Men theo con đường đèo uốn lượn xuyên qua mây mù phía nam bờ sông Trường Giang thuộc huyện Thanh Dương, tỉnh An Huy, người hành hương bất ngờ bước vào một thung lũng lòng chảo phẳng lặng ở độ cao hơn sáu trăm mét mang tên Cửu Hoa Nhai, được bao bọc bốn bề bởi những đỉnh núi đá hoa cương vươn thẳng lên trời như những cánh sen khép mở. Ngay tại trung tâm bồn địa ấy, đối diện hồ nước hình vầng trăng khuyết phẳng lặng in bóng rặng thông già, một ngôi già lam cổ kính tường trắng ngói xám có bậc đá rêu phong tựa lưng vững chãi vào chân núi Phù Dung.
Đó là Núi Cửu Hoa Sơn (Jiuhua Shan, 九華山) và ngôi tổ đình khai sơn Chùa Hóa Thành (Hóa Thành Tự, 化成寺), tọa lạc tại thành phố Trì Châu, tỉnh An Huy. Trong Tứ đại danh sơn của Phật giáo Trung Hoa, Cửu Hoa Sơn được tôn xưng là Liên Hoa Phật Quốc (Cõi Phật Hoa Sen) và là đạo tràng ứng hóa của Đại Nguyện Địa Tạng Vương Bồ Tát, nơi vương tử nước Tân La là ngài Kim Kiều Giác từng khổ tu bảy mươi lăm năm và lưu lại kim thân bất hoại từ cuối thế kỷ thứ tám.
IĐại Nguyện Cứu Khổ Của Địa Tạng Vương Bồ Tát Và Hóa Thân Kim Kiều Giác Xứ Tân La
Dãy núi Cửu Hoa trải rộng hơn 120 kilômét vuông với chín mươi chín đỉnh núi lớn nhỏ, trong đó đỉnh cao nhất là Thập Vương Phong (cao 1.342 mét). Vào thời Hán núi có tên là Lăng Dương Sơn, sang thời Nam Bắc triều gọi là Cửu Tử Sơn (vì có chín ngọn núi chính quây quần như chín người con). Vào niên hiệu Thiên Bảo thời Đường (khoảng năm 749 tới 754), đại thi hào Lý Bạch trong chuyến du ngoạn sông Thu Phổ đã ngước nhìn chín ngọn núi vươn lên giữa biển mây đẹp hệt chín đóa hoa sen trổ ngọn, bèn cảm hứng viết hai câu thơ bất hủ: Diệu hữu phân nhị khí, Linh sơn khai cửu hoa (Mầu nhiệm phân tách hai khí âm dương, Núi thiêng bừng nở chín đóa hoa). Từ áng thơ ấy của Lý Bạch, tên gọi Cửu Hoa Sơn chính thức thay thế tên cũ và lưu truyền suốt hơn một nghìn hai trăm năm qua.
Trung tâm tín ngưỡng của toàn bộ Cửu Hoa Sơn và Chùa Hóa Thành hướng trọn về Địa Tạng Vương Bồ Tát (tiếng Phạn là Kṣitigarbha, chữ Địa nghĩa là dày chắc hàm tàng muôn vật như đất mẹ, chữ Tạng nghĩa là kho báu chứa đựng công đức vô lượng). Nếu Văn Thù biểu trưng cho Đại Trí, Phổ Hiền biểu trưng cho Đại Hạnh, Quán Thế Âm biểu trưng cho Đại Bi, thì Địa Tạng Vương Bồ Tát tiêu biểu cho Đại Nguyện cứu độ tận cùng mọi nẻo khổ đau.
Trong bộ Kinh Địa Tạng Bổn Nguyện do ngài Thực Xoa Nan Đà dịch sang chữ Hán thời Đường, trước khi nhập Niết Bàn tại cung trời Đao Lợi, Đức Phật Thích Ca Mâu Ni đã ân cần phó chúc tất cả chúng sinh đời sau chưa được giải thoát cho Bồ Tát Địa Tạng chăm nom cứu vớt, không để một ai phải đọa lạc vào chốn tối tăm vì một mảy thiện căn nhỏ bé chưa có người nâng đỡ. Lời thệ nguyện chấn động pháp giới của ngài được đúc kết thành mười sáu chữ vàng mà mọi Phật tử Bắc truyền đều thuộc nằm lòng: Địa ngục vị không, thệ bất thành Phật, chúng sinh độ tận, phương chứng Bồ Đề (Chừng nào địa ngục chưa trống không thì thề chưa thành Phật, chừng nào chúng sinh được độ hết mới chứng quả Bồ Đề).
Bản thân tên gọi Chùa Hóa Thành lại mang một tầng triết lý sâu sắc trích từ phẩm thứ bảy Hóa Thành Dụ (Ví dụ về tòa thành biến hiện) của bộ Kinh Pháp Hoa. Kinh kể rằng đoàn lữ khách băng qua sa mạc hiểm trở dài năm trăm do tuần để tìm tới chỗ châu báu, đi nửa đường đã kiệt sức muốn bỏ cuộc quay lui. Vị đạo sư dẫn đường thương xót bèn dùng phương tiện thiện xảo biến hiện ra một tòa thành trù phú ngay phía trước (gọi là Hóa Thành) cho đoàn người vào nghỉ ngơi lấy lại sức lực, khi họ đã hết mệt mỏi mới tuyên bố rằng chỗ châu báu thật sự (Bảo Sở, tức quả vị Phật) đã ở ngay rất gần. Đặt ngôi chùa trung tâm ở giữa lòng chảo Cửu Hoa Nhai mang tên Hóa Thành Tự chính là gửi gắm ý nghĩa đây là trạm dừng chân an ổn giữa biển khổ sinh tử để hành giả hồi phục tâm lực trên đường cầu giác ngộ.
Điều làm nên sức sống lịch sử đặc biệt của đạo tràng Cửu Hoa Sơn là sự giao thoa hy hữu giữa kinh văn Ấn Độ và cuộc đời có thật của một vị vương tử vương quốc Tân La (Silla trên bán đảo Triều Tiên cổ đại) tên là Kim Kiều Giác (696 tới 794 SCN). Theo bài văn Cửu Hoa Sơn Hóa Thành Tự Ký do văn sĩ Phí Quán Khanh viết năm Nguyên Hòa thứ 8 đời Đường (813 SCN, chỉ mười chín năm sau khi ngài viên tịch) và bộ Tống Cao Tăng Truyện của Tán Ninh, Kim Kiều Giác thuộc dòng dõi hoàng tộc họ Kim nước Tân La, tướng mạo khôi ngô nhưng sớm chán cảnh vinh hoa vương giả. Năm 24 tuổi, ngài cạo tóc xuất gia lấy pháp hiệu là Địa Tạng, chỉ dắt theo chú chó trắng trung thành tên là Thiện Thính (nguyên mẫu của linh thú Đề Thính dưới chân tượng Địa Tạng) một mình chèo thuyền vượt biển sang nhà Đường cầu pháp.
Sau khi vân du tham học, ngài tìm lên đỉnh núi vắng Cửu Tử ở Thanh Dương, ngồi thiền suốt ngày đêm trong hang đá Đông Nhai, lấy hạt kê rừng nấu lẫn với một thứ đất sét trắng mịn trên núi (bạch thiện thổ) làm lương thực qua ngày. Cảm phục trước đạo hạnh phi thường của vị sa môn ngoại quốc khi bắt gặp ngài tọa thiền bên chiếc nồi đất vỡ, các bậc kỳ lão địa phương như Gia Cát Tiết và trưởng giả Mẫn Công (Mẫn Nhượng Hòa) đã phát tâm cúng dường đất dựng chùa. Tương truyền khi Mẫn Công ngỏ ý hiến núi, ngài Kim Địa Tạng chỉ xin mảnh đất vừa đủ trải một tấm áo cà sa (nhất y chi địa), không ngờ khi ngài tung tấm y lên không trung, bóng áo che rợp trọn cả chín mươi chín ngọn Cửu Hoa. Mẫn Công hoan hỷ hiến trọn cả vùng núi, cho con trai xuất gia theo hầu thầy với pháp danh Đạo Minh, rồi chính ông cũng quy y làm đệ tử hộ pháp, tạo nên hình tượng bộ ba Địa Tạng Vương Bồ Tát cùng Đạo Minh hòa thượng bên trái và Mẫn Công trưởng giả bên phải trên khắp các bàn thờ Phật giáo Đông Á suốt hơn một nghìn năm nay.
Người hành hương tới Cửu Hoa Sơn cần phân biệt rõ vai trò của bốn quần thể trọng yếu trên núi để không nhầm lẫn. Thứ nhất, Chùa Hóa Thành nằm ngay đáy lòng chảo phố cổ Cửu Hoa Nhai là Khai Sơn Tổ Tự (ngôi chùa gốc nơi ngài Kim Kiều Giác trụ trì và hiện đồng thời là Bảo tàng Lịch sử Văn vật Cửu Hoa Sơn lưu giữ hơn hai nghìn bảo vật cổ). Thứ hai, nơi tôn trí trực tiếp kim thân bất hoại của ngài Kim Kiều Giác là Nhục Thân Bảo Điện (Nguyệt Thân Bảo Điện) nằm trên đỉnh đồi Thần Quang Lĩnh cách Chùa Hóa Thành khoảng 500 mét về phía tây nam, đi lên bằng 81 hoặc 99 bậc đá. Thứ ba, ngôi Bách Tuế Cung trên đỉnh Cắm Thiên Phong là nơi thờ nhục thân bất hoại của thiền sư Vô Hà thời Minh (người chích máu đầu lưỡi chép kinh Hoa Nghiêm). Còn pho đại tượng đồng Địa Tạng Bồ Tát lộ thiên cao 99 mét là công trình kiến trúc hiện đại hoàn thành năm 2012 tại Công viên Văn hóa Đại Nguyện dưới chân núi.
IITừ Thảo Am Bôi Độ Năm 401 Tới Tổ Đình Của Mười Bốn Pho Nhục Thân Bất Hoại
Trải qua mười sáu thế kỷ từ buổi sơ khai thời Đông Tấn, thịnh đạt rực rỡ thời Đường và Minh Thanh cho tới ngày nay, Chùa Hóa Thành luôn giữ vị thế trái tim lịch sử kết nối gần một trăm ngôi tự viện lớn nhỏ ẩn hiện giữa rừng tùng Cửu Hoa.
- 401 SCNTăng nhân Bôi Độ lập am Hóa Thành đầu tiênNăm Long An thứ 5 đời Tấn An Đế (401), vị thiền sư Ấn Độ danh tiếng Bôi Độ đặt chân tới vùng núi Lăng Dương dựng một thảo am nhỏ lấy tên là Hóa Thành, mở đầu dấu chân Phật giáo trên núi.
- Khoảng 719 tới 756Vương tử Tân La Kim Kiều Giác lên núi khổ tuNgài Kim Kiều Giác vượt biển từ vương quốc Tân La sang nhà Đường, dừng chân ẩn tu trong thạch thất trên núi Cửu Hoa, cảm hóa trưởng giả Mẫn Công cùng dân làng vùng Thanh Dương quy ngưỡng.
- 781Đường Đức Tông sắc ban biển ngạch Hóa Thành TựNăm Kiến Trung thứ 2 đời Đường (781), thứ sử Trì Châu là Trương Nham tâu lên triều đình xin dựng lại đại già lam trên nền am cổ để ngài Kim Địa Tạng hoằng pháp, được vua Đường Đức Tông ban ngạch cũ Hóa Thành Tự.
- 794Ngài Kim Địa Tạng viên tịch ở tuổi 99 và hiện tướng nhục thânNgày 30 tháng Bảy năm Trinh Nguyên thứ 10 (794), ngài Kim Kiều Giác gọi chúng đệ tử từ biệt rồi ngồi kiết già viên tịch trong khám đá ở tuổi 99. Ba năm sau mở khám nhập tháp, nhục thân vẫn tươi mềm không hoại, xương khớp khua vang như chuông xích vàng, được tôn là hóa thân Địa Tạng Bồ Tát.
- 1391 tới 1600Hoàng triều nhà Minh bảo trợ và ban Đại Tạng Kinh Vạn LịchMinh Thái Tổ Chu Nguyên Chương và các vua Tuyên Đức, Chính Thống, Vạn Lịch nhiều lần ban tiền lụa mở rộng Chùa Hóa Thành. Năm 1586 và 1599, Từ Thánh Hoàng thái hậu cùng vua Minh Thần Tông ban tặng trọn bộ Bắc Tạng Vạn Lịch gồm 6.777 quyển lưu tại Tàng Kinh Lâu.
- 1681 tới 1890Trùng tu thời Khang Hy và định hình diện mạo cuối thời Quang TựNăm Khang Hy thứ 20 (1681) chùa được tu bổ lớn, năm 1705 Khang Hy ngự thư bức hoành Cửu Hoa Thánh Cảnh. Sau biến động binh hỏa giữa thế kỷ 19, toàn bộ bốn lớp điện hiện hữu được dựng lại vững chãi dưới thời Quang Tự từ năm 1887 tới 1890.
- 1981 tới 2013Mở Bảo tàng Văn vật và công nhận Văn vật Trọng điểm Quốc giaNăm 1981 Chùa Hóa Thành được thiết lập làm Bảo tàng Văn vật Lịch sử Cửu Hoa Sơn song hành với không gian thờ tự, xếp hạng Chùa Trọng điểm Toàn quốc đợt 1 (1983) và công nhận Văn vật Trọng điểm Toàn quốc đợt 7 vào năm 2013.
Về truyền thống kim thân bất hoại (nhục thân Bồ Tát) độc nhất vô nhị trên Cửu Hoa Sơn. Bắt đầu từ sự kiện nhục thân ngài Kim Kiều Giác không phân hủy sau ba năm đặt trong hàm đá vào năm 797, núi Cửu Hoa đã hình thành một truyền thống tu chứng nghiêm mật kéo dài suốt từ thời Đường, Minh, Thanh cho tới tận thế kỷ 20 và đầu thế kỷ 21. Khí hậu mát lạnh quanh năm trên bồn địa đá hoa cương, nguồn nước suối khoáng tinh khiết, chế độ ăn thanh đạm bằng thảo dược rừng kết hợp công phu thiền định cắt giảm hoàn toàn năng lượng trước giờ xả báo thân của các bậc cao tăng đã giúp lưu giữ tới hơn mười bốn pho nhục thân bất hoại được ghi nhận trong lịch sử núi (như ngài Vô Hà thời Minh ở Bách Tuế Cung, thiền sư Đại Hưng, Từ Minh, Nhân Nghĩa sư thái thời hiện đại).
Về bộ Huyết Kinh Hoa Nghiêm 81 quyển lưu giữ tại Chùa Hóa Thành. Một trong những quốc bảo gây xúc động mạnh nhất đang trưng bày và bảo quản tại Chùa Hóa Thành là bộ Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm Kinh gồm 81 quyển với hơn bốn mươi vạn chữ viết tay màu đỏ ánh kim trên giấy tuyên thành. Từ năm Vạn Lịch thứ 26 (1598), thiền sư Hải Ngọc (pháp hiệu Vô Hà, 1513 tới 1623) ẩn tu trong động Trích Thủy trên đỉnh Cắm Thiên Phong đã phát nguyện cứ cách vài ngày lại trích máu từ đầu lưỡi hòa cùng bột vàng ròng giã mịn để chép kinh suốt hai mươi tám năm ròng rã cho tới khi hoàn mãn, viên tịch ở tuổi 110 trong tư thế ngồi thiền.
IIIBốn Lớp Điện Cổ Huy Châu, Trần Tảo Tỉnh Chạm Rồng Và Kho Báu Tàng Kinh Lâu
Chùa Hóa Thành tọa lạc ở trung tâm phố cổ Cửu Hoa Nhai với tổng diện tích xây dựng khoảng 3.500 mét vuông, bố cục theo kiểu tứ tiến viện lạc (bốn lớp sân khép kín nối tiếp nhau leo dần lên sườn đồi đá theo trục nam bắc): Linh Quan Điện (Sơn Môn), Thiên Vương Điện, Đại Hùng Bảo Điện và trên cùng là Tàng Kinh Lâu. Do nằm ở vùng cực nam tỉnh An Huy tiếp giáp văn hóa cổ Huy Châu, kiến trúc Chùa Hóa Thành kết hợp rất khéo giữa quy phạm điện đường Phật giáo Bắc truyền với kỹ thuật xây tường đầu ngựa chắn lửa màu trắng cao vút (mã đầu tường), ngói xám tiểu thanh ngoã và nghệ thuật chạm lộng gỗ, chạm gạch và chạm đá tinh vi bậc nhất vùng Giang Hoài.
Phía trước cổng chùa mở ra Quảng trường Hóa Thành lát đá hoa cương rộng rãi và Hồ Phóng Sinh hình bán nguyệt (Nguyệt Nha Trì), bên sườn đông có tháp chuông cổ treo quả chuông đồng Vạn Lịch cao hơn hai mét nặng vạn cân, mỗi sớm tinh sương ngân vang khắp thung lũng mây mù Cửu Hoa Nhai.
Đóng vai trò Sơn Môn của tổ đình, tòa điện giữ lại phần chân tảng cột đá, bậu cửa đá và thềm đá hoa cương từ thời Đường và thời Minh. Trên hệ xà hiên và con sơn gỗ dưới mái là hàng chục bức chạm lộng mô tả tích Phật, chim phượng ngậm hoa sen và sư tử vờn cầu bằng gỗ bạch quả, gỗ long não nét đục sâu sống động.
Tòa chính điện hiện hữu dựng lại hoàn chỉnh vào cuối thời Thanh Quang Tự (1887 tới 1890) trên nền điện thời Khang Hy, mái trùng diêm uy nghi. Ngay giữa trần chính điện phía trên tôn tượng Đức Phật Thích Ca Mâu Ni là kết cấu tảo tỉnh (giếng trời gỗ tròn giật cấp đồng tâm) chạm nổi đôi rồng cuộn mây tranh châu sơn son thếp vàng lộng lẫy, phía trước treo bức hoành phi Cửu Hoa Thánh Cảnh ngự bút của hoàng đế Khang Hy năm 1705 và bức Phần Dương Hóa Cảnh của hoàng đế Càn Long năm 1765.
Nằm trên bậc nền đá cao nhất ở hậu viện phía bắc, tòa lầu gỗ hai tầng mang kết cấu thời Minh là kho tàng cổ vật quý giá nhất của toàn sơn. Tại đây bảo quản 6.777 quyển Minh Vạn Lịch Bắc Tạng in khắc gỗ trên giấy bông bền chắc do hoàng thái hậu nhà Minh ban năm 1586 và 1599, hiện là một trong những bộ Đại Tạng Kinh thời Minh hoàn chỉnh hiếm hoi còn lưu giữ tại chùa núi Trung Quốc.
Trong không gian trưng bày văn vật của Chùa Hóa Thành lưu giữ hơn 2.000 hiện vật từ thời Đường tới thời Thanh: nổi bật nhất là quả ấn đồng mạ vàng khắc sáu chữ Địa Tạng Lợi Sinh Bảo Ấn nặng hơn bảy cân có niên đại Đường Trinh Nguyên năm 794, các bình gốm ngự ban thời Minh Tuyên Đức, di vật của ngài Kim Kiều Giác cùng những quyển gốc bộ Huyết Kinh Hoa Nghiêm viết bằng máu trộn bột vàng của thiền sư Vô Hà.
Ngay trước sân Chùa Hóa Thành là hồ nước hình vầng trăng lưỡi liềm ôm trọn mặt tiền tổ đình, có cầu đá vòm và đàn đá giữa hồ nơi đàn rùa và cá chép bơi lội dưới làn nước suối núi trong vắt. Vây quanh chùa là các ngõ đá cổ của Cửu Hoa Nhai nối thẳng lên Nhục Thân Bảo Điện trên đồi Thần Quang Lĩnh ở phía tây nam và Đề Thính Tháp ở phía đông.
| Hạng mục | Thông số và niên đại | Nguồn kiểm chứng |
|---|---|---|
| Vị trí và độ cao | Trung tâm bồn địa Cửu Hoa Nhai, cao khoảng 640 m (đỉnh Thập Vương Phong cao 1.342 m) | Ban Quản lý Khu phong cảnh Cửu Hoa Sơn (jiuhuashan.gov.cn) |
| Niên đại khai sơn | Thảo am năm 401 thời Đông Tấn, sắc lập Hóa Thành Tự năm 781 đời Đường Đức Tông | Cửu Hoa Sơn Hóa Thành Tự Ký (Phí Quán Khanh, 813 SCN) |
| Quy mô kiến trúc hiện hữu | Diện tích xây dựng khoảng 3.500 m2, bố cục 4 lớp điện trùng tu năm 1887 tới 1890 | Hồ sơ Văn vật Trọng điểm Toàn quốc đợt 7 (2013) |
| Kinh tạng quốc bảo | 6.777 quyển Đại Tạng Kinh Vạn Lịch (1586, 1599) và 81 quyển Huyết Kinh Hoa Nghiêm | Bảo tàng Văn vật Lịch sử Cửu Hoa Sơn, Encyclopædia Britannica |
| Nhục thân Kim Địa Tạng | Viên tịch ngày 30 tháng 7 âm lịch năm 794 ở tuổi 99 (thờ tại Nhục Thân Bảo Điện kế cận) | Tống Cao Tăng Truyện, Cửu Hoa Sơn Chí |
| Tọa độ vệ tinh | 30,4809 độ vĩ Bắc, 117,7973 độ kinh Đông | Wikidata (Q10901768), OpenStreetMap |
IVThế Đất Và Hướng
Trong kinh điển Phật giáo, Bồ Tát Địa Tạng thị hiện khắp cả sáu nẻo luân hồi không chừa chốn u ám hiểm trở nào, nên giá trị linh thiêng của Cửu Hoa Sơn trước hết nằm ở tâm đại bi cứu khổ và hạnh hiếu đạo chứ không lệ thuộc phép chọn đất cầu phúc thế gian. Dẫu vậy, ngay từ bài ký năm 813 đời Đường của Phí Quán Khanh và các bộ địa chí cổ An Huy đã ca tụng địa hình Cửu Hoa Nhai quanh Chùa Hóa Thành là một kỳ quan hình thế tự nhiên hiếm có trên núi cao: nhụy sen nằm giữa muôn cánh núi ôm vòng. Phần dưới đây đối chiếu thực địa của tổ đình theo phép xem hình thế cổ truyền của thư viện.
Xét trên đại cuộc sơn mạch Giang Nam tại tọa độ 30,4809 độ vĩ Bắc, 117,7973 độ kinh Đông, dãy Cửu Hoa là chi mạch hùng vĩ tách ra từ dãy Hoàng Sơn trườn về phía bờ nam sông Trường Giang. Thông thường ở độ cao trên sáu trăm mét của vùng núi đá hoa cương, địa hình đều dốc đứng, khe hẹp và nước chảy xiết khó tụ khí lập thành thị tứ. Thế nhưng đúng tại khu vực Cửu Hoa Nhai, các dãy núi bỗng mở rộng ra một bồn địa bằng phẳng rồi đồng loạt vươn các đỉnh nhọn bao bọc kín chung quanh hệt như chín cánh hoa sen khum vào che chở đài gương ở chính giữa, tạo thành cách cục liên hoa tâm huyệt (huyệt kết ngay nhụy hoa sen). Phía bắc sau lưng Chùa Hóa Thành có ngọn Phù Dung Phong đứng sừng sững làm hậu chẩm Huyền Vũ vững chãi, cánh tả phía đông có vách đá Đông Nhai và Ma Không Lĩnh làm Thanh Long cao vút, cánh hữu phía tây có dãy Bạch Vân Sơn và Hổ Hình Sơn làm Bạch Hổ chầu phục, còn phía trước hướng nam có đồi Thần Quang Lĩnh (nơi đặt tháp nhục thân ngài Kim Địa Tạng) cùng các ngọn Thập Vương Phong, Cắm Thiên Phong làm tầng tầng tiền án và triều sơn nối tiếp nhau.
Xét về sơn hướng và thủy pháp nội cục, trục thần đạo của Chùa Hóa Thành định vị chuẩn mực theo thế tọa Bắc hướng Nam (hơi chếch nhẹ nam đông nam nương theo sườn chân núi Phù Dung), bốn lớp điện nâng cao dần từ cổng Linh Quan lên Tàng Kinh Lâu để tựa chắc vào sườn đá gốc. Điểm tinh diệu nhất của bồn địa núi cao này là thủy khẩu đóng kín và nội minh đường tụ thủy: ngay phía trước sơn môn là mặt nước Hồ Phóng Sinh hình bán nguyệt (Nguyệt Nha Trì) uốn cong phần bụng ôm lấy thềm chùa, thu gom mạch nước khe suối Long Khê chảy quanh lòng chảo trước khi len qua khe đá hẹp thoát xuống chân núi. Nhờ bốn bề núi vây che gió lốc và hồ nước giữ độ ẩm điều hòa ở trung tâm, cả bồn địa Cửu Hoa Nhai quanh năm mây mù bảng lảng tụ lại không tan, tạo nên môi trường khí hậu ôn hòa tĩnh mịch bảo tồn nguyên vẹn gỗ chạm, giấy kinh hàng trăm năm tuổi và các kim thân nhục thân trên đỉnh núi.
VTháng Bảy Mùa Hiếu Hạnh Địa Tạng Và Dấu Ấn Trong Đời Sống Tâm Linh Việt Nam
Toàn bộ nhịp sống tu tập tại Chùa Hóa Thành và núi Cửu Hoa vận hành theo âm lịch cổ truyền, trong đó suốt cả tháng Bảy âm lịch hàng năm (tháng Vu Lan Báo Hiếu và tháng Địa Tạng) là mùa đại hội tâm linh lớn nhất trên núi, kéo dài từ rằm tháng Bảy cho tới đỉnh điểm là đêm ngày 30 tháng Bảy âm lịch (năm nào tháng Bảy thiếu thì cử hành vào ngày 29). Bảng dưới đây tổng hợp các kỳ đại lễ trọng thể nhất trong năm.
| Thời điểm | Theo lịch nào | Tên đại lễ | Nghi thức cổ truyền tại Chùa Hóa Thành và Cửu Hoa Nhai |
|---|---|---|---|
| Ngày 30 tháng Bảy (tháng thiếu làm ngày 29) | Âm lịch | Đại lễ vía Địa Tạng Vương Bồ Tát đản sinh và ngày Kim Địa Tạng thành đạo | Lễ trọng đại bậc nhất của Cửu Hoa Sơn kỷ niệm ngày ngài Kim Kiều Giác viên tịch năm 794. Tăng chúng và hàng vạn thiện tín tụng Kinh Địa Tạng, thỉnh 108 tiếng chuông U Minh, rước đăng quanh hồ Hóa Thành và thức suốt đêm thủ tháp tại Nhục Thân Bảo Điện. |
| Rằm tháng Bảy (15 tháng 7) | Âm lịch | Đại lễ Vu Lan Bồn và Pháp hội Thủy Lục Giải Oan | Ngày Tự tứ mãn hạ của chư tăng kết hợp lễ Vu Lan báo ân cha mẹ nhiều đời. Các tự viện quanh Cửu Hoa Nhai mở đại đàn Thủy Lục và lễ Mông Sơn thí thực cầu siêu độ khắp pháp giới chúng sinh. |
| Đêm Giao thừa và mùng 1 tới rằm tháng Giêng | Âm lịch (Tết Nguyên Đán) | Pháp hội Thỉnh chuông U Minh đón xuân cầu phúc | Đêm trừ tịch tại Quảng trường Hóa Thành và lầu chuông cử hành lễ gióng đại hồng chung cầu quốc thái dân an, đầu xuân Phật tử tề tựu dâng hương lễ Tổ khai sơn. |
| Tháng Bảy và tháng Tám âm lịch hàng năm | Âm lịch (kết hợp lịch dương tháng 8 hoặc tháng 9) | Đại hội Văn hóa Phật giáo Địa Tạng Cửu Hoa Sơn | Chuỗi pháp hội bách tăng hành cước, triển lãm bảo vật Tàng Kinh Lâu Chùa Hóa Thành và giao lưu Phật giáo giữa Trung Quốc với Hàn Quốc (quê hương Tân La của Kim Kiều Giác) cùng các nước Đông Á, Đông Nam Á. |
Sợi dây gắn kết bền chặt với tín ngưỡng thờ Địa Tạng, mùa Vu Lan và truyền thống nhục thân tại Việt Nam. Ít có ngôi danh sơn nào bên ngoài biên giới lại hiện diện trực tiếp ngay trên các bàn thờ chùa Việt Nam rõ nét như Cửu Hoa Sơn. Bước vào điện Địa Tạng hay nhà Tổ của hầu hết các ngôi chùa cổ Bắc Bộ, Trung Bộ và Nam Bộ Việt Nam (như Chùa Vĩnh Nghiêm, Chùa Bổ Đà hay Chùa Trấn Quốc), người lễ Phật luôn bắt gặp tôn tượng Đức Địa Tạng Vương đội mão Tỳ Lô tay cầm tích trượng sáu vòng và minh châu, hai bên tả hữu đứng hầu chính là hòa thượng Đạo Minh chắp tay trang nghiêm và trưởng giả Mẫn Công râu dài phúc hậu, tức hai cha con người thí chủ đã hiến núi Cửu Hoa cho ngài Kim Kiều Giác vào thế kỷ thứ tám.
Trong đời sống tâm linh người Việt, bộ Kinh Địa Tạng Bổn Nguyện (mà bản ván khắc gỗ cổ còn được bảo tồn cẩn mật trong kho mộc bản Di sản Tư liệu của các chốn tổ dòng Trúc Lâm và Lâm Tế tại Bắc Giang, Hà Nội, Huế) là bộ kinh gối đầu giường mỗi khi gia đình có tang sự cầu siêu hay vào mùa hiếu hạnh tháng Bảy âm lịch, nhắc nhở con cháu lấy việc tu tâm làm lành để hồi hướng công đức cho ông bà cha mẹ. Thậm chí truyền thống lưu giữ nhục thân bất hoại của các bậc thiền sư đắc đạo trên núi Cửu Hoa cũng có sự đồng điệu kỳ diệu với hai pho tượng nhục thân thiền sư Vũ Khắc Minh và Vũ Khắc Trường từ thế kỷ 17 tại chùa Đậu (Thường Tín, Hà Nội), khiến mỗi chuyến hành hương của tăng ni, Phật tử Việt Nam về Chùa Hóa Thành và Nhục Thân Bảo Điện đều mang cảm xúc gần gũi như trở về thăm một cội nguồn quen thuộc của đạo hiếu phương Đông.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Số 9 đường Huacheng, phố cổ Jiuhuajie (Cửu Hoa Nhai), huyện Qingyang (Thanh Dương), thành phố Chizhou (Trì Châu), tỉnh An Huy (安徽省池州市青阳县九华山风景区九华街化成路9号)
- Đường tới
- Núi Cửu Hoa Sơn nằm tại huyện Thanh Dương, thành phố Trì Châu, tỉnh An Huy. Quý vị có thể đi tàu cao tốc tới ga Trì Châu (Chizhou Railway Station) hoặc ga Cửu Hoa Sơn mới mở tại Thanh Dương, hoặc bay tới sân bay Cửu Hoa Sơn Trì Châu, sau đó đi xe buýt chuyên tuyến lên Trung tâm Du khách Kha Thôn dưới chân núi. Từ Kha Thôn, xe trung chuyển của khu danh thắng đưa thẳng khách lên bến phố cổ Cửu Hoa Nhai, đi bộ vài trăm mét vào trung tâm lòng chảo là tới Quảng trường và Chùa Hóa Thành.
- Toạ độ
- 30.4809, 117.7973
Chùa Hóa Thành vừa là ngôi tổ đình khai sơn linh thiêng vừa là nơi bảo quản quốc bảo giấy kinh và cổ vật hơn một nghìn năm tuổi của Cửu Hoa Sơn. Khi bước vào tham quan và lễ Phật, quý vị xin giữ trật tự trang nghiêm, chỉ thắp ba nén hương thanh tại lư hương ngoài sân theo quy định phòng cháy rừng và bảo vệ di tích gỗ cổ, tuyệt đối không chụp ảnh có đèn flash hoặc chạm tay vào các tủ kính trưng bày Huyết Kinh Hoa Nghiêm, Đại Tạng Kinh Vạn Lịch cùng cổ vật trong các gian điện.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Núi Cửu Hoa Sơn và Chùa Hóa Thành, An Huy
Contribute photos, information or video for Mount Jiuhua and Huacheng Temple, AnhuiThầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Everyone is welcome to enrich this page: a photo you took, a detail the page misses, a short video. Every contribution is read and answered.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên. No community contribution yet. You could be the first.
?Hỏi Đáp Nhanh
Tên gọi núi Cửu Hoa Sơn bắt nguồn từ đâu và ai là người đặt tên?
Vào thời cổ núi có tên là Lăng Dương Sơn rồi đổi thành Cửu Tử Sơn. Tới giữa thế kỷ thứ 8 dưới triều Đường, đại thi hào Lý Bạch khi du ngoạn qua vùng Thu Phổ nhìn thấy chín ngọn núi đá vươn lên giữa biển mây thanh thoát như chín đóa hoa sen bừng nở, liền làm thơ ca ngợi Linh sơn khai cửu hoa, từ đó núi mang tên Cửu Hoa Sơn.
Ngài Kim Kiều Giác là ai và vì sao được tôn là hóa thân Địa Tạng Vương Bồ Tát?
Kim Kiều Giác (696 tới 794 SCN) vốn là vương tử hoàng tộc nước Tân La (trên bán đảo Triều Tiên cổ), xuất gia lấy pháp hiệu Địa Tạng rồi vượt biển sang nhà Đường lên núi Cửu Hoa khổ tu suốt 75 năm. Năm 794, ngài ngồi thiền viên tịch ở tuổi 99 và sau ba năm mở khám đá thì nhục thân vẫn nguyên vẹn không hoại, khớp xương khua vang như xích vàng đúng điềm lành trong kinh, nên được tứ chúng tôn kính là hóa thân Kim Địa Tạng.
Chùa Hóa Thành giữ vai trò gì trên núi Cửu Hoa Sơn và đang lưu giữ những bảo vật nào?
Chùa Hóa Thành là Khai Sơn Tổ Tự (ngôi chùa gốc cổ xưa nhất, khởi am từ năm 401 và sắc dựng năm 781 cho ngài Kim Địa Tạng trụ trì) nằm ngay trung tâm phố cổ Cửu Hoa Nhai. Hiện nay chùa bảo quản hơn 2.000 cổ vật quý, tiêu biểu là trọn bộ 6.777 quyển Đại Tạng Kinh đời Minh Vạn Lịch, 81 quyển Huyết Kinh Hoa Nghiêm viết bằng máu trộn bột vàng của thiền sư Vô Hà và bảo ấn đồng thời Đường năm 794.
Hai vị đứng hầu hai bên tượng Địa Tạng Vương Bồ Tát ở các chùa Trung Quốc và Việt Nam là ai?
Hai vị thị giả thường thấy hai bên tượng Đức Địa Tạng Vương chính là hai cha con thí chủ có thật gắn với lịch sử núi Cửu Hoa: bên phải là trưởng giả Mẫn Công (vị hào trưởng vùng Thanh Dương đã cúng dường trọn ngọn núi Cửu Hoa cho ngài Kim Kiều Giác) và bên trái là hòa thượng Đạo Minh (người con trai của Mẫn Công xuất gia làm đệ tử hầu thầy).
Chùa Hóa Thành có phải là nơi đặt trực tiếp tháp nhục thân của ngài Kim Kiều Giác không?
Chùa Hóa Thành là nơi ngài Kim Kiều Giác từng trụ trì hoằng pháp lúc sinh tiền và là trung tâm văn vật lịch sử ở đáy lòng chảo Cửu Hoa Nhai. Còn bảo tháp tôn trí trực tiếp nhục thân bất hoại của ngài được đặt tại Nhục Thân Bảo Điện (Nguyệt Thân Bảo Điện) trên đỉnh đồi Thần Quang Lĩnh, nằm cách Chùa Hóa Thành khoảng 500 mét về phía tây nam.