VẠN ĐẠO ĐƯỜNGHALL OF MYRIAD PATHSEnglishENVề trang Thầy Ưng Khiêm
VẠN ĐẠO ĐƯỜNG

Vương cung thánh đường Đức Mẹ Vô Nhiễm Vạn Kim, Bình Đông

Wanchin Basilica of the Immaculate Conception, Wanjin Basilica, Wanchin Minor Basilica, Wanjin Catholic Church, 萬金聖母聖殿, 萬金天主堂

Ngôi thánh đường Công giáo cổ xưa nhất còn tồn tại nguyên vẹn và là Tiểu Vương cung thánh đường đầu tiên của đảo Đài Loan dưới chân núi Đại Vũ thuộc huyện Bình Đông, nơi tường thành vôi vỏ hàu mật mía năm 1870 lưu giữ cả tấm bia ngự ban Phụng Chỉ của hoàng đế nhà Thanh lẫn chiếc kiệu gỗ rước Đức Mẹ mang hồn Á Đông.

Cổ nhất Đài Loan
Khai giáo 1861, khánh thành 1870
Các thừa sai Dòng Đa Minh Tây Ban Nha cùng giáo dân bản địa Makatao dựng bằng vữa tam hợp thổ
Bia đá Phụng Chỉ
Khâm sai Thẩm Bảo Trinh tâu ban (1874)
Hoàng đế Đồng Trị nhà Thanh sắc ban bia đá trắng khiến quan quân đi qua phải xuống ngựa hành lễ
Tước vị Tòa Thánh
Vương cung thánh đường (tháng 7 năm 1984)
Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II sắc phong Tiểu Vương cung thánh đường đầu tiên tại Đài Loan

Rời những đô thị náo nhiệt miền duyên hải để đi sâu vào cánh đồng nắng ấm trồng cau, dứa và ca cao của hương Vạn Loan, huyện cực nam Bình Đông, ngay nơi bức tường núi Bắc Đại Vũ cao hơn ba nghìn mét dựng đứng che chắn phía chân trời đông, du khách bất ngờ bắt gặp một ngôi làng yên bình có hầu hết các gia đình đều gắn tượng Thánh Tâm hoặc hang đá Đức Mẹ trước hiên nhà. Ở chính giữa ngôi làng ấy trên đường Vạn Hưng là Vương cung thánh đường Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội Vạn Kim (萬金聖母聖殿, Wanchin Basilica of the Immaculate Conception), ngôi thánh đường có kiến trúc pháo đài trắng hai tháp chuông kiểu Tây Ban Nha thế kỷ mười chín khánh thành ngày 8 tháng 12 năm 1870, hiện là nhà thờ cổ xưa nhất còn đứng vững nguyên vẹn và là Tiểu Vương cung thánh đường đầu tiên được Tòa Thánh Vatican sắc phong trên đảo Đài Loan.

Trong bức tranh đa tôn giáo của hòn đảo vốn dày đặc các đại tùng lâm như Phật Quang Sơn ở Cao Hùng bên kia sông Cao Bình hay các cổ miếu Mân Nam hàng trăm năm tuổi, Vương cung thánh đường Vạn Kim là viên ngọc quý giá bậc nhất của lịch sử truyền giáo và hội nhập văn hóa Công Giáo tại Đông Á. Ngước nhìn mặt tiền quét vôi trắng mộc mạc dưới nắng phương Nam, du khách thấy cây Thánh giá vươn cao của Dòng Đa Minh đặt ngay phía trên tấm bia đá cẩm thạch chạm rồng khắc hai chữ Hán Phụng Chỉ (奉旨) do vua Đồng Trị nhà Thanh ban tặng năm 1874, minh chứng cho một cuộc gặp gỡ lịch sử đầy bao dung giữa đức tin Kitô giáo phương Tây, cộng đồng thổ dân Bình Phố bản địa và lễ chế phương Đông.

Vương cung thánh đường Đức Mẹ Vô Nhiễm Vạn Kim, Bình Đông
Vương cung thánh đường Đức Mẹ Vô Nhiễm Vạn Kim, Bình Đông. Ảnh: JohnZhang0519, giấy phép CC BY-SA 4.0, nguồn Wikimedia Commons.

IĐức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội, Sứ Vụ Dòng Đa Minh Và Cuộc Hội Nhập Văn Hóa Bản Địa Vạn Kim

Thánh đường Vạn Kim được cung hiến dưới tước hiệu Đức Trinh Nữ Maria Vô Nhiễm Nguyên Tội (Immaculata Conceptio, tín điều trọng tâm của Hội thánh Công giáo vừa được Đức Giáo hoàng Piô IX long trọng tuyên bố năm 1854, chỉ năm năm trước khi bước chân truyền giáo hiện đại mở lại tại Đài Loan). Vào tháng 5 năm 1859, linh mục thừa sai người Tây Ban Nha thuộc Dòng Anh Em Giảng Thuyết (Dòng Đa Minh, OP) là cha Fernando Sainz (tên Hán là Quách Đức Cương 郭德剛神父, 1832 tới 1895) từ Manila qua Hạ Môn đặt chân tới cảng Đả Cẩu (Cao Hùng) sáng lập nhà thờ Tiền Kim. Trước sự nghi kỵ gay gắt đối với người phương Tây tại các phố cảng thời bấy giờ, tháng 5 năm 1861 cha Quách Đức Cương đã lội bộ hơn năm mươi cây số vượt sông Cao Bình tiến về vùng chân núi phía đông thuộc thôn Vạn Kim và thôn Xích Sơn, nơi sinh sống của cộng đồng thổ dân Bình Phố tộc Makatao (Mã Tạp Đạo, một nhánh văn hóa Siraya hiền hòa sống bằng nghề săn bắn và cấy lúa dưới chân núi Đại Vũ).

Bằng lòng bác ái chân thành, các cha Dòng Đa Minh vừa rao giảng Tin Mừng cứu độ vừa xuất tiền mua ruộng đất quanh nhà thờ chia cho các gia đình tân tòng người Makatao nghèo khó thuê cày cấy với tô tức cực nhẹ để thoát cảnh bị chèn ép mất đất, mở lớp dạy chữ và bào chế thuốc chữa bệnh sốt rét miền sơn cước. Nhờ đó, chỉ trong vòng một thập niên từ những năm 1860, toàn bộ hai thôn Vạn Kim và Xích Sơn đã trở thành một làng Công giáo bản địa đoàn kết bền chặt truyền nối đức tin qua sáu, bảy thế hệ cho tới tận ngày nay.

Theo giáo nghĩa

Giá trị thần học và văn hóa làm nên sức cuốn hút riêng biệt của Vương cung thánh đường Vạn Kim chính là tinh thần hội nhập văn hóa sâu sắc giữa phụng vụ Công giáo Rôma với tâm thức Á Đông và bản địa. Tôn tượng Đức Mẹ Vạn Kim đặt trên bàn thờ chính bằng gỗ bách sơn son thếp vàng là một tác phẩm điêu khắc gỗ polichrome tuyệt đẹp được chế tác tại Tây Ban Nha thế kỷ mười chín với gương mặt hiền từ, đôi tay chắp cầu nguyện và tà áo choàng thêu chỉ vàng lấp lánh. Thế nhưng mỗi dịp đại lễ Bổn mạng tháng Mười Hai hằng năm, pho tượng Đức Mẹ Tây Ban Nha ấy lại không đặt trên xe rước kiểu châu Âu mà được an vị trang trọng bên trong chiếc kiệu thần bằng gỗ chạm lộng tám người khiêng do chính các nghệ nhân điêu khắc gỗ danh tiếng tỉnh Phúc Kiến chế tác từ năm 1870 theo đúng quy cách kiệu rước cung đình phương Đông nhưng chạm hoa văn dây nho, thiên thần và huy hiệu Dòng Đa Minh.

Trong khuôn viên phía sau thánh đường là Khu vườn Thánh Mẫu xanh mát rợp bóng cọ và hoa giấy nhiệt đới với hang đá Đức Mẹ Lộ Đức xây từ năm 1954 cùng mười bốn chặng Đàng Thánh Giá ngoài trời. Vào ngày 20 tháng 7 năm 1984, xét bề dày lịch sử đức tin kiên trung suốt hơn một thế kỷ và vai trò trung tâm hành hương Thánh Mẫu lớn nhất miền Nam Đài Loan, Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã ban sắc chỉ nâng nhà thờ giáo xứ Vạn Kim thuộc Giáo phận Cao Hùng lên hàng Tiểu Vương cung thánh đường (Basilica Minor), tước hiệu vinh dự cao quý đầu tiên mà Tòa Thánh trao cho một ngôi nhà thờ trên đất Đài Loan.

Theo sử liệu

Câu chuyện lịch sử kỳ thú nhất khắc trên mặt đứng Vương cung thánh đường Vạn Kim là sự ra đời của tấm bia đá Phụng Chỉ năm Đồng Trị thứ 13 (1874). Năm ấy, trước biến cố quân đội Nhật Bản đổ bộ vào Mẫu Đan (bán đảo Hằng Xuân), triều đình nhà Thanh cử đại thần Khâm sai Thẩm Bảo Trinh (沈葆楨, con rể của Lâm Tắc Từ) sang Đài Loan đốc thúc phòng thủ bờ biển và mở đường xuyên núi khai sơn phủ phiên. Khi đi thị sát qua vùng Vạn Loan dưới chân núi Đại Vũ, Thẩm Bảo Trinh vô cùng kinh ngạc khi thấy giữa vùng biên viễn thường xuyên xung đột sắc tộc lại hiện lên xóm đạo Vạn Kim trật tự, nhân ái, người Makatao và người Hán sống thuận hòa dưới tiếng chuông nhà thờ của linh mục Tây Ban Nha. Ông lập tức dâng tấu sớ về Bắc Kinh xin vua Đồng Trị ban sắc chỉ bảo hộ chính thức cho giáo hội và tự tay trao tấm bia đá cẩm thạch trắng khắc hai chữ Phụng Chỉ đặt lên trán tường nhà thờ năm 1875: từ đó mọi quan văn đi kiệu hay quan võ cưỡi ngựa đi ngang cổng nhà thờ Vạn Kim đều phải xuống ngựa nghiêng mình kính lễ.

Chỗ hay hiểu lầm

Khi tìm hiểu về danh hiệu nhà thờ Công giáo đầu tiên và cổ nhất Đài Loan, độc giả cần phân biệt chính xác giữa năm thành lập giáo đoàn và tuổi đời công trình kiến trúc hiện hữu. Xét về thời điểm lập họ đạo đầu tiên thời cận đại, Nhà thờ Chính tòa Mân Côi Tiền Kim (Holy Rosary Cathedral tại Cao Hùng) do cha Fernando Sainz lập tháng 5 năm 1859 sớm hơn Vạn Kim hai năm, song ngôi nhà thờ hiện nay tại Tiền Kim đã được xây mới lại hoàn toàn vào năm 1928. Trong khi đó, tòa thánh đường tường vôi trắng tại Vạn Kim hoàn thành ngày 8 tháng 12 năm 1870 vẫn giữ nguyên vẹn kết cấu tường cổ năm 1870, nên về mặt lịch sử kiến trúc, Vạn Kim chính là tòa nhà thờ cổ xưa nhất còn tồn tại ở Đài Loan.

IIHơn Một Thế Kỷ Rưỡi Vượt Qua Động Đất, Khói Lửa Chiến Tranh Tới Vương Cung Thánh Đường

Biên niên sử của giáo xứ Vạn Kim là khúc tráng ca về nghị lực bền bỉ của các thừa sai Dòng Đa Minh và đồng bào bản địa Bình Đông qua bao thử thách thiên tai lẫn biến động thời cuộc.

  • Tháng 5 năm 1861 tới 1863Cha Fernando Sainz (Quách Đức Cương) đặt chân tới Vạn Kim và dựng ngôi nhà nguyện đất đầu tiên
    Tháng 5 năm 1861, cha Fernando Sainz OP đi bộ từ Đả Cẩu (Cao Hùng) vào làng người Makatao tại Vạn Kim truyền giáo. Năm 1863 cha rửa tội cho nhóm tín hữu bản địa đầu tiên và dựng ngôi nhà nguyện vách đất lợp tranh.
  • 1865 tới tháng 12 năm 1870Tái thiết sau động đất và khánh thành đại thánh đường pháo đài Tam hợp thổ (1870)
    Sau khi nhà nguyện cũ sụp đổ vì động đất lớn năm 1865 và chịu bách hại đốt phá, tháng 10 năm 1869 cha xứ Francisco Herce OP (Lương Phương Tế) mua khu đất hiện tại và cùng giáo dân giã vôi vỏ hàu, mật mía xây dựng tòa thánh đường kiên cố, khánh thành trọng thể ngày lễ Đức Mẹ Vô Nhiễm 8 tháng 12 năm 1870.
  • 1874 tới 1875Khâm sai đại thần Thẩm Bảo Trinh tâu xin vua Đồng Trị sắc ban bia đá Phụng Chỉ
    Cảm phục vai trò an dân hòa hợp sắc tộc của giáo xứ Vạn Kim trong chuyến tuần tra biên phòng năm 1874, Khâm sai Thẩm Bảo Trinh tâu xin hoàng đế Đồng Trị ban tấm bia đá trắng Phụng Chỉ và biển Thiên Chủ Đường gắn lên mặt tiền thánh đường năm 1875.
  • 1944 tới 1945Đứng vững kỳ diệu giữa mưa bom Thế chiến thứ hai tại miền Nam Đài Loan
    Trong giai đoạn cuối Thế chiến thứ hai khi quân đội Nhật trưng dụng vùng lân cận đóng quân và máy bay Đồng minh oanh tạc dữ dội, nhà thờ Vạn Kim thoát hiểm nguyên vẹn kỳ diệu, củng cố niềm xác tín sâu sắc của dân làng vào sự che chở của Đức Mẹ.
  • Năm 1984 và năm 1985Sắc phong Tiểu Vương cung thánh đường (1984) và xếp hạng Di tích Lịch sử (1985)
    Ngày 20 tháng 7 năm 1984, Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II nâng nhà thờ Vạn Kim lên bậc Tiểu Vương cung thánh đường đầu tiên của Đài Loan. Năm sau (27 tháng 11 năm 1985), Bộ Nội chính Đài Loan chính thức công nhận công trình là Di tích Cổ cấp 3 (nay là Di tích định cấp huyện Bình Đông).
Theo sử liệu

Hồ sơ trùng tu kiến trúc các năm 1960, 1984 và 2001 đều xác nhận bí quyết kỹ thuật giúp bức tường thánh đường Vạn Kim tồn tại hơn một trăm năm mươi năm mà không cần một thanh sắt thép nào: cha Francisco Herce đã kết hợp kinh nghiệm xây thành cổ Tây Ban Nha với vật liệu bản địa Đài Loan gọi là Tam hợp thổ (三合土), giã nhuyễn vôi nung từ vỏ hàu biển và đá san hô trộn cùng đất sét cát sỏi, nước mật đường mía đen đặc sản Bình Đông, mật ong rừng và xơ bông vải giã dẻo, tạo nên khối tường dày tới gần một mét cứng chắc không kém bê tông hiện đại.

IIIPháo Đài Vôi Trắng Tây Ban Nha, Chuông Đồng 1870 Và Chiếc Kiệu Gỗ Phúc Kiến Chạm Rồng Hoa

Đứng giữa thảm cỏ xanh mướt điểm những hàng cọ vươn cao, Vương cung thánh đường Vạn Kim mang vẻ đẹp mộc mạc, khỏe khoắn của một nhà thờ pháo đài trung cổ Tây Ban Nha kết hợp nhuần nhuyễn với điêu khắc gỗ và thạch bia thời Vãn Thanh.

Mặt đứng vôi trắng song tháp pháo đài và tường Tam hợp thổ dày gần một mét

Tòa nhà thờ hình hộp chữ nhật rộng khoảng 13,7 mét, dài 35,3 mét, vươn cao với hai tháp góc vuông vức kiểu thành lũy Iberia có gờ tường răng cưa bảo vệ và tháp chuông ở giữa đặt huy hiệu Thập giá trắng đen của Dòng Đa Minh.

Tấm bia đá cẩm thạch Phụng Chỉ chạm rồng (1874) và ngạch cửa Thiên Chủ Đường

Khảm trang trọng ngay chính giữa trán tường tam giác dưới chân Thánh giá là tấm bia đá trắng chạm đôi rồng chầu khắc hai chữ Phụng Chỉ của hoàng đế Đồng Trị, phía dưới là ba chữ Thiên Chủ Đường khẳng định vị thế hợp pháp tôn quý của thánh đường dưới triều Thanh.

Quả chuông đồng Tây Ban Nha đúc năm 1870 vượt vạn dặm đại dương

Trên gác chuông mặt tiền vẫn ngân vang quả chuông đồng nguyên bản đúc tại Tây Ban Nha năm 1870, được chuyển bằng tàu buồm qua Manila và cảng Đả Cẩu rồi kéo bằng xe trâu vượt đồng bằng Bình Đông về treo tại Vạn Kim đúng ngày khánh thành.

Không gian nội điện ba gian vòm gỗ thanh thoát và Bàn thờ gỗ bách thếp vàng

Bước qua cửa gỗ lớn vào lòng nhà thờ mát rượi nhờ tường vôi dày cách nhiệt, ánh sáng tự nhiên chiếu qua dãy cửa sổ vòm tròn cao rọi sáng hàng cột gỗ phân ba gian và tòa khám thờ chạm gỗ sơn son thếp vàng mang phong cách Á Đông tôn trí tượng Đức Mẹ Vô Nhiễm và Chúa Giêsu.

Chiếc kiệu gỗ rước Đức Mẹ năm 1870 và Trung tâm Mục vụ Dòng Đa Minh

Bảo vật nghệ thuật hội nhập quý giá nhất được lưu giữ trong thánh đường là chiếc kiệu gỗ chạm lộng tinh xảo đặt làm tại Phúc Kiến từ thế kỷ mười chín để rước tượng Đức Mẹ mỗi tháng Mười Hai, bên cạnh khu nhà xứ và vườn Thánh Mẫu thanh bình đón khách tĩnh tâm.

Các hạng mục kiến trúc và bảo vật di sản tại Vương cung thánh đường Vạn Kim, Bình Đông. Nguồn: Cục Di sản Văn hóa Đài Loan (BOCH) và Giáo phận Công giáo Cao Hùng..
Hạng mục và bảo vật lịch sửNiên đại và xuất xứVị trí tại Vương cung thánh đườngGiá trị lịch sử và nghệ thuật hội nhập
Khối tường chịu lực Tam hợp thổXây dựng năm 1869 tới tháng 12 năm 1870Toàn bộ kết cấu bao che thánh đườngVữa vôi vỏ hàu, mật mía, mật ong và bông sợi đứng vững hơn 155 năm không cốt thép
Bia đá cẩm thạch Phụng Chỉ (奉旨)Năm Đồng Trị thứ 13 (1874 tới 1875)Khảm trên trán tường chính diện hướng TâyBia sắc chỉ bảo hộ Công giáo quý hiếm nhất thời Thanh hiện còn tại Đài Loan
Tượng Đức Mẹ Vạn Kim và Chuông đồng cổNăm 1870, chế tác tại Tây Ban NhaCung thánh nội điện và tháp chuông chínhPháp khí nguyên bản do các thừa sai Dòng Đa Minh đưa qua Manila sang Bình Đông
Kiệu gỗ Thánh Mẫu chạm lộng (聖母轎)Cuối thế kỷ 19, nghệ nhân mộc Phúc KiếnLưu giữ trong nhà thờ, rước lễ tháng 12Biểu tượng độc đáo kết hợp hình dáng kiệu phương Đông với hoa văn Thánh giá Kitô giáo
Sắc chỉ và Phù hiệu Tiểu Vương cung thánh đườngNgày 20 tháng 7 năm 1984, Tòa Thánh VaticanCung thánh Vương cung thánh đườngMinh chứng cho tước vị Vương cung thánh đường đầu tiên của Giáo hội tại Đài Loan

IVĐịa Thế Chân Núi Thiêng Bắc Đại Vũ Che Chắn Gió Bão Và Trục Hướng Tây Đón Nắng Hoàng Hôn

Trong truyền thống kiến trúc nhà thờ Công Giáo, việc chọn vị trí và xoay trục thánh đường không dựa trên thuật số phong thủy mà xuất phát từ quy luật phụng vụ hướng về ánh sáng Phục Sinh phương Đông cùng sự thích ứng khôn ngoan với địa hình, khí hậu bản địa.

Thế đất và hướng

Xét trên bản đồ địa lý tự nhiên huyện Bình Đông tại tọa độ 22,59508 độ vĩ bắc và 120,61123 độ kinh đông, thôn Vạn Kim nằm trên dải quạt bồi tích cao ráo và bằng phẳng ngay dưới chân sườn tây của đỉnh Bắc Đại Vũ Sơn (北大武山, cao 3.092 mét, ngọn núi hùng vĩ nhất miền Nam Đài Loan thuộc dãy Trung Ương Sơn Mạch, từ ngàn xưa được các tộc thổ dân Paiwan, Rukai và Makatao tôn kính là núi thiêng cội nguồn). Bức tường đá khổng lồ cao hơn ba cây số của núi Đại Vũ đứng chắn sừng sững ngay phía đông cách thánh đường chỉ vài cây số đã tạo nên một lá chắn khí tượng tự nhiên vô giá: cản bớt sức tàn phá trực diện của những cơn siêu bão Thái Bình Dương quét từ bờ đông sang, đồng thời tích trữ nguồn nước ngầm tinh khiết chảy tràn xuống các nhánh thượng nguồn của sông Đông Cảng Khê (東港溪) tưới mát vườn tược quanh làng Vạn Kim và Xích Sơn.

Tuân theo truyền thống kiến trúc vương cung thánh đường châu Âu cổ điển (ad orientem, đặt cung thánh bàn thờ ở đầu phía Đông hướng về mặt trời mọc biểu trưng cho Đức Kitô là Ánh Sáng Thế Gian), cha Francisco Herce đã định vị nhà thờ Vạn Kim theo trục Đông Tây chuẩn xác: Cung thánh tựa về phía Đông hướng chân núi Bắc Đại Vũ, còn mặt tiền hai tháp chuông mở rộng về phía Tây nhìn ra đường Vạn Hưng và cánh đồng Bình Đông bát ngát. Nhờ trục hướng ấy, mỗi buổi sáng ánh bình minh vượt qua đỉnh Đại Vũ chiếu rọi từ phía sau cung thánh, còn mỗi buổi chiều tà nắng vàng rực của miền nhiệt đới phương Nam lại nhuộm hồng bức tường vôi trắng và tấm bia đá Phụng Chỉ ở mặt tiền, hòa quyện cùng những bức tường dày gần một mét bằng vỏ hàu mật mía giữ cho lòng nhà thờ luôn dịu mát ngay giữa mùa hè nắng gắt cực nam hòn đảo.

VĐại Lễ Kiệu Đức Mẹ Tháng Mười Hai, Mùa Giáng Sinh Ánh Sáng Và Bước Chân Hành Hương Giáo Dân Việt

Nhịp sống phụng vụ tại Vương cung thánh đường Vạn Kim vận hành theo Niên lịch Phụng vụ Công giáo Rôma (dương lịch), trong đó tháng Mười Hai hằng năm biến ngôi làng nhỏ dưới chân núi Đại Vũ thành tâm điểm hành hương sôi động bậc nhất miền Nam Đài Loan.

Lịch phụng vụ và các kỳ hành hương lớn hằng năm tại Vương cung thánh đường Vạn Kim. Nguồn: Giáo phận Công giáo Cao Hùng và Văn phòng Giáo xứ Vương cung thánh đường Vạn Kim..
Thời điểm trong nămHệ lịch áp dụngĐại lễ phụng vụ và sinh hoạt truyền thốngNét đặc sắc tại Vương cung thánh đường Vạn Kim (Bình Đông)
Chúa nhật gần ngày 8 tháng 12 nhấtDương lịch (Phụng vụ)Đại lễ Bổn mạng Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội và Rước Kiệu Đức Mẹ Vạn KimHàng vạn tín hữu từ khắp Đài Loan quy tụ tham dự Thánh lễ đại trào do Đức Giám mục chủ sự và rước tượng Đức Mẹ bằng chiếc kiệu gỗ cổ đi qua mọi con ngõ của hai thôn Vạn Kim và Xích Sơn giữa tiếng chuông, kèn đồng và pháo mừng.
Suốt tháng 12 và Đêm 24 rạng 25 tháng 12Dương lịchMùa Giáng Sinh Vạn Kim (Wanjin Christmas Season) và Thánh lễ Đêm Giáng SinhKhắp các ngõ xóm Vạn Kim người dân tự tay trang trí hang đá, sao sáng trước cổng nhà và trình chiếu ánh sáng nghệ thuật trên bức tường trắng cổ kính của Vương cung thánh đường.
Tháng Ba hoặc Tháng TưNiên lịch Phụng vụTam Nhật Vượt Qua và Đàng Thánh Giá Trọng Thể Tuần ThánhGiáo dân suy niệm cuộc Thương Khó Chúa Giêsu qua 14 chặng Đàng Thánh Giá trong vườn cọ và cử hành Đêm Canh Thức Vượt Qua sốt sắng.
Tháng Năm và Tháng MườiDương lịchTháng Hoa Đức Mẹ (tháng 5) và Tháng Mân Côi Dòng Đa Minh (tháng 10)Là thánh đường do Dòng Đa Minh (dòng tu cổ võ Kinh Mân Côi) sáng lập, các đoàn hành hương về lần hạt Mân Côi trước hang đá và lãnh nhận Bí tích Hòa giải.
Ngày 15 tháng 8 và dịp Tết Nguyên ĐánDương lịch và Âm lịchĐại lễ Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời (ngày 15 tháng 8) và Thánh lễ Tạ ơn Đầu Xuân Kính Nhớ Tổ TiênCử hành Thánh lễ cầu bình an năm mới và nghi thức dâng hương kính nhớ tổ tiên theo truyền thống hội nhập văn hóa của Giáo hội tại Đài Loan.

Đối với cộng đồng người Công giáo Việt Nam đang lao động và lập gia đình tại Cao Hùng, Bình Đông và Đài Nam (vốn có truyền thống sùng kính Đức Mẹ và truyền thống Dòng Đa Minh cực kỳ sâu đậm tại các giáo phận Bùi Chu, Thái Bình, Bắc Ninh, Hải Phòng, Xuân Lộc, Sài Gòn), Vương cung thánh đường Vạn Kim gợi lên nỗi thân thương xúc động như được trở về quê nhà mỗi khi nhìn thấy đoàn kiệu gỗ chạm hoa rước Đức Mẹ đi quanh đường làng. Hằng năm vào dịp Chúa nhật đầu tháng Mười Hai và các kỳ hành hương Năm Thánh (do Vạn Kim luôn được chỉ định là Nhà thờ Hành hương lãnh nhận Ơn Toàn Xá của Giáo phận Cao Hùng), nhiều đoàn giáo dân di dân Việt Nam dưới sự đồng hành của các linh mục tuyên úy Việt Nam thường thuê xe từ Cao Hùng, Đài Nam, Đào Viên về Vạn Kim dâng Thánh lễ tiếng Việt, lần hạt Mân Côi dưới hàng cọ xanh và cầu nguyện cho gia đình hai bên nội ngoại bình an.

VINơi Chốn Và Đường Tới

Địa chỉ
No. 24, Wanxing Road, Wanjin Village, Wanluan Township, Pingtung County 923, Taiwan (屏東縣萬巒鄉萬金村萬興路24號)
Đường tới
Từ ga tàu hỏa Cao Hùng (TRA Kaohsiung) hoặc Bình Đông (TRA Pingtung), quý vị đi tàu hỏa Đài Loan tuyến Bờ Tây về phía nam tới ga Triều Châu (Chaozhou Station, ga lớn gần Vạn Kim nhất, cách khoảng 10 km). Ngay từ trung tâm trung chuyển cạnh ga Triều Châu, quý vị đón xe buýt Bình Đông Khách Vận (Pingtung Bus tuyến 8212, tuyến 515 hoặc tuyến xe buýt du lịch 185 Dọc sườn núi thông xanh vào dịp cuối tuần và lễ hội) chạy khoảng 20 tới 25 phút là tới thẳng trạm nhà thờ Vạn Kim (Wanjin Church).
Toạ độ
22.59508, 120.61123
Khi tới nơi

Khi tới viếng Vương cung thánh đường Vạn Kim, quý vị vui lòng mặc trang phục kín đáo, bỏ mũ nón, chuyển điện thoại sang chế độ im lặng trước khi bước qua cửa gỗ vào Chánh điện và không bước lên khu vực Cung thánh. Nếu đi vào dịp đại lễ rước kiệu Đức Mẹ đầu tháng Mười Hai hoặc tuần lễ Giáng Sinh khi lượng khách đổ về thôn Vạn Kim rất đông và các tuyến đường nhỏ quanh nhà thờ cấm ô tô cá nhân, quý vị nên đi phương tiện công cộng hoặc gửi xe tại các bãi trung chuyển ngoại vi hương Vạn Loan rồi đi bộ thong thả vào làng thưởng thức thêm món chân giò hầm Vạn Loan trứ danh gần đó.

Những nơi gần đây trong thư viện

Trung tâm Mục vụ Công giáo Việt Nam tại Trung Lịch, Đào ViênĐào Viên · Trung tâm mục vụ tiếng Việt và bảo vệ quyền con người tiêu biểu bậc nhất của Giáo hội Công giáo tại Đài Loan trực thuộc Giáo phận Tân Trúc trên địa bàn Trung Lịch và Bát Đức (thành phố Đào Viên), kết hợp không gian Thánh lễ Chúa nhật tiếng Việt đông đảo cách ga tàu hỏa Trung Lịch khoảng 400 mét về phía đông tại Nhà thờ Thánh Tâm Chúa Giêsu với Văn phòng Lao động và Di dân Việt Nam (VMWIO) do Linh mục Phêrô Nguyễn Văn Hùng (Hội Thừa sai Columban, được vinh danh Anh hùng TIP Quốc tế năm 2006) sáng lập tháng 1 năm 2004.Nhà thờ Thánh Christopher (Giáo xứ có Thánh lễ tiếng Việt lâu đời), Đài BắcĐài Bắc · Ngôi nhà thờ lịch sử xây dựng năm 1957 dưới hàng cây long não của đại lộ Trung Sơn Bắc Lộ đoạn 3 tại quận Trung Sơn (thành phố Đài Bắc), khởi đầu là nhà nguyện phục vụ phái đoàn quân sự Hoa Kỳ (MAAG) cùng ngoại giao đoàn trước khi được Tổng Giáo phận Đài Bắc trao cho Dòng Thừa sai Thánh Carlo Scalabrini (CS, hội dòng chuyên lo mục vụ người di cư toàn cầu) từ năm 1994.Phật Quang Sơn và Phật Đà Kỷ Niệm Quán, Cao HùngCao Hùng · Tổ đình Phật giáo Nhân gian lớn nhất Đài Loan nằm trên dãy đồi quận Đại Thụ bên bờ sông Cao Bình (thành phố Cao Hùng), do Đại sư Tinh Vân (1927 tới 2023, truyền nhân đời thứ 48 tông Lâm Tế) khai sơn ngày 16 tháng 5 năm 1967.

VIIĐóng Góp Cho Trang Này

Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Vương cung thánh đường Đức Mẹ Vô Nhiễm Vạn Kim, Bình Đông

Contribute photos, information or video for Wanchin Basilica of the Immaculate Conception

Thầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.

Everyone is welcome to enrich this page: a photo you took, a detail the page misses, a short video. Every contribution is read and answered.

Sau khi được đăng, tên bạn sẽ được ghi công ngay tại mục địa điểm này. Once published, your name is credited right here on this place's page. Ảnh và video phải do chính bạn chụp hoặc được phép chia sẻ.

Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên. No community contribution yet. You could be the first.

?Hỏi Đáp Nhanh

Vương cung thánh đường Vạn Kim có phải là ngôi nhà thờ cổ nhất còn tồn tại ở Đài Loan không?

Đúng vậy: tòa thánh đường hiện hữu tại Vạn Kim được xây dựng xong và khánh thành ngày 8 tháng 12 năm 1870 dưới thời cha Francisco Herce Dòng Đa Minh vẫn giữ nguyên kết cấu tường gốc năm 1870, là công trình nhà thờ cổ xưa nhất còn tồn tại nguyên vẹn trên toàn đảo Đài Loan.

Vì sao trên mặt tiền một ngôi nhà thờ Công giáo lại có tấm bia đá khắc chữ Phụng Chỉ của vua nhà Thanh?

Năm 1874, Khâm sai đại thần nhà Thanh là Thẩm Bảo Trinh khi đi tuần thị phòng thủ miền Nam Đài Loan đã cảm phục sự bình yên, đoàn kết của xóm đạo người Makatao tại Vạn Kim nên tâu xin vua Đồng Trị ban sắc chỉ bảo hộ và gắn tấm bia đá cẩm thạch Phụng Chỉ lên trán tường nhà thờ năm 1875, buộc quan quân đi ngang đều phải xuống ngựa kính lễ.

Tường nhà thờ Vạn Kim được xây bằng vật liệu gì mà chịu được động đất và chiến tranh hơn 150 năm?

Toàn bộ tường chịu lực dày gần một mét của thánh đường được đầm bằng vữa Tam hợp thổ truyền thống (trộn vôi nung từ vỏ hàu và đá san hô với cát sỏi, mật đường mía đen, mật ong và xơ bông vải) hoàn toàn không dùng cốt thép nhưng kết dính bền chắc phi thường qua hơn một thế kỷ rưỡi.

Nhà thờ Vạn Kim được Đức Giáo hoàng sắc phong tước vị Vương cung thánh đường vào năm nào?

Ngày 20 tháng 7 năm 1984, Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã ban sắc chỉ nâng nhà thờ Đức Mẹ Vô Nhiễm Vạn Kim lên bậc Tiểu Vương cung thánh đường (Basilica Minor), trở thành Vương cung thánh đường đầu tiên của Giáo hội Công giáo tại Đài Loan.

Lễ rước kiệu Đức Mẹ Vạn Kim diễn ra vào ngày nào hằng năm?

Đại lễ Bổn mạng Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội và cuộc rước tượng Đức Mẹ bằng chiếc kiệu gỗ cổ chạm khắc kiểu Phúc Kiến quanh hai thôn Vạn Kim và Xích Sơn được cử hành trọng thể vào ngày Chúa nhật gần ngày 8 tháng 12 dương lịch nhất hằng năm.

›Đọc Tiếp