Nằm ở mũi cực tây bắc của đảo Sumatra và cũng là điểm cực tây của toàn bộ quần đảo Indonesia, vùng đất Aceh từ nhiều thế kỷ trước đã được giới hàng hải và học giả Đông Nam Á tôn xưng là Serambi Mekkah (Tiền sảnh của thánh địa Mecca), bởi đây là cửa ngõ đầu tiên đón nhận ánh sáng Hồi giáo truyền qua Ấn Độ Dương và là bến cảng cuối cùng nơi các đoàn thuyền buồm của tín đồ khắp quần đảo Mã Lai dừng chân chuẩn bị lương thảo trước khi vượt biển sang Ả Rập hành hương Hajj. Ngay tại trái tim của thủ phủ Banda Aceh bên bờ sông Krueng Aceh, một quần thể kiến trúc màu trắng tinh khôi đội trên đầu bảy mái vòm củ hành lợp ngói gỗ đen thẫm cùng những ngọn tháp gọi lễ vươn cao in bóng xuống hồ nước phẳng lặng.
Đó là Đại thánh đường Baiturrahman (tiếng Indonesia: Masjid Raya Baiturrahman), ngôi thánh đường lịch sử tiêu biểu của người dân xứ Aceh sánh vai cùng Thánh đường Istiqlal ở thủ đô Jakarta và Đại thánh đường Demak ở Trung Java. Trong tiếng Ả Rập, Baiturrahman (Bayt ar-Rahman) có nghĩa là Ngôi nhà của Đấng Toàn Thiện Từ Bi (một trong chín mươi chín tôn danh cao cả của Allah mở đầu mọi chương kinh Qur'an). Trải qua hơn bốn thế kỷ biến động từ thời hoàng kim của Vương quốc Hồi giáo Aceh Darussalam, cuộc chiến tranh chống thực dân cuối thế kỷ 19 cho tới sáng ngày 26 tháng 12 năm 2004 khi bức tường nước đại dương ập vào san phẳng cả thành phố, ngôi đại thánh đường vẫn đứng vững như cột mốc đức tin và lòng kiên cường của vùng đất cực bắc Sumatra.
INgôi Nhà Của Đấng Từ Bi (Bayt Ar-Rahman), Học Viện Hồi Giáo Jamiah Baiturrahman Và Tinh Thần Tiền Sảnh Mecca
Đại thánh đường Baiturrahman thuộc truyền thống Hồi giáo Sunni (theo trường phái luật học Shafi'i gắn bó mật thiết với văn hóa truyền thống Adat của người Aceh theo phương châm cổ truyền: Hukom ngon Adat lagee zat ngon sifeut, nghĩa là Luật đạo và Phong tục gắn liền với nhau như Bản thể và Thuộc tính không thể tách rời). Không gian bên trong đại sảnh cầu nguyện hoàn toàn không đặt bất kỳ pho tượng hay hình vẽ nhân dạng nào, mà hướng toàn bộ sự tập trung tâm linh của tín đồ về phía hốc tường Mihrab chỉ chuẩn xác hướng Qibla (hướng Tây Bắc từ Aceh nhìn thẳng về thánh điện Kaaba tại Mecca) trong lời tuyên tín Độc Thần giáo tuyệt đối (Tawhid).
Danh hiệu Baiturrahman ghép từ chữ Bayt (Ngôi nhà, Thánh điện) và tôn danh Ar-Rahman (Đấng Rộng Lượng Từ Bi bao trùm vạn vật của Allah). Dưới thời kỳ thịnh trị của Vương quốc Hồi giáo Aceh Darussalam vào thế kỷ 16 và thế kỷ 17, Baiturrahman không chỉ là nơi cử hành lễ nguyện thứ Sáu (Salat al-Jumu'ah) của quốc vương và bá quan văn võ, mà còn là một trung tâm đại học Hồi giáo quốc tế mang tên Jami'ah Baiturrahman. Tại đây, các vị đại học giả thần học, triết học Sufi và luật học nổi tiếng nhất Đông Nam Á như Hamzah Fansuri, Syamsuddin as-Sumatrani, Nuruddin ar-Raniri và Abdurrauf as-Singkili (bậc hiền nhân được người dân Aceh tôn kính gọi là Teungku Syiah Kuala) đã giảng dạy, dịch thuật kinh điển tiếng Ả Rập sang chữ Mã Lai Jawi và đào tạo học trò đến từ khắp quần đảo Indonesia, bán đảo Mã Lai, Champa cho tới Ấn Độ và Thổ Nhĩ Kỳ Ottoman.
Sự kiện lịch sử vào sáng ngày 26 tháng 12 năm 2004 đã khắc sâu ý nghĩa của tên gọi Baiturrahman (Ngôi nhà của Đấng Từ Bi) vào ký ức của người dân Aceh và thế giới hiện đại. Khi trận động đất mạnh hơn 9,1 độ ngoài khơi bờ tây Sumatra tạo ra những đợt sóng thần cao tới mười lăm, hai mươi mét cuốn phăng toàn bộ các khu phố, nhà cửa và cầu cống xung quanh trung tâm Banda Aceh, tòa Đại thánh đường Baiturrahman cách bờ biển chưa đầy ba cây số chỉ bị nứt nhẹ một số bậc thềm ngoài hiên trong khi toàn bộ kết cấu vòm, cột trụ và tháp gọi lễ vẫn đứng hiên ngang giữa biển nước đen ngòm.
Giữa khoảnh khắc sinh tử ấy, hàng nghìn người dân bất kể tôn giáo và sắc tộc (bao gồm cả cư dân Hồi giáo địa phương lẫn các gia đình người gốc Hoa theo đạo Phật và Kitô giáo sống ở khu phố chợ Peunayong kế bên) đã chạy dồn vào bên trong đại sảnh và leo lên mái thánh đường để thoát chết. Trong nhiều tuần lễ sau thảm họa, ngôi thánh đường vừa là bệnh viện dã chiến, trạm tìm kiếm người thân, kho lương thực cứu trợ quốc tế, vừa là nơi cất lên tiếng kinh cầu nguyện nâng đỡ tinh thần cho những người sống sót bước qua nỗi đau mất mát để dựng lại quê hương.
Về niên đại khởi lập ban đầu, sử liệu truyền thống của Aceh ghi nhận ngôi thánh đường hoàng gia được xây dựng vào năm 1612 dưới triều vị quốc vương vĩ đại nhất của Aceh là Sultan Iskandar Muda (trị vì 1607 tới 1636), mặc dù một số nguồn biên niên sử địa phương khác cho rằng một ngôi thánh đường tiền thân nhỏ hơn đã được Sultan Alauddin Riayat Syah al-Kahar dựng từ khoảng năm 1292 hoặc thế kỷ 16. Các bản vẽ và ghi chép của những nhà du hành châu Âu thế kỷ 17 (như Peter Mundy năm 1637) mô tả ngôi thánh đường Baiturrahman cổ có bình đồ hình vuông, bao bọc bởi tường đá và mang bộ mái gỗ nhiều tầng hình chóp tương tự kiến trúc cổ truyền của Đại thánh đường Demak ở Java.
Biến cố bi tráng xảy ra vào tháng 4 năm 1873 khi quân đội viễn chinh thực dân Hà Lan mở cuộc tấn công đầu tiên vào kinh thành Kutaraja (Banda Aceh ngày nay) mở màn cuộc Chiến tranh Aceh kéo dài suốt ba thập kỷ. Quân dân Aceh đã biến khuôn viên Đại thánh đường Baiturrahman thành thành lũy chiến đấu quyết liệt. Ngày 10 tháng 4 năm 1873, hỏa lực pháo binh của quân Hà Lan đã bắn cháy rụi mái gỗ của ngôi thánh đường cổ; chỉ bốn ngày sau, vào ngày 14 tháng 4 năm 1873, ngay trước cửa thánh đường bị cháy, một xạ thủ nghĩa quân Aceh đã bắn hạ Thiếu tướng chỉ huy trưởng quân đội Hà Lan là Johan Harmen Rudolf Köhler, buộc đoàn quân viễn chinh thứ nhất phải rút lui.
Khi nhìn thấy bảy mái vòm củ hành đen uy nghi của Đại thánh đường Baiturrahman ngày nay, nhiều du khách tưởng rằng toàn bộ bảy mái vòm ấy đã được xây dựng cùng một lúc vào năm 1881. Thực tế, khi chính quyền Hà Lan cho xây dựng lại thánh đường bằng gạch đá từ năm 1879 tới 1881 để xoa dịu lòng phẫn nộ của người dân Aceh, tòa nhà ban đầu chỉ có một mái vòm duy nhất; phải qua đợt mở rộng năm 1936 (thêm 2 mái vòm hai bên thành 3 mái vòm) và đợt đại trùng tu của Chính phủ Cộng hòa Indonesia từ năm 1959 tới 1967 (thêm 2 mái vòm chính và 2 mái vòm nhỏ phía tây), công trình mới đạt tới con số bảy mái vòm tượng trưng cho bảy tầng trời (Sab'a Samawat) trong vũ trụ học Hồi giáo như hiện nay.
IIBốn Thế Kỷ Từ Hoàng Thành Aceh Darussalam, Lửa Đạn Năm 1873 Tới Biểu Tượng Tái Sinh Thế Kỷ 21
Lịch sử của Đại thánh đường Baiturrahman chính là cuốn biên niên sử thu nhỏ của vùng đất Aceh: từ thời kỳ đế chế thương mại hàng hải hùng cường ở eo biển Malacca, những năm tháng kháng chiến chống ngoại xâm, các đợt mở rộng kiến trúc qua hai thế kỷ cho tới diện mạo hiện đại sau đợt đại tôn tạo năm 2017.
- Năm 1612 (triều Sultan Iskandar Muda)Xây dựng Đại thánh đường hoàng gia và Học viện Jami'ah BaiturrahmanQuốc vương Iskandar Muda kiến tạo Đại thánh đường Baiturrahman bằng gỗ quý với bộ mái chồng diêm nhiều tầng bên cạnh hoàng cung Darud Dunia, biến nơi đây thành trung tâm thần học và giáo dục Hồi giáo hàng đầu Đông Nam Á.
- Ngày 10 và 14 tháng 4 năm 1873Thánh đường cổ bị cháy trong Chiến tranh Aceh và tướng Hà Lan Köhler tử trậnTrong cuộc đổ bộ đầu tiên của quân đội Hà Lan vào Aceh, ngôi thánh đường gỗ bị đạn lửa thiêu hủy ngày 10 tháng 4 năm 1873; bốn ngày sau, nghĩa quân Aceh bắn hạ tướng chỉ huy Hà Lan J.H.R. Köhler ngay dưới gốc cây kế bên thánh đường.
- Ngày 9 tháng 10 năm 1879 tới 27 tháng 12 năm 1881Tái thiết thánh đường một mái vòm theo đồ án của kiến trúc sư Gerrit BruinsTheo cam kết của Toàn quyền Van Lansberge và tướng Van der Heijden, đại diện người Aceh là Tengku Qadhi Malikul Adil đặt viên đá móng đầu tiên ngày 9/10/1879 và khánh thành tòa thánh đường gạch đá một mái vòm ngày 27/12/1881.
- Năm 1936 và giai đoạn 1959 tới 1967Hai đợt mở rộng nâng tổng số mái vòm từ 1 lên 3 rồi 7 mái vòm đenNăm 1936, kỹ sư trưởng M. Thahir và công chính Aceh mở rộng thêm hai cánh tả hữu nâng lên 3 mái vòm; từ năm 1959 tới 1967 dưới thời Cộng hòa Indonesia, thánh đường được mở rộng thêm 4 mái vòm đạt quy mô 7 mái vòm và 5 tháp.
- Ngày 26 tháng 12 năm 2004Đứng vững giữa thảm họa động đất và sóng thần Ấn Độ Dương cứu hàng nghìn ngườiKhi trận sóng thần lịch sử san phẳng các khu dân cư xung quanh trung tâm Banda Aceh, kết cấu của Đại thánh đường Baiturrahman vẫn đứng vững vàng, trở thành điểm trú ẩn an toàn và trung tâm cứu trợ nhân đạo.
- Năm 2015 tới ngày 13 tháng 5 năm 2017Tôn tạo quảng trường đá cẩm thạch và lắp đặt 12 cây dù điện khổng lồChính quyền tỉnh Aceh lát đá cẩm thạch trắng phản nhiệt trên toàn bộ sân rộng, xây hầm đỗ xe và khu rửa tội Wudu ngầm bên dưới, đồng thời lắp đặt 12 chiếc dù điện tự động mở rộng như tại Thánh đường Tiên tri ở Medina, do Phó Tổng thống Jusuf Kalla khánh thành ngày 13/5/2017.
Quá trình người dân Aceh biến một công trình tái thiết thời thuộc địa thành di sản tâm hồn của chính mình. Khi tòa thánh đường mới hoàn thành vào cuối tháng 12 năm 1881 theo bản thiết kế Indo-Saracenic của kiến trúc sư người Hà Lan Gerrit Bruins (do kỹ sư L.P. Luijks điều chỉnh và nhà thầu người Hoa Lie A Sie thi công với vật liệu gỗ tếch từ Myanmar, đá cẩm thạch từ Trung Quốc, sắt đúc từ Bỉ), ban đầu nhiều người dân Aceh đã từ chối bước vào cầu nguyện vì cho rằng đó là công trình do kẻ địch xây dựng. Tuy nhiên, khi các bậc học giả Ulama và lãnh đạo bản địa trực tiếp tiếp quản việc quản trị, đưa thêm các họa tiết chạm khắc gỗ và đá truyền thống Aceh vào nội thất, đồng thời tự tay mở rộng công trình vào các năm 1936 và thập niên 1960, Đại thánh đường Baiturrahman đã hoàn toàn thuộc về nhân dân Aceh như biểu tượng bất khuất của quê hương.
IIIBảy Mái Vòm Gỗ Lim Đen, Tháp Gọi Lễ Cao Tám Mươi Tư Mét Và Sân Mười Hai Chiếc Dù Điện Như Thánh Địa Medina
Kiến trúc của Đại thánh đường Baiturrahman là sự kết hợp hài hòa giữa phong cách Indo-Saracenic (Mughal Bắc Ấn và Moorish Tây Ban Nha) với nghệ thuật chạm khắc và vật liệu bản địa Aceh. Khác với những mái vòm ốp gạch men xanh hay dát vàng thường thấy ở Trung Đông, toàn bộ bảy mái vòm củ hành của Baiturrahman đều được lợp bằng hàng vạn phiến ngói vảy cá chế tác từ gỗ lim sắt (kayu ulin hoặc kayu besi) sơn màu đen huyền bóng mượt, tạo nên sự tương phản thị giác mạnh mẽ và trang nghiêm trên nền tường vôi trắng tinh khôi cùng những hàng cột vòm lá dung (trefoil arches) thanh thoát.
Nóc đại sảnh cầu nguyện được che phủ bởi 7 mái vòm củ hành màu đen tượng trưng cho bảy tầng trời (Sab'a Samawat) trong kinh Qur'an. Mỗi mái vòm được ghép tỉ mỉ từ các tấm ván ngói gỗ lim sắt không mục nát trước mưa nắng nhiệt đới, bên trên đỉnh vòm đặt chóp kim loại hình trăng lưỡi liềm và ngôi sao vươn lên trời xanh.
Không gian nội thất rộng khoảng 4.760 mét vuông được nâng đỡ bởi những hàng cột trụ tròn lớn màu trắng nối với nhau bằng hệ vòm đa thùy chạm nổi hoa văn thực vật Bungong Jeumpa (hoa ngọc lan) và chữ thư pháp Ả Rập. Phía bức tường hướng Qibla là khám Mihrab và tòa giảng đài Mimbar chạm trổ gỗ thếp vàng cùng chùm đèn pha lê lớn.
Bao quanh khuôn viên thánh đường là 8 ngọn tháp gọi lễ Azan (gồm 7 tháp quanh khu lễ đường và 1 ngọn tháp chính độc lập cao tới 84 mét gần cổng vào). Ngọn tháp chính có thang máy đưa khách lên đài quan sát trên cao để ngắm toàn cảnh thành phố Banda Aceh, dòng sông Krueng Aceh và vùng biển Ấn Độ Dương.
Khu sân trước được lát hoàn toàn bằng đá cẩm thạch trắng mát lạnh và lắp đặt 12 chiếc dù cơ điện khổng lồ (6 chiếc phía bắc và 6 chiếc phía nam, mỗi chiếc khi xòe rộng có kích thước 24 nhân 24 mét), lấy cảm hứng trực tiếp từ sân Thánh đường Tiên tri Al-Masjid an-Nabawi tại thành phố Medina (Ả Rập Xê Út), giúp nâng tổng sức chứa lên khoảng 24.000 tới 30.000 tín đồ.
Phía đông quảng trường dẫn vào cổng chính là hồ nước dài có đài phun nước và những hàng cây xanh cắt tỉa gọn gàng nơi bảy mái vòm đen soi bóng; còn ngay bên dưới mặt sân cẩm thạch là tầng hầm hiện đại bố trí hàng trăm vòi nước đá cẩm thạch tự động phục vụ nghi thức rửa thanh tẩy (Wudu) cho nam và nữ riêng biệt.
| Hạng mục | Thông số kỹ thuật và dấu mốc lịch sử | Nguồn kiểm chứng |
|---|---|---|
| Niên đại khởi lập và tái thiết | Khởi nguyên năm 1612 (Sultan Iskandar Muda); xây lại năm 1879 tới 1881; mở rộng 1936, 1967 và 2017 | Biên niên sử Aceh, Wikidata Q1501185 |
| Số lượng mái vòm và tháp | 7 mái vòm củ hành lợp ngói gỗ lim sắt đen (Sab'a Samawat) và 8 ngọn tháp (tháp cao nhất đạt 84 mét) | Ban quản trị Đại thánh đường Baiturrahman Aceh |
| Sức chứa tín đồ hành lễ | Khoảng 9.000 tới 10.000 người trong đại sảnh và lên tới 24.000 tới 30.000 người tính cả sân 12 dù điện | Hồ sơ dự án cải tạo năm 2015 tới 2017 của Chính quyền tỉnh Aceh |
| Kiến trúc sư thiết kế năm 1879 | Đại úy công binh kiêm kiến trúc sư Gerrit Bruins (điều chỉnh bởi L.P. Luijks, thi công bởi Lie A Sie) | Kho lưu trữ Lịch sử Kiến trúc Đông Ấn Hà Lan |
| Địa chỉ hành chính | Số 1 đường Jalan Moh. Jam, phường Kampung Baru, quận Baiturrahman, thành phố Banda Aceh, tỉnh Aceh | Chính quyền thành phố Banda Aceh |
IVThế Đất Và Hướng
Tọa lạc ngay trung tâm vùng đồng bằng châu thổ nơi dòng sông Krueng Aceh đổ ra eo biển Malacca và Ấn Độ Dương, vị trí của Đại thánh đường Baiturrahman thể hiện rõ nguyên tắc quy hoạch kinh đô cổ của các vương quốc Hồi giáo Đông Nam Á kết hợp với địa thế tự nhiên của bồn địa Aceh. Phần dưới đây phân tích địa thế thực địa của công trình theo phép xem hình thế sơn thủy cổ truyền của thư viện.
Xét về đại cục sơn thủy và tọa độ địa lý tại 5,5536 độ vĩ bắc, 95,3172 độ kinh đông, thành phố Banda Aceh nằm trong một thung lũng tam giác mở rộng về phía biển phía bắc, được che chở ở hai bên sườn đông nam và tây nam bởi hai nhánh cuối của dãy núi hùng vĩ Bukit Barisan (với ngọn núi lửa Seulawah Agam ở phía đông và dãy núi Pegunungan Kulu ở phía tây nam). Đại thánh đường Baiturrahman được đặt trên dải đất bồi cao ráo ngay sát bờ tây của dòng sông Krueng Aceh (chỉ cách mép sông khoảng một trăm năm mươi mét về phía tây) và cách điểm hợp lưu giữa sông Krueng Aceh với nhánh sông Krueng Daroy (dòng sông chảy xuyên qua hoàng cung cổ Trong Kraton Darud Dunia của Sultan Iskandar Muda ở phía nam) chỉ vài trăm mét. Trong phép xem thủy pháp, vị trí nằm ở bờ trong của khúc sông uốn lượn ngay sau điểm lưỡng thủy giao hội giúp khu đất thánh đường đón nhận trọn vẹn mạch sinh khí từ thượng nguồn dãy Bukit Barisan đổ về trước khi nước sông chảy ra biển ở khoảng cách hơn hai cây số rưỡi về phía bắc.
Xét về tọa hướng chuẩn mực thiên văn Hồi giáo, trục chính của tòa đại sảnh cầu nguyện và bức tường khám Mihrab quay mặt về hướng Tây Bắc (lệch Tây khoảng 292 độ tính từ hướng Bắc thực), tức hướng Qibla chiếu thẳng qua Ấn Độ Dương và Biển Ả Rập về thánh điện Kaaba tại thành phố Mecca. Nhờ đó, cổng chính, hồ nước phản chiếu và quảng trường lớn của thánh đường mở rộng về hướng Đông và Đông Nam nhìn ra phía dòng sông Krueng Aceh, đón nhận trọn vẹn ánh nắng bình minh buổi sớm chiếu rạng rỡ lên mặt tiền trắng và bảy mái vòm đen.
Xét về nền địa chất và khả năng đứng vững trước sóng thần, việc các bậc tiền nhân thời Sultan Iskandar Muda năm 1612 và các kỹ sư năm 1879 chọn đúng gò đất trung tâm này cùng hệ móng gạch đá nâng cao hơn mặt đường xung quanh đã phát huy tác dụng thực tế vào ngày 26 tháng 12 năm 2004: khi luồng sóng thần từ bờ biển phía tây bắc tràn vào theo lòng sông và các dải đất trũng, nền cao và kết cấu vòm đối xứng vững chắc của Đại thánh đường Baiturrahman đã phân tán lực va đập của dòng nước lũ, giữ cho ngôi thánh đường bình an giữa tâm chấn.
VĐại Lễ Tháng Ramadan, Đêm Rước Đuốc Takbiran Và Lễ Tưởng Niệm Sóng Thần Ngày 26 Tháng 12
Là trái tim tôn giáo và văn hóa của toàn tỉnh Aceh, Đại thánh đường Baiturrahman quanh năm vang ngân tiếng gọi lễ Adhan năm thời mỗi ngày và trở thành tâm điểm của những đại lễ lớn quy tụ hàng vạn người dân. Bảng dưới đây tổng hợp các kỳ lễ tiết tiêu biểu nhất tại thánh đường.
| Thời gian | Hệ lịch | Tên lễ tiết | Nghi thức và sinh hoạt tại Đại thánh đường Baiturrahman |
|---|---|---|---|
| Trọn tháng 9 âm lịch Hồi giáo và đêm cuối tháng | Lịch Hồi giáo Hijri | Đại lễ tháng nhịn chay Ramadan, cầu nguyện Tarawih và Đêm hội rước đuốc Takbiran | Mỗi chiều trong tháng Ramadan, khuôn viên thánh đường phát cháo thịt gia vị truyền thống Aceh (Kanji Rumbi) miễn phí cho người dân ăn xả chay (Iftar), tiếp nối bằng lễ nguyện Tarawih dưới 12 chiếc dù điện; vào đêm cuối tháng diễn ra lễ diễu hành xe hoa và rước đuốc đọc lời tán tụng Takbir mừng lễ Eid al-Fitr. |
| Ngày 10 tháng Dhu al-Hijjah | Lịch Hồi giáo Hijri | Đại lễ Hiến sinh Eid al-Adha và tiễn đoàn hành hương Hajj | Hàng chục nghìn tín đồ phủ kín từ trong đại sảnh ra tới toàn bộ quảng trường đá cẩm thạch và các đại lộ xung quanh để cử hành đại lễ cầu nguyện Eid al-Adha, tiếp nối truyền thống Aceh là Tiền sảnh của Mecca. |
| Tháng 3 âm lịch Hồi giáo (kéo dài suốt 3 tháng từ Rabiul Awal tới Jumadil Akhir) | Lịch Hồi giáo Hijri kết hợp tục lệ Aceh | Đại lễ kỷ niệm ngày sinh Nhà tiên tri Muhammad (Maulid Raya Nabi Muhammad) | Người Aceh có truyền thống tổ chức lễ Maulid kéo dài nhất thế giới Hồi giáo; tại Đại thánh đường Baiturrahman diễn ra các buổi tụng thơ ca ngợi Nhà tiên tri (Dikee Maulod), thuyết giảng giáo lý và đại tiệc khoản đãi cộng đồng (Khanduri Maulod) cùng trẻ mồ côi. |
| Ngày 26 tháng 12 dương lịch hằng năm | Dương lịch | Lễ cầu nguyện và tưởng niệm nạn nhân thảm họa Động đất và Sóng thần năm 2004 (Zikir & Doa Bersama) | Hàng vạn người dân Aceh và khách quốc tế tập trung dưới mái vòm Đại thánh đường Baiturrahman để cùng tụng niệm Zikir, cầu siêu cho hơn 170.000 nạn nhân đã khuất trong trận sóng thần lịch sử và tri ân sự che chở của ngôi thánh đường. |
Ánh đèn đổi màu dưới mười hai cánh dù trắng lúc hoàng hôn buông xuống sông Krueng Aceh. Vào mỗi buổi chiều trước giờ lễ nguyện Maghrib, khi mười hai chiếc dù điện khổng lồ trên sân đá cẩm thạch trắng từ từ xòe rộng như những đóa hoa khổng lồ và hệ thống đèn chiếu sáng nghệ thuật bật lên nhuộm tím hồng chân vòm, người dân Banda Aceh thường đưa con trẻ ra ngồi trên mặt thềm đá mát lạnh lắng nghe tiếng đọc kinh Qur'an trầm hùng vang lên từ tám ngọn tháp. Khoảng cách chưa đầy mười lăm phút đi bộ từ thánh đường tới Bảo tàng Sóng thần Aceh (do kiến trúc sư Ridwan Kamil thiết kế) giúp du khách kết nối trọn vẹn câu chuyện về sức mạnh của đức tin và sự hồi sinh của vùng đất cực bắc Sumatra.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Đường Moh. Jam số 1, phường Kampung Baru, quận Baiturrahman, thành phố Banda Aceh, tỉnh Aceh
- Đường tới
- Đại thánh đường tọa lạc ngay trung tâm thành phố Banda Aceh tại số 1 đường Jalan Moh. Jam, phường Kampung Baru, quận Baiturrahman, cách Sân bay Quốc tế Sultan Iskandar Muda (BTJ) khoảng 16 km về phía tây bắc (tương đương 25 tới 30 phút đi taxi hoặc xe đưa đón) và cách cảng tàu cao tốc Ulee Lheue (nơi đi ra đảo Weh / Sabang) khoảng 5 km về phía đông nam. Từ Bảo tàng Sóng thần Aceh (Museum Tsunami Aceh) hoặc Công viên Blang Padang, quý vị chỉ cần đi bộ dọc theo đường Jalan Sultan Mahmudsyah khoảng 700 mét về hướng đông bắc là tới cổng chính của thánh đường.
- Toạ độ
- 5.5536, 95.3172
Là ngôi thánh đường trung tâm của tỉnh Aceh (nơi áp dụng quy định văn hóa Hồi giáo nghiêm trang trong trang phục công cộng), quý vị khi tới thăm Đại thánh đường Baiturrahman cần tuân thủ nghiêm ngặt quy tắc ăn mặc lịch sự và kín đáo: nam giới mặc quần dài qua mắt cá chân và áo có tay; nữ giới mặc áo dài tay rộng rãi, quần dài hoặc váy dài chạm mắt cá chân và quấn khăn choàng trùm kín tóc (Hijab / Kerudung). Du khách không phải là tín đồ Hồi giáo được phép đi dạo, chụp ảnh ở khu vực sân hồ nước, quảng trường đá cẩm thạch dưới 12 chiếc dù điện và lên tháp quan sát ngoài các khung giờ đang diễn ra lễ nguyện chính thức; khi vào khu vực thảm lễ bên trong cần cởi giày dép đúng nơi quy định ở tầng hầm hoặc kệ để giày.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Đại thánh đường Baiturrahman, Banda Aceh
Thầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên.
?Hỏi Đáp Nhanh
Đại thánh đường Baiturrahman tại Banda Aceh có nguồn gốc từ bao giờ và tên gọi mang ý nghĩa gì?
Ngôi thánh đường hoàng gia đầu tiên được Quốc vương Iskandar Muda của Vương quốc Hồi giáo Aceh Darussalam xây dựng vào năm 1612 (một số sử liệu địa phương nhắc tới tiền thân từ thế kỷ 13). Trong tiếng Ả Rập, Baiturrahman (Bayt ar-Rahman) có nghĩa là Ngôi nhà của Đấng Toàn Thiện Từ Bi.
Vì sao kiến trúc hiện nay của Đại thánh đường Baiturrahman lại mang phong cách xây gạch đá từ năm 1881?
Vào tháng 4 năm 1873, khi quân đội thực dân Hà Lan mở cuộc tấn công đầu tiên vào Aceh, ngôi thánh đường gỗ cổ từ thời Sultan Iskandar Muda đã bị đạn pháo bắn cháy rụi và tướng chỉ huy Hà Lan J.H.R. Köhler bị nghĩa quân Aceh bắn hạ ngay trước sân. Để xoa dịu sự phẫn nộ của người dân Aceh, chính quyền Hà Lan đã cho xây dựng lại thánh đường bằng gạch đá từ năm 1879 tới 1881, sau đó được mở rộng thêm vào các năm 1936, 1967 và 2017.
Bảy mái vòm màu đen của Đại thánh đường Baiturrahman được lợp bằng vật liệu gì và tượng trưng cho điều gì?
Khác với các mái vòm bê tông hay gạch men thông thường, toàn bộ 7 mái vòm củ hành của Đại thánh đường Baiturrahman được lợp bằng hàng vạn phiến ngói vảy cá làm từ gỗ lim sắt (kayu ulin) sơn màu đen huyền. Con số 7 mái vòm được hoàn thiện qua các đợt mở rộng năm 1936 và 1967 tượng trưng cho bảy tầng trời (Sab'a Samawat) trong vũ trụ học Hồi giáo.
Đại thánh đường Baiturrahman đã đóng vai trò gì trong thảm họa sóng thần Ấn Độ Dương ngày 26 tháng 12 năm 2004?
Trong thảm họa động đất 9,1 độ và sóng thần cao hàng chục mét ngày 26 tháng 12 năm 2004 làm sập đổ hầu hết các công trình xung quanh trung tâm Banda Aceh, Đại thánh đường Baiturrahman vẫn đứng vững vàng và trở thành pháo đài trú ẩn cứu sống hàng nghìn người dân thuộc mọi tôn giáo và sắc tộc chạy vào bên trong cũng như leo lên mái thánh đường.
Mười hai chiếc dù khổng lồ trên sân đá cẩm thạch của thánh đường được lấy cảm hứng từ đâu?
Trong đợt đại tôn tạo từ năm 2015 tới năm 2017, chính quyền tỉnh Aceh đã lát đá cẩm thạch trắng phản nhiệt và lắp đặt 12 chiếc dù cơ điện khổng lồ có thể tự động xòe rộng hoặc xếp gọn trên sân thánh đường, lấy cảm hứng trực tiếp từ những chiếc dù che nắng tại Thánh đường Tiên tri (Al-Masjid an-Nabawi) ở thành phố Medina, Ả Rập Xê Út.