Rời bờ đập thủy lợi cổ Đô Giang Yển nơi dòng Mân Giang sủi bọt trắng xóa tràn vào đồng bằng Thành Đô, chỉ đi thêm mười cây số về phía tây nam là tiếng nước gầm đã nhường chỗ cho sự tĩnh lặng sâu thẳm của rừng già. Dưới tán bách cổ thụ, ngân hạnh và thông xanh rợp kín cả bầu trời suốt bốn mùa, những bậc đá ướt sương dẫn người hành hương dừng chân trước ba nếp mái ngói xám rêu phong của một ngôi cổ quán nép dưới chân ngọn Trượng Nhân Phong: Cung Kiến Phúc, cánh cửa đón khách bước vào cõi non tiên.
Quần thể non xanh và đạo quán ẩn mình trong mây mù ấy là Núi Thanh Thành và Cung Kiến Phúc (chữ Hán: 青城山建福宮, Pinyin: Qingchengshan Jianfugong) thuộc thành phố Đô Giang Yển, tỉnh Tứ Xuyên. Nếu Núi Võ Đang và Thái Hòa Cung mang vẻ uy nghi lộng lẫy của Đạo giáo hoàng gia thời Minh, thì núi Thanh Thành lại là chiếc nôi mộc mạc và cổ xưa bậc nhất nơi Tổ Thiên Sư Trương Đạo Lăng khai sáng nền Đạo giáo có tổ chức đầu tiên vào thế kỷ thứ 2, được tôn xưng là Đệ Ngũ Động Thiên cùng danh hiệu Thanh Thành thiên hạ u (Núi Thanh Thành thâm u thanh tịnh bậc nhất thiên hạ) và được UNESCO ghi danh Di sản Thế giới năm 2000.
ITổ Thiên Sư Trương Đạo Lăng, Đệ Ngũ Động Thiên Và Triết Lý Đạo Pháp Tự Nhiên
Núi Thanh Thành thuộc Đạo giáo, giữ vị thế kép vừa là tổ sơn khai sáng của Thiên Sư Đạo (tức Chính Nhất đạo thời Đông Hán), vừa là đại tùng lâm trọng yếu của Toàn Chân đạo phái Long Môn từ đầu thời Thanh đến nay. Trong bộ Động Thiên Phúc Địa Nhạc Độc Danh Sơn Ký do đại học giả Đạo giáo thời Đường là Đỗ Quang Đình biên soạn, núi Thanh Thành đứng hàng thứ năm trong Thập Đại Động Thiên (mười hang trời thông với tiên giới trên mặt đất) dưới danh hiệu Đệ Ngũ Bảo Tiên Cửu Thất Chi Thiên. Tên gọi Thanh Thành (thành trì màu xanh, thay cho tên cổ Xích Thành Sơn trước thời Đường) khắc họa chính xác dáng núi gồm ba mươi sáu đỉnh phủ rừng thường xanh khép thành vòng tròn như bức tường thành ôm giữ cõi tịnh tu bên trong.
Hệ thống thờ tự dọc tuyến hành hương từ chân núi lên đỉnh núi kết nối ba tầng bậc của truyền thống Đạo gia. Ngự trên ngôi chí tôn tại Thượng Thanh Cung và tòa Lão Quân Các trên đỉnh cao nhất Tiền Sơn là Thái Thượng Lão Quân (Đạo Tổ Lão Tử), hóa thân của Đại Đạo vô hình sinh dưỡng muôn loài. Ở lưng chừng núi tại Thiên Sư Động (Thường Đạo Quán) là nơi tôn thờ chính Tổ Thiên Sư Trương Đạo Lăng (tức Trương Lăng, 34 tới 156 SCN, cháu chín đời của Trương Lương thời Hán sơ): vị giáo chủ đã chuyển hóa tư tưởng triết học Lão Trang và tín ngưỡng thần tiên cổ đại thành một tôn giáo hoàn chỉnh có kinh điển (Lão Tử Tưởng Nhĩ Chú), hai mươi bốn giáo khu (nhị thập tứ trị), giới luật đạo đức và khoa nghi cứu bệnh giúp dân.
Ngay tại điểm mở đầu dưới chân núi là Cung Kiến Phúc, nơi cung phụng Ninh Phong Chân Nhân (Ngũ Nhạc Trượng Nhân), vị cổ tiên tương truyền từng làm quan giữ lò gốm thời Hoàng Đế Hiên Viên, đắc đạo ẩn cư trên núi Thanh Thành và truyền dạy phép đạo dẫn trường sinh cho Hoàng Đế, thờ chung cùng cao đạo Phạm Trường Sinh thời Lưỡng Tấn và chư vị chân nhân lịch đại của Thanh Thành.
Theo sử liệu Đạo giáo trong Đạo Tạng, Thanh Thành Sơn Ký và hồ sơ Di sản Thế giới số 1001 của UNESCO, vào năm Hán An thứ hai thời Đông Hán Thuận Đế (143 SCN), Trương Đạo Lăng từ núi Hạc Minh tìm tới núi Thanh Thành, dựng am tu hành tại thạch động sườn núi, lập đàn truyền đạo cho hàng vạn tín dân vùng Ba Thục (gồm cả người Hán và cư dân bản địa Tây Nam) dưới tên gọi Ngũ Đấu Mễ Đạo (vì người nhập đạo đóng góp năm đấu gạo làm lương chung cứu tế) hay Thiên Sư Đạo. Tới năm Khai Nguyên thứ 18 nhà Đường (730), vua Đường Huyền Tông sùng mộ Đạo gia đã hạ chiếu dựng Trượng Nhân Quán dưới chân núi Trượng Nhân Phong (tới thời Bắc Tống được vua ban sắc đổi tên thành Hội Khánh Kiến Phúc Cung, tức Cung Kiến Phúc ngày nay). Cũng dưới triều Đường và Ngũ Đại, danh đạo Đỗ Quang Đình (850 tới 933) đã về ẩn cư gần ba mươi năm trên núi Thanh Thành để hiệu đính hàng ngàn quyển kinh Đạo giáo, đưa Thanh Thành thành trung tâm học thuật lớn nhất của Đạo giáo thời bấy giờ.
Người tìm hiểu lịch sử Đạo giáo cần phân biệt rõ hai điểm dễ nhầm lẫn. Thứ nhất, về mối quan hệ giữa núi Thanh Thành (Tứ Xuyên) và núi Long Hổ (Giang Tây): núi Thanh Thành là nơi Tổ Thiên Sư Trương Đạo Lăng khai đạo và viên tịch hóa tiên vào thế kỷ thứ 2, còn núi Long Hổ là nơi con cháu đời thứ tư của ngài (Trương Thịnh) dời về định cư lập phủ Thiên Sư kế truyền về sau, đồng thời tự thân các cung quán trên núi Thanh Thành từ năm 1695 thời Khang Hy lại do các đạo sĩ xuất gia Toàn Chân đạo phái Long Môn trụ trì tu giữ. Thứ hai, khu núi Thanh Thành được chia làm hai nửa rất khác nhau: Tiền Sơn (Núi Trước) là thánh địa văn hóa tập trung Cung Kiến Phúc, Thiên Sư Động và Thượng Thanh Cung, còn Hậu Sơn (Núi Sau) cách đó hơn chục cây số là khu vực suối thác rừng sâu nguyên sinh dành cho người leo núi dài ngày.
IIMười Chín Thế Kỷ Từ Am Cỏ Năm Hán An Thứ Hai Tới Cung Quán Toàn Chân Phái Long Môn
Từ buổi đầu Tổ Thiên Sư khai sơn năm 143 qua thời kỳ rực rỡ dưới triều Đường, Tiền Thục, Bắc Tống cho tới cuộc phục hưng thời Thanh và công cuộc bảo tồn sau chấn động địa chất đầu thế kỷ 21, núi Thanh Thành vẫn giữ nguyên mạch tu trì liên tục gần mười chín thế kỷ với 11 cung quán trọng điểm còn truyền lại trên Tiền Sơn.
- 143 SCNTổ Thiên Sư Trương Đạo Lăng vào núi Thanh Thành lập Thiên Sư ĐạoNăm Hán An thứ 2 thời Đông Hán, Trương Đạo Lăng vào kết am tại động đá lưng chừng núi Thanh Thành, lập hệ thống 24 trị sở giáo hóa dân chúng, đặt nền móng ra đời của Đạo giáo có tổ chức.
- Đầu thế kỷ 4Quốc sư Phạm Trường Sinh ẩn tu thời Thành HánCao đạo Phạm Trường Sinh (mất năm 318) tụ hội hơn một nghìn gia đình tu hành tự túc trên núi Thanh Thành, trợ giúp vua Lý Hùng dựng nước Thành Hán thái bình ở đất Thục và được thờ tại Trường Sinh Cung cùng Cung Kiến Phúc.
- 730 và 743Đường Huyền Tông cho dựng Trượng Nhân Quán (tiền thân Cung Kiến Phúc)Năm Khai Nguyên thứ 18 (730), triều Đường xây dựng Trượng Nhân Quán quy mô lớn dưới chân núi. Năm Thiên Bảo thứ 2 (743), Đường Huyền Tông ban chiếu chỉ xác nhận quyền quản hạt Thiên Sư Động của Đạo giáo, không lâu sau thi thánh Đỗ Phủ cũng tới vãn cảnh để lại thơ vịnh Trượng Nhân Sơn.
- Cuối thế kỷ 9 tới 933Đại tông sư Đỗ Quang Đình trước tác Thanh Thành Sơn KýCuối thời Đường sang thời Tiền Thục, bậc học giả Đạo giáo lừng danh Đỗ Quang Đình về ẩn cư tại Bạch Vân Khê trên núi Thanh Thành cho tới ngày viên tịch năm 933, biên soạn Thanh Thành Sơn Ký và hệ thống hóa thuyết Mười đại động thiên.
- Thời Bắc Tống (thế kỷ 11)Sắc phong tên gọi Hội Khánh Kiến Phúc CungTriều đình nhà Tống trọng tu đại quán dưới chân núi và chính thức ngự ban biển hiệu Hội Khánh Kiến Phúc Cung (gọi tắt là Cung Kiến Phúc), tên gọi giữ nguyên suốt chín trăm năm qua.
- 1695 và 1888Trần Thanh Giác truyền phái Toàn Chân Long Môn và đại trùng tu Cung Kiến PhúcNăm Khang Hy thứ 34 (1695), đạo trưởng Trần Thanh Giác khôi phục các cung quán điêu tàn sau loạn lạc cuối thời Minh, mở chi phái Toàn Chân Long Môn Đan Đài Bích Động. Năm Quang Tự thứ 14 (1888), Cung Kiến Phúc được trùng tu thành ba tòa đại điện và treo đôi câu đối dài 394 chữ.
- 2000 và 2010Ghi danh Di sản Thế giới UNESCO và phục nguyên sau động đất Vấn XuyênTháng 11 năm 2000, UNESCO ghi danh Núi Thanh Thành và Hệ thống Thủy lợi Đô Giang Yển là Di sản Thế giới. Sau trận động đất mạnh tại Vấn Xuyên ngày 12 tháng 5 năm 2008 làm hư hại Lão Quân Các và một số mái điện, toàn bộ các cung quán đã được trùng tu chuẩn xác bằng vật liệu mộc truyền thống và mở cửa hoàn chỉnh trở lại năm 2010.
Khi tra cứu độ cao của núi Thanh Thành trong các bách khoa thư và cẩm nang địa lý, độc giả sẽ gặp hai con số rất chênh lệch cần được phân biệt rõ theo phạm vi không gian. Nếu tính riêng khu vực Tiền Sơn (vùng thánh địa lịch sử rộng khoảng 15 km² nơi có Cung Kiến Phúc, Thiên Sư Động và Thượng Thanh Cung), đỉnh cao nhất là Lão Quân Các trên ngọn Bành Tổ Phong cao 1.260 mét trên mặt nước biển. Còn nếu tính toàn bộ vùng lõi và vùng đệm cả Tiền Sơn lẫn Hậu Sơn rộng tới khoảng 200 km² nối sâu vào dãy Long Môn Sơn ở phía tây, đỉnh núi cao nhất toàn dải là Đại Diện Sơn (Triệu Công Sơn) đạt độ cao 2.434 mét.
IIICung Kiến Phúc, Câu Đối Ba Trăm Chín Mươi Tư Chữ Và Kiến Trúc Gỗ Mộc Thuận Tự Nhiên
Khác hẳn với ngói lưu ly vàng xanh và cột sơn son thếp vàng của các cung miếu hoàng gia miền Bắc, toàn bộ hệ thống cung quán trên núi Thanh Thành là hình mẫu tuyệt đẹp của triết lý Đạo pháp tự nhiên (Đạo nương theo tự nhiên) trong Đạo Đức Kinh. Các đạo quán được dựng bằng gỗ nam mộc, gỗ bách, đá cuội suối và ngói xám xanh địa phương, giữ màu gỗ trầm mộc mạc không sơn phết lòe loẹt để hòa chìm vào sương núi và rêu xanh. Đặc biệt ở các lầu đình dừng chân dọc đường núi (như Thiên Sư Trì, Tự Nhiên Các), cột trụ, tay vịn cầu và rui mè được ghép khéo léo từ những thân cây, gốc cây và vỏ cây sam để nguyên dáng uốn lượn tự nhiên như thể ngôi đình tự mọc lên từ lòng rừng.
Tọa lạc ngay bên trái cổng sơn môn Tiền Sơn dưới chân ngọn Trượng Nhân Phong (nằm ngoài trạm kiểm soát sâu trong núi nên đón khách hành hương đầu tiên). Cung gồm hai viện ba lớp điện gỗ nối cao dần theo sườn dốc (thờ Ninh Phong Chân Nhân, Trương Đạo Lăng và Tam Thanh), mái uốn cong gắn hình tiên nhân và linh thú gốm men xanh vùng Xuyên Tây. Báu vật lừng danh nhất trong cung là đôi câu đối gỗ son thếp vàng dài tới 394 chữ (mỗi vế 197 chữ) do danh sĩ thời Thanh là Chung Vân Phưởng soạn năm 1888, tóm lược trọn vẹn lịch sử thần tiên Ba Thục, thế núi Thanh Thành và công trình trị thủy Đô Giang Yển.
Nằm ở độ cao khoảng 1.000 mét lưng chừng núi, có ba mặt vách đá sa thạch và khe suối sâu bao quanh, đây là tổ đình thiêng liêng nhất toàn sơn nơi Trương Đạo Lăng từng kết am giảng đạo. Quần thể xoay quanh Tam Thanh Đại Điện, Tam Hoàng Điện (lưu giữ bia đá khắc chiếu chỉ của Đường Huyền Tông năm 743 và pho tượng đá Tam Hoàng cổ thời Đường) cùng khám đá Thiên Sư Động tạc tượng Tổ Thiên Sư Trương Đạo Lăng. Trong sân sừng sững cây ngân hạnh cổ thụ cao hơn 50 mét, chu vi gốc hơn 11 mét tương truyền do chính tay Trương Thiên Sư trồng từ thời Đông Hán.
Cách Thiên Sư Động không xa về phía trên là Tổ Sư Điện (Chân Vũ Cung, từng là nơi hoàng tử nhà Đường và nhà thơ Sầm Tham lui tới) và khối đá khổng lồ cao hơn 10 mét bị nứt đôi từ đỉnh xuống chân như một nhát gươm chém ngọt gọi là Hàng Ma Thạch (Thiên Sư Phách Kiếm Thạch), gắn với truyền thuyết Trương Đạo Lăng vung kiếm lập thệ quy hàng quỷ vương trên núi để yên dân.
Men theo vách núi sa thạch màu đỏ sẫm (dấu tích của cái tên cổ Xích Thành Sơn), ngôi đạo quán Triều Dương Động không xây tường hậu mà mượn thẳng vách hang đá tự nhiên sâu rộng làm mái vòm chính điện quay mặt về hướng mặt trời mọc phương Đông. Gần đó là cầu gỗ treo bắc qua vực đá hẹp Trịch Bút Tào sâu hun hút, tạo nên cảnh quan vừa hiểm trở vừa thanh u.
Nằm gần đỉnh Tiền Sơn (khởi lập từ thời Tấn, kiến trúc hiện hữu thời Thanh Đồng Trị), cổng đá Thượng Thanh Cung mang bức hoành phi bốn chữ lớn của Tưởng Giới Thạch và câu đối của danh gia thư pháp Vu Hữu Nhiệm. Bên trong thờ Thái Thượng Lão Quân và Văn Vũ Tài Thần, bên hiên có hai giếng nước cổ một vuông một tròn (tượng trưng trời tròn đất vuông, một trong một đục gọi là Uyên Ương Tỉnh) và ao đá Ma Trì quanh năm không cạn.
Trên chóp đỉnh cao nhất của tuyến Tiền Sơn (1.260 mét) vươn lên tòa tháp lầu Lão Quân Các chín tầng tám góc xây theo triết lý Thái Cực sinh Lưỡng Nghi, Tứ Tượng, Bát Quái (phục dựng kiên cố sau động đất năm 2008), bên trong tôn trí pho tượng Thái Thượng Lão Quân cỡi trâu xanh lớn. Dưới chân núi có hồ nước trong biếc Nguyệt Thành Hồ nơi thuyền phà êm ả đưa khách qua suối lên tuyến cáp treo Từ Vân Các.
| Hạng mục | Thông số và đặc điểm | Nguồn đối chiếu |
|---|---|---|
| Cấu trúc và độ cao núi | 36 đỉnh Tiền Sơn (Lão Quân Các cao 1.260 m), đỉnh cao nhất Hậu Sơn là Đại Diện Sơn (2.434 m) | UNESCO (hồ sơ 1001), Encyclopaedia Britannica |
| Cung Kiến Phúc (Jianfu Gong) | Khởi dựng năm 730 thời Đường, trùng tu năm 1888, gồm 3 đại điện và câu đối dài 394 chữ | China.org.cn, Travel China Guide |
| Thiên Sư Động (Thường Đạo Quán) | Tổ đình năm 143 của Trương Đạo Lăng, lưu giữ bia Đường năm 743 và ngân hạnh khoảng 1.800 năm tuổi | UNESCO, Ban Quản lý Núi Thanh Thành |
| Hệ thống cung quán cổ hiện tồn | 11 cung quán trọng điểm trên Tiền Sơn giữ phong cách gỗ mộc Xuyên Tây và đình gốc cây tự nhiên | Hồ sơ UNESCO số 1001 |
| Khoảng cách tới Đô Giang Yển | Cách công trình thủy lợi cổ Đô Giang Yển (256 TCN) khoảng 10 km về phía tây nam | Travel China Guide, bản đồ Thành Đô |
| Tọa độ vệ tinh khu Tiền Sơn | 30,8999 độ vĩ Bắc, 103,5709 độ kinh Đông | Wikidata (Q905536), OpenStreetMap |
IVThế Đất Và Hướng
Là cái nôi của Thiên Sư Đạo và nơi tu luyện nội đan của hàng trăm thế hệ đạo sĩ, cách chọn đất dựng quán tại núi Thanh Thành tuân thủ trọn vẹn nguyên tắc tàng phong tụ khí, dưỡng âm hàm dương của phong thủy Đạo gia: không phô trương trên đỉnh trơ trọi gió lốc mà ẩn sâu trong các bồn địa rừng cây kín gió có khe suối ôm vòng. Phần dưới đây phân tích địa thế thực địa của núi Thanh Thành và Cung Kiến Phúc theo phép hình thế cổ truyền của thư viện.
Xét trên đại cuộc địa lý bồn địa Tứ Xuyên tại tọa độ 30,8999 độ vĩ Bắc, 103,5709 độ kinh Đông, dãy núi Thanh Thành nằm ngay tại dải bản lề chuyển tiếp kỳ vĩ nơi rặng núi cao Cung Lai Sơn và Long Môn Sơn (rìa phía đông của cao nguyên Thanh Tạng hùng vĩ) đổ thấp dần xuống vùng đồng bằng Thành Đô trù phú. Cách chân núi mười cây số về phía đông bắc, dòng Mân Giang từ núi tuyết tuôn xuống được công trình thủy lợi Đô Giang Yển chia nhánh chảy êm đềm qua trước mặt dãy núi như một đại ngọc đới thủy khổng lồ. Điều làm nên huyệt đạo hiếm có của Tiền Sơn Thanh Thành là ba mươi sáu ngọn núi đá cuội kết và sa thạch đỏ vây khép lại thành một vòng cung tròn trịa giống hệt bức tường thành khép kín (chư phong hoàn nhiễu trạng nhược thành quách): ba mặt tây, bắc và nam cao vút chắn đứng hoàn toàn gió lạnh từ rặng núi tuyết Tây Thục thổi xuống, chỉ chừa cửa mở thoai thoải hướng về bình nguyên ấm áp phía đông và đông nam. Hơi ẩm dồi dào từ hệ thống sông Mân Giang và đồng bằng Thành Đô bay vào lòng chảo núi bị vòng thành ba mươi sáu đỉnh giữ lại, ngưng tụ thành mây mù và mưa xuân mát lành quanh năm, tạo nên trường sinh khí tĩnh mịch được đúc kết bằng chữ U (Thanh Thành thiên hạ u, thâm trầm u nhã bậc nhất giúp người tu hành dễ định tâm dưỡng khí).
Xét riêng vị trí của Cung Kiến Phúc ở chân núi Tiền Sơn, ngôi cổ quán tọa lạc theo trục tọa Tây Bắc hướng Đông Nam ngay tại thủy khẩu sơn môn (cửa ngõ thu phát khí của toàn bộ dãy Tiền Sơn). Phía sau lưng cung có ngọn Trượng Nhân Phong vươn cao sừng sững như bậc tiên trưởng đứng che chở làm hậu chẩm vững chắc, bên trái và bên phải có hai nhánh đồi rừng bách cổ vươn tay khép lại thành thế Tả Thanh Long, Hữu Bạch Hổ kín đáo, còn ngay trước sân cung có dòng khe suối trong vắt từ trong núi chảy ra lượn qua cầu đá làm nội minh đường thủy trước khi hòa vào đồng bằng. Đi sâu lên lưng chừng núi tới Thiên Sư Động, huyệt quán lại đặt trên một mũi đất cao có hai khe suối sâu hợp lưu ngay dưới chân (thế nhị thủy giao nha) và ba bề vách núi ôm tròn như lòng ghế bành, hội đủ điều kiện sơn hoàn thủy bao kinh điển của một tổ đình động thiên ngàn năm.
VĐại Lễ Vía Thái Thượng Lão Quân, Ngày Khai Đạo Trương Thiên Sư Và Mạch Nguồn Đạo Học Với Việt Nam
Các khoa nghi trai tiếu trên núi Thanh Thành được cử hành nghiêm cẩn theo Đạo lịch cổ truyền (tính theo âm lịch). Chư đạo sĩ phái Toàn Chân Long Môn tại Thiên Sư Động, Thượng Thanh Cung và Cung Kiến Phúc đến nay vẫn bảo tồn truyền thống Đạo nhạc Thanh Thành Động Kinh trang nhã cùng môn dưỡng sinh Thanh Thành Thái Cực (Di sản Văn hóa Phi vật thể nổi tiếng của Tứ Xuyên).
| Thời điểm | Theo lịch nào | Tên đại lễ | Khoa nghi và sinh hoạt tại núi Thanh Thành |
|---|---|---|---|
| Rằm tháng Hai (15 tháng Hai) | Âm lịch (Đạo lịch) | Đại lễ Thánh Đản Thái Thượng Lão Quân (Vía Đạo Tổ Lão Tử) | Kỳ đại lễ trọng thể nhất trong năm trên toàn sơn. Tại Thượng Thanh Cung, Thiên Sư Động và Cung Kiến Phúc, chư đạo sĩ mở đàn Khánh Hạ tiếu nghi, tụng Đạo Đức Kinh, tấu nhạc Động Kinh và đón đông đảo đạo hữu khắp Tứ Xuyên lên núi dâng hương. |
| Ngày 18 tháng Năm (và rằm tháng Giêng) | Âm lịch (Đạo lịch) | Đại lễ kỷ niệm Tổ Thiên Sư Trương Đạo Lăng đản sinh và khai đạo | Cử hành trọng thể tại Thiên Sư Động dưới tán ngân hạnh cổ thụ, tưởng niệm công đức Tổ Thiên Sư vào núi Thanh Thành lập đạo năm 143 với nghi thức dâng biểu sớ cầu quốc thái dân an. |
| Mùng 1 tới rằm tháng Giêng | Âm lịch | Pháp hội Nghinh Xuân Kỳ Phúc và bái Thái Tuế đầu năm | Người dân Thành Đô và Đô Giang Yển nô nức đi tàu nhanh tới Cung Kiến Phúc dâng hương đầu xuân, xin phù bình an và xem các đạo trưởng biểu diễn kiếm thuật cùng Thanh Thành Thái Cực. |
| Rằm tháng Bảy và rằm tháng Mười | Âm lịch | Khoa nghi Trung Nguyên và Hạ Nguyên giải ách | Các cung quán thiết đàn tế Địa Quan xá tội và Thủy Quan giải ách, tụng kinh cầu siêu độ cho người đã khuất và cầu mưa thuận gió hòa cho đồng bằng Thành Đô. |
Mạch nguồn giao lưu lịch sử và hành trình vãn cảnh từ Việt Nam. Xét về lịch sử tôn giáo Á Đông, dòng Thiên Sư Đạo (Chính Nhất đạo) phát tích từ am cỏ của Trương Đạo Lăng trên núi Thanh Thành năm 143 chính là cội nguồn trực tiếp truyền xuống phương Nam và đi vào vùng Giao Châu của Việt Nam từ thời Sĩ Nhiếp, Lục Triều sang thời Lý, Trần. Nhiều khoa nghi dâng sao giải hạn đầu xuân, lễ Tam Nguyên (Thượng Nguyên, Trung Nguyên, Hạ Nguyên), hệ thống sắc ấn phù lục Chính Nhất và tục thờ Tam Thanh, Ngọc Hoàng, Huyền Thiên Trấn Vũ (như tại Đền Quán Thánh ở Hà Nội) trong Đạo giáo và tín ngưỡng cổ truyền Việt Nam đều bắt rễ sâu xa từ quy phạm do Trương Đạo Lăng đặt nền trên ngọn núi này. Ngày nay, nhờ các chuyến bay thẳng hàng ngày từ Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh tới Thành Đô rồi đi tàu liên đô thị chỉ nửa giờ tới chân núi, núi Thanh Thành và Cung Kiến Phúc trở thành điểm dừng chân yêu thích của nhiều đoàn khách Việt Nam muốn tìm hiểu cội nguồn Đạo học phương Đông giữa rừng tùng sương khói thanh lương.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Đường Qingchengshan, trấn Qingchengshan, thành phố cấp huyện Dujiangyan (Đô Giang Yển), thành phố Chengdu (Thành Đô), tỉnh Tứ Xuyên (四川省成都市都江堰市青城山镇青城山路)
- Đường tới
- Núi Thanh Thành nằm tại trấn Thanh Thành Sơn, thành phố Đô Giang Yển, cách trung tâm Thành Đô khoảng 65 km về phía tây bắc. Cách đi thuận tiện nhất là từ ga Xipu (Tây Phố, nối trực tiếp với tuyến tàu điện ngầm số 2 và số 6 của Thành Đô) bắt tàu cao tốc liên đô thị khoảng 30 phút tới thẳng ga Qingchengshan (Thanh Thành Sơn), từ đó đi xe buýt trung chuyển khoảng 10 phút là tới cổng Tiền Sơn và Cung Kiến Phúc.
- Toạ độ
- 30.8999, 103.5709
Núi Thanh Thành quanh năm rợp cây cổ thụ và nhiều sương mù nên các bậc đá rêu xanh rất ẩm, quý vị nên mang giày đế mềm chống trượt, mang theo ô gấp hoặc áo mưa mỏng và đi thong thả đúng tinh thần vãn cảnh hỏi Đạo. Khi vào Cung Kiến Phúc, Thiên Sư Động và Thượng Thanh Cung, xin ăn mặc kín đáo, không giẫm lên bậu cửa gỗ, không chụp ảnh trực diện vào chư vị đạo sĩ đang tụng kinh hay tượng thờ trong chính điện. Nếu hành lễ theo nghi thức Đạo gia, quý vị chắp hai bàn tay trước ngực theo ấn Tử Ngọ (tay trái ôm ngoài tay phải) rồi cúi vái trang nghiêm.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Núi Thanh Thành và Cung Kiến Phúc, Tứ Xuyên
Contribute photos, information or video for Mount Qingcheng and Jianfu Palace, SichuanThầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Everyone is welcome to enrich this page: a photo you took, a detail the page misses, a short video. Every contribution is read and answered.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên. No community contribution yet. You could be the first.
?Hỏi Đáp Nhanh
Vì sao núi Thanh Thành được coi là một trong những nơi phát tích quan trọng nhất của Đạo giáo
Vào năm Hán An thứ hai thời Đông Hán (143 SCN), Tổ Thiên Sư Trương Đạo Lăng đã vào núi Thanh Thành kết am tu luyện tại Thiên Sư Động, lập hai mươi bốn giáo khu và sáng lập Ngũ Đấu Mễ Đạo (tức Thiên Sư Đạo hay Chính Nhất đạo). Sự kiện này đánh dấu bước chuyển từ triết học Lão Trang cổ đại sang một nền tôn giáo Đạo giáo có tổ chức giáo đoàn, giới luật và khoa nghi hoàn chỉnh đầu tiên trong lịch sử.
Câu nói nổi tiếng Thanh Thành thiên hạ u có nghĩa là gì
Câu ngạn ngữ Nga Mi thiên hạ tú, Thanh Thành thiên hạ u ca ngợi vẻ đẹp đặc trưng của hai danh sơn tỉnh Tứ Xuyên: nếu núi Nga Mi đẹp lộng lẫy thanh tú, thì núi Thanh Thành lại thâm trầm, tĩnh mịch và xanh mát bậc nhất thiên hạ. Ba mươi sáu đỉnh núi khép vòng tròn phủ kín rừng bách, ngân hạnh, thông sam bốn mùa xanh biếc giữ mây sương tĩnh lặng, tạo không gian ẩn tu lý tưởng cho người học Đạo.
Cung Kiến Phúc dưới chân núi Thanh Thành được dựng từ bao giờ và có báu vật gì đặc sắc
Cung Kiến Phúc nằm ngay bên trái cổng Tiền Sơn dưới chân ngọn Trượng Nhân Phong, vốn khởi dựng từ năm Khai Nguyên thứ 18 nhà Đường (730) dưới tên gọi Trượng Nhân Quán, sang thời Bắc Tống được đổi tên thành Cung Kiến Phúc và kiến trúc gỗ hiện hữu được trùng tu vào năm 1888 thời Thanh Quang Tự. Trong cung nổi tiếng nhất là bức trường liên câu đối gỗ thếp vàng dài tới 394 chữ do danh sĩ Chung Vân Phưởng soạn, được ca ngợi là tuyệt tác câu đối của đất Thục.
Tiền Sơn và Hậu Sơn của núi Thanh Thành khác nhau như thế nào khi hành hương
Khu di sản núi Thanh Thành chia làm hai khu vực có tính chất khác biệt rõ rệt: Tiền Sơn (Núi Trước, đỉnh Lão Quân Các cao 1.260 mét) là trung tâm lịch sử tôn giáo tập trung dày đặc các cung quán cổ như Cung Kiến Phúc, Thiên Sư Động, Triều Dương Động và Thượng Thanh Cung. Ngược lại, Hậu Sơn (Núi Sau, vươn tới đỉnh Đại Diện Sơn cao 2.434 mét) thiên về cảnh quan rừng nguyên sinh, khe suối thác nước hoang sơ dành cho người đi bộ leo núi dài giờ.
Các cung quán trên núi Thanh Thành hiện nay bị ảnh hưởng ra sao sau trận động đất Vấn Xuyên năm 2008
Ngày 12 tháng 5 năm 2008, tâm chấn trận động đất lớn Vấn Xuyên nằm rất gần Đô Giang Yển đã làm sập lầu Lão Quân Các xây mới thập niên 1990 trên đỉnh núi và làm xô lệch mái ngói một số cổ điện. Ngay sau đó, cơ quan bảo tồn di sản Trung Quốc cùng giới Đạo giáo đã thực hiện dự án tu bổ phục nguyên nghiêm ngặt theo kỹ thuật mộc truyền thống, xây dựng lại Lão Quân Các kiên cố chống chấn và hoàn tất mở cửa toàn bộ di sản vào năm 2010.