Men theo tuyến đường Xuyên Đảo (Cross Island Road) uốn lượn từ bờ biển thủ đô Apia ngược lên sườn núi lửa xanh thẫm của đảo Upolu thuộc Nhà nước Độc lập Samoa, khi lên tới cao độ gần 600 mét tại vùng đồi mát lành Tiapapata (cách trung tâm Apia khoảng 8 km về phía nam), du khách sẽ bắt gặp một tuyệt tác kiến trúc trắng muốt vươn lên giữa những tán cây dương xỉ cổ thụ, rừng cọ nhiệt đới và làn sương mây bảng lảng. Đó chính là Đền thờ Bahá'í Quốc gia Samoa tại Tiapapata, Apia (tiếng Anh là Bahá'í House of Worship, Tiapapata, Apia, tiếng Samoa là Malumalu Bahá'í i Tiapapata), ngôi thánh đường được toàn thể cộng đồng Đạo Bahá'í trên hoàn cầu tôn xưng là Đền Mẫu của Quần đảo Thái Bình Dương (Mother Temple of the Pacific Islands).
Được khởi công đặt viên đá nền móng vào ngày 27 tháng 1 năm 1979 bởi Quốc vương Samoa Malietoa Tanumafili II (1913 tới 2007, vị quân vương và nguyên thủ quốc gia đương nhiệm đầu tiên trong lịch sử thế giới đón nhận đức tin Bahá'í) cùng Bàn Tay Chánh Đạo Rúhíyyih Rabbani, và chính thức khánh thành vào ngày 1 tháng 9 năm 1984 theo đồ án của kiến trúc sư danh tiếng người Iran gốc Canada Hossein Amanat, công trình là một trong tám Đền thờ Bahá'í Lục địa (Continental Houses of Worship) từng được dựng lên trên trái đất. Với mái vòm sườn trắng cao 30 mét mở ra chín cổng đón gió biển từ chín phương trời và lòng đền ốp gỗ quý bản địa mang dáng dấp ngôi nhà hội đồng Fale Tele của người Polynesia, đền thờ tại Tiapapata cùng với Nhà thờ chính tòa Vô Nhiễm Nguyên Tội (Mulivai), Apia, Nhà thờ Hội thánh Công lý Kitô giáo Samoa tại Malua, Gò tháp đá cổ Pulemelei trên đảo Savaiʻi và Thánh đường Hồi giáo Mariam tại Vaiusu, Apia đã dệt nên bức tranh tâm linh vừa cổ kính vừa cởi mở của quốc đảo Samoa giữa lòng Nam Thái Bình Dương.
IGiáo Nghĩa Mashriqu'l-Adhkár (Nơi Bình Minh Của Lời Tán Dương Thượng Đế), Chín Cánh Cửa Hiệp Nhất Nhân Loại Và Dấu Ấn Lịch Sử Của Quốc Vương Malietoa Tanumafili II
Trong kinh điển và thần học của Đạo Bahá'í do Đấng Sáng lập Bahá'u'lláh (1817 tới 1892) mặc khải, mỗi ngôi Đền thờ Bahá'í trên thế giới đều mang danh xưng nguyên bản bằng tiếng Ả Rập là Mashriqu'l-Adhkár, có nghĩa là Nơi Bình Minh Của Lời Tán Dương Thượng Đế (Dawning-place of the Praise of God). Tại vùng đồi Tiapapata của Samoa, không gian bên dưới mái vòm trắng chín cạnh không thờ bất kỳ pho tượng, bức tranh hay bàn thờ giáo phẩm nào, mà được cung hiến trọn vẹn cho việc hướng tâm về Thượng Đế Duy Nhất, Đấng Tạo Hóa vô hình đã gửi các Sứ Giả của Ngài (từ Áp-ra-ham, Mô-sê, Đức Phật, Chúa Giêsu, Tiên tri Muhammad cho đến Đấng Báb và Đức Bahá'u'lláh) xuống giáo hóa nhân loại qua từng thời đại. Khi bước qua một trong chín cánh cửa gỗ rộng mở của ngôi đền để ngồi tĩnh tâm giữa tiếng gió rừng và tiếng chim hót, người tín hữu cũng như du khách từ khắp nơi trên thế giới thường đọc thầm Kinh Nguyện Ngắn Bahá'í, Kinh Nguyện Trung Bình Bahá'í và suy niệm những lời minh triết trong Lời Ẩn Dụ của Đức Bahá'u'lláh (Phần Tiếng Ả Rập).
Ở chính tâm đỉnh vòm cao 30 mét phía trên đầu người cầu nguyện, nơi chín cặp sườn vòm gỗ và bê tông hội tụ trong ánh sáng tự nhiên chiếu qua các ô kính đỉnh, tỏa sáng biểu tượng thiêng liêng của Thánh Danh Vĩ Đại Nhất (The Greatest Name) bằng thư pháp Ả Rập mạ vàng: Yá Bahá'u'l-Abhá, nghĩa là Hỡi Vinh Quang Của Đấng Rực Rỡ Nhất.
Theo giáo luật trong bộ kinh Kitáb-i-Aqdas của Đức Bahá'u'lláh và lời giải thích của Đức 'Abdu'l-Bahá (1844 tới 1921), mọi ngôi đền Mashriqu'l-Adhkár trên toàn cầu đều phải tuân thủ ba nguyên tắc kiến trúc và phụng vụ cốt lõi biểu trưng cho sự thống nhất của Thượng Đế, sự thống nhất của các tôn giáo và sự thống nhất của toàn thể gia đình nhân loại. Thứ nhất, tòa đền bắt buộc phải có mặt bằng hình đa giác chín cạnh đều (nonagon) với chín cánh cửa mở ra chín hướng và một mái vòm trung tâm duy nhất: trong toán học thập phân, số 9 là con số đơn lớn nhất biểu thị sự viên mãn, sự hoàn thiện tối cao và sự bao dung ôm trọn mọi truyền thống tâm linh trên thế giới; đồng thời theo hệ tính giá trị chữ cái Abjad, từ Bahá (Vinh quang, Ánh sáng) cũng có giá trị số học đúng bằng 9.
Thứ hai, bên trong đền thờ tại Tiapapata tuyệt đối không có các bài thuyết giáo từ bục giảng, không có giáo sĩ cử hành nghi lễ chuyên biệt và không đặt thùng quyên tiền đối với khách hành hương ngoài đạo. Mọi buổi cầu nguyện trong đền chỉ bao gồm việc đọc hoặc hát ngân nga bằng giọng người mộc mạc (a cappella, không dùng nhạc cụ trong lòng đền chính) những đoạn trích từ Thánh kinh của Đạo Bahá'í cùng Thánh kinh của tất cả các tôn giáo lớn khác trên thế giới bằng tiếng Samoa, tiếng Anh và nhiều ngôn ngữ bản địa Thái Bình Dương. Thứ ba, xung quanh ngôi đền chính luôn được quy hoạch như hạt nhân tinh thần cho các cơ sở phụng sự giáo dục, nhân đạo và phúc lợi xã hội dành cho cộng đồng dân cư địa phương.
Lý do khiến quần đảo Samoa được Tòa Công Lý Quốc Tế (Universal House of Justice tại Haifa) lựa chọn để xây dựng Đền Mẫu của toàn bộ Quần đảo Thái Bình Dương gắn liền với một trang sử vô tiền khoáng hậu của vương thất Samoa. Đức tin Bahá'í đến quần đảo Samoa vào tháng 1 năm 1954 khi nữ tín hữu tiên phong người Úc gốc Anh Lilian Wyss (sau này là Lilian Ala'i) đặt chân tới Apia và được phong danh hiệu Hiệp sĩ của Bahá'u'lláh. Vào năm 1968, tiến sĩ người Ý Ugo Giachery (1896 tới 1989, một vị Bàn Tay Chánh Đạo từng trực tiếp phụ trách việc cung ứng đá cẩm thạch Ý cho Thượng tầng Kiến trúc Đền thờ Đức Báb tại Haifa) đã đến Apia và yết kiến Quốc vương Samoa là Đức Ông Susuga Malietoa Tanumafili II (trị vì từ ngày độc lập 1 tháng 1 năm 1962 cho đến khi băng hà ngày 11 tháng 5 năm 2007) để trao tặng Quốc vương cuốn sách Tuyên ngôn của Bahá'u'lláh (The Proclamation of Bahá'u'lláh) gửi các vị vua và nguyên thủ thế giới.
Xúc động sâu sắc trước giáo lý hòa bình đại đồng và sự tôn trọng văn hóa bản địa của Đức Bahá'u'lláh, Quốc vương Malietoa Tanumafili II đã đón nhận Đạo Bahá'í vào năm 1968 và chính thức công bố đức tin của mình trước thế giới vào năm 1973, trở thành vị nguyên thủ quốc gia đương nhiệm đầu tiên trên thế giới theo Đạo Bahá'í, hiện thực hóa lời tiên tri thế kỷ 19 của Đức Bahá'u'lláh rằng các bậc quân vương trên thế giới sẽ bước vào dưới bóng lều đoàn kết của Ngài. Năm 1976, Quốc vương đã thân hành đi hành hương tới Thánh địa Haifa và viếng mộ của Bàn Tay Chánh Đạo Martha Root tại Honolulu. Ba năm sau, vào ngày 27 tháng 1 năm 1979, chính Quốc vương Malietoa Tanumafili II đã cùng phu nhân của cố Thủ hộ Shoghi Effendi là bà Rúhíyyih Rabbani đặt viên đá nền móng tại đồi Tiapapata, và ngày 1 tháng 9 năm 1984, ngài lại chủ trì đại lễ khánh thành ngôi đền trước hơn một ngàn đại biểu từ khắp năm châu.
Một sự nhầm lẫn thường gặp ở du khách quốc tế là nghĩ rằng vì Quốc vương Malietoa Tanumafili II theo Đạo Bahá'í và bảo trợ xây dựng Đền thờ Tiapapata nên Đạo Bahá'í đã trở thành quốc giáo của Samoa hoặc ngôi đền này chỉ dành riêng cho tín đồ Bahá'í. Trên thực tế, Samoa vẫn là một quốc gia có tuyệt đại đa số dân cư theo các hệ phái Kitô giáo (với châm ngôn quốc gia trên quốc huy là Fa'avae i le Atua Samoa, nghĩa là Samoa đặt nền tảng nơi Thượng Đế), và Quốc vương Malietoa Tanumafili II trong suốt 45 năm trị vì luôn được nhân dân kính yêu chính vì tinh thần tôn trọng tuyệt đối tự do tín ngưỡng của mọi giáo hội tại Samoa. Đúng theo giáo huấn của Đức Bahá'u'lláh, chín cánh cửa của Đền thờ Tiapapata luôn mở rộng miễn phí mỗi ngày cho các tín hữu Kitô giáo, Hồi giáo, Phật giáo, Ấn Độ giáo và mọi người dân đến cầu nguyện trong bầu không khí huynh đệ.
IITừ Chuyến Đi Tiên Phong Của Lilian Ala'i Năm 1954, Cuộc Hội Ngộ Của Quốc Vương Malietoa Năm 1968 Đến Lễ Khánh Thành Đền Mẫu Thái Bình Dương Năm 1984
Hành trình hình thành Đền thờ Bahá'í Quốc gia Samoa tại Tiapapata là câu chuyện giao thoa cảm động giữa thông điệp hiệp nhất toàn cầu của thế kỷ 19 với truyền thống hiếu khách, sùng đạo và trọng lễ nghĩa ngàn đời của người dân Polynesia.
- Tháng 1 năm 1954Nữ tín hữu tiên phong Lilian Wyss (Lilian Ala'i) mang thông điệp Bahá'í tới quần đảo SamoaHưởng ứng Kế hoạch Thập niên Toàn cầu (1953 tới 1963), cô gái trẻ người Úc Lilian Wyss rời Sydney đến thủ đô Apia ở tuổi 24, sau đó kết hôn với tù trưởng người Samoa Suhayl Ala'i và xây dựng những hội đồng tinh thần địa phương đầu tiên trên đảo Upolu và Savai'i.
- Năm 1968 và Năm 1973Bàn Tay Chánh Đạo Ugo Giachery yết kiến Quốc vương Malietoa Tanumafili II và lời tuyên xưng lịch sửNăm 1968, tiến sĩ Ugo Giachery trao tặng sách của Đức Bahá'u'lláh cho Quốc vương Samoa Malietoa Tanumafili II; nhà vua đón nhận đức tin và chính thức công bố trước toàn thế giới vào năm 1973, trở thành vị nguyên thủ quốc gia đương nhiệm đầu tiên theo Đạo Bahá'í.
- Tháng 1 năm 1979 (Ngày 27 tháng 1 năm 1979)Quốc vương Malietoa Tanumafili II và bà Rúhíyyih Rabbani đặt viên đá nền móng tại đồi TiapapataTrên khu đất rộng lớn ở độ cao gần 600 mét tại Tiapapata phía nam Apia, Quốc vương Samoa cùng Bàn Tay Chánh Đạo Rúhíyyih Rabbani chủ trì nghi lễ đặt hộp thánh tích và viên đá nền móng cho Đền Mẫu của Quần đảo Thái Bình Dương.
- Năm 1979 tới tháng 8 năm 1984Kiến trúc sư Hossein Amanat thiết kế và thi công mái vòm chín cạnh Fale Samoa cao 30 métKiến trúc sư Hossein Amanat thiết kế kết cấu mái vòm sườn bê tông trắng ghép các tấm kính thông sáng kết hợp nội thất gỗ đỏ bản địa Samoa, được thi công vượt qua điều kiện mưa bão vùng núi nhiệt đới.
- Ngày 1 tới ngày 2 tháng 9 năm 1984Đại lễ khánh thành trọng thể Đền thờ Bahá'í Quốc gia Samoa (Mother Temple of the Pacific Islands)Quốc vương Malietoa Tanumafili II cắt băng khánh thành ngôi đền cùng bà Rúhíyyih Rabbani và hơn 1.000 đại biểu quốc tế từ khắp các quốc đảo Thái Bình Dương và thế giới về dự hội tại Apia.
- Tháng 7 năm 1989 và Năm 2004An táng Bàn Tay Chánh Đạo Ugo Giachery tại Tiapapata và kỷ niệm 50 năm Đạo Bahá'í tại SamoaNgày 5 tháng 7 năm 1989, tiến sĩ Ugo Giachery qua đời trong chuyến thăm Samoa và được an táng trang nghiêm tại khuôn viên Tiapapata; năm 2004, Samoa phát hành bộ tem quốc gia kỷ niệm 50 năm Đạo Bahá'í và 20 năm khánh thành Đền thờ Tiapapata.
Cuộc đối thoại kiến trúc giữa bậc thầy Hossein Amanat và nếp nhà cổ truyền Fale của người Samoa. Khi được giao trọng trách thiết kế Đền Mẫu của Quần đảo Thái Bình Dương tại Tiapapata vào cuối thập niên 1970, kiến trúc sư Hossein Amanat (người trước đó đã nổi danh toàn cầu với công trình Tháp Tưởng niệm Shahyad tức Tháp Azadi tại Tehran năm 1971 và Tòa Trụ sở Tòa Công Lý Quốc Tế trên núi Carmel tại Haifa) đã dành nhiều thời gian đi khắp các làng truyền thống (nu'u) trên hai đảo Upolu và Savai'i để nghiên cứu kiến trúc bản địa của người Polynesia.
Ông nhận thấy rằng trái tim của mọi ngôi làng Samoa là ngôi nhà hội đồng lớn gọi là Fale Tele hoặc Fale Afolau: một công trình có mái vòm cao hình parabol hoặc bán cầu lợp lá mía đan trên một bộ khung rầm gỗ uốn cong vô cùng tinh xảo buộc bằng dây xơ dừa (afa), hoàn toàn không có tường vây kín để đón trọn làn gió mát từ biển cả và thể hiện sự cởi mở, minh bạch của cộng đồng. Từ cảm hứng sâu sắc đó, Hossein Amanat đã chuyển hóa hình thái mái vòm của chiếc Fale cổ truyền thành chín cánh vỏ mỏng bê tông cốt thép màu trắng ngà vươn lên độ cao 30 mét, ở giữa các sườn bê tông là những khe kính hẹp chạy dọc từ chân lên tới đỉnh vòm để ánh sáng mặt trời và bóng cây rừng nhiệt đới luôn hiện diện bên trong lòng đền.
IIIMái Vòm Sườn Trắng Chín Cạnh Cao 30 Mét, Kết Cấu Nhà Fale Polynesia, Nội Thất Gỗ Đỏ Ifilele Và Khu Vườn Thực Vật Bản Địa Rộng 8 Hecta
Đền thờ Bahá'í Quốc gia Samoa tại Tiapapata được giới phê bình kiến trúc quốc tế đánh giá là một trong những công trình tôn giáo hiện đại thành công nhất khu vực Nam Thái Bình Dương nhờ sự hòa quyện nhuần nhuyễn giữa kỹ thuật kết cấu vỏ mỏng thế kỷ 20 với hồn cốt thẩm mỹ bản địa của người Samoa.
Tòa đền tọa lạc trên một bệ nền tròn lát đá nâng cao giữa thảm cỏ xanh mướt của đồi Tiapapata, có mặt bằng hình chín cạnh đều tuyệt đối. Từ chín mặt của tòa nhà mở ra chín cổng lớn bằng gỗ cứng nhiệt đới dẫn thẳng vào đại sảnh cầu nguyện trung tâm, kèm theo các mái hiên nhô ra che mưa nắng nhiệt đới. Thiết kế chín cửa đối xứng giúp làn gió mát lành từ độ cao 600 mét của rừng mưa Upolu tự do lưu thông xuyên qua lòng đền mà không cần hệ thống điều hòa nhân tạo.
Vươn cao 30 mét trên nền rừng nhiệt đới là khối mái vòm hình parabol thanh thoát được tạo thành từ chín cặp sườn bê tông cốt thép đúc sẵn và đổ tại chỗ, bề mặt phủ lớp đá rửa và gạch khảm màu trắng tinh khiết chống rêu mốc trong khí hậu ẩm ướt của vùng núi Samoa. Giữa các sườn vòm trắng là các dải cửa sổ kính dài chạy dọc từ chân vòm lên đỉnh, vừa tạo cảm giác mái vòm nhẹ bẫng như đang bay lên, vừa gợi nhắc trực tiếp đến những thanh rầm gỗ uốn cong của mái nhà Fale Tele truyền thống.
Bước vào bên trong đại sảnh cầu nguyện có sức chứa khoảng 500 đến 700 người, du khách lập tức cảm nhận được sự ấm áp của chất liệu gỗ quý bản địa Thái Bình Dương: các dải lam gỗ ốp bên trong vòm trần và toàn bộ hàng ghế ngồi đều được chế tác thủ công từ gỗ đỏ nhiệt đới (đặc biệt là gỗ Ifilele tức Intsia bijuga, loại gỗ quý dùng chạm bình kava nghi lễ của các tù trưởng Samoa). Phía trên một bên sảnh là tầng lửng dành cho ban hợp xướng, và ngay tại tâm đỉnh vòm cao 30 mét là phù điêu chữ Ả Rập mạ vàng khắc Thánh Danh Vĩ Đại Nhất (Yá Bahá'u'l-Abhá).
Bao quanh ngôi đền trắng là một công viên cảnh quan rộng khoảng 8 hecta (gần 20 mẫu Anh) được quy hoạch thành chín lối đi dạo tỏa ra từ chín cánh cửa đền. Khu vườn này đồng thời là một khu bảo tồn thực vật sống động với hơn 60 loài cây gỗ, dương xỉ thân gỗ, cọ hoàng gia, hoa dâm bụt, hoa đại (frangipani) và hoa gừng đỏ đặc trưng của quần đảo Samoa, tất cả đều có bảng tên khoa học và tên tiếng Samoa để phục vụ giáo dục sinh thái.
Nằm tách biệt một quãng ngắn bên dưới thảm cỏ chính là Trung tâm Đón tiếp và Triển lãm thông tin được thiết kế theo kiểu nhà Fale mở truyền thống, nơi trưng bày tư liệu lịch sử về sự hình thành Đạo Bahá'í tại Thái Bình Dương và mối lương duyên với Quốc vương Malietoa Tanumafili II. Trong khuôn viên đồi Tiapapata còn có khu mộ trang nghiêm của Tiến sĩ Ugo Giachery (1896 tới 1989), vị Bàn Tay Chánh Đạo đã đưa đức tin Bahá'í đến với Quốc vương Samoa.
| Hạng mục kiến trúc và cảnh quan | Thông số kỹ thuật và Vật liệu chính | Ý nghĩa biểu tượng và Công năng phụng vụ |
|---|---|---|
| Khối mái vòm chính chín cạnh | Cao 30 mét; 9 cặp sườn bê tông cốt thép trắng và kính lấy sáng | Biểu trưng cho sự viên mãn (số 9) và phỏng theo hình dáng mái nhà hội đồng Fale Tele của Samoa |
| Hệ thống 9 cổng vào đại sảnh | 9 cửa gỗ lớn bố trí đều theo 9 hướng quanh chu vi tròn | Chào đón bình đẳng tín hữu của mọi tôn giáo và mọi dân tộc từ khắp chín phương trời |
| Đại sảnh cầu nguyện và Tầng lửng | Sức chứa 500 tới 700 chỗ; ốp gỗ đỏ bản địa Ifilele | Không gian tĩnh tâm và ngân vang thánh ca hợp xướng không nhạc cụ dưới biểu tượng Thánh Danh |
| Công viên sinh thái quanh đền | Diện tích khoảng 8 hecta; hơn 60 loài thực vật bản địa Samoa | Không gian thiền hành giữa thiên nhiên rừng mưa nhiệt đới ở độ cao gần 600 mét |
| Trung tâm thông tin và Mộ Ugo Giachery | Nhà trưng bày kiểu Fale và lăng mộ đá trong vườn | Lưu giữ lịch sử truyền giáo từ năm 1954 và tri ân vị Bàn Tay Chánh Đạo Ugo Giachery (mất 1989) |
IVThế Đất Và Hướng
Đền thờ Bahá'í Quốc gia Samoa tọa lạc trên sườn núi lửa trung tâm của đảo Upolu tại cao nguyên Tiapapata, trong khi khi hành lễ cầu nguyện bắt buộc cá nhân (Obligatory Prayer), người tín hữu Đạo Bahá'í luôn xoay mặt về hướng Qiblih tức Đền thờ và Lăng mộ Đức Bahá'u'lláh tại Bahjí (thành phố Acre, Israel). Dưới đây là góc nhìn đối chiếu địa thế sơn thủy và khí chất không gian của công trình theo truyền thống xem thế đất cổ truyền của thư viện Vạn Đạo Đường.
Xét trên đại cuộc địa lý của đảo Upolu tại tọa độ 13,8936 độ vĩ nam, 171,7825 độ kinh tây, khu đất Tiapapata nằm ở độ cao gần 600 mét trên sườn bắc của dãy sống lưng núi lửa chạy dọc trung tâm đảo (gần đỉnh núi Mount Vaea và đỉnh Mount Fito cao 1.113 mét). Trong phép xem hình thế sơn thủy, vị trí này là một Cao nguyên Sơn Phúc Huyệt (huyệt kết trên lưng chừng sườn núi cao được mây mù ôm ấp): phía nam của ngôi đền có dãy đỉnh núi lửa trung tâm đảo Upolu làm Huyền Vũ Thái Tổ Sơn vững chãi che chở; hai bên tả hữu là các dải đồi rừng nhiệt đới xanh thẫm cùng các khe suối đổ xuống thác Papapapaitai và sông Vaisigano tạo thành thế Thanh Long và Bạch Hổ ôm ấp; còn phía bắc từ Tiapapata đổ thoải dần xuống đồng bằng ven biển thủ đô Apia và mở rộng ra toàn bộ vùng biển Nam Thái Bình Dương mênh mông làm Đại Minh Đường thủy tụ.
Về bố cục hình học và Ngũ Hành nội cục, kiến trúc sư Hossein Amanat đã kiến tạo nên một Trường khí Cửu Cung Viên Mãn vô cùng thanh khiết. Khối đền hình tròn chín cạnh với chín cánh cửa mở thông hoàn toàn giúp Thiên Khí (ánh sáng mặt trời xuyên qua các khe kính từ đỉnh vòm) và Địa Khí (hương cây rừng và gió mát vùng cao nguyên 600 mét) giao hòa liên tục ở chính tâm đại sảnh. Về mặt Ngũ Hành, sắc trắng ngà tinh khôi của mái vòm bê tông cao 30 mét thuộc hành Kim, hệ lam gỗ và ghế gỗ đỏ Ifilele ấm áp bên trong lòng đền cùng 8 hecta rừng cây nhiệt đới bên ngoài thuộc hành Mộc, các tấm kính trong suốt và màn sương mù mát lành của vùng đồi Tiapapata thuộc hành Thủy, ánh sáng rực rỡ nơi phù điêu Thánh Danh mạ vàng trên đỉnh vòm thuộc hành Hỏa, và bệ nền đá bazan núi lửa của đảo Upolu thuộc hành Thổ. Năm hành hội tụ hài hòa trên đỉnh đồi cao giúp tâm hồn người bước vào đền lập tức trút bỏ mọi ưu phiền để đạt tới sự an tĩnh sâu lắng.
VBuổi Cầu Nguyện Và Hợp Xướng Chúa Nhật Hằng Tuần, Đại Lễ Ridván, Lễ Sinh Nhật Đấng Báb Cùng Đức Bahá'u'lláh Và Lễ Tết Năm Mới Naw-Rúz
Tại Đền thờ Bahá'í Quốc gia Samoa ở Tiapapata, nhịp sống phụng vụ diễn ra đều đặn hằng ngày và sôi động nhất vào các buổi cầu nguyện sáng Chúa Nhật hằng tuần cùng Chín Ngày Lễ Thiêng (Nine Holy Days) theo Lịch Badí' (lịch Bahá'í gồm 19 tháng, mỗi tháng 19 ngày).
| Thời điểm trong năm | Hệ lịch áp dụng | Kỳ lễ thiêng và Sự kiện phụng vụ | Nghi thức cử hành tại Đền thờ Bahá'í Quốc gia Samoa, Tiapapata |
|---|---|---|---|
| Ngày 20 hoặc 21 tháng 3 hằng năm (Ngày 1 tháng Bahá) | Lịch Badí' (Bahá'í) và Dương lịch | Đại Lễ Tết Năm Mới Bahá'í (Lễ Naw-Rúz) Kết Thúc 19 Ngày Chay Tịnh | Sau 19 ngày chay tịnh tháng 'Alá (từ bình minh tới hoàng hôn), cộng đồng tín hữu Samoa mặc trang phục truyền thống trang trọng (lava-lava và puletasi) tụ hội tại đền Tiapapata để cầu nguyện, hát thánh ca đón năm mới và chia sẻ niềm vui đoàn viên. |
| Từ ngày 20 hoặc 21 tháng 4 tới ngày 2 tháng 5 | Lịch Badí' (Bahá'í) và Dương lịch | Đại Lễ Mười Hai Ngày Ridván (Kỷ Niệm Đức Bahá'u'lláh Tuyên Xưng Sứ Mạng) | Lễ hội trọng đại nhất trong năm (Vua của các Lễ hội), đặc biệt vào ngày thứ nhất, ngày thứ chín và ngày thứ mười hai: các tín hữu và khách mời từ khắp đảo Upolu và Savai'i về đền Tiapapata đọc kinh cầu nguyện và bầu chọn Hội đồng Tinh thần Quốc gia. |
| Tháng 10 hoặc tháng 11 (theo chu kỳ trăng sau Xuân phân) | Lịch Badí' (Bahá'í) | Đại Lễ Song Khánh: Kỷ Niệm Ngày Sinh Của Đấng Báb và Ngày Sinh Của Đức Bahá'u'lláh | Hai ngày lễ liên tiếp tràn ngập hoa tươi nhiệt đới và tiếng hát hợp xướng đa thanh đặc trưng của người Samoa ngân vang dưới mái vòm 30 mét để tôn vinh hai Đấng Sáng lập. |
| Buổi sáng Chúa Nhật hằng tuần và Ngày 1 tháng 9 | Hằng tuần và Kỷ niệm năm | Buổi Cầu Nguyện Liên Tôn Chúa Nhật và Kỷ Niệm Ngày Khánh Thành Đền (1 tháng 9 năm 1984) | Mỗi sáng Chúa Nhật, ban hợp xướng thanh thiếu niên và cộng đồng địa phương cất tiếng hát thánh ca bằng tiếng Samoa và tiếng Anh kết hợp đọc kinh thánh của các tôn giáo trên thế giới. |
Âm vang thánh ca đa thanh Polynesia dưới mái vòm trắng Tiapapata. Một trong những trải nghiệm xúc động nhất đối với bất kỳ du khách nào từng ghé thăm Đền thờ Bahá'í tại Tiapapata vào sáng Chúa Nhật hoặc các ngày lễ trọng là được lắng nghe ban hợp xướng người Samoa hát thánh ca không nhạc cụ (a cappella) bên dưới mái vòm cao 30 mét. Vốn nổi tiếng khắp Thái Bình Dương với năng khiếu hòa âm bốn bè bẩm sinh trầm ấm và truyền thống ca vịnh tâm linh (pese lotu), khi những giọng ca nam nữ người Samoa cất lên những lời kinh cầu nguyện của Đức Bahá'u'lláh và Đức 'Abdu'l-Bahá đã được dịch sang ngôn ngữ Samoa giàu nhạc tính, âm thanh cộng hưởng vào chín mặt vòm bê tông và gỗ đỏ tạo nên một trường âm thanh thanh khiết như tiếng vọng từ thiên giới giữa rừng mưa nhiệt đới.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Tuyến đường Xuyên Đảo (Cross Island Road), đồi Tiapapata (cách trung tâm thủ đô Apia 8 km về phía nam), Quận Tuamasaga, đảo Upolu, Nhà nước Độc lập Samoa
- Đường tới
- Đền thờ Bahá'í Quốc gia Samoa tọa lạc ngay bên tuyến đường Xuyên Đảo (Cross Island Road, nối thủ đô Apia ở bờ biển phía bắc với bờ biển phía nam của đảo Upolu) tại vùng đồi Tiapapata, chỉ cách trung tâm thủ đô Apia khoảng 8 km (tương đương 15 đến 20 phút đi xe ô tô) về phía nam. Từ khu vực bến cảng Apia, Tháp Đồng Hồ hoặc Nhà thờ chính tòa Mulivai, du khách có thể dễ dàng đi taxi, thuê xe ô tô tự lái hoặc đi xe buýt địa phương chạy tuyến đường Cross Island Road đi ngược lên núi (qua khu vực Viện Bảo tàng Robert Louis Stevenson tại Vailima khoảng 4 km) là sẽ thấy cổng vào rợp bóng cây và mái vòm trắng cao 30 mét của đền thờ nằm ở phía bên tay phải đường. Du khách có thể kết hợp tham quan Đền thờ Bahá'í Tiapapata trong cùng một buổi sáng với Dinh thự Robert Louis Stevenson (Vailima) và Thác nước Papapapaitai nằm ngay trên cùng trục đường núi này.
- Toạ độ
- -13.8936, -171.7825
Đền thờ Bahá'í Quốc gia Samoa và toàn bộ khu vườn thực vật rộng 8 hecta tại Tiapapata mở cửa đón khách hành hương và du khách quốc tế hoàn toàn miễn phí tất cả các ngày trong tuần từ buổi sáng đến chiều tối. Du khách thuộc mọi tôn giáo hoặc không tôn giáo đều được nồng nhiệt chào đón bước vào bên trong đại sảnh mái vòm để ngồi tĩnh tâm, cầu nguyện hoặc chiêm ngưỡng kiến trúc, cũng như ghé thăm Trung tâm Đón tiếp du khách để xem triển lãm ảnh lịch sử và dạo bước trên các lối mòn ngắm hơn 60 loài cây bản địa Samoa. Để giữ gìn sự tôn nghiêm của thánh địa, du khách cần mặc trang phục lịch sự, kín đáo (không mặc đồ bơi hay quần áo quá ngắn), giữ im lặng tuyệt đối khi ở bên trong đại sảnh cầu nguyện, và lưu ý rằng việc chụp ảnh hoặc quay phim thường chỉ được phép ở bên ngoài khuôn viên vườn và mặt tiền đền (không chụp ảnh bên trong lòng đại sảnh cầu nguyện để tránh làm ảnh hưởng đến sự tĩnh lặng tâm linh). Vì đền nằm ở độ cao gần 600 mét trên sườn núi nên nhiệt độ mát hơn dưới bờ biển Apia và thường có mưa rào nhẹ, du khách nên mang theo áo khoác mỏng hoặc ô dù.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Đền thờ Bahá'í Quốc gia Samoa tại Tiapapata, Apia
Thầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên.
?Hỏi Đáp Nhanh
Vì sao Đền thờ Bahá'í tại Tiapapata, Apia lại được gọi là Đền Mẫu của Quần đảo Thái Bình Dương?
Trong hệ thống Đạo Bahá'í toàn cầu, chỉ có tám ngôi Đền thờ cấp Lục địa (Continental Houses of Worship hay Mashriqu'l-Adhkár) từng được xây dựng để đại diện cho từng châu lục và khu vực lớn trên thế giới. Khánh thành ngày 1 tháng 9 năm 1984 tại Tiapapata, ngôi đền ở Samoa được Tòa Công Lý Quốc Tế chỉ định là 'Đền Mẫu của Quần đảo Thái Bình Dương' (Mother Temple of the Pacific Islands), đại diện tinh thần cho toàn bộ các quốc đảo Polynesia, Melanesia và Micronesia.
Quốc vương Samoa Malietoa Tanumafili II có vai trò lịch sử đặc biệt như thế nào đối với ngôi đền này?
Quốc vương Samoa Susuga Malietoa Tanumafili II (1913 tới 2007, trị vì từ năm 1962 đến năm 2007) là vị nguyên thủ quốc gia đương nhiệm đầu tiên trong lịch sử thế giới đón nhận Đạo Bahá'í (thụ giáo năm 1968 qua Bàn Tay Chánh Đạo Ugo Giachery và công bố năm 1973). Chính Quốc vương đã trực tiếp đặt viên đá nền móng cho ngôi đền vào ngày 27 tháng 1 năm 1979 và chủ trì đại lễ khánh thành vào ngày 1 tháng 9 năm 1984.
Ai là kiến trúc sư thiết kế Đền thờ Bahá'í Quốc gia Samoa và mái vòm của đền lấy cảm hứng từ đâu?
Ngôi đền được thiết kế bởi kiến trúc sư danh tiếng người Iran gốc Canada Hossein Amanat. Ông đã lấy cảm hứng trực tiếp từ hình dáng mái vòm cong thanh thoát và không gian mở đón gió của ngôi nhà hội đồng truyền thống Samoa (Fale Tele) để thiết kế khối mái vòm chín cạnh bằng sườn bê tông trắng và kính thông sáng cao 30 mét, kết hợp nội thất ốp gỗ đỏ bản địa Ifilele.
Vì sao Đền thờ Bahá'í tại Tiapapata lại có đúng chín mặt và chín cổng ra vào?
Theo giáo luật của Đạo Bahá'í, mọi ngôi đền thờ Mashriqu'l-Adhkár trên thế giới đều có mặt bằng hình tròn chín cạnh với chín cửa mở ra chín hướng. Con số 9 là chữ số đơn lớn nhất trong hệ thập phân, tượng trưng cho sự trọn vẹn, sự hoàn hảo và sự hiệp nhất bao dung đón nhận tín hữu đến từ mọi tôn giáo và mọi phương trời vào cùng thờ phượng một Thượng Đế Duy Nhất.
Vị danh nhân nào của Đạo Bahá'í được an táng trong khuôn viên đồi Tiapapata?
Trong khuôn viên vườn nhiệt đới tại Tiapapata có phần mộ trang nghiêm của Tiến sĩ Ugo Giachery (1896 tới 1989), vị Bàn Tay Chánh Đạo người Ý từng phụ trách cung ứng đá cẩm thạch xây dựng Đền thờ Đức Báb tại Haifa và là người đã giới thiệu Đạo Bahá'í đến với Quốc vương Malietoa Tanumafili II năm 1968; ông qua đời trong chuyến thăm Samoa vào ngày 5 tháng 7 năm 1989.
Du khách không theo Đạo Bahá'í có được phép vào bên trong đền thờ tại Tiapapata không?
Hoàn toàn được phép và luôn được chào đón nồng nhiệt. Đền thờ và khu vườn thực vật rộng 8 hecta với hơn 60 loài cây bản địa Samoa mở cửa miễn phí hàng ngày cho tất cả mọi người không phân biệt tôn giáo đến cầu nguyện, tĩnh tâm và tham quan, miễn là giữ trật tự trang nghiêm và mặc trang phục lịch sự.