Đứng trên mũi thuyền nơi ba dòng sông lớn của đất Thục là Mân Giang, Thanh Y Giang và Đại Độ Hà cuồn cuộn đổ dồn vào nhau dưới chân núi Lăng Vân của thành phố Lạc Sơn, quý vị ngước lên vách đá sa thạch đỏ dựng đứng và thấy hiện ra nguyên khối một pho tượng Phật ngồi buông chân cao tới bảy mươi mốt mét, cao ngang một tòa nhà hai mươi bốn tầng, đôi bàn tay đặt tĩnh tại trên đầu gối và ánh mắt hiền hòa nhìn thẳng về rặng núi xanh thẫm ẩn trong biển mây ở chân trời phía tây cách đó ba mươi lăm cây số.
Rặng núi mây phủ nơi ánh mắt Đức Đại Phật hướng về chính là Núi Nga Mi, hợp cùng Đại Phật Lạc Sơn thành khu Di sản Thế giới Hỗn hợp Văn hóa và Thiên nhiên nổi tiếng bậc nhất tỉnh Tứ Xuyên. Một bên là đạo tràng ứng hóa của Đại Hạnh Phổ Hiền Bồ Tát trong Tứ đại danh sơn Phật giáo với đỉnh Vạn Phật cao 3.099 mét và tượng đồng đúc từ thời Bắc Tống, một bên là pho tượng Phật Di Lặc bằng đá cổ đại cao nhất hành tinh được ba thế hệ nghệ nhân nhà Đường đục đẽo ròng rã suốt chín mươi năm để cứu độ thuyền bè qua cơn sóng dữ.
IHạnh Nguyện Phổ Hiền Trên Đỉnh Nga Mi Và Từ Tâm Di Lặc Trấn Sóng Tam Giang
Quần thể di sản Nga Mi và Lạc Sơn thuộc truyền thống Phật giáo Bắc truyền, tôn thờ hai vị tôn tượng lớn kết nối chặt chẽ với nhau cả về mặt giáo lý lẫn cảnh quan địa lý. Toàn bộ hơn ba mươi ngôi tự viện rải dọc năm mươi cây số đường núi Nga Mi từ chân núi lên tới Kim Đỉnh là đạo tràng chuyên biệt của Đại Hạnh Phổ Hiền Bồ Tát (Samantabhadra), vị đại Bồ Tát cưỡi voi trắng sáu ngà tượng trưng cho Lục độ ba la mật (bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tiến, thiền định, trí tuệ) và sức thực hành bền bỉ đi vào cõi đời uế trược mà tâm vẫn thanh tịnh như sen trắng. Trong khi đó, pho đại tượng tạc vào vách núi Lăng Vân ở ngã ba sông Lạc Sơn là tôn tượng Đức Đương Lai Hạ Sinh Di Lặc Tôn Phật (Maitreya), vị Phật tương lai biểu trưng cho lòng từ bi vô lượng và niềm hy vọng an lạc giữa nhân gian.
Tên gọi Nga Mi xuất hiện từ thời Hán do hai sườn núi uốn cong mềm mại đối diện nhau thanh tú như đôi mày ngài của người đẹp (còn trong kinh sách Phật giáo gọi núi là Đại Quang Minh Sơn, tức ngọn núi Ánh Sáng Lớn). Sở dĩ có danh xưng Đại Quang Minh là vì trên vách đá Kim Đỉnh ở độ cao hơn ba nghìn mét thường xuyên xuất hiện hiện tượng quang học tự nhiên gọi là Phật Quang (hay Bảo Quang): khi người hành hương đứng trên đỉnh núi quay lưng về phía mặt trời chiếu xiên xuống biển mây dày đặc bên dưới, các giọt sương mù khúc xạ ánh sáng tạo thành một vòng hào quang bảy sắc cầu vồng tròn rực rỡ bao quanh chính bóng người đứng trên mây.
Nếu Ngũ Đài Sơn đại diện cho chữ Trí của Bồ Tát Văn Thù, thì Nga Mi Sơn đại diện cho chữ Hạnh (hành động thực tiễn rốt ráo) của Bồ Tát Phổ Hiền. Phẩm cuối cùng của bộ Kinh Hoa Nghiêm mang tên Nhập Pháp Giới Phẩm và Phổ Hiền Hạnh Nguyện Phẩm đúc kết trọn vẹn con đường Bồ Tát đạo thành Mười lời nguyện lớn (Thập Đại Nguyện Vương): từ lễ kính chư Phật, xưng tán Như Lai, quảng tu cúng dường, sám hối nghiệp chướng cho tới hằng thuận chúng sinh và phổ giai hồi hướng. Tinh thần hằng thuận chúng sinh ấy được thể hiện sống động thành hành động cụ thể ngay tại Lạc Sơn năm 713 SCN: thấy dòng nước xoáy ngã ba sông hàng năm nhấn chìm vô số thuyền buôn và sinh mạng dân chài, vị thiền sư Hải Thông đã không ngồi yên tụng kinh trên núi mà dấn thân đi khắp vùng Giang Hoài suốt hai mươi năm quyên góp tài lực để xẻ núi tạc tượng Phật Di Lặc. Hàng vạn khối đá sa thạch đục từ vách núi rơi xuống lấp bớt vực xoáy lòng sông đã trực tiếp làm giảm sức hung hãn của dòng chảy, biến tâm nguyện từ bi thành công trình trị thủy cứu người hiện hữu.
Theo tấm bia đá gốc đời Đường Gia Châu Lăng Vân Tự Đại Di Lặc Thạch Tượng Ký do chính Tiết độ sứ Tây Xuyên Vi Cao soạn văn và dựng năm Trinh Nguyên thứ mười chín (803 SCN, hiện vẫn còn lưu trên vách đá bên phải Đại Phật), công trình Đại Phật Lạc Sơn được khởi đục vào năm Khai Nguyên nguyên niên đời Đường Huyền Tông (713 SCN) bởi hòa thượng Hải Thông người Quý Châu. Sử biên niên và truyền tích địa phương ghi lại câu chuyện bi tráng: khi công trình mới khởi sự, một viên quan quận tham lam tìm tới đòi chia phần tiền quyên góp của thập phương bằng không sẽ cho đình chỉ việc đục tượng. Thiền sư Hải Thông khẳng khái đáp rằng mắt tự có thể móc ra chứ tiền Phật của tín thí quyết không thể đụng tới, rồi tự khoét đôi mắt đặt lên mâm khiến viên quan kinh hãi bỏ chạy, giữ trọn ngân quỹ mở đầu đại tượng. Sau khi ngài Hải Thông viên tịch lúc tượng mới tạc xong phần đầu và vai, hai vị Tiết độ sứ kế nhiệm là Chương Cừu Kiềm Quỳnh (năm 739) và Vi Cao (từ năm 788 tới 803) đã trích bổng lộc nhà nước tiếp tục thi công cho tới khi hoàn mãn trọn vẹn vào năm 803.
Có hai điều hiểu lầm rất phổ biến của du khách đối với Nga Mi và Đại Phật Lạc Sơn. Thứ nhất, do ảnh hưởng sâu rộng của tiểu thuyết võ hiệp hiện đại (như bộ Ỷ Thiên Đồ Long Ký của nhà văn Kim Dung hư cấu phái Nga Mi toàn các nữ hiệp xuất gia do Quách Tương sáng lập), nhiều người tưởng các chùa trên núi Nga Mi xưa nay chỉ dành cho ni giới. Thực tế lịch sử suốt mười sáu thế kỷ qua, đại đa số các tổ đình lớn trên Nga Mi (như Vạn Niên Tự, Báo Quốc Tự, Hoa Tạng Tự) đều do chư tăng nam giới trụ trì (bên cạnh một số ni viện như Phục Hổ Tự hiện nay), và võ thuật Nga Mi cổ truyền thực chất bắt nguồn từ các bài khí công đạo dẫn của tăng nhân thời Tống, Minh như thiền sư Bạch Vân. Thứ hai, nhìn pho Đại Phật Lạc Sơn uy nghiêm không có bụng tròn miệng cười ha hả, nhiều người không nhận ra đây là Phật Di Lặc. Bởi tượng được tạc vào thế kỷ thứ 8 theo đúng nguyên mẫu kinh điển Ấn Độ (Đức Di Lặc ngồi buông hai chân trên ngai cao gọi là thế ỷ tọa), sớm hơn hai trăm năm trước khi hình tượng Bố Đại Hòa Thượng bụng phệ cười tươi thời Ngũ Đại thập niên 900 trở thành mẫu tượng Di Lặc dân gian.
IITừ Chùa Cổ Đông Tấn, Chín Mươi Năm Tạc Đại Phật Tới Di Sản Hỗn Hợp UNESCO
Lịch sử Phật giáo vùng Gia Châu (tên cổ của Lạc Sơn) khởi nguồn từ sự chuyển hóa tự nhiên giữa truyền thống ẩn tu Đạo giáo bản địa trên núi Nga Mi sang đại đạo tràng Phật giáo từ thời Đông Tấn thế kỷ thứ 4, rồi vươn tới đỉnh cao kỹ nghệ đục đá và đúc đồng dưới các triều Đường, Tống, Minh.
- Thế kỷ 4 SCNLập Phổ Hiền Tự thời Đông Tấn, khai mở đạo tràng Nga MiSau những am thất sơ khởi thời Hán, vào thời Đông Tấn (thế kỷ 4), thiền sư Huệ Trì (em ruột đại sư Huệ Viễn núi Lô Sơn) vào đất Thục dựng Phổ Hiền Tự (tiền thân Vạn Niên Tự ngày nay), xác lập Nga Mi là đạo tràng Bồ Tát Phổ Hiền.
- 713 tới 803Chín mươi năm ba thế hệ đục hoàn thành Đại Phật Lạc SơnThiền sư Hải Thông khởi đục vách núi Lăng Vân năm 713, Chương Cừu Kiềm Quỳnh nối việc tạc tới đầu gối năm 739 và Tiết độ sứ Vi Cao hoàn tất toàn bộ pho tượng Di Lặc cao 71 mét kèm lầu gỗ Đại Tượng Các 13 tầng vào năm 803.
- 980Tống Thái Tông sai đúc tượng đồng Phổ Hiền nặng 62 tấnNăm Thái Bình Hưng Quốc thứ 5 thời Bắc Tống (980), triều đình sai đúc tại Thành Đô pho tượng đồng Phổ Hiền Bồ Tát cưỡi voi trắng sáu ngà cao 7,35 mét, nặng khoảng 62 tấn để rước lên cung phụng tại Vạn Niên Tự.
- Cuối thế kỷ 14Lầu gỗ 13 tầng che Đại Phật Lạc Sơn bị thiêu hủy cuối đời NguyênTrải hơn năm trăm năm che mưa nắng cho Đại Phật, tòa lầu gỗ khổng lồ Đại Tượng Các (Thiên Ninh Các) bị hủy hoại trong binh hỏa cuối thời Nguyên, để lộ pho tượng đá hoàn toàn ra ngoài trời nhưng vẫn còn nguyên các lỗ mộng chữ nhật trên vách đá.
- 1600 tới 1615Dựng Vô Lượng Điện gạch vòm Vạn Niên Tự và lập Báo Quốc Tự thời MinhNăm Vạn Lịch thứ 28 (1600), đại sư Diệu Phong Phúc Đăng xây tòa điện gạch cuốn vòm không xà che bảo tượng đồng Phổ Hiền tại Vạn Niên Tự. Năm 1615, chùa Báo Quốc được dựng dưới chân núi làm cửa ngõ toàn sơn.
- 1962 và 1996Đại tu bổ khảo cổ hiện đại và ghi danh Di sản Thế giới Hỗn hợp UNESCONăm 1962, nhà nước tiến hành đợt tu bổ khoa học toàn diện, kiểm đếm 1.051 búi tóc đá và khơi thông rãnh thoát nước ngầm cho Đại Phật. Tháng 12 năm 1996, UNESCO ghi danh Núi Nga Mi và Đại Phật Lạc Sơn là Di sản Thế giới Hỗn hợp (hồ sơ số 779).
- 2006Khánh thành bảo tượng đồng Thập Phương Phổ Hiền cao 48 mét trên Kim ĐỉnhTháng 6 năm 2006, pho tượng đồng mạ vàng Thập Phương Phổ Hiền cao 48 mét (nặng 660 tấn) cùng quần thể Hoa Tạng Tự phục dựng hoàn tất trên Kim Đỉnh cao 3.077 mét, trở thành tâm điểm chiêm bái trên đỉnh mây.
Về con số 1.051 hay 1.021 búi tóc của Đại Phật Lạc Sơn. Trong nhiều sách du lịch cũ và tài liệu phổ thông xuất bản trước năm 2000, số lượng búi tóc xoắn ốc (nhục kế loa phát) trên đỉnh đầu Đại Phật Lạc Sơn thường được chép là 1.021 búi. Tuy nhiên, theo báo cáo đo đạc khảo cổ chi tiết trong các đợt trùng tu bảo dưỡng năm 1962 và năm 2001 của Ban Quản lý Khu di sản Đại Phật Lạc Sơn (được UNESCO dẫn lại), tổng số búi tóc được ghép từ các khối đá đẽo rời gắn khít vào đỉnh đầu tượng thực tế là 1.051 búi (xếp thành 18 tầng vòng tròn đồng tâm).
Về sự phân biệt độ cao đỉnh Vạn Phật Đỉnh và Kim Đỉnh trên núi Nga Mi. Nhiều du khách khi lên tới Kim Đỉnh thường nghĩ mình đang đứng ở điểm cao nhất của dãy Nga Mi. Thực tế, Kim Đỉnh (nơi đặt Hoa Tạng Tự và tượng Thập Phương Phổ Hiền) có độ cao 3.077 mét (một số bia cũ ghi 3.079 mét), còn đỉnh cao nhất toàn dãy núi nằm cách đó chừng hai cây số về phía nam là Vạn Phật Đỉnh đạt độ cao 3.099 mét so với mực nước biển.
IIIMạng Lưới Thoát Nước Ngầm Trong Thân Đá 71 Mét Và Những Ngôi Cổ Tự Trên Mây
Giá trị kiệt xuất của Đại Phật Lạc Sơn nằm ở sự kết hợp giữa quy mô tạc nguyên núi (cổ nhân có câu Sơn thị nhất tôn Phật, Phật thị nhất tòa sơn, nghĩa là núi chính là một vị Phật, Phật chính là một ngọn núi) với kỹ thuật thủy lực học và vật liệu học tinh vi thời Đường. Vì đá sa thạch đỏ kỷ Phấn Trắng vùng Tứ Xuyên khá mềm và xốp dưới lượng mưa ẩm lớn quanh năm, các nghệ nhân thế kỷ 8 không tạc đôi tai dài 7 mét bằng đá dễ gãy mà chạm bằng khung gỗ nam mộc trát vữa gai gắn mộng vào đầu đá, đồng thời khoét một hệ thống rãnh thoát nước và hang thông gió ngầm ẩn kín bên trong 18 tầng búi tóc, cổ áo, nếp y ca sa trước ngực và một hành lang rỗng sau lưng tượng để nước mưa thoát nhanh mà không làm thấm mục lòng đá.
Bên phía núi Nga Mi, chênh lệch độ cao hơn 2.500 mét từ chân đồng bằng (khoảng 500 mét) lên đỉnh núi (3.099 mét) tạo nên năm đới thực vật thẳng đứng hiếm có trên thế giới, ôm ấp các ngôi tự viện cổ xây dựng nương theo triền dốc bằng gỗ xuyên đấu đặc trưng vùng Xuyên Tây, mái lợp ngói đồng hoặc ngói gang đúc để chịu được sức nặng của băng tuyết mùa đông trên độ cao ba nghìn mét.
Pho tượng Phật Di Lặc ngồi thế ỷ tọa cao 71 mét tạc thẳng vào vách Thê Loan Phong núi Lăng Vân: đầu cao 14,7 mét rộng 10 mét có 1.051 búi tóc đá, tai dài 7 mét, vai rộng 24 mét (tính phủ bì hai vách 28 mét), ngón tay giữa dài 8,3 mét và mỗi mu bàn chân rộng 8,5 mét đủ chỗ cho hơn một trăm người cùng ngồi. Đục sát vách đá bên phải tượng là lối cầu thang hẹp Cửu Khúc Đạo chín khúc ngoặt dẫn từ đỉnh đầu xuống tận chân tượng bên mép nước.
Bí quyết giúp tượng sa thạch đỏ đứng vững qua mười hai thế kỷ mưa nắng vùng bồn địa Tứ Xuyên. Giữa các tầng búi tóc số 4, số 9 và số 18 đều có rãnh đá dẫn nước mưa chảy ngầm ra sau tai rồi thoát xuống hai ống rãnh giấu kín trong nếp gấp cổ áo và vạt áo hai bên cánh tay, kết hợp với hang rỗng thông gió đục sau lưng tượng để ngăn nước ngầm từ lõi núi thấm ra mặt trước.
Đỉnh hành hương linh thiêng nhất trên mây mù Nga Mi. Giữa quảng trường đá hoa cương trên vách Xả Thân Nhai sừng sững pho tượng đồng mạ vàng Thập Phương Phổ Hiền cao 48 mét (tượng trưng 48 nguyện độ sinh, mười đầu nhìn mười phương tượng trưng Thập đại nguyện vương, cưỡi bốn thớt voi trắng sáu ngà ngự trên đài sen), phía sau là Kim Điện mạ vàng và Đồng Điện của Hoa Tạng Tự.
Ngôi cổ tự lâu đời bậc nhất ở lưng chừng núi Nga Mi (cao độ 1.020 mét). Giữa chùa là tòa Vô Lượng Điện hình vuông mái vòm bán cầu xây hoàn toàn bằng gạch không dùng một thanh gỗ nào vào năm 1600 bởi đại sư Diệu Phong, che chở bên trong pho tượng quốc bảo bằng đồng đúc năm 980 thời Bắc Tống thể hiện Bồ Tát Phổ Hiền đội vương miện vàng ngồi trên lưng voi trắng sáu ngà đứng trên bốn đóa sen đồng, cao 7,35 mét và nặng 62 tấn.
Báo Quốc Tự (dựng năm 1615 thời Minh Vạn Lịch, vua Khang Hy ngự ban biển hiệu năm 1703) là ngôi chùa mở đầu tuyến hành hương, lưu giữ tháp đồng Hoa Nghiêm 14 tầng cao 7 mét đời Minh khắc hơn 4.700 tượng Phật nhỏ và tượng Phật bằng sứ Cảnh Đức Trấn năm 1415. Sâu hơn trong rừng tùng bách rậm rạp là Phục Hổ Tự (nay là ni viện lớn nhất Nga Mi) với kiến trúc mái chùa không bao giờ đọng lá rụng nhờ luồng gió xoáy tự nhiên trong hẻm núi.
Tọa lạc trên mũi đá hẹp hình đầu trâu ở trung tâm dãy Nga Mi, nơi hai dòng suối Hắc Thủy (nước sẫm chảy từ Cửu Lão Động) và Bạch Thủy (nước trong vắt chảy từ đỉnh núi) cùng xối qua dưới hai nhịp cầu đá cổ tạo thành bản nhạc nước đập vào hòn Ngưu Tâm Thạch suốt ngày đêm.
| Hạng mục | Thông số và dữ kiện | Nguồn kiểm chứng |
|---|---|---|
| Đại Phật Lạc Sơn | Cao 71 m, đầu cao 14,7 m (1.051 búi tóc), tai dài 7 m, vai rộng 24 m (tạc 713 tới 803) | Hồ sơ UNESCO số 779, Văn bia Vi Cao năm 803 |
| Đỉnh cao nhất núi Nga Mi | Vạn Phật Đỉnh cao 3.099 m, Kim Đỉnh (Hoa Tạng Tự) cao 3.077 m | UNESCO Dossier No. 779, Encyclopædia Britannica |
| Tượng đồng Vạn Niên Tự | Phổ Hiền cưỡi voi trắng đúc năm 980 (Bắc Tống), cao 7,35 m, nặng khoảng 62 tấn | UNESCO Dossier No. 779, China Culture |
| Tượng đồng trên Kim Đỉnh | Thập Phương Phổ Hiền bằng đồng mạ vàng khánh thành năm 2006, cao 48 m, nặng 660 tấn | Ban Quản lý Khu thắng cảnh Nga Mi Sơn (ems517.com) |
| Đa dạng sinh học tự nhiên | Hơn 3.200 loài thực vật bậc cao và hơn 2.300 loài động vật (tiêu chí thiên nhiên x) | Hồ sơ Di sản Hỗn hợp UNESCO số 779 |
IVThế Đất Và Hướng
Phật giáo nhấn mạnh sức mạnh chuyển hóa tâm thức và công hạnh lợi tha chứ không lấy địa lý phong thủy làm cứu cánh. Tuy vậy, việc thiền sư Hải Thông chọn đúng mũi đá Thê Loan Phong nơi ba con sông va đập để tạc tượng và việc đặt hướng nhìn của Đại Phật thẳng về đỉnh Nga Mi cách đó ba mươi lăm cây số lại tạo nên một trục tương hỗ sơn thủy kỳ vĩ bậc nhất Tây Nam Trung Quốc. Phần dưới đây là góc nhìn đối chiếu theo phép hình thế cổ truyền của thư viện.
Xét trên đại cuộc thủy pháp tại tọa độ 29,54694 độ vĩ bắc, 103,76925 độ kinh đông, thành phố Lạc Sơn nằm đúng nơi ba đại giang từ cao nguyên Thanh Tạng đổ xuống gặp nhau: sông Mân Giang chảy dọc từ bắc xuống nam, trong khi sông Đại Độ Hà hợp cùng sông Thanh Y Giang lao thẳng từ hướng tây sang hướng đông đâm trực diện vào vách đá núi Lăng Vân trước khi ngoặt gấp xuống phương nam. Trong phép xem thủy khẩu cổ truyền, dòng nước lớn lao thẳng vào vách núi gọi là thế thủy trực xung (sinh ra xoáy nước dữ nhấn chìm thuyền bè). Việc ngài Hải Thông phát nguyện đục vách núi Thê Loan Phong tạc đại tượng Phật Di Lặc cao 71 mét ngự ngay điểm giao hội chính là phép dĩ sơn trấn thủy, dĩ Phật hóa sát: dùng khối thân tượng vững như bàn thạch để trấn áp thủy khẩu hung hãn, biến nơi giao tranh của ba dòng nước dữ thành vùng tụ thủy bình hòa.
Xét về sơn hướng và hình thế liên sơn, Đại Phật Lạc Sơn được tạc theo thế tọa Đông hướng Tây (lưng tựa vào chín ngọn núi Lăng Vân ở phía đông làm hậu chẩm, mặt quay thẳng về chính tây). Thú vị hơn, vào năm 1989 người ta còn phát hiện khi nhìn từ bờ sông đối diện, ba ngọn núi Ô Vưu, Lăng Vân và Quy Thành nối liền nhau tạo thành hình dáng tự nhiên của một pho Phật Khổng Lồ Nằm Ngửa dài tới 4.000 mét nổi trên mặt sông, mà Đại Phật Lạc Sơn 71 mét lại tọa lạc đúng ngay vị trí trái tim (tâm huyệt) của pho Phật núi tự nhiên ấy (gọi là Phật trung hữu Phật). Từ huyệt tim ấy nhìn thẳng theo đường chim bay 35 cây số về chính tây, ánh mắt Đức Phật Di Lặc hướng trọn về đỉnh Núi Nga Mi sừng sững như ngọn triều sơn trên mây. Ngược lại, trên Kim Đỉnh của núi Nga Mi (mạch núi vươn cao đột ngột chặn gió tây cao nguyên để che chở cho đồng bằng Thành Đô màu mỡ), các tòa chính điện cổ lại mở hướng nhìn về phương đông đón mặt trời mọc trên biển mây và hướng về phía Đại Phật Lạc Sơn, khép kín mối giao cảm Đông Tây giữa vị Phật Vị Lai và vị Bồ Tát Đại Hạnh.
VLễ Vía Phổ Hiền, Xuân Lễ Di Lặc Và Mười Nguyện Lớn Trong Đời Sống Phật Tử Việt Nam
Là hai trung tâm tín ngưỡng đang sống động với đông đảo tăng ni tu học tại Báo Quốc Tự, Vạn Niên Tự, Phục Hổ Tự, Hoa Tạng Tự (Kim Đỉnh) và Lăng Vân Tự (nằm ngay trên đỉnh đầu bên phải Đại Phật Lạc Sơn), các kỳ đại lễ tại Nga Mi và Lạc Sơn được cử hành trọng thể quanh năm theo âm lịch cổ truyền.
| Thời điểm | Theo lịch nào | Tên đại lễ | Ý nghĩa và nghi thức tại Nga Mi và Lạc Sơn |
|---|---|---|---|
| Mùng 1 tháng Giêng (Tết Nguyên Đán) | Âm lịch (lịch Phật giáo Bắc truyền) | Đại lễ vía Đức Đương Lai Hạ Sinh Di Lặc Tôn Phật | Ngày đầu năm mới là ngày vía Đức Phật Di Lặc. Hàng chục vạn người dân đất Thục và khách thập phương tới Lăng Vân Tự và đi dọc cầu thang Cửu Khúc xuống dưới chân Đại Phật Lạc Sơn cầu năm mới hoan hỷ, thuận buồm xuôi gió. |
| Ngày 21 tháng Hai | Âm lịch | Đại lễ vía Đại Hạnh Phổ Hiền Bồ Tát đản sinh | Kỳ pháp hội lớn nhất trong năm trên núi Nga Mi. Tại Vạn Niên Tự và quảng trường Kim Đỉnh diễn ra đại lễ cung tụng Phổ Hiền Hạnh Nguyện Phẩm, lễ thắp vạn ngọn đèn cầu nguyện và rước hoa đăng trong biển mây. |
| Mùng 8 tháng Tư | Âm lịch | Đại lễ Phật Đản (Lễ Tắm Phật và mùa đỗ quyên nở trên Nga Mi) | Chư tăng các tự viện cử hành lễ Mộc dục Tắm Phật đúng vào mùa gần ba mươi loài hoa đỗ quyên cổ thụ nở rộ khắp các sườn núi từ Lôi Động Bình lên Kim Đỉnh. |
| Ngày 21 tháng Mười | Âm lịch | Lễ vía Bồ Tát Phổ Hiền xuất gia | Các chùa trên núi tổ chức tuần lễ tụng Kinh Hoa Nghiêm và pháp hội Phổ Phật giữa mùa sương tuyết đầu đông thanh tịnh trên đỉnh cao ba nghìn mét. |
Sự gắn bó mật thiết trong nghi lễ và bước chân hành hương của Phật tử Việt Nam. Đối với người con Phật tại Việt Nam, dù chưa từng đặt chân tới đất Thục thì tinh thần của núi Nga Mi vẫn vang lên hàng ngày trong tiếng chuông mõ quê nhà: bài kệ Mười nguyện lớn của Bồ Tát Phổ Hiền (Nhất giả lễ kính chư Phật, nhị giả xưng tán Như Lai, tam giả quảng tu cúng dường, tứ giả sám hối nghiệp chướng...) chính là bản văn phát nguyện cốt tủy được tụng đọc thường xuyên nhất trong các khóa lễ Tịnh Độ, lễ sám hối và đàn tràng cầu an, cầu siêu khắp ba miền. Trong nghệ thuật tạc tượng cổ Việt Nam ở Chùa Bút Tháp hay Chùa Vĩnh Nghiêm, pho tượng Bồ Tát Phổ Hiền ngự trên lưng voi trắng sáu ngà bao giờ cũng hiện diện trang nghiêm bên phải tòa Tam Bảo. Nhờ khoảng cách địa lý gần Việt Nam và có các chuyến bay thẳng chỉ hơn hai giờ đồng hồ từ Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh tới Thành Đô, tuyến hành hương chiêm bái Đại Phật Lạc Sơn kết hợp lên Kim Đỉnh Nga Mi đảnh lễ Thập Phương Phổ Hiền vào mùa xuân (dịp vía 21 tháng Hai âm lịch) và mùa thu đã trở thành một trong những cung đường hành hương quốc tế gần gũi và đông đảo bậc nhất của tăng ni, Phật tử Việt Nam.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Núi Lingyun (Lăng Vân) quận Shizhong và núi Emei (Nga Mi) thành phố Emeishan, thành phố Leshan (Lạc Sơn), tỉnh Tứ Xuyên (四川省乐山市市中区凌云路2435号乐山大佛及峨眉山市名山南路峨眉山)
- Đường tới
- Cả hai khu vực đều kết nối thuận tiện bằng tàu cao tốc Thành Đô, Miên Dương, Lạc Sơn (tuyến Chengmianle): từ ga Thành Đô Đông hoặc sân bay Quốc tế Thiên Phủ và Song Lưu đi tàu cao tốc chỉ mất khoảng 50 phút tới ga Lạc Sơn (Leshan Station, từ đây đi xe buýt K1 tới Đại Phật Lạc Sơn) và đi tiếp thêm 15 phút tàu cao tốc là tới ngay ga Nga Mi Sơn (Emeishan Station) dưới chân chùa Báo Quốc.
- Toạ độ
- 29.54694, 103.76925
Cầu thang đá Cửu Khúc Đạo đi từ đỉnh đầu xuống chân Đại Phật Lạc Sơn được đục sát vách núi dựng đứng trên mặt sông và bề ngang có đoạn chỉ vừa hai người tránh nhau, quý vị cần bám chắc lan can đá, không dừng lại chen lấn chụp ảnh giữa dốc thang (hoặc có thể chọn đi thuyền trên ngã ba sông để chiêm ngưỡng toàn cảnh chính diện Đại Phật cùng hình núi Phật nằm mà không phải leo bậc dốc). Khi lên Kim Đỉnh núi Nga Mi ở độ cao 3.077 mét, không khí loãng và nhiệt độ thấp hơn chân núi khoảng 15 độ C, người lớn tuổi nên bước đi chậm rãi và chú ý không cầm túi ni lông đựng thức ăn trên tay dọc đường rừng vì đàn khỉ đuôi ngắn hoang dã bản địa Nga Mi rất dạn người.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Núi Nga Mi và Đại Phật Lạc Sơn, Tứ Xuyên
Contribute photos, information or video for Mount Emei and Leshan Giant BuddhaThầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Everyone is welcome to enrich this page: a photo you took, a detail the page misses, a short video. Every contribution is read and answered.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên. No community contribution yet. You could be the first.
?Hỏi Đáp Nhanh
Đại Phật Lạc Sơn thờ vị Phật nào, cao bao nhiêu mét và mất bao lâu để tạc xong?
Đại Phật Lạc Sơn là tôn tượng Đức Phật Di Lặc (Vị Lai Phật) ngồi buông hai chân theo thế ỷ tọa cổ điển nhà Đường, tổng chiều cao 71 mét, là pho tượng Phật bằng đá cổ đại tiền hiện đại cao nhất thế giới. Công trình do thiền sư Hải Thông khởi đục năm 713 SCN và hoàn thành năm 803 SCN dưới thời Tiết độ sứ Vi Cao, mất tổng cộng 90 năm ròng rã.
Vì sao thiền sư Hải Thông lại phát nguyện tạc Đại Phật ngay ngã ba sông Lạc Sơn?
Tại chân núi Lăng Vân ở Lạc Sơn, ba con sông lớn là Mân Giang, Thanh Y Giang và Đại Độ Hà lao vào nhau tạo nên vùng nước xoáy hung dữ làm đắm rất nhiều thuyền bè qua lại mỗi mùa lũ. Thiền sư Hải Thông phát nguyện tạc tượng Phật Di Lặc vừa để dùng từ lực gia hộ dân chài, vừa để hàng vạn khối đá đục từ vách núi rơi xuống lấp bớt vực sâu và làm êm dòng nước xoáy.
Làm thế nào Đại Phật Lạc Sơn bằng đá sa thạch đỏ không bị mưa ẩm làm xói mòn suốt hơn 1.200 năm?
Các nghệ nhân nhà Đường đã thiết kế một hệ thống thoát nước và chống thấm ngầm cực kỳ khoa học ẩn ngay trên thân tượng: giữa 1.051 búi tóc đá (theo kiểm kê khảo cổ hiện đại), sau hai vành tai gỗ trát vữa, trong nếp gấp cổ áo, vạt áo trước ngực và hốc thông gió sau lưng đều có các rãnh ngầm dẫn nước mưa thoát nhanh sang hai bên vách núi, giữ cho bề mặt đá sa thạch luôn khô ráo.
Núi Nga Mi là đạo tràng của vị Bồ Tát nào và có những bảo vật cổ nào nổi bật?
Núi Nga Mi (đỉnh cao nhất Vạn Phật Đỉnh 3.099 mét, Kim Đỉnh 3.077 mét) là một trong Tứ đại danh sơn Phật giáo Trung Hoa, đạo tràng ứng hóa của Đại Hạnh Phổ Hiền Bồ Tát. Bảo vật cổ quý giá nhất trên núi là pho tượng đồng Bồ Tát Phổ Hiền cưỡi voi trắng sáu ngà cao 7,35 mét, nặng 62 tấn đúc từ năm 980 thời Bắc Tống, đặt trong tòa Vô Lượng Điện xây gạch vòm không xà năm 1600 tại Vạn Niên Tự.
Vì sao Núi Nga Mi và Đại Phật Lạc Sơn được công nhận là Di sản Thế giới Hỗn hợp?
Khi được UNESCO ghi danh năm 1996 (hồ sơ số 779), khu di tích đạt đồng thời cả tiêu chí văn hóa (iv, vi) nhờ lịch sử đạo tràng Phật giáo hơn 1.600 năm cùng kiệt tác điêu khắc Đại Phật 71 mét, lẫn tiêu chí thiên nhiên (x) nhờ địa hình núi Nga Mi chênh cao hơn 2.500 mét bảo tồn nguyên vẹn năm đới rừng cận nhiệt đới tới á cao sơn với hơn 3.200 loài thực vật và 2.300 loài động vật quý hiếm.