cho tới ngày tái thiết năm 1608.
- 1394 tới 1395Khởi dựng Tông Miếu dưới triều vua Thái TổTháng 10 năm 1394, vua Thái Tổ Yi Seong-gye dời đô về Hanyang và cho khởi công xây dựng Thái Miếu (Jeongjeon) gồm 7 thần thất. Công trình hoàn thành tháng 9 năm 1395, rước bài vị bốn đời tổ tiên vào thờ.
- 1421Vua Thế Tông xây dựng Vĩnh Ninh ĐiệnKhi số lượng bài vị tăng lên vượt quá 7 thần thất của Chính điện, vua Thế Tông (Sejong) cho xây thêm biệt miếu Vĩnh Ninh Điện ở phía tây bắc gồm 6 thần thất để rước bài vị các bậc tiên tổ đã quá bốn đời sang thờ.
- 1592Di tản thần chủ và biến cố hỏa hoạnTrong cuộc chiến năm 1592, các tòa điện gỗ của Tông Miếu bị đốt cháy, nhưng toàn bộ thần chủ của các tiên vương đã được rước đi lánh nạn an toàn tới Bình Nhưỡng và Nghĩa Châu.
- 1608Tái thiết Chính điện và Vĩnh Ninh ĐiệnKhởi công từ cuối đời vua Tuyên Tổ và hoàn thành vào tháng 5 năm 1608 dưới triều Quang Hải Quân (Gwanghaegun), Chính điện được dựng lại gồm 11 thần thất và Vĩnh Ninh Điện gồm 10 thần thất, đặt nền tảng cho các tòa nhà còn tồn tại tới ngày nay.
- 1667, 1726 và 1836Ba đợt nối dài lớn mở rộng thành 19 thần thấtChính điện lần lượt được nối dài thêm về phía đông: thêm 4 gian dưới triều vua Hiển Tông (1667), thêm 4 gian dưới triều vua Anh Tổ (1726) và thêm 4 gian dưới triều vua Hiến Tông (1836), đạt quy mô 19 thần thất (dài 101 mét), còn Vĩnh Ninh Điện đạt 16 thần thất.
- 1985Xếp hạng Quốc bảo Hàn QuốcTòa Chính điện (Jeongjeon) của Tông Miếu được chính phủ Hàn Quốc xếp hạng Quốc bảo số 227, còn Vĩnh Ninh Điện được xếp hạng Bảo vật số 821, toàn bộ khuôn viên là Di tích Lịch sử số 125.
- 1995 và 2001Di sản Thế giới và Di sản Văn hóa Phi vật thể UNESCONăm 1995, Tông Miếu được UNESCO ghi danh là Di sản Văn hóa Thế giới (mã số 738). Năm 2001, Đại lễ tế Tông Miếu và Nhạc lễ Tông Miếu (Jongmyo Jerye và Jeryeak) được công nhận là Kiệt tác Di sản Truyền khẩu và Phi vật thể của Nhân loại.
Về kích thước chiều dài của Chính điện. Trong các tài liệu nghiên cứu kiến trúc Hàn Quốc, chiều dài của tòa Chính điện (Jeongjeon) thường được ghi bằng hai con số: 101 mét hoặc 109 mét. Theo hồ sơ của Cục Di sản Quốc gia Hàn Quốc (KHS) và UNESCO, phần thân nhà gỗ chính gồm 19 gian thần thất cộng thêm các gian chái ở hai đầu (tổng cộng 25 gian cột) có chiều dài mặt đứng khoảng 101 mét, còn nếu tính cả hai bức tường gạch đá bao bọc hai đầu hồi và diềm mái vươn ra thì tổng chiều dài đạt tới khoảng 109 mét. Dù tính theo cách nào, đây cũng là một trong những công trình kiến trúc gỗ đơn thể trải dài theo phương ngang lớn nhất trên thế giới.
IIIĐường Chân Trời Trăm Mét Của Chính Điện Và Con Đường Thần Đạo Ba Làn
Bước vào Tông Miếu, ấn tượng mạnh nhất là sự tiết chế tối đa về màu sắc và hình khối. Khác với cung Cảnh Phúc hay cung Xương Đức lộng lẫy hoa văn ngũ sắc (dancheong), các điện thờ ở Tông Miếu chỉ sơn màu đỏ đất trầm trên thân cột và màu xanh lục nhạt trên đầu đố, để tôn lên bầu không khí trang nghiêm của cõi âm dương giao hòa. Từ cổng Ngoại Đại Môn dẫn vào hai khu điện thờ là con đường đá Thần Đạo (Sindo, 神道) chia làm ba làn lát bằng những phiến đá hoa cương xám đẽo gồ ghề để chống trơn trượt và buộc người đi phải bước chậm rãi, cúi đầu kính cẩn. Làn đá ở giữa được nâng cao hơn hẳn hai làn bên cạnh: đó là lối đi dành riêng cho các hương linh tiên đế và người bưng hương cùng chúc văn, tuyệt đối không người trần nào (kể cả nhà vua đương triều) được dẫm chân lên. Làn bên đông dành cho nhà vua, và làn bên tây dành cho vương thế tử cùng các quan bồi tế.
Trái tim của quần thể là tòa Chính điện (Jeongjeon) đặt trên Nguyệt Đài (Woldae), một sân đá hình chữ nhật khổng lồ rộng khoảng 109 mét chiều ngang và 69 mét chiều sâu (một số nguồn tính cả thềm ngoài ghi tới 150 mét nhân 100 mét). Tòa điện có mặt bằng hình chữ U mở rộng với hai dãy hành lang cánh (Đông Nguyệt Lang và Tây Nguyệt Lang) vươn ra ở hai đầu. Phía trước 19 thần thất là một hiên sâu chạy suốt chiều dài tòa nhà, chống đỡ bởi hàng cột gỗ tròn tạo hình bụng cá (baeheulimgidung, tức phần giữa thân cột hơi phình to hơn hai đầu) tạo cảm giác vững chãi nâng đỡ khối mái ngói đồ sộ phía trên.
Quốc bảo Hàn Quốc (số 227 cũ), dựng lại năm 1608 và nối dài tới năm 1836. Toàn bộ 19 thần thất có kích thước bằng nhau hoàn toàn dưới một mái thẳng tắp không phân cao thấp, bởi đối với tổ tiên hoàng gia, các đời vua đều bình đẳng trước thiên mệnh. Mỗi thần thất chỉ rộng một gian, cửa ván gỗ ghép khép kín, chỉ mở ra vào ngày đại tế.
Bảo vật Hàn Quốc (số 821 cũ), nằm ở phía tây bắc Chính điện, tái thiết năm 1608 gồm 16 thần thất. Khác với Chính điện có mái bằng phẳng một cốt, phần mái của 4 gian chính giữa Vĩnh Ninh Điện được nâng cao hơn hẳn hai cánh đông tây (mỗi cánh 6 gian), vì 4 gian giữa thờ Tứ Tổ (bốn đời tổ tiên trực hệ của vua Thái Tổ trước khi lập quốc).
Nằm ở phía đông lối vào Chính điện, gồm ba tòa nhà: Ngự Trai Thất (Eojesil) nơi nhà vua lưu lại thanh lọc thân tâm, Thế Tử Trai Thất (Seja-jesil) dành cho vương thế tử, và Ngự Mộc Dục Thất (Eomogyuksil) nơi vua tắm gội tẩy trần trước khi bước vào hành lễ.
Nằm ở phía đông Chính điện, là khu nhà bếp hoàng gia chuẩn bị đồ tế lễ (gồm các loại thịt sống, ngũ cốc, hoa quả, bánh trái bày trên những mâm đồng và mâm gỗ sơn son). Việc chế biến lễ vật tại đây tuân thủ nghiêm ngặt quy định không dùng gia vị nồng để giữ nguyên bản chất thuần khiết của vật phẩm dâng tiên tổ.
Nằm gần cổng vào phía nam, Hương Đại Sảnh là nơi bảo quản hương, chúc văn, ấn tín và là nơi các quan chấp sự tập trung nghỉ đêm chờ giờ hành lễ. Cạnh đó là Vọng Miếu Lâu (Mangmyoru), lầu gỗ nằm bên bờ hồ sen nơi các vị vua xưa đứng ngắm về phía Chính điện và tưởng niệm các bậc tiên vương.
| Công trình | Quy mô và đặc điểm kiến trúc | Xếp hạng di sản |
|---|---|---|
| Chính điện (Jeongjeon) | Dài 101 m (tính cả đầu hồi 109 m), gồm 19 thần thất thờ 49 bài vị của 19 vị vua và vương hậu | Quốc bảo Hàn Quốc (số 227 cũ), Di sản Thế giới UNESCO (1995) |
| Vĩnh Ninh Điện (Yeongnyeongjeon) | Gồm 16 thần thất (4 gian giữa mái cao, hai cánh mỗi bên 6 gian mái thấp) thờ 34 bài vị | Bảo vật Hàn Quốc (số 821 cũ), Di sản Thế giới UNESCO (1995) |
| Sân đá Nguyệt Đài (Woldae) | Bệ đá hai tầng trước Chính điện, rộng khoảng 109 m ngang nhân 69 m sâu, nơi dàn nhạc lễ và vũ công biểu diễn | Thuộc quần thể Di tích Lịch sử Quốc gia số 125 |
| Công Thần Đường (Gongsindang) | Dãy nhà 16 gian phía đông nam dưới chân Nguyệt Đài, thờ 83 bài vị đại công thần triều Joseon | Thuộc quần thể Di tích Lịch sử Quốc gia số 125 |
IVThế Đất Và Hướng
Việc chọn đất dựng Tông Miếu vào năm 1394 là sự kết hợp trực tiếp giữa quy chế đô thành Nho giáo (tả miếu hữu xã của kinh Chu Lễ) và thuật Phong thủy Đồ sấm (Pungsu-jiri) của triều đình đầu thời Joseon dưới sự tham mưu của các đại thần và quốc sư như Vô Học (Muhak) và Trịnh Đạo Truyền (Jeong Do-jeon). Phần dưới đây phân tích vị trí thực địa của Tông Miếu theo phép xem hình thế cổ truyền của thư viện để bạn đọc thấy rõ sự gắn kết giữa mạch núi Hán Dương và khu lăng miếu hoàng gia.
Xét về long mạch tại tọa độ 37,5746 độ vĩ bắc, 126,9941 độ kinh đông, kinh thành Hanyang được bao bọc bởi Nội Tứ Sơn: chủ sơn ở phía bắc là núi Bắc Nhạc (Bugaksan, cao 342 mét), tả Thanh Long ở phía đông là núi Lạc Sơn (Naksan), hữu Bạch Hổ ở phía tây là núi Nhân Vương (Inwangsan) và tiền án ở phía nam là núi Nam Sơn (Namsan, xưa gọi là Mộc Mịch sơn). Từ đỉnh Bắc Nhạc, một mạch núi phụ trườn về phía đông nam qua đỉnh Ưng Phong (Maebong) của khu rừng cung Xương Đức rồi hạ thấp dần thành một dải đồi thoải dài, kín gió. Tông Miếu được đặt ngay tại điểm kết (huyệt trường) của nhánh long mạch ấy, nơi hai dải đồi thấp vươn ra hai bên đông tây như hai cánh tay ôm trọn lấy khu đất bằng phẳng ở giữa, tạo nên thế tàng phong tụ khí hoàn hảo cho một nơi an vị thần chủ tiên đế.
Xét về hướng và thủy pháp, cả Chính điện lẫn Vĩnh Ninh Điện đều được dựng theo trục tọa Bắc hướng Nam chuẩn mực của bậc đế vương, mặt nhìn thẳng về núi Nam Sơn làm tiền án chầu phục phía xa. Ở phía trước các tòa điện, từ các khe đồi phía bắc có dòng suối tự nhiên chảy xuống hướng nam rồi hợp lưu với dòng suối Thanh Khê (Cheonggyecheon) chảy ngang qua kinh thành từ tây sang đông. Để giữ thủy khí và điều hòa âm dương cho khu thái miếu, các kiến trúc sư thời Joseon đã đào ba hồ nước hình vuông có đảo tròn ở giữa (tượng trưng cho trời tròn đất vuông, thiên viên địa phương) nằm dọc theo lối vào từ cổng Ngoại Đại Môn. Rừng cây nguyên sinh dày đặc bao bọc quanh khu đồi kết hợp với mặt nước tĩnh lặng phía nam giữ cho không gian Tông Miếu luôn trầm mặc, mát mẻ và tách biệt hẳn với nhịp sống trần tục bên ngoài bức tường đá.
VĐại Lễ Tông Miếu Đại Tế Và Nhạc Vũ Hoàng Gia Sáu Trăm Năm
Giá trị sống động nhất của Tông Miếu Seoul nằm ở chỗ nơi đây vừa là một di tích kiến trúc cổ kính, vừa là không gian thực hành Tông Miếu Đại Tế (Jongmyo Daeje, còn gọi là Tông Miếu Tế Lễ, Jongmyo Jerye), nghi lễ cúng tế tổ tiên hoàng gia Nho giáo hoàn chỉnh nhất còn tồn tại trên thế giới. Dưới triều Joseon, lễ đại tế tại Chính điện được cử hành năm lần mỗi năm vào tháng đầu của bốn mùa xuân, hạ, thu, đông và tháng Chạp âm lịch. Ngày nay, Hội đồng Hoàng tộc Toàn Châu Lý thị (Jeonju Yi Clan) phối hợp với Cục Di sản Quốc gia Hàn Quốc tái hiện trọng thể đại lễ này vào Chủ nhật đầu tiên của tháng 5 dương lịch và kỳ tế mùa thu vào tháng 11.
| Thời gian | Theo lịch nào | Tên nghi lễ | Nội dung và trình thức |
|---|---|---|---|
| Chủ nhật đầu tiên của tháng 5 | Dương lịch (quy ước cố định hiện đại) | Đại lễ Tông Miếu Đại Tế mùa xuân (Jongmyo Daeje) | Nghi lễ quốc gia lớn nhất tại Tông Miếu, mở đầu bằng đoàn rước Ngự giá từ cung Cảnh Phúc sang Tông Miếu. Tại cả Vĩnh Ninh Điện và Chính điện, các hậu duệ hoàng tộc họ Lý mặc triều phục cổ truyền cử hành trọn vẹn trình tự Nghinh thần (đón thần bằng việc đốt mỡ bò và rưới rượu xuống đất), Hiến tước (dâng ba tuần rượu Sơ hiến, Á hiến, Chung hiến), Ẩm phúc (thụ lộc) và Tống thần (tiễn thần và đốt chúc văn). |
| Thứ bảy đầu tiên của tháng 11 | Dương lịch (mùa thu lá vàng) | Đại lễ Tông Miếu Đại Tế mùa thu (Chugye Daeje) | Nghi lễ tế thu trang trọng tại Chính điện và Vĩnh Ninh Điện, tạ ơn tổ tiên sau mùa thu hoạch và cầu bình an cho đất nước. |
| Trong suốt thời gian cử hành đại tế | Theo trình thức cố định của lễ tế | Nhạc lễ Tông Miếu (Jongmyo Jeryeak) và Bát Dật Vũ (Ilmu) | Hai dàn nhạc Đăng Ca (trên thềm Nguyệt Đài) và Hiên Giá (dưới thềm) tấu hai bản nhạc Bảo Thái Bình (ca ngợi văn đức) và Định Đại Nghiệp (ca ngợi võ công) do vua Thế Tông biên soạn thế kỷ 15 bằng biên chung, biên khánh, trúc, ngữ. Cùng lúc đó, 64 vũ công xếp thành 8 hàng 8 cột (Bát dật vũ, đặc quyền dành riêng cho bậc Thiên tử) múa điệu Văn vũ (cầm ống sáo và lông chim trĩ) và Võ vũ (cầm kiếm gỗ và giáo gỗ). |
Sự kết hợp giữa Tông Miếu Tế Lễ (nghi thức dâng lễ), Tông Miếu Tế Lễ Nhạc (âm nhạc cung đình dùng dàn chuông đồng biên chung và khánh đá biên khánh) cùng Bát Dật Vũ (múa 64 người) tạo nên một tổng thể nghệ thuật Nho giáo cổ điển gọi là Nhạc, Ca, Vũ nhất thể. Tại Trung Hoa, truyền thống nhã nhạc thái miếu cổ đã bị đứt đoạn, còn tại Việt Nam, Nhã nhạc cung đình Huế vẫn được bảo tồn ở Thế Tổ Miếu nhưng có quy mô khác biệt. Vì vậy, mỗi dịp Chủ nhật đầu tháng 5, hàng vạn người dân Hàn Quốc và học giả quốc tế đều tìm tới Tông Miếu Seoul để tận mắt chứng kiến hình ảnh và âm thanh của một đại lễ hoàng gia Đông Á cách đây hơn nửa thiên niên kỷ.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- 157 Jong-ro, Hunjeong-dong, Jongno-gu, Seoul
- Đường tới
- Tông Miếu nằm tại số 157 Jong-ro, quận Jongno, trung tâm Seoul. Quý vị đi tàu điện ngầm Seoul tuyến số 1, số 3 hoặc số 5 tới ga Jongno 3-ga (cửa ra số 11 hoặc số 8), đi bộ khoảng 5 phút qua công viên phía trước là tới cổng Ngoại Đại Môn.
- Toạ độ
- 37.5746, 126.9941
Tông Miếu là nơi tôn nghiêm thờ phụng bài vị các bậc tiên vương nên có một quy tắc rất riêng mà quý vị bắt buộc phải nhớ: khi đi trên con đường đá ba làn (Thần Đạo), quý vị chỉ đi ở hai lối nhỏ hai bên hoặc đi bên ngoài lề đường, tuyệt đối không bước chân lên làn đá rộng và cao ở chính giữa, vì theo quan niệm truyền thống làn giữa dành riêng cho các hương linh tiên đế. Quý vị cũng không được tự ý bước lên mặt thềm Nguyệt Đài nếu không có hướng dẫn viên cho phép, luôn giữ giọng nói nhỏ nhẹ và không mang đồ ăn thức uống vào khuôn viên rừng miếu.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Tông Miếu Seoul (Jongmyo)
Contribute photos, information or video for JongmyoThầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Everyone is welcome to enrich this page: a photo you took, a detail the page misses, a short video. Every contribution is read and answered.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên. No community contribution yet. You could be the first.
?Hỏi Đáp Nhanh
Tông Miếu Seoul (Jongmyo) thờ ai và thuộc truyền thống tôn giáo nào?
Tông Miếu Seoul là thái miếu hoàng gia tối cao của triều đại Joseon (1392 tới 1910), xây dựng và vận hành theo lễ giáo Nho học Đông Á. Nơi đây tôn trí thần chủ (bài vị bằng gỗ dẻ) của các vị vua, vương hậu và bốn đời tiên tổ của nhà Joseon trong hai khu điện chính là Chính điện (Jeongjeon, 49 bài vị) và Vĩnh Ninh Điện (Yeongnyeongjeon, 34 bài vị), cùng 83 bài vị đại công thần tại Công Thần Đường.
Sự khác nhau giữa Chính điện (Jeongjeon) và Vĩnh Ninh Điện (Yeongnyeongjeon) là gì?
Chính điện là nơi thờ vĩnh viễn bài vị của vị vua sáng lập triều đại và 18 vị vua có công đức lớn nhất cùng các vương hậu (gọi là ngôi Bất thiên vị, không bao giờ di dời), gồm 19 thần thất nối dài 101 mét dưới một mái thẳng. Vĩnh Ninh Điện ở phía tây bắc là miếu phụ lập năm 1421, gồm 16 thần thất nơi rước bài vị của bốn đời tổ tiên vua Thái Tổ và các vị vua khác sang thờ sau khi đã qua bốn đời vua kế vị.
Vì sao không được bước lên làn đá ở giữa trên con đường dẫn vào Tông Miếu?
Con đường đá hoa cương dẫn từ cổng Ngoại Đại Môn vào Chính điện và Vĩnh Ninh Điện được gọi là Thần Đạo (Sindo), chia làm ba làn. Làn đá ở giữa được lát cao hơn hai làn bên là lối đi thiêng liêng dành riêng cho hương linh các bậc tiên đế và người rước hương, chúc văn trong ngày đại tế. Hai làn thấp bên đông và bên tây xưa kia dành cho nhà vua và vương thế tử, nên du khách ngày nay đi ở hai bên để giữ lễ kính.
Đại lễ Tông Miếu Đại Tế (Jongmyo Daeje) diễn ra vào ngày nào trong năm?
Mặc dù dưới triều Joseon lễ tế diễn ra năm lần mỗi năm theo bốn mùa, hiện nay đại lễ Tông Miếu Đại Tế quy mô lớn nhất được cử hành cố định vào Chủ nhật đầu tiên của tháng 5 dương lịch hàng năm (kèm một kỳ lễ mùa thu vào thứ bảy đầu tiên của tháng 11). Trong ngày lễ, hậu duệ hoàng tộc họ Lý tái hiện trọn vẹn nghi thức dâng rượu, nhạc lễ cung đình (Jongmyo Jeryeak) và điệu múa Bát Dật Vũ gồm 64 vũ công.
Các tòa điện gỗ tại Tông Miếu hiện nay được xây dựng từ năm nào?
Tông Miếu được vua Thái Tổ khởi dựng năm 1394 và hoàn thành năm 1395, nhưng các tòa nhà ban đầu đã bị thiêu hủy trong cuộc chiến năm 1592 (riêng các bài vị gỗ được di tản kịp thời nên còn nguyên vẹn). Hai tòa Chính điện và Vĩnh Ninh Điện mà du khách thấy ngày nay được tái thiết vào năm 1608 dưới triều Quang Hải Quân, sau đó được nối dài thêm vào các năm 1667, 1726 và 1836.