Từ sân chùa Phật Quốc (Bulguksa) dưới chân sườn tây núi Tohamsan của cố đô Gyeongju, men theo con đường rừng uốn lượn lên cao độ năm trăm sáu mươi lăm mét phía sườn đông nhìn thẳng ra biển Đông mờ sương, khách hành hương bắt gặp một ngôi tiền đường gỗ nép mình dưới gò đất phủ cỏ xanh. Bước qua lớp cửa kính bảo vệ bên trong ngôi tiền đường ấy là một không gian đá hoa cương trắng xám tĩnh lặng đến nghẹt thở: dưới vòm đá tròn ghép khít không dùng một giọt vữa, một pho tượng Đức Phật bằng đá hoa cương cao lớn ngồi kiết già trên đài sen, bàn tay phải buông nhẹ chạm xuống mặt đất trong ánh sáng dịu chiếu vào trung tâm thạch thất.
Đó là Am Phật đá Seokguram (Thạch Quật Am, 석굴암, 石窟庵), tên cổ trong sử sách Tân La là Thạch Phật Tự (Seokbulsa, 石佛寺), kiệt tác điêu khắc và hình học kiến trúc bậc nhất của Phật giáo Đông Á thế kỷ thứ 8. Khác với các hang đá Phật giáo ở Ấn Độ hay Trung Hoa được đục khoét trực tiếp vào vách núi đá sa thạch mềm, các nghệ nhân vương quốc Tân La thống nhất đã tự tay đẽo gọt hàng trăm khối đá hoa cương cứng rắn để dựng nên một mái vòm bán cầu nhân tạo hoàn chỉnh trên sườn núi cao, hội tụ tư tưởng Hoa Nghiêm, lòng hiếu đạo sâu thẳm và kỹ nghệ cơ học chính xác vượt thời đại.
IĐức Phật Thích Ca Thành Đạo, Quán Thế Âm Mười Một Mặt Và Vũ Trụ Hoa Nghiêm Bằng Đá
Trung tâm của toàn bộ thạch thất Seokguram là pho tượng Bản Tôn Phật (Bonjonbul, 本尊佛) tạc bằng đá hoa cương trắng hạt mịn nguyên khối, thể hiện Đức Phật Thích Ca Mâu Ni vào khoảnh khắc tối hậu đêm thành đạo dưới cội Bồ đề tại Bồ Đề Đạo Tràng (Bodh Gaya). Đức Phật ngồi kiết già vững chãi trên đài sen bát giác, vai rộng, ngực nở nang căng tràn sinh khí, tấm y ca sa mỏng vắt qua vai trái buông những nếp gấp mềm mại như lụa thật trên thớ đá cứng. Bàn tay trái của Ngài đặt ngửa trên lòng đùi trong thế ấn Thiền định, còn bàn tay phải duỗi xuống qua đầu gối phải, năm ngón tay chạm nhẹ vào bệ sen theo thế ấn Xúc địa (còn gọi là ấn Hàng ma, bhūmisparśa mudrā), gọi nữ thần Đất chứng minh cho công hạnh tu tập vô lượng kiếp trước sự quấy nhiễu của ma vương.
Điểm kỳ diệu nhất trong bố cục thờ tự của Seokguram là sự phân tầng không gian giác ngộ từ ngoài vào trong thông qua ba mươi tám bức phù điêu chạm nổi trên vách đá bao quanh Bản Tôn (nguyên thủy có bốn mươi vị, gồm cả hai khám nhỏ trên cao từng đặt tượng Bồ tát ngồi nay đã thất lạc). Ở tiền thất chữ nhật phía ngoài là Tám bộ chúng (Bát bộ thiên long) và hai vị Kim Cương Lực Sĩ (Vajrapāṇi) vung nắm đấm canh giữ cửa đạo. Bước vào hành lang hẹp là Bốn vị Thiên Vương (Tứ Thiên Vương) dẫm lên tà quỷ. Khi tiến vào chính thất hình tròn, Đức Phật ngự ở tâm điểm, hai bên lối vào đứng sừng sững hai vị thần Phạm Thiên và Đế Thích, tiếp đến là hai vị đại Bồ tát Văn Thù Sư Lợi (trí tuệ) và Phổ Hiền (hạnh nguyện), rồi mười vị Đại đệ tử Thanh văn (Thập đại đệ tử) với dáng vẻ trầm tư khổ hạnh.
Ẩn mật sâu sắc nhất của chương trình tượng pháp Seokguram nằm ở tấm phù điêu đặt chính giữa bức tường cong phía sau lưng Bản Tôn (vị trí mười hai giờ trên trục chính): bức chạm nổi Đức Quán Thế Âm Bồ tát Mười Một Mặt (Thập Nhất Diện Quán Âm, Ekādaśamukha Avalokiteśvara) cao 2,18 mét. Khác với mười vị đệ tử đứng quay mặt vào nhau theo chiều nghiêng, bức Thập Nhất Diện Quán Âm được chạm nhìn thẳng về phía trước, trùng khít trên cùng một đường trục với lưng pho tượng Đức Phật Thích Ca. Do thân tượng Phật phía trước che khuất hoàn toàn khi nhìn từ hai bên, người hành lễ chỉ có thể chiêm ngưỡng trọn vẹn gương mặt từ bi của vị Bồ tát Mười Một Mặt khi đứng ngay chính diện trước mặt Bản Tôn hoặc khi được đi nhiễu quanh bệ tượng theo nghi thức nhiễu Phật (pradakṣiṇa) thời cổ. Trong giáo lý Hoa Nghiêm và Mật giáo sơ kỳ thời Tân La, sự sắp đặt đồng trục ấy biểu thị chân lý trí tuệ giác ngộ của Đức Thích Ca và đại bi cứu khổ của Quán Thế Âm vốn là hai mặt bất nhị của cùng một Pháp thân.
Theo bộ cổ sử Tam Quốc Di Sự (Samguk Yusa, quyển 5, mục Đại Thành hiếu nhị thế phụ mẫu do Thiền sư Nhất Nhiên biên soạn thế kỷ 13), việc kiến tạo Seokguram gắn liền với câu chuyện hiếu hạnh nổi tiếng của Tể tướng Kim Đại Thành (Kim Dae-seong, 700 tới 774). Tương truyền Kim Đại Thành vốn là con một người đàn bà nghèo ở làng Moryang tên Khánh Tổ, nhờ dốc lòng cúng dường ruộng tốt cho chùa Phúc An mà sau khi mất đầu thai làm con trai của Tể tướng Kim Văn Lượng giữa kinh thành Kim Thành. Năm 751 (năm thứ 10 triều Cảnh Đức Vương), Kim Đại Thành phát đại nguyện dựng hai ngôi chùa lớn trên cùng ngọn núi Tohamsan: chùa Phật Quốc (Bulguksa) ở sườn tây để báo hiếu cha mẹ đời hiện tại, và Thạch Phật Tự (tức am Seokguram) ở sườn đông để báo hiếu người mẹ nghèo của kiếp trước. Sách chép rằng khi thợ đục phiến đá làm nắp vòm tròn của thạch thất thì tảng đá bất ngờ nứt làm ba mảnh. Kim Đại Thành đau xót khóc than suốt đêm rồi thiếp đi, trong mộng thấy chư thiên giáng hạ ghép lại phiến đá vẹn nguyên. Ngày nay, du khách và các nhà khảo cổ vẫn quan sát thấy rõ vết nứt chia ba trên phiến đá hoa sen đỉnh vòm đúng như lời chép trong cổ sử.
Nhiều người khi nghe tên Hang đá Seokguram (Seokguram Grotto) thường lầm tưởng đây là một hang động tự nhiên có sẵn trong lòng núi hoặc được đục thẳng vào vách núi như hang Vân Cương, Long Môn ở Trung Quốc hay hang Ajanta ở Ấn Độ. Thực tế hoàn toàn khác: đá nền của bán đảo Triều Tiên chủ yếu là đá hoa cương (granite) cực kỳ rắn chắc và có mạch nứt tự nhiên, không thể khoét rỗng thành hang lớn mà không bị sập. Vì vậy, các kiến trúc sư Tân La đã đào một hố móng trên sườn núi, ghép hơn ba trăm sáu mươi khối đá hoa cương đẽo gọt sẵn thành phòng tròn có mái vòm tự chèn bằng chốt đá, rồi mới đắp đất đá và trồng cỏ phủ kín lên bên ngoài để tạo hình dáng một hang núi nhân tạo hòa lẫn vào sườn đỉnh Tohamsan.
IIHơn Mười Hai Thế Kỷ Từ Thạch Phật Tự Tới Di Sản Thế Giới UNESCO
Trải qua gần một thiên niên kỷ hưng thịnh thời Tân La thống nhất và Cao Ly, rồi rơi vào quên lãng giữa rừng sâu cuối thời Joseon trước khi chịu những đợt tháo dỡ can thiệp nặng nề đầu thế kỷ 20, lịch sử của Seokguram là câu chuyện vừa huy hoàng về nghệ thuật cổ đại vừa nhiều bài học xương máu về kỹ thuật bảo tồn di sản đá.
- 751Tể tướng Kim Đại Thành khởi công Thạch Phật TựDưới triều vua Cảnh Đức Vương (Gyeongdeok) của vương quốc Tân La thống nhất, Tể tướng Kim Đại Thành đồng thời khởi công đại trùng tu chùa Phật Quốc và xây dựng Thạch Phật Tự (tên gốc của Seokguram) trên núi Tohamsan.
- 774Triều đình Tân La hoàn tất công trìnhTháng 12 năm 774 (năm thứ 10 triều vua Huệ Cung Vương), Kim Đại Thành qua đời khi công trình sắp hoàn mãn. Triều đình Tân La đứng ra tiếp tục hoàn thiện những hạng mục cuối cùng sau hai mươi ba năm thi công ròng rã.
- 1703 và 1758Tu bổ thời hậu kỳ Joseon và đổi gọi tên Thạch Quật AmTư liệu chùa ghi nhận Thiền sư Thuần Không (1703) và Thiền sư Đại Khiêm (1758) đứng ra lợp lại ngói tiền đường và dọn dẹp thạch thất. Từ thời kỳ này, tên gọi Thạch Quật Am (Seokguram) dần thay thế tên cũ Thạch Phật Tự.
- 1913 tới 1928Ba đợt tháo dỡ và đổ bê tông thời thuộc NhậtCơ quan Phủ Toàn quyền Nhật Bản tiến hành tháo dỡ toàn bộ cấu trúc vòm đá để lắp ghép lại (1913 tới 1915) rồi phủ một lớp vỏ bê tông dày kín mít bên ngoài vòm đá, làm tắc nghẽn mạch nước suối ngầm dưới nền và khiến rêu mốc, hơi nước ngưng tụ đe dọa nghiêm trọng bề mặt phù điêu.
- 1961 tới 1964Đại trùng tu quốc gia và dựng tiền đường gỗChính phủ Hàn Quốc khảo sát cùng các chuyên gia UNESCO, đúc thêm lớp vòm bê tông thứ hai tạo khoảng trống cách ẩm rộng 1,2 mét quanh vòm đá gốc, lắp hệ thống điều hòa hút ẩm cơ học, dựng nhà gỗ tiền sảnh phía trước và xếp hạng Quốc bảo số 24 vào ngày 20 tháng 12 năm 1962.
- 1995Ghi danh Di sản Văn hóa Thế giới UNESCONgày 6 tháng 12 năm 1995, quần thể Hang đá Seokguram và chùa Bulguksa trở thành một trong ba Di sản Thế giới đầu tiên của Hàn Quốc được UNESCO vinh danh nhờ giá trị kiệt tác độc nhất vô nhị về kiến trúc và điêu khắc Phật giáo.
Bí mật điều hòa độ ẩm bằng suối ngầm của thợ đá Tân La. Các cuộc khảo sát kỹ thuật thập niên 1960 đã hé lộ lý do vì sao Seokguram tồn tại nguyên vẹn hơn một nghìn một trăm năm không hề bị rêu phong phủ kín cho tới trước năm 1913. Khi dựng thạch thất năm 751, người Tân La đã cố ý dẫn một mạch nước suối núi lạnh giá chảy ngầm ngay bên dưới lớp sàn đá hoa cương của chính thất. Vì nhiệt độ dòng suối dưới sàn luôn lạnh hơn không khí trong phòng vào mùa hè ẩm ướt, toàn bộ hơi ẩm trong không khí sẽ ngưng tụ xuống mặt sàn lạnh rồi thoát ra ngoài thay vì bám lên thân tượng Phật và các bức phù điêu trên tường ấm hơn. Đồng thời, lớp đá cuội và đất đắp tơi xốp bên ngoài mái vòm cho phép thạch thất thở tự nhiên. Khi người Nhật bọc kín vòm đá bằng xi măng năm 1913 và bịt mất mạch suối ngầm, cơ chế vật lý tinh vi ấy lập tức bị phá hủy, buộc ngành bảo tồn hiện đại phải dùng máy móc cơ học vận hành ngày đêm và vách kính ngăn hơi thở du khách để bù đắp lại cân bằng vi khí hậu xưa.
IIIHình Học Vàng, Chốt Đá Đối Trọng Và Nghệ Thuật Chạm Nổi Hoa Cương
Mặt bằng kiến trúc của Seokguram là sự kết hợp hài hòa giữa quan niệm vũ trụ phương Đông trời tròn đất vuông và quy luật phối cảnh thị giác chuẩn xác. Tổng thể công trình chia làm ba không gian nối tiếp nhau trên một trục thẳng: tiền thất hình chữ nhật (Jeonsil, rộng khoảng 6,5 mét, sâu 4,2 mét) tượng trưng cho cõi thế gian phàm tục, hành lang chuyển tiếp (Bido, rộng khoảng 3,36 mét) canh giữ bởi Tứ Thiên Vương, và chính thất hình tròn (Jusil, đường kính từ 6,84 tới 7,15 mét) nâng đỡ mái vòm bán cầu cao tới 6,84 mét tượng trưng cho cõi Phật giới viên dung.
Để lợp mái vòm tròn bằng đá nặng hàng chục tấn mà không có vữa xi măng hay khung sắt, thợ đá Tân La đã xếp năm tầng vòng đá hoa cương thu nhỏ dần lên cao. Tại mấu nối giữa các phiến đá cong, họ đục lỗ và xuyên vào đó những thanh chốt đá đối trọng (binyeodol, hình dáng như chiếc trâm cài tóc khổng lồ bằng đá dài gần hai mét): đầu trong đỡ vòm, đầu ngoài thò dài ra sau chịu sức đè của hàng tấn đất đá đắp phủ bên trên, biến chính trọng lượng quả đồi thành lực đối trọng giữ chặt từng phiến đá vòm không thể trượt rơi vào lòng phòng. Trên đỉnh cao nhất của vòm là phiến Thiên cái thạch (phiến đá khóa vòm chạm cánh sen nở đường kính 2,5 mét, nặng khoảng hai mươi tấn) đóng vai trò chốt khóa toàn bộ hệ lực nén ba chiều.
Thân tượng Phật cao 3,45 mét (một số bản đo ghi 3,26 tới 3,5 mét) đặt trên bệ sen bát giác cao 1,34 mét, nâng tổng chiều cao lên khoảng 4,79 mét. Tượng được đặt lùi nhẹ về phía sau tâm vòng tròn chính thất để tạo góc ngước nhìn khoảng 30 độ từ lối vào, ngay tại giao điểm chiếu sáng tới vầng hào quang cánh sen đường kính 1,5 mét gắn cố định trên tường đá phía sau đầu Phật.
Chạm nổi chính giữa vách hậu phía sau Bản Tôn, cao 2,18 mét. Đây là bức phù điêu tinh xảo bậc nhất của điêu khắc Tân La: mười gương mặt nhỏ xếp thành ba tầng vương miện quanh hóa Phật A Di Đà trên đỉnh đầu, tay trái cầm bình tịnh thủy cắm cành sen, tay phải buông chuỗi anh lạc mềm mại như chạm trên ngà voi dù vật liệu là đá hoa cương cứng.
Phía trên các tấm phù điêu lớn chạy quanh tường chính thất có mười hốc khám hình vòm khoét sâu vào đá. Hiện còn tám pho tượng ngồi nhỏ (gồm Bồ tát Địa Tạng, Phổ Hiền, Văn Thù, Duy Ma Cật cư sĩ cầm quạt...) thể hiện cảnh hội pháp kinh Duy Ma Cật và kinh Hoa Nghiêm, hai khám còn trống do bị lấy đi đầu thế kỷ 20.
Ngăn cách giữa hành lang Tứ Thiên Vương và phòng tròn chính thất là đôi cột đá hoa cương tám cạnh vươn thẳng đỡ một thanh vòm cuốn bằng đá cong nhẹ, tạo thành khung cửa tự nhiên đóng khung hoàn hảo pho tượng Bản Tôn khi khách hành hương đứng chiêm bái từ tiền thất.
Mỗi bên tả hữu vách cong chính thất chạm năm vị tôn giả (như Ca Diếp, A Nan, Xá Lợi Phất, Mục Kiền Liên, Tu Bồ Đề) với sống mũi cao, xương sườn gầy guộc và thần thái xuất trần lấy cảm hứng từ phong cách Gandhara và Thịnh Đường nhưng đã được Tân La hóa thanh thoát.
Phía trước thạch thất hiện có tòa tiền đường gỗ lợp ngói (dựng năm 1964 để che chắn tiền thất khỏi mưa tuyết) cùng ngôi điện phụ Thọ Quang Điện (Sugwangjeon) và máng nước suối mát tinh khiết chảy ra từ khe đá núi Tohamsan dưới chân bậc thềm.
| Hạng mục | Thông số và dữ kiện kỹ thuật | Nguồn kiểm chứng |
|---|---|---|
| Niên đại xây dựng | Khởi công năm 751 (triều Cảnh Đức Vương), hoàn thành năm 774 (triều Huệ Cung Vương) | Tam Quốc Di Sự, Hồ sơ UNESCO số 736 |
| Kích thước chính thất | Phòng tròn đường kính từ 6,84 m tới 7,15 m, vòm đá cao khoảng 6,84 m, phiến đá sen đỉnh vòm đường kính 2,5 m | Cục Di sản Quốc gia Hàn Quốc (KHS) |
| Kích thước tượng Bản Tôn | Thân tượng cao 3,45 m, bệ sen bát giác cao 1,34 m (tổng cao khoảng 4,79 m), thế ấn Xúc địa | Cục Di sản Quốc gia Hàn Quốc (KHS), Smarthistory |
| Số lượng tác phẩm điêu khắc | Tổng cộng 39 hiện vật còn lại (1 tượng Bản Tôn trung tâm và 38 tượng phù điêu cùng tượng ngồi trong khám trên tường) | Cục Di sản Quốc gia Hàn Quốc (KHS) |
| Danh hiệu di sản | Quốc bảo Hàn Quốc số 24 (20/12/1962), Di sản Văn hóa Thế giới UNESCO (06/12/1995) | UNESCO, Cục Di sản Quốc gia Hàn Quốc |
IVThế Đất Và Hướng
Trong truyền thống vương quốc Tân La thống nhất, núi Tohamsan (Thổ Hàm Sơn, cao 745 mét) giữ vị thế Đông Nhạc trong Ngũ Nhạc hộ quốc che chở kinh đô Kim Thành (Gyeongju). Việc Tể tướng Kim Đại Thành đặt chùa Bulguksa ở chân núi phía tây nhìn về kinh thành và đặt am Seokguram ở gần đỉnh núi phía đông nhìn ra biển Đông không phải sự sắp đặt ngẫu nhiên, mà là một quy hoạch tâm linh và địa hình học gắn liền với tín ngưỡng hộ quốc ven biển của người Tân La. Phần dưới đây phân tích địa thế thực địa theo phép xem hình thế cổ truyền của thư viện.
Xét về sơn mạch tại tọa độ 35,7950 độ vĩ bắc, 129,3492 độ kinh đông, am Seokguram ngự ở cao độ khoảng 565 mét ngay dưới sống núi phía đông của đỉnh Tohamsan (Thổ Hàm có nghĩa là nuốt mây nhả sương, bởi hơi nước ấm từ biển Đông thổi vào gặp vách núi cao thường kết tụ thành biển mây trắng xóa bao phủ lưng đồi). Đỉnh chính Tohamsan vươn cao 745 mét ở phía tây bắc tạo thành hậu chẩm đá hoa cương vô cùng hùng hậu, che khuất hoàn toàn gió bắc lạnh mùa đông và ngăn cách không gian thiền định với phồn hoa đô hội kinh thành Gyeongju bên kia sườn núi. Hai dải sườn núi uốn cong sang tả hữu ôm trọn thung lũng rừng sồi và thông già như hai cánh tay Thanh Long và Bạch Hổ khép kín trường khí, trong khi mạch nước ngầm tinh khiết từ đỉnh núi rỉ qua kẽ đá tụ ngay dưới nền thạch thất làm nguồn thủy dưỡng tự nhiên.
Đặc sắc nhất là trục định hướng thiên văn và hải dương của công trình: toàn bộ trục thạch thất và ánh mắt Đức Phật Bản Tôn được đặt theo thế tọa Tây Bắc hướng Đông Nam, chính xác là lệch khoảng 29 tới 30 độ về phía nam so với hướng chính Đông (tức phương vị khoảng 120 độ, cung Thìn Tốn). Các nhà vật lý thiên văn và lịch sử kiến trúc Hàn Quốc đã chứng minh phương vị Đông Đông Nam này trùng khớp với điểm mặt trời mọc vào ngày Đông chí từ đường chân trời biển Đông, để những tia nắng bình minh đầu tiên của chu kỳ dương khí hồi sinh rọi thẳng qua cửa hang vào vầng trán bạch hào trên gương mặt Đức Phật. Kéo dài đường thẳng từ ánh nhìn của Đức Phật vượt qua 15 cây số rừng núi xuống bờ biển Gampo chính là hòn đảo đá ngầm Đại Vương Nham (Daewangam, thủy táng lăng của vua Văn Vũ Vương, vị vua thống nhất Tam Quốc từng nguyện hóa thành rồng biển Đông giữ nước). Nhờ thế đất tựa đỉnh Đông Nhạc, hướng lăng rồng biển cả ấy, Seokguram trở thành đài hải đăng tâm linh canh giữ bờ cõi phía đông của bán đảo suốt mười ba thế kỷ.
VNghi Lễ Chiêm Bái, Đón Bình Minh Đầu Năm Và Dấu Chân Hành Hương
Thuộc sự quản lý tu viện trực tiếp của tổ đình chùa Phật Quốc (Bulguksa) trong hệ thống Tông Tào Khê, am Seokguram duy trì thời khóa tụng niệm hàng ngày của chư tăng thường trú và các kỳ lễ tiết Phật giáo truyền thống theo âm lịch, kết hợp với tục lệ đón mặt trời mọc trên đỉnh Tohamsan của người dân Hàn Quốc. Bảng dưới đây ghi nhận các kỳ lễ chính trong năm.
| Thời gian | Theo lịch nào | Tên lễ tiết | Nghi thức và ý nghĩa tại Seokguram |
|---|---|---|---|
| Mùng 8 tháng Tư | Âm lịch (Đại lễ quốc gia Hàn Quốc) | Đại lễ Phật Đản (Bucheonim Osin Nal) | Lối mòn rừng lên đỉnh Tohamsan và sân trước tiền đường được treo hàng nghìn đèn lồng hoa sen nhiều màu. Đây cũng là dịp hiếm hoi trong năm du khách hành hương được chiêm ngưỡng rực rỡ nghi lễ thắp đèn dâng cúng Đức Bản Tôn. |
| Rạng sáng ngày 1 tháng 1 và ngày Đông chí | Dương lịch và tiết khí Đông chí | Lễ cầu an đón bình minh biển Đông trên núi Tohamsan | Chư tăng gióng chuông tụng kinh cầu quốc thái dân an khi vầng mặt trời đỏ rực nhô lên khỏi mặt biển Đông phía chân trời Gampo, đúng theo phương vị trục chiếu sáng cổ đại của thạch thất. |
| Rằm tháng Giêng (Jeongwol Daeboreum) | Âm lịch | Pháp hội Thượng nguyên cầu an đầu năm | Phật tử vùng Gyeongju và Gyeongsang Bắc vượt đường núi lên dâng gạo, thắp nến tại Thọ Quang Điện và đảnh lễ Bản Tôn cầu gia đạo bình an suốt năm mới. |
| Rằm tháng Bảy (Baekjung / Vu Lan) | Âm lịch | Đại lễ Vu Lan Báo hiếu tưởng niệm tâm nguyện Kim Đại Thành | Tụng kinh cầu siêu báo đáp tứ trọng ân và tưởng niệm đại nguyện hiếu đạo hai đời của Tể tướng khai sơn Kim Đại Thành gắn liền với cặp di sản Bulguksa và Seokguram. |
Điểm hành hương gần gũi với đồng bào Việt Nam tại vùng Đông Nam Hàn Quốc. Thành phố cổ Gyeongju nằm ngay giữa vành đai công nghiệp trọng điểm gồm Ulsan, Pohang, Daegu và Busan, nơi có hàng chục nghìn công nhân kỹ thuật, thuyền viên, du học sinh và cô dâu người Việt đang sinh sống. Mỗi dịp nghỉ lễ Tết, Phật Đản hay mùa lá phong đỏ tháng Mười Một, các đoàn Phật tử Việt Nam hành hương về chùa Bulguksa đều dành trọn buổi sáng leo lên đỉnh Tohamsan để đứng trước vách kính am Seokguram, chắp tay niệm danh hiệu Đức Bản Sư Thích Ca Mâu Ni và cảm nhận câu chuyện hiếu thảo thương mẹ kiếp trước của người xưa chạm tới nỗi nhớ cha mẹ nơi quê nhà Việt Nam.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- 238 Seokgur-ro, Jinhyeon-dong, Gyeongju-si, Gyeongsangbuk-do (sườn đông đỉnh núi Tohamsan)
- Đường tới
- Am nằm tại số 238 Seokgur-ro, phường Jinhyeon-dong, thành phố Gyeongju, tỉnh Gyeongsangbuk-do. Từ ga tàu cao tốc KTX Gyeongju (hoặc bến xe buýt trung tâm Gyeongju), quý vị đi xe buýt nội đô số 10 hoặc số 11 tới bến chùa Bulguksa, sau đó chuyển sang tuyến xe buýt leo núi số 12 chạy từ bãi đỗ xe Bulguksa lên thẳng bãi đỗ xe đỉnh đèo Seokguram mất khoảng 20 phút (hoặc đi bộ leo núi theo đường mòn rừng dài 3,2 km từ sau chùa Bulguksa mất khoảng một giờ).
- Toạ độ
- 35.795, 129.3492
Để bảo vệ bề mặt đá hoa cương nghìn năm khỏi hơi ẩm và khí cacbonic từ hơi thở con người, Cục Di sản Quốc gia Hàn Quốc lắp vách kính trong suốt ngăn cách giữa tiền thất và phòng tròn chính thất, vì vậy quý vị sẽ đứng chiêm bái pho tượng Bản Tôn và các bức phù điêu từ phía ngoài vách kính ở cự ly rất gần và rõ nét. Xin quý vị tuyệt đối không chụp ảnh, quay phim hay bật đèn flash bên trong ngôi tiền đường gỗ, giữ im lặng hoàn toàn khi bước qua dòng người chắp tay lễ Phật, và mang giày đi bộ êm chân vì từ bãi đỗ xe trên đèo Tohamsan quý vị sẽ đi bộ khoảng mười phút theo đường rừng thoai thoải để tới cửa am.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Am Phật đá Seokguram, Gyeongju
Contribute photos, information or video for Seokguram Grotto, GyeongjuThầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Everyone is welcome to enrich this page: a photo you took, a detail the page misses, a short video. Every contribution is read and answered.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên. No community contribution yet. You could be the first.
?Hỏi Đáp Nhanh
Am Phật đá Seokguram là hang động tự nhiên hay công trình nhân tạo?
Seokguram hoàn toàn là một thạch thất vòm đá nhân tạo, không phải hang đá tự nhiên hay hang đục vào vách núi. Do đá hoa cương ở Hàn Quốc quá cứng để khoét hang lớn, các thợ đá vương quốc Tân La thế kỷ 8 đã đẽo gọt hơn 360 khối đá hoa cương ghép thành phòng tròn có mái vòm bán cầu dùng chốt đá đối trọng tự chèn, rồi mới đắp đất và trồng cỏ phủ bên ngoài thành gò núi.
Pho tượng Phật lớn ở trung tâm am Seokguram thờ vị Phật nào?
Pho tượng Bản Tôn (Bonjonbul) cao 3,45 mét đặt trên bệ sen bát giác cao 1,34 mét ở trung tâm phòng tròn thờ Đức Phật Thích Ca Mâu Ni vào khoảnh khắc thành đạo dưới cội Bồ đề. Tay trái Ngài đặt ngửa trong ấn Thiền định, tay phải buông chạm đất trong ấn Xúc địa (ấn Hàng ma) gọi đất dày chứng giám.
Ai là người xây dựng am Seokguram và xây vào năm nào?
Theo cổ sử Tam Quốc Di Sự, Tể tướng Kim Đại Thành (Kim Dae-seong, 700 tới 774) khởi công xây dựng am vào năm 751 dưới triều vua Cảnh Đức Vương để báo hiếu cha mẹ của kiếp trước (song hành với chùa Bulguksa dưới chân núi để báo hiếu cha mẹ kiếp hiện tại). Sau khi ông mất cuối năm 774, triều đình vua Huệ Cung Vương hoàn tất trọn vẹn công trình trong cùng năm ấy.
Vì sao bức phù điêu Quán Thế Âm Mười Một Mặt ở Seokguram được xem là kiệt tác đặc biệt?
Bức phù điêu Thập Nhất Diện Quán Thế Âm cao 2,18 mét được chạm nổi ngay chính giữa vách tường cong phía sau lưng tượng Đức Phật Thích Ca, nhìn thẳng về phía trước trên cùng một trục trung tâm. Khách chiêm bái chỉ nhìn thấy gương mặt vị Bồ tát khi đứng ngay chính diện trước mặt Đức Phật, thể hiện sự hợp nhất bất nhị giữa đại trí của Phật Thích Ca và đại bi của Bồ tát Quán Thế Âm.
Vì sao du khách hiện nay chỉ được ngắm bên trong lòng am Seokguram qua vách kính?
Trong các đợt tháo dỡ đầu thế kỷ 20 dưới thời thuộc Nhật, lớp vỏ bê tông đổ bọc bên ngoài đã làm tắc mạch suối ngầm điều hòa độ ẩm tự nhiên dưới nền đá, khiến hơi nước và rêu mốc đe dọa ăn mòn phù điêu. Từ cuộc trùng tu năm 1961 tới 1964, chính phủ Hàn Quốc lắp hệ thống kiểm soát vi khí hậu và vách kính ngăn hơi thở cùng bụi mịn để bảo vệ an toàn vĩnh viễn cho Quốc bảo số 24.