Rời khu phố di sản trung tâm George Town chừng ba cây số về phía tây bắc theo hướng bờ biển Gurney Drive, du khách rẽ vào con đường nhỏ rợp bóng cây Lorong Burma thuộc vùng ngoại ô cổ Pulau Tikus sẽ bắt gặp một khung cảnh giao thoa văn hóa Phật giáo hiếm có ở Đông Nam Á. Ngay bên lề nam con đường, đôi thần rắn Naga bảy đầu uốn lượn rực rỡ sắc men xanh vàng và hai pho tượng thần hộ pháp Yaksha cao lớn đứng gác trước cổng Chùa Phật Nằm Wat Chaiya Mangalaram (còn viết là Wat Chayamangkalaram), trong khi chỉ cần bước qua lòng đường vài chục bước chân về phía bắc là cổng chùa Miến Điện Dhammikarama cổ kính lập từ năm 1803.
Được khai sơn từ năm 1845 bởi vị cao tăng người Thái Phorthan Kuat trên khu đất rộng năm mẫu Anh do Nữ hoàng Anh Victoria thông qua Công ty Đông Ấn trao tặng cộng đồng cư dân gốc Thái trên đảo Penang, Wat Chaiya Mangalaram là tự viện Phật giáo Nam tông (Theravada) cổ xưa và tiêu biểu của người Thái tại Malaysia. Bên trong tòa đại điện mái chồng diềm cong vút theo mỹ thuật cung đình Xiêm La là tôn tượng Đức Phật Thích Ca Mâu Ni Nhập Đại Niết Bàn mang đạo hiệu Phra Chai Mongkol dài tới ba mươi ba mét (tương đương một trăm lẻ tám bộ Anh) phủ vàng lá ấm áp, cùng hệ thống bích họa kể chuyện tiền thân Đức Phật và những tập tục tín ngưỡng độc đáo của làng người Thái Kampung Siam được gìn giữ suốt gần hai thế kỷ bên bờ eo biển Malacca.
IĐại Tượng Đức Phật Nhập Niết Bàn Phra Chai Mongkol Và Tín Ngưỡng Tưởng Niệm Tổ Sư Phorthan Kuat
Tâm điểm tôn nghiêm thu hút hàng triệu lượt Phật tử và lữ khách bốn phương tìm về Wat Chaiya Mangalaram chính là pho đại tượng Đức Phật Thích Ca Mâu Ni Nhập Niết Bàn ngự trọn chiều dài gian đại điện trung tâm. Tôn tượng được ban đạo hiệu tiếng Thái gốc Pali là Phra Chai Mongkol (cũng ghi là Phraachai Mongkol, ghép từ chữ Jaya nghĩa là chiến thắng phiền não và Mangala nghĩa là cát tường phước báu, tức Đức Phật Chiến Thắng Cát Tường). Với tổng chiều dài đo từ đỉnh nhục kế (uất ni sa) tới gót chân tròn 33 mét (đúng 108 bộ Anh, con số tượng trưng cho sự đối trị và chuyển hóa một trăm lẻ tám mối phiền não của chúng sinh trong giáo lý nhà Phật), đây là một trong những pho tượng Phật nằm trong nhà có quy mô lớn tại khu vực Đông Nam Á.
Khác với những pho tượng Phật nằm mang nét trầm mặc tang thương, tôn tượng Phra Chai Mongkol tại Penang thể hiện tư thế Sư tử tọa (Sihasaiyas) thanh thản và viên mãn trong giờ phút cuối cùng của Đức Thế Tôn dưới rừng cây sala song thọ tại Câu Thi Na (Kushinagar). Đức Phật nằm nghiêng bên sườn phải trên bệ đài sen cao, bàn tay phải nâng nhẹ thái dương tựa lên chồng gối thêu hoa sen thếp vàng, cánh tay trái duỗi mềm mại dọc theo thân mình, đôi bàn chân duỗi song song lộ rõ hai lòng bàn chân phẳng rộng khắc họa hình bánh xe pháp luân (Dharmachakra) và các tướng tốt trong ba mươi hai tướng đại trượng phu. Gương mặt tôn tượng mỉm cười hiền hòa với đôi mắt khép hờ nhìn xuống chúng sinh đang quỳ lạy dưới chân bệ, nhắc nhở người chiêm bái rằng Niết Bàn không phải sự hủy diệt hư vô mà là trạng thái tịch tịnh giải thoát sau khi đã hoàn tất trọn vẹn sứ mệnh bốn mươi lăm năm thuyết pháp độ đời.
Bên cạnh việc chiêm bái đại tượng Phra Chai Mongkol, khuôn viên Wat Chaiya Mangalaram còn lưu giữ một truyền thống tín ngưỡng rất đỗi nhân văn gắn với vị tổ sư khai sơn Hòa thượng Phorthan Kuat (còn gọi là Phra Kuat hay Thera Kuat). Tương truyền lúc sinh thời vào giữa thế kỷ 19, vị chân tu khổ hạnh người Thái này nổi tiếng có đạo lực từ bi hộ trì dân lành vượt qua dịch bệnh và rất yêu thích món bún cá Laksa chua cay dân dã của người dân đảo Penang. Vì lòng biết ơn ngài, cho tới tận ngày nay, bên cạnh hoa sen, nến sáp và hương trầm dâng trước khám thờ Phorthan Kuat, rất nhiều Phật tử người Thái và người Hoa Penang khi cầu nguyện việc gia đạo hay sức khỏe được viên mãn đều mang những tô bún Assam Laksa hoặc Laksa Siam nóng hổi thơm lừng tới dâng cúng trước di ảnh vị tổ sư hiền từ.
Trong truyền thống mỹ thuật và giáo nghĩa Phật giáo Nam tông (Theravada) tại Thái Lan, Miến Điện và bán đảo Mã Lai, hình tượng Đức Phật nằm nghiêng bên phải hàm chứa hai tầng ý nghĩa tu học bổ sung cho nhau. Ở tầng thứ nhất gắn với kinh Đại Bát Niết Bàn (Mahaparinibbana Sutta thuộc Trường Bộ Kinh), tư thế ấy tái hiện lời di huấn tối hậu của Đức Phật Thích Ca trước khi nhập diệt: Các pháp hữu vi đều vô thường, hãy tinh tấn tự mình thắp đuốc lên mà đi. Chiêm ngắm thân tướng dài ba mươi ba mét của Ngài giúp người con Phật quán chiếu sâu sắc về sự thật sinh lão bệnh tử không ai tránh khỏi, từ đó buông bỏ lòng chấp thủ vào danh lợi ngắn ngủi.
Ở tầng ý nghĩa thứ hai đầy từ mẫn đối với đời sống thế tục, lòng bệ đài và phần thân rỗng phía sau pho đại tượng Phra Chai Mongkol được kiến thiết thành một khu bảo tháp lưu giữ hàng nghìn hũ tro cốt của các Phật tử quá cố thuộc nhiều sắc tộc Thái, Hoa, Mã Lai và Ấn Độ trên đảo Penang. Việc đặt tro cốt người thân an nghỉ ngay bên dưới và phía sau kim thân Đức Phật Nhập Niết Bàn gửi gắm niềm tin rằng hương linh người đã khuất luôn được bao bọc trong từ trường thanh tịnh của Tam Bảo, hằng ngày nghe tiếng chư tăng tụng kinh Pali để siêu sinh về cảnh giới an lành.
Hồ sơ lưu trữ đất đai của chính quyền thuộc địa Các khu định cư Eo biển (Straits Settlements) tại Penang ghi nhận rằng vào năm 1845, nhằm củng cố mối bang giao thương mại thuận hảo giữa Đế quốc Anh và Vương quốc Xiêm La (dưới triều vua Rama III), Nữ hoàng Anh Victoria đã thông qua Thống đốc William John Butterworth của Công ty Đông Ấn Anh ban cấp một khu đất rộng 5 mẫu Anh (khoảng hai héc ta) tại vùng Pulau Tikus cho cộng đồng cư dân Thái Lan định cư trên đảo Penang để dựng chùa và lập nghĩa trang. Điều đặc biệt hiếm thấy trong lịch sử pháp lý thế kỷ 19 là văn tự hiến đất của chính quyền Anh quốc thời ấy đã trao quyền ủy thác quản lý trực tiếp cho bốn phụ nữ người Thái đại diện cho cộng đồng làng Xiêm (Kampung Siam) tại Pulau Tikus.
Hơn một thế kỷ sau, khi chuẩn bị đón mừng đại lễ kỷ niệm hai nghìn năm trăm năm Phật lịch (Phật lịch 2500, tức năm 1957), ban quản trị tự viện và chư tăng đã khởi công đắp pho đại tượng Phật Nằm vào năm 1957 và hoàn thành vào năm 1958 với tổng kinh phí quyên góp khoảng một trăm nghìn đô la Mã Lai thời bấy giờ. Bốn năm sau khi bảo tượng hoàn mãn, vào ngày 25 tháng 6 năm 1962, trong chuyến công du cấp nhà nước tới Liên bang Malaya, Quốc vương Thái Lan Bhumibol Adulyadej (Rama IX) cùng Hoàng hậu Sirikit đã đích thân ngự giá tới thăm chùa, dâng y cúng dường trước pho tượng Phra Chai Mongkol và chính thức sắc ban danh hiệu hoàng gia Wat Chaiya Mangalaram.
Do con đường mang tên Lorong Burma (Ngõ Miến Điện) có hai ngôi chùa lớn nằm đối diện trực tiếp nhau và cùng thu hút rất đông du khách quốc tế, nhiều người lần đầu tới Pulau Tikus thường nhầm lẫn Wat Chaiya Mangalaram là chùa Miến Điện hoặc gộp chung hai chùa làm một. Thực tế, Wat Chaiya Mangalaram ở bờ nam con đường là tự viện Phật giáo Nam tông truyền thống Thái Lan nổi tiếng với pho tượng Phật Nằm dài 33 mét, trong khi ngôi chùa đối diện ở bờ bắc là Dhammikarama Burmese Temple thuộc truyền thống Phật giáo Nam tông Miến Điện nổi tiếng với pho tượng Phật đứng bằng đá cẩm thạch trắng. Hai ngôi chùa hoàn toàn độc lập về quản trị nhưng chung sống hòa hiếu như đôi bạn đạo suốt gần hai trăm năm qua.
IIHành Trình Gần Hai Thế Kỷ Từ Làng Xiêm Pulau Tikus Tới Tự Viện Hoàng Gia Thái Lan Tại Penang
Lịch sử của Chùa Phật Nằm Wat Chaiya Mangalaram gắn liền với quá trình hình thành vùng đất đa sắc tộc Pulau Tikus ở ngoại ô phía tây bắc thương cảng George Town từ cuối thế kỷ 18 sang nửa đầu thế kỷ 19. Sau khi thuyền trưởng Francis Light lập thương điếm của Công ty Đông Ấn Anh trên đảo Hoàng Tử Xứ Wales (Penang) năm 1786, những đoàn thương thuyền và cư dân từ miền nam Thái Lan (như Phuket, Trang, Nakhon Si Thammarat, Songkhla), từ vùng hạ Miến Điện và các tỉnh Phúc Kiến, Quảng Đông đã tìm tới dải đất màu mỡ Pulau Tikus để khai khẩn vườn hồ tiêu, đinh hương, nhục đậu khấu và mở bến buôn bán.
Cộng đồng người Thái sinh sống quây quần thành xóm làng riêng gọi là Kampung Siam bên cạnh làng người Miến (Kampung Ava) và giáo xứ Công giáo Âu Á. Khi Hòa thượng Phorthan Kuat từ miền nam nước Xiêm vân du tới Pulau Tikus vào thập niên 1840, đạo hạnh nghiêm tịnh và lòng từ bi cứu giúp người bệnh của ngài đã cảm hóa đông đảo cư dân địa phương lẫn giới chức thuộc địa Anh, mở đường cho sắc lệnh ban đất năm 1845 của Nữ hoàng Victoria và sự ra đời của ngôi thảo am ban đầu mang tên Wat Buppharam ở Pulau Tikus trước khi phát triển thành đại tự viện như ngày nay.
- Năm 1845Nữ hoàng Anh Victoria ban đất và Hòa thượng Phorthan Kuat khai sơn tự việnChính quyền Công ty Đông Ấn Anh thay mặt Nữ hoàng Victoria trao tặng 5 mẫu Anh đất tại Pulau Tikus cho bốn nữ tín đồ đại diện cộng đồng người Thái ở Penang để Hòa thượng Phorthan Kuat dựng ngôi chùa Nam tông đầu tiên của làng Kampung Siam.
- Cuối thế kỷ 19 tới đầu thế kỷ 20Kiến thiết bảo tháp Chedi, giới đường Ubosot và khám thờ Tổ sưSau khi Hòa thượng Phorthan Kuat viên tịch, cộng đồng Phật tử người Thái và người Hoa Bà Ba (Peranakan) tại Penang tiếp tục xây dựng bảo tháp Chedi trắng, chánh điện truyền giới Ubosot cùng ngôi miếu thờ Tổ sư Phorthan Kuat.
- Năm 1957 tới năm 1958Khởi tạo và khánh thành đại tượng Phật Nằm Phra Chai Mongkol dài 33 métNhân dịp đại lễ kỷ niệm 2500 năm Phật lịch, nhà chùa huy động nghệ nhân đắp pho đại tượng Đức Phật Nhập Niết Bàn dài 33 mét (108 bộ Anh) với kinh phí khoảng 100.000 đô la Mã Lai và cử hành lễ điểm nhãn khánh thành năm 1958.
- Ngày 25 tháng 6 năm 1962Quốc vương Thái Lan Bhumibol Adulyadej (Rama IX) và Hoàng hậu Sirikit ngự giáTrong chuyến thăm cấp nhà nước tới Malaya, Quốc vương Rama IX thân lâm lễ Phật tại chùa, ban tặng đạo hiệu hoàng gia Wat Chaiya Mangalaram (Tự viện Chiến Thắng Cát Tường) và dâng tứ sự cúng dường chư tăng.
- Cuối thế kỷ 20 tới đầu thế kỷ 21Trùng tu đại điện, vẽ bích họa cuộc đời Đức Phật và mở rộng tháp cốtNgôi đại điện chứa tượng Phật Nằm được lợp mới ngói lưu ly, thếp vàng lá toàn bộ kim thân Phra Chai Mongkol, hoàn thiện hệ thống tranh tường kể tích Phật và trở thành một trong những danh thắng tâm linh tiêu biểu của bang Penang.
Bản khế ước đất đai năm 1845 và vai trò của bốn người phụ nữ Thái Lan tại Pulau Tikus. Trong lịch sử bang giao Đông Nam Á thời thuộc địa, tấm văn tự hiến đất năm 1845 của Wat Chaiya Mangalaram là một tư liệu lịch sử quý giá: văn bản đóng dấu Công ty Đông Ấn Anh ghi rõ khu đất tại Pulau Tikus được trao vĩnh viễn cho cộng đồng người Xiêm làm nơi thờ tự tôn giáo dưới sự đứng tên của bốn nữ ủy thác viên người Thái là Nang Moot, Nangisen, Nang Chi và Nang Kliang. Việc phụ nữ đứng tên pháp lý đại diện cả một cộng đồng di dân để nhận đất sắc phong từ Nữ hoàng Anh vào giữa thế kỷ 19 phản chiếu vị thế tự chủ đáng trân trọng của phụ nữ trong xã hội truyền thống Thái Lan và Mã Lai vùng eo biển, đồng thời tạo nền tảng pháp lý vững chắc giúp ngôi chùa giữ trọn khuôn viên cổ kính giữa tốc độ đô thị hóa nhanh chóng của George Town suốt hơn một trăm tám mươi năm qua.
IIIMỹ Thuật Chùa Tháp Hoàng Gia Thái Lan, Hộ Pháp Yaksha Và Bích Họa Phật Tích Trong Đại Điện
Tổng thể kiến trúc của Wat Chaiya Mangalaram là một bức tranh sống động của nghệ thuật kiến trúc tự viện Thái Lan thời kỳ Rattanakosin được tái hiện trọn vẹn trên đất đảo Penang. Ngay từ cổng tam quan nhìn ra đường Lorong Burma, công trình gây ấn tượng mạnh bằng hệ mái chồng nhiều tầng lợp ngói lưu ly hai màu cam đỏ và xanh lục bảo, các đầu đao vươn cao gắn cấu kiện đuôi phụng Chofah thếp vàng cong vút lên nền trời nhiệt đới. Toàn bộ mặt dựng đầu hồi, cột hiên và diềm mái đều được chạm nổi hoa văn lửa thiêng Kranok và khảm hàng vạn mảnh kính màu ghép hoa sen lấp lánh dưới nắng mặt trời.
Bước vào bên trong tòa Vihara (Đại điện Phật Nằm), không gian kiến trúc mở rộng theo chiều ngang để ôm trọn pho tượng Phra Chai Mongkol dài 33 mét mà vẫn giữ được độ thông thoáng tự nhiên. Phía sau và xung quanh đại điện là quần thể các công trình cổ gồm giới đường Ubosot có tám trụ đá Sima, bảo tháp Chedi hình chuông úp sơn trắng điểm vàng, điện thờ Tứ Diện Thần Phra Phrom, đài Quán Thế Âm và miếu thờ Tổ sư Phorthan Kuat tạo nên sự giao hòa tự nhiên giữa mỹ thuật Nam tông Thái Lan và tín ngưỡng của cộng đồng người Hoa bản địa.
Tòa đại điện trung tâm có kết cấu nhịp lớn không cột chắn tầm nhìn ở phía trước, nơi tôn trí pho đại tượng Đức Phật Thích Ca Nhập Niết Bàn dài 33 mét đắp năm 1958. Toàn thân tượng phủ vàng lá óng ả, y cà sa tạo nếp mềm mại, đầu gối lên đệm hoa sen khảm kính màu, còn bên dưới bệ đài và phía sau lưng tượng là hệ thống ngăn bảo tháp lưu giữ hàng nghìn hũ tro cốt.
Dọc hai bên bậc thềm dẫn vào đại điện là cặp thần rắn Naga khổng lồ với bảy đầu rẽ quạt uy nghiêm và thân mình phủ vảy gốm men xanh lục uốn lượn suốt chiều dài hành lang. Đứng gác ngay hai bên cửa chính là hai pho tượng thần hộ pháp Yaksha (Dạ Xoa Thao Wessuwan) cao lớn mặc giáp trụ vàng son, tay chống bảo chùy trừ tà hộ đạo.
Phía trên các ô cửa sổ dọc bốn bức tường nội điện là chuỗi tranh bích họa vẽ tay rực rỡ theo phong cách hội họa chùa Thái cổ điển, khắc họa liền mạch các chặng đời của Thái tử Tất Đạt Đa từ lúc đản sinh tại vườn Lâm Tỳ Ni, xuất gia tầm đạo, hàng phục ma quân dưới cội Bồ Đề, chuyển pháp luân tại vườn Lộc Uyển cho tới khi nhập Niết Bàn, kèm theo các bức tranh giáo dục về luật nhân quả và lục đạo luân hồi.
Nằm ở khoảng sân bên cạnh đại điện là ngọn bảo tháp Chedi cổ xây từ thế kỷ 19 mang dáng chuông úp thon dần lên đỉnh nhọn thếp vàng theo kiểu tháp miền nam Thái Lan, nơi tôn trí xá lợi Phật. Kế bên là tòa giới đường Ubosot trang nghiêm bao quanh bởi tám khám đá giới tiêu Bai Sema dùng cho các nghi lễ truyền giới và tụng giới bổn Patimokkha của chư tăng.
Trong sân chùa có khám thờ riêng tôn trí tượng Hòa thượng khai sơn Phorthan Kuat trong tư thế ngồi thiền định, nơi tín đồ thường dâng cúng món bún Laksa đặc sản Penang để tưởng nhớ ngài. Khuôn viên còn có đài thờ Tứ Diện Thần Phra Phrom và tượng Bồ Tát Quán Thế Âm, phản ánh sự gắn kết mật thiết giữa Phật tử người Thái và người Hoa Penang.
| Hạng mục | Thông số và đặc điểm lịch sử | Nguồn kiểm chứng |
|---|---|---|
| Niên đại khởi lập và diện tích đất sắc phong | Năm 1845 trên khu đất 5 mẫu Anh do Nữ hoàng Anh Victoria trao tặng cộng đồng người Thái tại Pulau Tikus | Hồ sơ địa chính Straits Settlements Penang, George Town World Heritage Incorporated |
| Tổ sư khai sơn | Hòa thượng Phorthan Kuat (Phra Kuat), vị cao tăng Nam tông từ miền nam Thái Lan | Biên niên sử chùa Wat Chaiya Mangalaram và truyền thống Kampung Siam Penang |
| Kích thước và niên đại tượng Phật Nằm | Dài 33 mét (108 bộ Anh), khởi đắp năm 1957 và hoàn thành năm 1958 nhân kỷ niệm Phật lịch 2500 | Bia ký đại điện Phra Chai Mongkol, Wikidata Q4919112 |
| Sự kiện Hoàng gia Thái Lan ngự giá | Quốc vương Bhumibol Adulyadej (Rama IX) và Hoàng hậu Sirikit viếng thăm ngày 25 tháng 6 năm 1962 | Văn bia kỷ niệm Hoàng gia Thái Lan tại Wat Chaiya Mangalaram |
| Địa chỉ hành chính | Số 17 đường Lorong Burma, khu Pulau Tikus, 10250 George Town, đảo Penang, Malaysia | Cơ quan Du lịch bang Penang (Penang Global Tourism) |
IVThế Đất Và Hướng
Nằm trên dải đồng bằng ven biển trù phú phía đông bắc đảo Penang, nơi tiếp giáp giữa chân núi đá hoa cương Bukit Bendera và vùng vịnh biển êm ả Gurney Drive, vị trí của Wat Chaiya Mangalaram hội tụ thế đất hậu sơn tiền hải, song tự đối vọng rất hài hòa. Phần dưới đây phân tích địa thế thực địa của ngôi chùa theo phép xem hình thế cổ truyền của thư viện.
Xét về đại cục sơn thủy tại tọa độ 5,4317 độ vĩ bắc, 100,3133 độ kinh đông, khu đất Pulau Tikus nơi chùa tọa lạc có thế tựa sơn hướng thủy rõ rệt trên bản đồ địa hình đảo Penang. Phía tây nam và phía tây của chùa là dãy núi trung tâm của đảo với đỉnh Bukit Bendera (Penang Hill) cao hơn tám trăm mét (nơi ở sườn phía nam cũng tọa lạc đại tự Chùa Cực Lạc Kek Lok Si), đóng vai trò Huyền Vũ và Thiếu Tổ sơn vững chãi che chắn gió mùa tây nam và nuôi dưỡng mạch nước ngọt ngầm chảy xuống đồng bằng Pulau Tikus. Phía đông bắc của chùa, chỉ cách khoảng sáu trăm mét đường chim bay qua đại lộ Kelawai và bờ biển Gurney Drive (Tanjung), là vùng biển Bắc Eo biển Malacca rộng mở đóng vai trò ngoại minh đường tụ thủy, đón làn gió biển mát lành thổi vào điều hòa khí hậu nhiệt đới quanh năm.
Xét về tọa hướng nội cục và thế song tự tương đối, khuôn viên Wat Chaiya Mangalaram nằm ở bờ nam đường Lorong Burma, mở cổng chính quay về hướng bắc đông bắc nhìn thẳng sang cổng chùa Miến Điện Dhammikarama ở bờ bắc con đường. Trong phép xem hình thế, con đường Lorong Burma chạy êm ả theo trục tây bắc sang đông nam đóng vai trò một minh đường nội bộ chung của cả hai ngôi cổ tự: một chùa Thái Lan ở phía nam (thuộc Dương, rực rỡ sắc vàng đỏ của mái ngói lưu ly và tượng Phật Nằm thếp vàng) đối diện với một chùa Miến Điện ở phía bắc (dịu mát với tượng Phật cẩm thạch trắng và tháp vàng), tạo thành thế Song Tự Giao Huy (hai ngôi già lam cùng chiếu sáng và nâng đỡ phúc khí cho nhau mà không xung khắc).
Bên trong đại điện, pho đại tượng Đức Phật Nhập Niết Bàn dài 33 mét được tôn trí nằm dọc theo trục đông tây của tòa nhà, đầu Phật hướng về phía đông (hướng mặt trời mọc biểu trưng cho ánh sáng giác ngộ bất diệt), mặt Phật xoay nhìn ra cửa chính phía bắc với ánh mắt từ bi bao quát toàn bộ khoảng sân minh đường và dòng người hành hương bước vào lễ bái.
VTết Té Nước Songkran, Đại Lễ Phật Đản Wesak Và Đêm Hoa Đăng Loy Krathong Của Cộng Đồng Thái Penang
Không chỉ là điểm chiêm bái nổi tiếng của du khách, Wat Chaiya Mangalaram suốt gần hai thế kỷ qua vẫn là trái tim văn hóa và lễ hội truyền thống của cộng đồng người Malaysia gốc Thái (Siam Pulau Pinang) cùng đông đảo Phật tử người Hoa trên đảo Penang. Bảng dưới đây tổng hợp các kỳ đại lễ lớn nhất diễn ra hằng năm tại chùa.
| Thời gian | Hệ lịch | Tên lễ tiết | Nghi thức và sinh hoạt tại Chùa Wat Chaiya Mangalaram |
|---|---|---|---|
| Ngày 13 tới 15 tháng 4 hằng năm | Dương lịch (Tết cổ truyền Thái Lan) | Lễ hội Tết Té Nước Songkran (Songkran Festival) | Bà con làng Thái Kampung Siam và Phật tử Penang vân tập về sân chùa dâng cơm khất thực (Tak Bat) cho chư tăng, cử hành nghi thức tắm Phật (Song Nam Phra) bằng nước ướp hương hoa nhài dưới chân đại tượng Phật Nằm, rưới nước chúc phúc lên bàn tay người cao tuổi và vui hội té nước cầu may mắn mát lành đầu năm mới. |
| Ngày Trăng tròn tháng 5 (Rằm tháng Tư) | Âm lịch Phật giáo (Visakha Bucha) | Đại lễ Phật Đản Tam Hợp Wesak (Wesak Day) | Kỷ niệm ba sự kiện Đản sinh, Thành đạo và Nhập Niết Bàn của Đức Phật Thích Ca. Hàng chục nghìn tín đồ xếp hàng dọc đường Lorong Burma vào đảnh lễ tượng Phật Nằm dài 33 mét, dán lá vàng cầu an, phóng sinh, ăn chay và tham gia lễ rước nến nhiễu Phật (Wian Tian) ba vòng quanh chánh điện lúc đêm xuống. |
| Tháng 10 tới tháng 11 (sau mùa An cư) | Âm lịch Phật giáo Nam tông | Đại lễ Dâng y Kathina và Lễ Tưởng niệm Tổ sư Phorthan Kuat | Sau ba tháng chư tăng an cư mùa mưa (Vassa), các gia đình thí chủ rước đại y Kathina và tứ sự cúng dường quanh sân chùa. Trong dịp lễ tưởng niệm Hòa thượng khai sơn Phorthan Kuat, Phật tử dâng hàng trăm phần bún Laksa truyền thống trước khám thờ ngài rồi cùng thụ lộc trong tình đoàn kết. |
| Đêm Trăng tròn tháng 12 âm lịch Thái Lan (tháng 11 dương lịch) | Âm lịch Thái Lan | Lễ hội Hoa Đăng Loy Krathong | Sân chùa rực sáng hàng nghìn chiếc đèn hoa sen Krathong kết từ thân cây chuối, lá dứa và hoa tươi có cắm nến thơm. Sau thời kinh cầu an của chư tăng, tín đồ thả hoa đăng xuống hồ nước trong khuôn viên chùa để tạ ơn thần nước Phra Mae Khongkha và buông xả mọi ưu phiền của năm cũ. |
Nhịp cầu giao hòa giữa ba truyền thống Phật giáo trên đảo Penang. Đi bộ dọc con đường nhỏ Lorong Burma vào những ngày rằm hay mùa lễ Phật Đản Wesak, người hành hương cảm nhận rõ nét tinh thần bao dung và hòa hợp của Phật giáo vùng eo biển: cùng một gia đình người Hoa Penang sau khi ghé Đền Quan Âm Kuan Yin Teng ở phố cổ hoặc Chùa Cực Lạc Kek Lok Si trên đồi Air Itam theo truyền thống Bắc truyền sẽ tiếp tục tới Wat Chaiya Mangalaram để dâng hoa sen trước Đức Phật Nhập Niết Bàn Nam tông Thái Lan rồi bước sang chùa Dhammikarama bên kia đường lễ Phật Miến Điện.
Gần một trăm tám mươi năm kể từ ngày Hòa thượng Phorthan Kuat dựng mái thảo am đầu tiên trên mảnh đất năm mẫu Anh năm 1845, ánh vàng từ bi của tôn tượng Phra Chai Mongkol vẫn lặng lẽ tỏa sáng giữa lòng Pulau Tikus, nhắc nhở mỗi người ghé thăm về sự bình an nội tâm và tình hữu nghị bền chặt giữa các dân tộc dưới mái nhà chung Phật pháp.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Số 17 đường Lorong Burma, khu Pulau Tikus, George Town, đảo Penang
- Đường tới
- Chùa tọa lạc tại số 17 đường Lorong Burma, khu Pulau Tikus, thành phố George Town, đảo Penang (nằm ngay đoạn giao giữa đường Jalan Burma và ngõ Lorong Burma, cách bờ biển Gurney Drive khoảng 600 mét). Từ trung tâm phố cổ George Town (trạm xe buýt Komtar hoặc bến phà Weld Quay), quý vị có thể đón các tuyến xe buýt Rapid Penang số 101, 102, 103, 104 hoặc 304 chạy dọc đường Jalan Burma và xuống ngay tại trạm Pulau Tikus (trước đồn cảnh sát Pulau Tikus), sau đó đi bộ rẽ vào đường Lorong Burma chừng 100 mét là thấy cổng chùa Wat Chaiya Mangalaram bên tay trái và chùa Miến Điện Dhammikarama bên tay phải. Nếu đi bằng xe taxi hoặc ứng dụng gọi xe từ Komtar, thời gian di chuyển chỉ mất khoảng 10 phút.
- Toạ độ
- 5.4317, 100.3133
Chùa Phật Nằm Wat Chaiya Mangalaram là nơi tu học trang nghiêm của chư tăng Nam tông đồng thời là nơi an nghỉ của hàng nghìn hương linh phía sau bệ tượng Phật, vì vậy khi vào thăm chùa xin quý vị mặc trang phục lịch sự kín vai và dài qua đầu gối. Quý vị bắt buộc phải cởi giày dép để trên giá phía ngoài thềm trước khi bước vào bên trong Đại điện Phật Nằm và các gian thờ. Khi chụp ảnh tôn tượng Phra Chai Mongkol dài 33 mét, xin quý vị đứng dưới sàn gạch, tuyệt đối không trèo lên bệ đài sen, không tựa lưng hoặc tạo dáng thiếu tôn nghiêm trước tôn tượng, và giữ giọng nói nhẹ nhàng khi đi vòng ra khu vực tháp tro cốt phía sau lưng Đức Phật.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Chùa Phật Nằm Wat Chaiya Mangalaram, Penang
Thầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên.
?Hỏi Đáp Nhanh
Chùa Phật Nằm Wat Chaiya Mangalaram tại Penang được thành lập vào năm nào và trên khu đất của ai?
Ngôi chùa được thành lập vào năm 1845 bởi vị cao tăng người Thái là Hòa thượng Phorthan Kuat trên khu đất rộng 5 mẫu Anh tại vùng Pulau Tikus do Nữ hoàng Anh Victoria (thông qua Công ty Đông Ấn Anh) trao tặng cộng đồng cư dân Thái Lan tại Penang nhằm thúc đẩy tình hữu nghị và giao thương với Vương quốc Xiêm La.
Pho đại tượng Phật Nằm bên trong chánh điện có tên gọi, kích thước và niên đại ra sao?
Tôn tượng mang đạo hiệu tiếng Thái là Phra Chai Mongkol (Đức Phật Chiến Thắng Cát Tường), khắc họa Đức Phật Thích Ca Mâu Ni trong tư thế nằm nghiêng bên phải nhập Đại Niết Bàn. Tượng dài 33 mét (tương đương 108 bộ Anh), được khởi đắp năm 1957 và hoàn thành năm 1958 nhân dịp đại lễ kỷ niệm 2500 năm Phật lịch.
Vì sao phía sau và bên dưới bệ tượng Phật Nằm lại có nhiều ngăn nhỏ lưu giữ tro cốt?
Phần bệ đài và lòng tường rỗng phía sau pho đại tượng Phra Chai Mongkol được thiết kế làm khu bảo tháp lưu giữ hàng nghìn hũ tro cốt của các Phật tử quá cố tại Penang. Theo tín ngưỡng Phật giáo địa phương, việc an vị tro cốt người thân ngay dưới sự che chở của kim thân Đức Phật Nhập Niết Bàn giúp hương linh hằng ngày nghe kinh kệ thanh tịnh và sớm siêu sinh về cõi lành.
Tại sao nhiều người dân Penang thường mang món bún cá Laksa tới dâng cúng tại một khám thờ trong chùa?
Nghi thức này bắt nguồn từ lòng tri ân đối với Hòa thượng khai sơn Phorthan Kuat (vị cao tăng lập chùa năm 1845). Tương truyền lúc sinh thời ngài rất yêu thích món bún Laksa dân dã của vùng Penang, nên sau khi ngài viên tịch, tín đồ khi tới cầu bình an và đạt được tâm nguyện thường mang những tô bún Assam Laksa hoặc Laksa Siam thơm nóng tới dâng lễ trước khám thờ ngài.
Quốc vương Thái Lan nào đã từng thân lâm ngự giá tới thăm Chùa Wat Chaiya Mangalaram?
Vào ngày 25 tháng 6 năm 1962, trong chuyến thăm cấp nhà nước tới Malaya, Quốc vương Thái Lan Bhumibol Adulyadej (vua Rama IX) cùng Hoàng hậu Sirikit đã đích thân ngự giá tới chiêm bái đại tượng Phật Nằm tại Pulau Tikus, dâng y cúng dường chư tăng và chính thức sắc ban danh hiệu hoàng gia Wat Chaiya Mangalaram cho ngôi chùa.