Chỉ cách thành phố Chiang Mai chưa đầy ba mươi cây số về phía nam dọc theo rặng cây dầu cổ thụ rợp bóng hai bên con đường lịch sử nối hai cố đô, thành phố nhỏ Lamphun nằm nép mình thanh bình bên dòng sông Kuang lững lờ trôi. Bước qua chiếc cầu đi bộ mái gỗ bắc ngang mặt sông để dừng trước cổng vòm gạch đỏ có đôi sư tử lớn canh gác, người hành hương như bước ngược dòng thời gian về với cội nguồn Phật giáo lâu đời bậc nhất miền Bắc Thái Lan, nơi ánh đồng mạ vàng của ngọn đại bảo tháp bốn mươi sáu mét rực sáng giữa bầu trời tĩnh lặng.
Đó là Wat Phra That Hariphunchai Woramahawihan (วัดพระธาตุหริภุญชัยวรมหาวิหาร), ngôi tổ đình linh thiêng bậc nhất của vương quốc Môn Hariphunchai cổ đại (tiền thân văn hóa trực tiếp nuôi dưỡng nền văn minh Lanna sau này). Tọa lạc ngay trên nền nội cung xưa của các vị quốc vương người Môn, thánh địa của Phật giáo Thượng tọa bộ này hội tụ trọn vẹn ba tầng di sản Dvaravati, Hariphunchai và Lanna, đồng thời là thánh tháp bản mệnh tối tôn của những người cầm tinh con Gà (tuổi Dậu).
IBình Vàng Xá Lợi Đức Phật, Huyền Tích Quả Kha Tử Và Thánh Tháp Bản Mệnh Tuổi Dậu
Tâm điểm quy ngưỡng tối cao của toàn bộ quần thể là ngọn đại bảo tháp Phra Borommathat Hariphunchai tỏa ánh vàng ròng giữa sân đá cẩm thạch trung tâm. Theo truyền thống kinh sử phương Bắc, bên trong lòng tháp tôn trí một chiếc tráp vàng thiêng cất giữ xá lợi xương đỉnh đầu, xá lợi xương ngực, xá lợi ngón tay và xá lợi tóc của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni. Chính nguồn xá lợi trân quý ấy khiến ngôi chùa mang danh xưng Phra That (tức bảo tháp chứa kim thân xá lợi Phật đích thực, bậc tôn quý cao nhất trong hệ thống chùa tháp Thái Lan tương đương chùa Phra That Doi Suthep ở Chiang Mai).
Trong tín ngưỡng Mười Hai Thánh Tháp Năm Sinh (Phra That Pracham Pi Koet) ăn sâu vào tâm thức cư dân miền Bắc Thái Lan, đại bảo tháp Hariphunchai giữ ngôi vị thánh tháp hộ mệnh cho tất cả những ai sinh vào năm Dậu (tiếng Bắc Thái gọi là Pi Raka). Dân gian tin rằng linh hồn người tuổi Dậu trước khi đầu thai và sau khi mãn phần đều hướng về ngọn tháp vàng bên sông Kuang này, bởi vậy việc tự thân về Lamphun dâng lọng vàng, phướn vải và nước thơm tắm tháp ít nhất một lần trong đời được xem là đại phước báo tăng trưởng thọ mạng.
Ngay chính tên gọi Hariphunchai (chuyển âm từ tiếng Pali Haribhuñjaya) đã hàm chứa một điển tích Phật học sâu sắc ghi trong bộ Tamnan Mulasasana và Tamnan Phra That Hariphunchai. Tương truyền thuở tại thế, Đức Phật từng du hóa dọc theo lưu vực sông Ping xuống vùng đất người Môn và ngự tọa trên một phiến đá giữa rừng. Một người dân bản địa người Lua thành kính dâng lên Ngài một quả kha tử rừng (Haritaki, tiếng Thái là Mak Samo, vị thuốc đầu bảng trong Y học Phật giáo). Sau khi thọ nhận, Đức Phật đặt hạt kha tử trên mặt đất và thọ ký rằng nhiều thế kỷ sau nơi Ngài thọ quả kha tử này sẽ mọc lên một kinh đô Phật pháp hưng thịnh mang tên Haribhuñjaya, và ngay chỗ Ngài ngồi sẽ xuất hiện đại bảo tháp phụng thờ xá lợi của Ngài để độ sinh muôn đời.
Về mặt lịch sử văn bản, bộ sử Pali Jinakalamali Pakaranam (soạn năm 1516) thuật lại sự kiện vua người Môn Athittayaraj (vị vua thứ 32 dòng dõi nữ vương Camadevi, niên đại biên niên sử truyền thống ghi là năm 1044, còn các nhà bi ký học hiện đại như George Coedès đối chiếu bia chữ Môn cổ định vị triều đại ông vào khoảng giữa thế kỷ 12 tức 1150 tới 1163) khi mở rộng cung điện đã vô tình phạm uế vào vùng đất thiêng giữa nội cung. Sau khi nhà vua sám hối và làm lễ cầu thỉnh của chư tăng, chiếc bình vàng chứa xá lợi Phật từ dưới lòng đất bỗng phóng hào quang trồi lên. Quá đỗi xúc động, vua Athittayaraj liền dời hoàng cung đi nơi khác, hiến trọn khu đất nội cung để dựng một tòa tháp khám rỗng bốn cửa cao ba sải wa phụng thờ xá lợi. Tới thế kỷ 16 (khoảng năm 1517 hoặc 1518), thi phẩm du ký cổ nhất bằng tiếng Bắc Thái là Nirat Hariphunchai dài 720 câu thơ đã miêu tả cảnh đoàn hành hương từ Chiang Mai vượt đường xa về lễ tháp vàng Lamphun vô cùng sống động.
Một nhầm lẫn số liệu rất phổ biến xuất hiện trên nhiều cẩm nang du lịch quốc tế là gán con số chiều cao 46 mét cho ngọn tháp gạch bậc thang Suwanna Chedi nằm ở góc tây bắc chùa. Xin đính chính chuẩn xác theo hồ sơ Cục Mỹ thuật Thái Lan: công trình vươn cao khoảng 46 mét (23 sải wa) kèm lọng vàng chín tầng chính là ngọn Đại Bảo Tháp tròn mạ vàng ở trung tâm (được vua Tilokaraj xây bọc mở rộng năm 1443). Trong khi đó, ngọn Suwanna Chedi (còn gọi là Pathumwati Chedi) ở góc tây bắc là ngọn tháp vuông năm tầng giật cấp cao khoảng 21 mét bằng gạch và đá ong trần mang phong cách Môn Dvaravati cổ xưa.
IIChín Thế Kỷ Kế Thừa Từ Vương Quốc Môn Hariphunchai Sang Đế Chế Lanna
Vương quốc Hariphunchai vốn được nữ vương Camadevi rước năm trăm vị cao tăng và thợ khéo từ kinh đô Lavo (Lopburi, trung tâm văn minh Môn hạ lưu) ngược dòng sông lên khai lập từ thế kỷ 7. Khi vua Mangrai thu phục Hariphunchai năm 1281 trước khi lập ra Chiang Mai, ông không hề tàn phá cố đô Môn mà trái lại rước toàn bộ tinh hoa học thuật, chữ viết và nghệ thuật kiến trúc Hariphunchai làm nền móng cho vương quốc Lanna.
- 897 và 1044 (hoặc giữa thế kỷ 12)Vua Athittayaraj hiến đất vương cung kiến lập tổ đình thờ xá lợiTiếp nối truyền tích dựng tháp thờ tóc Phật từ năm 897, vua người Môn Athittayaraj cho dời cung điện hoàng gia để hiến trọn khu đất trung tâm thành Lamphun dựng tháp khám bốn cửa bằng đá ong và gạch tôn trí bình vàng xá lợi Phật.
- Thế kỷ 12 tới đầu thế kỷ 13Hoàng hậu Pathumwati dựng tháp bậc thang Suwanna Chedi kiểu MônVương hậu Pathumwati cho dựng ngọn bảo tháp vuông năm tầng giật cấp gắn 60 pho tượng Phật đứng ở góc tây bắc chùa (khởi tạo thế kỷ 12, một số biên niên và đợt trùng tu ghi mốc năm 1218 và 1418), lưu giữ nguyên mẫu kiến trúc Môn Dvaravati cực kỳ quý hiếm.
- 1281Vua Mangrai sáp nhập Hariphunchai và tôn sùng thánh địa LamphunSau khi thống nhất vùng thượng lưu sông Ping, vua Mangrai và các vị vua triều đại Lanna đặc biệt kính ngưỡng Wat Phra That Hariphunchai như thánh địa tổ tông của Phật giáo phương Bắc, liên tục ban ruộng đất và thợ kim hoàn tu bổ tháp.
- 1443 tới 1447Đại đế Tilokaraj và trưởng lão Medhankara xây bọc đại bảo tháp cao 46 métDưới sự chủ trì của cao tăng Medhankara mới tu học từ Tích Lan trở về, vua Tilokaraj của Chiang Mai cho xây bọc hoàn toàn ngọn tháp cổ bên trong bằng một đại bảo tháp hình chuông tròn cao 46 mét ốp kín các tấm đồng gò nổi mạ vàng rực rỡ.
- Đầu thế kỷ 16 và năm 1860Vua Mueang Kaeo dâng lọng vàng chín tầng và đúc đại cồng đồng KangsadanVua Mueang Kaeo cho dựng hàng rào mũi giáo mạ vàng hai lớp cùng bảo cái chín tầng vàng ròng trên đỉnh tháp. Năm 1860, quốc vương Chiang Mai Kawilorot Suriyawong cho đúc chiếc cồng đồng khổng lồ Kangsadan dâng cúng về chùa.
- Thập niên 1920 tới 1935Thánh tăng Kruba Srivichai tái thiết Đại điện và ghi danh Di tích quốc giaSau trận bão lớn làm sập tòa đại điện cũ năm 1915, thánh tăng Kruba Srivichai vận động nhân dân Bắc Thái dựng lại tòa Viharn Luang nguy nga từ năm 1925 và tu sửa cổng sư tử. Năm 1935, chùa được xếp hạng Di tích lịch sử quốc gia Thái Lan.
Mạch nối lịch sử giữa hai cố đô người Môn từ Nakhon Pathom tới Lamphun. Khảo cổ học hiện đại đã chứng minh những ngọn tháp bậc thang năm tầng có khám Phật đứng như Suwanna Chedi tại chùa và tháp Wat Chama Thewi (Wat Kukut) cách đó hai cây số là hậu duệ trực tiếp của nền nghệ thuật Môn Dvaravati từng hưng thịnh ở vùng hạ lưu quanh Phra Pathom Chedi tại Nakhon Pathom từ thế kỷ 6 tới thế kỷ 9. Nhờ nằm sâu trong thung lũng núi Bắc Thái ít chịu biến động sớm của đế chế Angkor hơn vùng đồng bằng, Lamphun đã bảo lưu sống động truyền thống ngôn ngữ, bia ký chữ Môn cổ và phom dáng kiến trúc Dvaravati muộn cho tới tận thế kỷ 13 trước khi hòa quyện êm đềm vào mỹ học Lanna.
IIIĐại Tháp Bọc Đồng Vàng Chín Tầng Lọng, Tháp Suwanna Chedi Sáu Mươi Tượng Phật Và Đại Cồng Năm 1860
Bước vào khuôn viên rộng gần 4,6 héc ta của Wat Phra That Hariphunchai, người xem được chiêm ngưỡng một cuộc đối thoại kiến trúc hiếm có giữa vẻ cổ kính thâm trầm của gạch nung đá ong thời Môn Hariphunchai và vẻ kim hoàng lộng lẫy của nghệ thuật đồng thếp vàng thời hoàng kim Lanna.
Vươn cao 46 mét từ nền vuông ba tầng giật cấp chuyển qua các vòng gờ sen tròn thanh thoát lên bầu chuông cân đối (kiểu mẫu chuẩn mực bậc nhất của tháp chuông Lanna thế kỷ 15, ảnh hưởng trực tiếp tới tháp chùa Đồi Suthep). Toàn bộ bề mặt ốp kín các lá đồng hợp kim vàng chạm gò nổi hình hoa sen và Phật ngồi, đỉnh tháp đội lọng vàng chín tầng (Chatra) và bốn góc sân có bốn lầu lọng thờ nhỏ cùng hàng rào sắt mạ vàng.
Nằm ở góc tây bắc, ngọn tháp gạch và đá ong cao khoảng 21 mét mang hình kim tự tháp vuông năm tầng thu nhỏ dần lên cao. Mỗi mặt của từng tầng trổ ba khám vòm nhọn đặt tượng Phật đứng bằng đất nung trát vữa trong phong cách Dvaravati muộn (tổng cộng 60 pho tượng Phật quanh thân tháp), từng được chọn in trên mặt sau đồng xu 1 Satang cổ của Thái Lan.
Lối vào chính phía đông hướng thẳng ra bờ sông Kuang là tòa cổng gạch trổ vòm cuốn nhiều tầng thu nhọn kiểu Prasat cổ kính, phía trước có đôi sư tử thần (Singha) xây gạch trát vữa sơn đỏ thẫm cao hơn ba mét đứng trấn giữ uy phong để nhắc nhở người hành hương gác lại tạp niệm thế tục trước khi vào đất Phật.
Tòa hội đường ba tầng mái gỗ sà thấp do Kruba Srivichai chủ trì tái thiết đầu thế kỷ 20, nổi bật với đầu hồi chạm gỗ mạ vàng tinh xảo. Bên trong tôn trí đại tượng Phật ngồi Phra Chao Thong Tip bề thế cùng pho tượng Phật Phra Kakusandha mang nét điêu khắc cổ truyền vùng Lamphun.
Phía bắc đại điện là ngôi Tàng kinh các dựng trên bệ gạch cao có đôi rồng Naga canh bậc thang và ván gỗ chạm khắc sơn son thếp vàng lộng lẫy. Kế bên là lầu treo chiếc cồng đồng phẳng khổng lồ (Kangsadan) đường kính hơn hai mét đúc tại Chiang Mai năm 1860 với âm vang trầm hùng ngân xa khắp phố cổ.
Khuôn viên còn lưu giữ ngọn tháp cổ Chieng Yan ở phía đông bắc, các điện thờ Phật cổ như Viharn Phra Chao Phan Ton, Viharn Phra Lavo và ở góc tây nam là phiến đá khắc lồng bốn dấu chân của bốn vị Phật quá khứ trong hiền kiếp này (Phra Phutthabat Si Roi).
| Hạng mục | Thông số và đặc điểm kỹ thuật | Nguồn khảo chứng |
|---|---|---|
| Niên đại khởi lập và đại trùng tu | Lập thế kỷ 11 tới 12 (vua Athittayaraj, mốc sử biên niên 1044), xây bọc mở rộng đại tháp năm 1443 tới 1447 (vua Tilokaraj) | Jinakalamali, Tamnan Mulasasana, Cục Mỹ thuật Thái Lan |
| Đại bảo tháp trung tâm | Cao khoảng 46 m (23 wa), đáy rộng 25 m, bọc kín đồng lá gò nổi mạ vàng, đỉnh đội lọng vàng 9 tầng | Cục Mỹ thuật Thái Lan |
| Tháp cổ Suwanna Chedi | Cao khoảng 21 m, mặt bằng vuông 5 tầng giật cấp kiểu Môn Hariphunchai, 60 khám tượng Phật đứng | Bảo tàng Quốc gia Hariphunchai (Lamphun) |
| Hiện vật đúc đồng tiêu biểu | Đại cồng đồng Kangsadan đúc năm 1860 (đường kính trên 2 m) và đại tượng Phra Chao Thong Tip | Văn phòng Văn hóa tỉnh Lamphun |
| Xếp hạng và biểu tượng | Chùa hoàng gia hạng nhất (Woramahawihan), Di tích quốc gia (1935), Thánh tháp bản mệnh tuổi Dậu | Văn phòng Phật giáo Quốc gia Thái Lan |
IVThế Đất Và Hướng
Theo biên niên sử Camadevivamsa, khi ẩn sĩ Vasudeva quy hoạch kinh thành Hariphunchai từ thế kỷ 7, ngài đã dùng đầu gậy vạch ranh giới hào thành uốn cong theo hình dáng một chiếc vỏ ốc xà cừ linh thiêng (Hoi Sang), pháp khí cát tường tối thượng trong nghi lễ Ấn Độ và Đông Nam Á cổ đại. Phần dưới đây phân tích vị thế thực địa của chùa theo phép xem hình thế cổ truyền của thư viện.
Tại tọa độ 18,5774 độ vĩ bắc, 99,0082 độ kinh đông, Wat Phra That Hariphunchai ngự ngay tại tâm xoáy trung dung của tòa thành cổ hình vỏ ốc Lamphun (vốn là khu nội cung của các vị quốc vương người Môn xưa). Ở tầm đại cuộc thung lũng Chiang Mai và Lamphun, phía tây bắc xa xa có mạch núi Doi Suthep còn phía đông có dãy núi dài Khun Tan che chắn hai sườn tả hữu, giữ cho lòng chảo Lamphun êm ả và kín gió.
Điểm đắc địa trực quan và kỳ diệu nhất của ngôi tổ đình là mối giao hòa trực tiếp với dòng sông Kuang (Mae Nam Kuang, phụ lưu quan trọng của sông Ping): toàn bộ quần thể từ ngọn đại bảo tháp vàng trung tâm, tòa Đại điện Viharn Luang cho tới cổng vòm Sư tử đỏ Pratu Khong đều tuân thủ thế tọa Tây hướng chính Đông nhìn thẳng ra mặt nước sông Kuang uốn cong ôm sát ngay trước hiên chùa chưa đầy tám mươi mét. Khúc sông chảy từ Bắc xuống Nam khẽ vòng cung bao lấy bờ thành phía đông tạo thành thế Thủy tụ Minh Đường trong vắt phản chiếu bóng tháp vàng mỗi buổi bình minh. Nhờ thế đất nội cung vỏ ốc tàng chân bảo, mặt hướng giang hà đón thái dương ấy, dù vương triều chính trị biến đổi qua gần một thiên niên kỷ, mạch khói hương và vị thế tâm linh của Lamphun vẫn trường tồn bền bỉ hiếm nơi nào sánh kịp.
VQuốc Lễ Tắm Nước Thơm Hoàng Gia Salak Yom Và Hành Hương Bản Mệnh Năm Dậu
Tại Lamphun, Wat Phra That Hariphunchai là trái tim gắn kết toàn thể cộng đồng người Bắc Thái và hậu duệ người Môn bản địa. Hằng năm theo âm lịch Lanna (chênh hai đơn vị tên tháng so với âm lịch miền Trung), ngôi chùa diễn ra hai đại lễ cấp quốc gia độc nhất vô nhị thu hút hàng chục vạn tín đồ.
| Thời gian | Hệ lịch | Tên lễ tiết | Nghi thức độc bản tại Wat Phra That Hariphunchai |
|---|---|---|---|
| Rằm tháng 8 âm lịch Lanna (trùng rằm tháng 6 âm lịch Thái, thường vào tháng 5 dương lịch) | Âm lịch Bắc Thái (Đại lễ Visakha Bucha) | Đại lễ Tắm Xá Lợi Hoàng Gia (ประเพณีสรงน้ำพระบรมธาตุหริภุญชัย) | Nhà vua Thái Lan ban tặng nước thiêng hoàng gia (Nam Song Phra Ratchathan) rước về chùa. Nước suối thiêng từ núi Doi Khun Tan được hòa cùng hoa nghệ tây kéo ròng rọc lên tận đỉnh lọng vàng chín tầng để tắm đại bảo tháp, kèm múa trống thắng trận và nhiễu nến suốt đêm. |
| Rằm tháng 12 âm lịch Lanna (trùng rằm tháng 10 âm lịch Thái, khoảng tháng 9 dương lịch) | Âm lịch Bắc Thái | Lễ hội Cây Phúc Lộc Salak Yom (ประเพณีสลากย้อมเมืองลำพูน) | Truyền thống văn hóa phi vật thể độc nhất thế giới tại Lamphun: các gia đình đặc biệt là thiếu nữ dồn tâm sức kết những cây tre cúng dường khổng lồ cao từ 10 tới hơn 20 mét trang trí giấy màu sặc sỡ và vật phẩm thiết yếu rước vào sân chùa rút thăm cúng dường chư tăng. |
| Trăng tròn tháng Yi Peng (tháng 11 dương lịch) | Âm lịch Thái Lan | Lễ hội vạn đèn lồng cúng tháp (Khom Saen Duang) | Hàng vạn chiếc đèn lồng giấy nhiều màu ghi tên ước nguyện của Phật tử khắp cả nước (nhất là người tuổi Dậu) được treo kín rợp cả bầu trời sân chùa suốt nhiều tuần lễ trước đêm trăng tròn. |
| Ngày 13 tới 15 tháng 4 hàng năm | Dương lịch (Tết cổ truyền Lanna) | Tết năm mới Pi Mai Mueang Lamphun | Người dân rước kiệu hoa qua cầu gỗ sông Kuang, tắm các pho tượng Phật cổ và thỉnh chày gỗ gõ ngân ba tiếng vào đại cồng đồng Kangsadan năm 1860 cầu quốc thái dân an. |
Chuyến hành hương êm đềm cho người tuổi Dậu và du khách Việt Nam từ Chiang Mai. Vì Lamphun nằm ngay sát phía nam Chiang Mai và kết nối thuận tiện bằng tuyến đường cổ rợp bóng cây dầu chỉ ba mươi phút di chuyển, ngày càng nhiều đoàn Phật tử Việt Nam khi sang miền Bắc Thái Lan dành trọn một buổi sáng thanh tịnh về thăm Wat Phra That Hariphunchai. Đặc biệt vào mùa thu khi hàng vạn chiếc đèn lồng giấy Khom đủ sắc màu giăng kín sân chùa quanh ngọn bảo tháp vàng bốn mươi sáu mét, những người con đất Việt cầm tinh tuổi Dậu đều tìm thấy tại đây cảm giác ấm áp thiêng liêng khi đi nhiễu ba vòng quanh tháp bản mệnh và lắng nghe tiếng cồng đồng cổ ngân dài bên dòng sông Kuang.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Rop Mueang Nai Road, Nai Mueang Subdistrict, Mueang Lamphun District, Lamphun 51000 (ถนนรอบเมืองใน ตำบลในเมือง อำเภอเมืองลำพูน จังหวัดลำพูน)
- Đường tới
- Chùa tọa lạc trên đường Rop Mueang Nai ngay trung tâm thành cổ Lamphun, bên bờ tây sông Kuang và đối diện Bảo tàng Quốc gia Hariphunchai. Từ thành phố Chiang Mai (cách khoảng 26 km về phía bắc), quý vị có thể đi tàu hỏa tuyến Bắc từ ga Chiang Mai xuống ga Lamphun chỉ mất hai mươi phút, hoặc bắt xe buýt xanh tuyến Chiang Mai đi Lamphun khởi hành dọc đường cổ Chiang Mai Lamphun rợp bóng cây dầu đại thụ để dừng ngay trước cổng chùa.
- Toạ độ
- 18.5774, 99.0082
Wat Phra That Hariphunchai là ngôi tổ đình linh thiêng bậc nhất của tỉnh Lamphun, nơi trang phục lịch sự được kiểm soát rất nghiêm túc ngay từ cổng sư tử Pratu Khong: quý vị bắt buộc mặc áo che kín vai và quần hoặc váy dài qua đầu gối. Khi đi nhiễu quanh hành lang đại bảo tháp vàng, xin tháo giày dép đặt ngoài bậc thềm đá cẩm thạch và đi theo chiều kim đồng hồ (giữ bảo tháp ở bên tay phải của mình). Theo truyền thống cổ Lanna tương tự Wat Chedi Luang, khu vực bên trong hàng rào mũi giáo sát chân bệ đại bảo tháp và trên lầu Tàng kinh các Ho Trai có quy định hạn chế nữ giới bước vào sát lõi huyệt xá lợi, nên nữ Phật tử đi nhiễu và lễ bái bình thường trên toàn bộ vòng sân cẩm thạch rộng rãi bao quanh tháp.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Chùa Wat Phra That Hariphunchai, Lamphun
Thầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên.
?Hỏi Đáp Nhanh
Chùa Wat Phra That Hariphunchai có từ bao giờ và gắn với vương quốc cổ nào?
Ngôi chùa là tổ đình tối cao của vương quốc Môn Hariphunchai cổ đại (tồn tại nhiều thế kỷ trước khi sáp nhập vào Lanna năm 1281). Theo biên niên sử truyền thống, vua người Môn Athittayaraj đã hiến chính khu đất cung điện hoàng gia của mình vào năm 1044 (một số bi ký chữ Môn đối chiếu khoảng giữa thế kỷ 12) để dựng bảo tháp phụng thờ bình vàng xá lợi Phật phát lộ tại đây.
Ngọn tháp cao 46 mét ở chùa là tháp vàng ở giữa hay tháp gạch bậc thang ở góc sân?
Công trình cao khoảng 46 mét (23 sải wa) đội lọng vàng chín tầng là ngọn Đại Bảo Tháp hình chuông tròn bọc đồng mạ vàng ở chính giữa sân (được vua Tilokaraj mở rộng giai đoạn 1443 tới 1447). Còn ngọn tháp gạch bậc thang năm tầng ở góc tây bắc là Suwanna Chedi cao khoảng 21 mét mang kiến trúc Môn Dvaravati cổ có 60 khám tượng Phật đứng.
Vì sao người sinh năm Dậu đặc biệt coi trọng việc hành hương đến chùa này?
Trong hệ thống Mười Hai Thánh Tháp Bản Mệnh Năm Sinh của truyền thống Lanna miền Bắc Thái Lan, đại bảo tháp Wat Phra That Hariphunchai là thánh tháp hộ mệnh đại diện cho người sinh năm Dậu (Pi Raka). Người tuổi Dậu tin rằng đến nhiễu tháp, treo đèn lồng và dâng nước thơm tại đây sẽ đem lại bình an và phước lành suốt cuộc đời.
Lễ hội Salak Yom ở chùa Wat Phra That Hariphunchai có nét gì độc đáo?
Diễn ra vào dịp rằm tháng 10 âm lịch Thái (khoảng tháng 9 dương lịch), Salak Yom là lễ hội truyền thống duy nhất trên thế giới chỉ còn giữ quy mô lớn tại Lamphun, nơi người dân kết những cây tre cúng dường khổng lồ cao tới 10 hoặc 20 mét rực rỡ sắc màu mang đầy vật phẩm sinh hoạt và thơ kệ để rút thăm dâng cúng tăng đoàn.
Từ thành phố Chiang Mai đi thăm chùa Wat Phra That Hariphunchai có xa không?
Rất gần và thuận tiện: trung tâm thành cổ Lamphun chỉ cách thành phố Chiang Mai khoảng 26 km về phía nam, đi bằng tàu hỏa mất chừng hai mươi phút hoặc đi ô tô, xe songthaew dọc con đường di sản rợp bóng cây dầu rái cổ thụ mất khoảng ba mươi tới bốn mươi phút.