Nằm trên vùng đồng bằng Saint Catherine cách thủ đô Kingston khoảng hai mươi cây số về phía tây, thị trấn lịch sử Spanish Town từng giữ vai trò là thủ phủ hành chính, chính trị và tôn giáo của đảo quốc Jamaica suốt hơn ba thế kỷ liên tiếp (từ năm 1534 dưới vương quyền Tây Ban Nha cho tới năm 1872 dưới thời thuộc địa Anh). Rời khỏi quảng trường Emancipation Square ồn ào để bước dọc theo con phố cổ mang tên Red Church Street (Phố Nhà Thờ Đỏ), lữ khách sẽ bắt gặp một khuôn viên rợp bóng cây cổ thụ được bao bọc bởi tường gạch cổ kính: ở trung tâm khu vườn mộ lịch sử ấy là một ngôi đại giáo đường xây bằng gạch nung đỏ thẫm hình chữ thập với những ô cửa sổ vòm nhọn viền đá trắng và ngọn tháp chuông bát giác trắng vươn cao lên bầu trời nhiệt đới. Đó chính là Nhà thờ chính tòa Anh giáo Thánh Giacôbê, có tên lịch sử chính thức là Cathedral of St. Jago de la Vega (tức Nhà thờ chính tòa Thánh Giacôbê của vùng Đồng bằng).
Trong lịch sử của truyền thống Tin Lành và Cộng đồng Anh giáo hoàn vũ (Anglican Communion), ngôi thánh đường tại Spanish Town mang một vị thế độc nhất vô nhị: đây là nhà thờ chính tòa của Giáo phận Anh giáo Jamaica và Quần đảo Cayman, đồng thời được ghi nhận là nhà thờ chính tòa Anh giáo cổ nhất trong toàn bộ khối Thịnh vượng chung nằm ngoài Quần đảo Anh. Đứng trên mảnh đất đã có lời kinh Kitô giáo vang lên liên tục từ năm 1534, kết nối trực tiếp với hai ngôi nhà thờ lịch sử bên bờ vịnh Kingston là Nhà thờ giáo xứ Kingston và Nhà thờ giáo xứ Thánh Phêrô, Port Royal cũng như di sản đa tôn giáo cùng Hội đường Shaare Shalom, Kingston, Nhà thờ chính tòa Thánh Giacôbê là cuốn biên niên sử bằng gạch và đá cẩm thạch ghi dấu toàn bộ quá trình chuyển mình của Jamaica từ thời thuộc địa Tây Ban Nha, thời đại hải cảng Anh quốc cho tới ngày hội lớn giải phóng nô lệ năm 1838.
ITước Hiệu Thánh Giacôbê Tiền (St. Jago De La Vega), Sự Giao Thoa Tây Ban Nha Và Anh Quốc Cùng Đại Lễ Xóa Bỏ Nô Lệ 1838
Tên gọi đặc biệt St. Jago de la Vega của ngôi nhà thờ chính tòa lưu giữ nguyên vẹn lớp trầm tích ngôn ngữ và lịch sử đầu tiên của đảo Jamaica thời kỳ Phục hưng. Vào năm 1534, khi những người định cư Tây Ban Nha quyết định rời bỏ khu định cư đầu tiên ẩm thấp ở bờ biển phía bắc là Sevilla la Nueva (do chính Christopher Columbus và con trai là Diego Colón khởi lập) để chuyển về vùng đồng bằng nội địa trù phú ở phía nam, họ đã đặt tên cho thủ phủ mới là Villa de la Vega hay Santiago de la Vega (Thành phố của Thánh Giacôbê trên Đồng bằng), cung hiến cho Thánh Tông đồ Giacôbê Tiền (Saint James the Elder hay Santiago, vị thánh bổn mạng của vương quốc Tây Ban Nha).
Khi người Anh đọc trệch danh xưng tiếng Tây Ban Nha Santiago thành St. Jago và gọi thành phố của người Tây Ban Nha là Spanish Town, tên gọi cổ xưa ấy vẫn không hề mất đi. Mặc dù sau cuộc đổ bộ năm 1655 của quân đội Anh, ngôi nhà thờ trong một thời gian dài được gọi theo tên đơn vị hành chính giáo xứ là Nhà thờ Giáo xứ Thánh Catarina (St. Catherine Parish Church, đặt theo tên Hoàng hậu Catarina xứ Braganza, phu nhân của Vua Anh Charles II), nhưng đến khi Giáo phận Anh giáo Jamaica được thiết lập vào thế kỷ 19 và nhà thờ được nâng lên hàng chính tòa ngày 28 tháng 11 năm 1843, Giám mục đầu tiên Christopher Lipscomb cùng Nữ hoàng Victoria đã quyết định khôi phục tước hiệu lịch sử ba trăm năm tuổi là Cathedral Church of St. James (St. Jago de la Vega).
Về mặt thần học và phụng vụ, Nhà thờ chính tòa Thánh Giacôbê là ngai tòa trung ương của Giám mục Jamaica và Quần đảo Cayman, thuộc Giáo hội Anh giáo tại Giáo tỉnh Tây Ấn (Church in the Province of the West Indies). Phụng vụ tại đây kết hợp truyền thống Sách Cầu Nguyện Chung (Book of Common Prayer) của Anh giáo cổ điển với bản sắc văn hóa, âm nhạc thánh ca và tinh thần giải phóng con người của vùng biển Caribe.
Khoảnh khắc thiêng liêng nhất làm rạng danh ý nghĩa nhân bản của ngôi thánh đường này diễn ra vào ngày 1 tháng 8 năm 1834 và đặc biệt là ngày 1 tháng 8 năm 1838, khi Đạo luật Xóa bỏ Chế độ Nô lệ hoàn toàn (Full Emancipation) chính thức có hiệu lực trên toàn đảo Jamaica. Ngay tại cố đô Spanish Town, giữa tiếng chuông ngân vang không dứt từ ngọn tháp bát giác của Nhà thờ Thánh Giacôbê và trước quảng trường Tòa nhà Thống đốc (King's House) gần đó, hàng vạn người nô lệ gốc Phi vừa giành lại phẩm giá tự do đã cùng các mục sư và những người vận động bãi nô dâng lời kinh tạ ơn Thiên Chúa, biến ngôi nhà thờ từng gắn với tầng lớp cai trị thuộc địa thành không gian chung của mọi người dân tự do trên đảo quốc.
Theo hồ sơ khảo cổ và lịch sử của Quỹ Di sản Quốc gia Jamaica (Jamaica National Heritage Trust), vào năm 1534, các tu sĩ Công giáo Tây Ban Nha đã xây dựng tại Santiago de la Vega hai nhà nguyện lớn mang tên hai cây thánh giá ở hai trục đường song song: một là Nhà nguyện Thập giá Trắng (Capilla de la Cruz Blanca của dòng Phanxicô, nằm trên phố White Church Street ngày nay) và hai là Nhà nguyện Thập giá Đỏ (Capilla de la Cruz Roja, nằm trên phố Red Church Street ngày nay). Chính nền móng của Nhà nguyện Thập giá Đỏ năm 1534 đã trở thành vị trí tọa lạc của Nhà thờ chính tòa Anh giáo Thánh Giacôbê suốt gần năm thế kỷ qua.
Tháng 5 năm 1655, khi hạm đội viễn chinh của Anh do Đô đốc William Penn và Tướng Robert Venables chỉ huy (dưới thời Bảo hộ công Oliver Cromwell) tiến vào chiếm đóng Santiago de la Vega, những người lính Thanh giáo trong cơn xung đột tôn giáo đã phá hủy các nhà nguyện Tây Ban Nha và ném các quả chuông xuống sông Rio Cobre. Ngay sau khi thiết lập chính quyền dân sự Anh trên đảo vào thập niên 1660 dưới thời Vua Charles II, giáo xứ Anh giáo đã dựng lại ngôi nhà thờ đầu tiên ngay trên nền Nhà nguyện Thập giá Đỏ. Khi trận đại cuồng phong kinh hoàng ngày 28 tháng 8 năm 1712 quét qua Jamaica và đánh sập ngôi nhà thờ thế kỷ 17, giáo dân Spanish Town đã chung sức xây dựng lại ngôi thánh đường bằng gạch đỏ kiên cố hoàn thành vào năm 1714, và phần tường gạch chữ thập năm 1714 ấy vẫn đứng vững nguyên vẹn cho đến tận hôm nay.
Một điều mà du khách quốc tế thường lầm tưởng là thủ đô hiện nay của Jamaica là thành phố Kingston, nên chắc hẳn Nhà thờ chính tòa trung ương của Giáo hội Anh giáo Jamaica phải nằm ở trung tâm Kingston. Thực tế hoàn toàn ngược lại: mặc dù Kingston đã trở thành thủ đô hành chính của Jamaica từ năm 1872 và sở hữu ngôi Nhà thờ giáo xứ Kingston rất lớn ở quảng trường Parade, nhưng ngai tòa Giám mục chính thức (Cathedra) của toàn Giáo phận Anh giáo Jamaica và Quần đảo Cayman chưa bao giờ rời khỏi Spanish Town. Cho đến tận ngày nay, mọi lễ tấn phong Giám mục giáo phận, lễ truyền chức giáo phẩm trọng đại và các đại lễ cấp giáo tỉnh đều được cử hành tại Nhà thờ chính tòa Thánh Giacôbê ở Spanish Town, giữ vững danh hiệu nhà thờ chính tòa Anh giáo cổ nhất bên ngoài nước Anh.
IIGần Năm Thế Kỷ Từ Nhà Nguyện Tây Ban Nha Năm 1534, Đại Trùng Tu Gạch Đỏ Năm 1714 Tới Giáo Phận Hiện Đại
Trải qua gần năm trăm năm tồn tại giữa một vùng địa lý thường xuyên hứng chịu những cơn bão nhiệt đới cấp 5 và các trận động đất lớn của vùng biển Caribe, lịch sử của Nhà thờ chính tòa Thánh Giacôbê là minh chứng cho sức sống bền bỉ của kiến trúc và cộng đồng cư dân cố đô Spanish Town.
- Khoảng năm 1534Người Tây Ban Nha xây dựng Nhà nguyện Thập giá Đỏ tại thủ phủ Santiago de la VegaKhi dời thủ phủ từ Sevilla la Nueva về đồng bằng phía nam, người Tây Ban Nha dựng Nhà nguyện Thập giá Đỏ (Capilla de la Cruz Roja) bằng gạch và đá, đặt tên cho con phố Red Church Street tồn tại đến ngày nay.
- Tháng 5 năm 1655 tới thập niên 1660Quân Anh chiếm đóng Jamaica và lập Nhà thờ Giáo xứ Anh giáo trên nền nhà nguyện cũSau cuộc viễn chinh năm 1655 của Đô đốc William Penn và Tướng Robert Venables, ngôi nhà nguyện Tây Ban Nha bị hư hại được xây dựng lại thành Nhà thờ Giáo xứ Anh giáo St. Catherine phục vụ thủ phủ thuộc địa.
- 28 tháng 8 năm 1712 và năm 1714Sập đổ trong đại cuồng phong năm 1712 và tái thiết bằng gạch đỏ năm 1714Một cơn bão nhiệt đới cực mạnh ngày 28 tháng 8 năm 1712 phá hủy nhà thờ thế kỷ 17; giáo dân lập tức quyên góp xây dựng lại ngôi nhà thờ gạch đỏ hình chữ thập hoàn thành năm 1714 (ghi dấu trên tấm bia đá cẩm thạch phía trên cửa chính).
- 1762 và cuối thế kỷ 18Mở rộng hành lang và lắp đặt các tượng đài đá cẩm thạch của danh sư John BaconNhà thờ được tu bổ nội thất bằng gỗ dái ngựa Jamaica và tiếp nhận hàng loạt tượng đài tưởng niệm bằng đá cẩm thạch trắng gửi sang từ Luân Đôn do nhà điêu khắc Hoàng gia John Bacon Cha chế tác.
- 1817Xây dựng tháp chuông hình bát giác ba tầng ở đầu phía tây nhà thờĐể hoàn thiện mặt tiền phía tây và treo chuông báo giờ cho toàn thủ phủ Spanish Town, ngọn tháp gạch ba tầng có lầu chuông hình bát giác và chóp nhọn được xây dựng thêm vào năm 1817.
- 24 tháng 7 năm 1824 và ngày 28 tháng 11 năm 1843Thiết lập Giáo phận Jamaica và Nữ hoàng Victoria sắc phong Nhà thờ chính tòaNăm 1824 Giáo phận Anh giáo Jamaica được thành lập dưới quyền Giám mục đầu tiên Christopher Lipscomb; ngày 28 tháng 11 năm 1843 Nữ hoàng Victoria ban sắc chỉ chính thức nâng nhà thờ lên bậc Nhà thờ chính tòa St. Jago de la Vega.
- 1848 tới 1849 và 1907Lắp đặt đại phong cầm J. W. Walker của Luân Đôn và phục hồi sau động đất 1907Năm 1849 nhà thờ lắp đặt đàn đại phong cầm của hãng J. W. Walker & Sons (Luân Đôn); sau khi chịu chấn động từ trận đại địa chấn năm 1907 và bão năm 1951, tháp chuông và mái nhà thờ đều được gia cố phục nguyên.
- 1 tháng 5 năm 1955Tấn phong Giám mục người Jamaica bản địa đầu tiên là Đức cha Percival GibsonMột cột mốc lịch sử tự chủ của Giáo hội vùng Caribe khi Đức cha Percival William Gibson (1893 tới 1970) được tấn phong tại đây, trở thành vị Giám mục chính tòa da màu người Jamaica bản địa đầu tiên.
Tấm bia đá cẩm thạch năm 1714 phía trên cửa chính và Đức cha Percival William Gibson (vị Giám mục người Jamaica đầu tiên). Khi bước tới cổng vào phía tây dưới chân tháp chuông của Nhà thờ chính tòa Thánh Giacôbê, du khách sẽ nhìn thấy ngay phía trên vòm cửa một tấm bia đá cẩm thạch khắc dòng chữ tiếng Anh cổ từ đầu thế kỷ 18 ghi lại hoàn cảnh tái sinh của ngôi đền sau thiên tai: Deo Optimo Maximo. Ngôi nhà thờ cung hiến cho việc phụng sự Thiên Chúa Toàn Năng này đã bị quật đổ bởi trận cuồng phong kinh hoàng ngày 28 tháng 8 năm Chúa Cứu Thế 1712, và nhờ ơn trợ giúp của Thiên Chúa cùng sự chăm lo đạo đức và đóng góp to lớn của các giáo dân, đã được xây dựng lại và hoàn thành vào năm Chúa Cứu Thế 1714.
Hai thế kỷ rưỡi sau khi tấm bia ấy được gắn lên tường gạch, ngôi nhà thờ từng là biểu tượng của các thống đốc thực dân Anh đã chứng kiến một cuộc chuyển hóa lịch sử trọn vẹn: vào năm 1955 (bảy năm trước khi Jamaica tuyên bố độc lập hoàn toàn năm 1962), nhà giáo dục xuất sắc và mục sư người Jamaica bản địa là Đức cha Percival William Gibson (1893 tới 1970, người sáng lập Trường trung học Kingston College danh tiếng) đã chính thức đăng quang trên ngai tòa Giám mục Jamaica tại Nhà thờ chính tòa Thánh Giacôbê, mở ra kỷ nguyên Giáo hội Anh giáo Jamaica do chính những người con của mảnh đất Caribe lãnh đạo và phục vụ.
IIIKiến Trúc Gạch Đỏ Georgian Giao Thoa Gothic Năm 1714, Tháp Bát Giác Năm 1817 Và Bảo Tàng Điêu Khắc Đá Cẩm Thạch Của John Bacon
Về mặt lịch sử kiến trúc thuộc địa Anh tại châu Mỹ, Nhà thờ chính tòa Thánh Giacôbê tại Spanish Town là một ví dụ hiếm hoi và vô giá của sự giao thoa giữa kiến trúc Georgian đầu thế kỷ 18 (với tường gạch đỏ xây theo kiểu Flemish bond, gờ chỉ đá vôi trắng ở các góc tường và tỷ lệ cân đối cổ điển) và phong cách Phục hưng Gothic sớm (Gothic Survival hay Early Gothic Revival) thể hiện qua những ô cửa sổ vòm nhọn (pointed lancet arches). Công trình có bình đồ hình chữ thập Latinh gồm gian chính (nave), hai cánh ngang (north and south transepts), cung thánh phía đông và tháp chuông phía tây.
Toàn bộ thân nhà thờ được xây dựng năm 1714 bằng loại gạch đất sét nung màu đỏ thẫm đặc trưng của thời kỳ Nữ hoàng Anne và Vua George I, kết hợp với các viên đá vôi trắng cắt vuông vức (quoins) ốp dọc theo các góc tường và viền quanh các khung cửa sổ vòm nhọn hai cánh. Sự tương phản giữa màu gạch đỏ ấm áp, viền đá trắng và thảm cỏ xanh nhiệt đới tạo nên vẻ đẹp trang nhã độc đáo cho công trình.
Vươn cao ở đầu phía tây của gian chính là ngọn tháp chuông xây năm 1817 gồm ba tầng giật cấp rõ rệt: tầng đế hình vuông bằng gạch nối tiếp lên hai tầng lầu chuông hình bát giác sơn trắng tinh khôi, có các cửa chớp vòm tròn đón gió và kết thúc bằng một mái chóp nhọn thanh mảnh. Ngọn tháp từng bị hư hại phần chóp trong trận động đất năm 1907 và đã được phục dựng nguyên trạng vào thế kỷ 20.
Lòng nhà thờ chính tòa Spanish Town được giới lịch sử nghệ thuật mệnh danh là Bảo tàng Điêu khắc Tân cổ điển Anh lớn nhất vùng Caribe. Trên các bức tường gạch và dọc hành lang là hàng chục quần thể tượng đài tưởng niệm bằng đá cẩm thạch trắng Carrara được chạm khắc tinh xảo tại Luân Đôn rồi chở bằng tàu buồm vượt Đại Tây Dương sang Jamaica, nổi bật nhất là các kiệt tác của nhà điêu khắc Hoàng gia Anh John Bacon Cha (1740 tới 1799): Đài tưởng niệm Bá tước và Bá tước phu nhân xứ Effingham (Thống đốc Thomas Howard và phu nhân Catherine cùng qua đời năm 1791) với hình tượng người phụ nữ Jamaica đội vương miện than khóc bên bình tro cốt và huy hiệu hoàng gia, cùng các đài tưởng niệm Thomas Hibbert (1792) và Thống đốc Sir Basil Keith (mất năm 1777, do Joseph Wilton tạc).
Sàn lối đi chính và hai cánh ngang của nhà thờ được lát bằng những tấm đá cẩm thạch đen trắng xen kẽ với hàng chục phiến đá mộ cổ (ledger slabs) khắc chữ và gia huy từ thế kỷ 17 và thế kỷ 18, nhiều phiến được giữ lại từ ngôi nhà thờ trước trận bão năm 1712. Tại đây có phần mộ của các thống đốc buổi đầu như Sir Thomas Modyford (mất năm 1679), Công tước xứ Portland (mất năm 1726), đặc biệt là ngôi mộ của vị Giám mục Anh giáo đầu tiên của Jamaica là Đức cha Christopher Lipscomb (qua đời năm 1843).
Không gian bên trong nhà thờ mang đậm bản sắc vùng nhiệt đới Caribe nhờ hệ thống cột trụ, gác lửng phía tây, tòa giảng, ghế ngồi và bàn thờ được chế tác toàn bộ từ gỗ dái ngựa bản địa của Jamaica (Jamaican mahogany) đánh bóng màu nâu đỏ trầm mặc, phía trên là hệ trần vòm gỗ thoáng mát. Phía sau bàn thờ chính ở bức tường phía đông là bộ ba cửa sổ kính màu rực rỡ khắc họa Chúa Kitô Phục Sinh và Thánh Tông đồ Giacôbê.
Nhà thờ chính tòa còn lưu giữ bộ đồ dùng Tiệc Thánh bằng bạc nguyên khối có khắc niên đại từ năm 1685 (sống sót qua cả trận bão năm 1712 lẫn động đất năm 1907), cùng cây đại phong cầm lịch sử trên gác đàn phía tây do hãng chế tác đàn danh tiếng J. W. Walker & Sons của Luân Đôn chế tạo và lắp đặt vào năm 1849.
| Hạng mục kiến trúc và Bảo vật | Niên đại và Tác giả thực hiện | Đặc điểm kỹ thuật và Giá trị lịch sử |
|---|---|---|
| Khối nhà thờ gạch đỏ hình chữ thập | Tái thiết hoàn thành năm 1714 (trên nền nhà nguyện năm 1534) | Tường gạch đỏ kiểu Georgian kết hợp cửa sổ vòm nhọn Gothic và đá góc trắng (quoins) |
| Tháp chuông bát giác ba tầng phía tây | 1817 (phục nguyên sau chấn động năm 1907) | Đế vuông bằng gạch nâng đỡ hai tầng lầu chuông bát giác sơn trắng và mái chóp nhọn |
| Quần thể tượng đài đá cẩm thạch Tân cổ điển | Cuối thế kỷ 18 (John Bacon Cha và Joseph Wilton tại Luân Đôn) | Đài tưởng niệm Bá tước Effingham (1791), Thomas Hibbert (1792) và Sir Basil Keith (1777) |
| Hệ thống phiến đá mộ cổ dưới sàn nhà thờ | Từ thập niên 1660 tới thế kỷ 19 | Phiến đá mộ bằng đá phiến đen và đá cẩm thạch của Sir Thomas Modyford (1679) và Giám mục Lipscomb (1843) |
| Bộ đồ lễ bạc cổ và Đại phong cầm | Đồ bạc năm 1685; đàn đại phong cầm năm 1849 (J. W. Walker, Luân Đôn) | Bảo vật phụng vụ thế kỷ 17 và cây đàn organ lịch sử đặt trên gác lửng gỗ dái ngựa Jamaica |
IVThế Đất Và Hướng
Cần nêu rõ rằng các tu sĩ Tây Ban Nha thế kỷ 16 cũng như Giáo hội Anh giáo tại Jamaica không sử dụng thuật phong thủy phương Đông trong việc chọn đất và xây dựng Nhà thờ chính tòa Thánh Giacôbê. Vị trí của nhà thờ được định hình từ quy hoạch đô thị thuộc địa Tây Ban Nha năm 1534 trên vùng đất cao ráo bên sông Rio Cobre, còn trục công trình tuân theo quy tắc định hướng phụng vụ Kitô giáo cổ truyền với tháp chuông ở phía Tây và bàn thờ chính hướng về phía Đông. Những phân tích dưới đây là góc nhìn đối chiếu theo phép xem hình thế sơn thủy của thư viện Vạn Đạo Đường.
Xét trên đại cuộc địa hình của đồng bằng Saint Catherine (Plains of St. Catherine hay La Vega) tại tọa độ 17,9942 độ vĩ bắc, 76,9535 độ kinh tây, cố đô Spanish Town nằm tại cửa ngõ nơi dòng sông lớn Rio Cobre vừa thoát ra khỏi hẻm núi đá vôi hùng vĩ Bog Walk Gorge của dãy núi trung tâm Jamaica để chảy uốn lượn ra vùng đồng bằng bằng phẳng trước khi đổ vào vịnh Hunts Bay và biển Caribe ở phía đông nam. Nhờ vị trí nằm sâu trong đất liền khoảng 10 km và có dãy đồi đá vôi Red Hills cùng rặng núi Saint Catherine đứng che chắn ở phía bắc và tây bắc như một bức hậu chẩm liên sơn vững chãi, khu đất Spanish Town tránh được sức tàn phá trực diện của sóng thần và hiện tượng hóa lỏng nền cát từng nhấn chìm cảng Port Royal năm 1692.
Về thủy pháp và tọa hướng, dòng sông Rio Cobre chảy vòng qua sườn phía đông và phía nam của thị trấn chỉ cách khuôn viên nhà thờ chính tòa khoảng 500 mét, tạo thành một vòng ngọc đới thủy ôm lấy toàn bộ khu phố cổ Santiago de la Vega. Bản thân Nhà thờ chính tòa Thánh Giacôbê tọa lạc trên một khu đất bằng phẳng, rộng rãi được bao quanh bởi tường gạch thấp và những tán cây cổ thụ xanh mát tại giao điểm của phố Red Church Street và phố Barrett Street, nằm thẳng theo trục chính tọa Đông hướng Tây (tháp chuông bát giác mở cổng chính về phía Tây, cung thánh đặt ở phía Đông). Khoảng sân vườn nghĩa trang cổ rộng lớn bao bọc bốn phía quanh khối nhà thờ hình chữ thập giúp khí trường của công trình luôn thông thoáng, tĩnh lặng và tách biệt hẳn khỏi sự ồn ào của khu phố chợ bên ngoài.
VĐại Lễ Thánh Giacôbê 25 Tháng 7, Lễ Kỷ Niệm Giải Phóng Nô Lệ 1 Tháng 8 Và Truyền Thống Hội Nghị Giáo Phận Tại Spanish Town
Đời sống phụng vụ tại Nhà thờ chính tòa Thánh Giacôbê vận hành theo lịch phụng vụ Anh giáo của Giáo tỉnh Tây Ấn (dương lịch), giữ vai trò là trung tâm quy tụ tinh thần của hơn một trăm nhà thờ Anh giáo trên khắp đảo Jamaica và Quần đảo Cayman.
| Thời điểm trong năm | Hệ lịch | Tên đại lễ phụng vụ và sự kiện lịch sử | Nghi thức cử hành đặc trưng tại Nhà thờ chính tòa Thánh Giacôbê, Spanish Town |
|---|---|---|---|
| Ngày 25 tháng 7 (hoặc Chúa Nhật gần nhất) | Dương lịch (Lễ Bổn mạng Chính tòa) | Đại lễ Thánh Tông đồ Giacôbê Tiền (Feast of St. James the Elder hay St. Jago Patronal Festival) | Ngày lễ bổn mạng truyền thống có từ năm 1534 của cố đô và nhà thờ chính tòa: Giám mục Jamaica cùng toàn thể giáo sĩ đoàn cử hành thánh lễ đại trào, rước đoàn thánh giá qua khuôn viên và tổ chức ngày hội giáo xứ. |
| Ngày 1 tháng 8 hằng năm | Dương lịch (Quốc lễ Giải phóng tại Jamaica) | Thánh lễ Tạ ơn Ngày Giải phóng Nô lệ (Emancipation Day Thanksgiving Service) | Tưởng niệm sự kiện lịch sử ngày 1 tháng 8 năm 1834 và 1838 khi chế độ nô lệ bị xóa bỏ hoàn toàn tại Spanish Town với tiếng chuông nhà thờ ngân vang, thánh ca Caribe và lời cầu nguyện cho công bằng xã hội. |
| Ngày 28 tháng 11 (hoặc dịp Đại hội Giáo phận) | Dương lịch | Lễ Kỷ niệm Sắc phong Nhà thờ chính tòa (1843) và Khai mạc Công nghị Giáo phận (Diocesan Synod) | Các kỳ lễ tấn phong Giám mục, truyền chức linh mục và phó tế của Giáo phận Jamaica và Quần đảo Cayman đều quy tụ về dưới mái vòm gỗ dái ngựa của nhà thờ mẹ tại Spanish Town. |
| Tuần Thánh và Lễ Phục Sinh (tháng 3 hoặc tháng 4) | Dương lịch | Phụng vụ Tuần Thánh, Đàng Thánh Giá và Đại lễ Phục Sinh | Cử hành trọng thể nghi thức canh thức Vọng Phục Sinh, suy niệm Bảy Lời Chúa trên Thánh Giá vào Thứ Sáu Tuần Thánh và thánh lễ sáng Phục Sinh rộn ràng tiếng đàn organ. |
| Mùa Vọng và Đêm Giáng Sinh 24 tháng 12 | Dương lịch | Lễ Chín Bài Đọc và Thánh Ca Giáng Sinh (Festival of Nine Lessons and Carols) | Truyền thống hợp xướng Anh giáo cổ điển kết hợp giai điệu Giáng Sinh vùng nhiệt đới Jamaica dưới ánh nến lung linh bên các bức tượng đài đá cẩm thạch cổ. |
Hành trình khám phá cố đô Spanish Town và di sản thế kỷ 18 của vùng Caribe. Chỉ cách thủ đô Kingston khoảng nửa giờ di chuyển bằng ô tô, Nhà thờ chính tòa Thánh Giacôbê kết hợp cùng cụm di tích Quảng trường Giải phóng (Emancipation Square, nơi có Đài tưởng niệm Đô đốc George Rodney cũng do chính danh sư John Bacon tạc, mặt tiền Tòa nhà Thống đốc cũ King's House và Tòa nhà Quốc hội cổ) tạo thành quần thể kiến trúc gạch đỏ Georgian hoàn chỉnh nhất vùng Tây Ấn. Du khách quốc tế và cộng đồng người Việt sinh sống hoặc công tác tại Jamaica khi đến thăm nhà thờ chính tòa thường dành thời gian đọc từng dòng văn bia lịch sử trên sàn đá cẩm thạch và chiêm ngưỡng nghệ thuật điêu khắc thế kỷ 18 tinh xảo giữa lòng cố đô.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Góc Phố Barrett và Phố Red Church, trung tâm lịch sử Spanish Town, Giáo xứ Saint Catherine, Jamaica
- Đường tới
- Nhà thờ chính tòa Thánh Giacôbê tọa lạc tại góc phố Barrett Street và phố Red Church Street ở trung tâm thị trấn Spanish Town, giáo xứ Saint Catherine (cách trung tâm thủ đô Kingston khoảng 21 km về phía tây, chỉ cách Quảng trường Emancipation Square của Spanish Town hai dãy phố về phía đông nam). Từ thủ đô Kingston, quý vị có thể đi bằng ô tô hoặc taxi theo đại lộ Mandela Highway (Quốc lộ A1) hoặc đường cao tốc East-West Highway trong khoảng 25 đến 30 phút tới trung tâm Spanish Town, sau đó rẽ vào phố White Church hoặc Red Church để tới thẳng cổng khuôn viên nhà thờ.
- Toạ độ
- 17.9942, -76.9535
Nhà thờ chính tòa Anh giáo Thánh Giacôbê (Cathedral of St. Jago de la Vega) là nơi thờ phượng đang hoạt động hằng ngày và mở cửa đón du khách vào tham quan trong giờ hành chính ban ngày cũng như các buổi lễ Chúa Nhật (du khách có thể đóng góp một khoản nhỏ tự nguyện vào quỹ bảo tồn di tích nhà thờ). Khi vào bên trong lòng nhà thờ, quý vị cần mặc trang phục lịch sự, kín đáo, bỏ mũ nón và bước đi nhẹ nhàng khi đi trên các phiến đá mộ cổ lát dọc lối đi chính. Để có chuyến tham quan trọn vẹn và an toàn nhất tại khu phố cổ Spanish Town, quý vị nên đi vào buổi sáng các ngày trong tuần hoặc sáng Chúa Nhật, gửi xe ngay trong khuôn viên có cổng bảo vệ của nhà thờ và nhờ nhân viên hướng dẫn của giáo xứ giới thiệu chi tiết về các bức tượng đài đá cẩm thạch của John Bacon.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Nhà thờ chính tòa Anh giáo Thánh Giacôbê, Spanish Town
Thầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên.
?Hỏi Đáp Nhanh
Vì sao Nhà thờ chính tòa tại Spanish Town lại có tên gọi là Cathedral of St. Jago de la Vega?
St. Jago de la Vega là cách đọc theo tiếng Anh của tên gọi gốc tiếng Tây Ban Nha Santiago de la Vega (nghĩa là Thánh Giacôbê của vùng Đồng bằng), tên của thủ phủ do người Tây Ban Nha thành lập năm 1534. Khi nâng nhà thờ lên bậc chính tòa năm 1843, Giáo hội Anh giáo đã giữ nguyên tước hiệu lịch sử này để tôn vinh Thánh Tông đồ Giacôbê Tiền và bề dày năm thế kỷ của địa điểm.
Nhà thờ chính tòa Thánh Giacôbê tại Spanish Town nắm giữ kỷ lục lịch sử nào trong thế giới Anh giáo?
Được xây dựng trên nền Nhà nguyện Thập giá Đỏ của Tây Ban Nha từ năm 1534, chuyển thành nhà thờ Anh giáo năm 1655, tái thiết bằng gạch đỏ năm 1714 và nâng lên hàng chính tòa năm 1843, đây là ngôi Nhà thờ chính tòa Anh giáo cổ nhất trong toàn bộ khối Thịnh vượng chung nằm ngoài Quần đảo Anh.
Ngôi nhà thờ gạch đỏ hiện nay được xây dựng lại vào năm 1714 sau biến cố thiên tai nào?
Vào ngày 28 tháng 8 năm 1712, một trận đại cuồng phong nhiệt đới dữ dội đã quét qua Jamaica và đánh sập ngôi nhà thờ thế kỷ 17. Ngay sau đó, giáo dân Spanish Town đã quyên góp xây dựng lại toàn bộ nhà thờ bằng gạch đỏ hình chữ thập vững chãi hoàn thành vào năm 1714, như được khắc ghi trên tấm bia đá cẩm thạch phía trên cửa chính.
Vì sao nội thất Nhà thờ chính tòa Spanish Town lại được ví như một bảo tàng điêu khắc thế kỷ 18 của nước Anh?
Bên trong nhà thờ lưu giữ bộ sưu tập tượng đài tưởng niệm bằng đá cẩm thạch trắng Carrara lớn và tinh xảo nhất vùng biển Caribe, được gửi sang từ Luân Đôn vào thế kỷ 18 và 19. Nổi bật nhất là các tác phẩm của nhà điêu khắc Hoàng gia Anh John Bacon Cha (1740 tới 1799) như Đài tưởng niệm Bá tước và Bá tước phu nhân xứ Effingham (1791) và Thomas Hibbert (1792).
Sự kiện trọng đại nào của lịch sử nhân quyền Jamaica đã diễn ra tại Nhà thờ chính tòa Thánh Giacôbê vào năm 1834 và 1838?
Vào ngày 1 tháng 8 năm 1834 và ngày 1 tháng 8 năm 1838, khi Đạo luật Xóa bỏ Chế độ Nô lệ hoàn toàn có hiệu lực trên toàn đảo quốc, Nhà thờ chính tòa Thánh Giacôbê và quảng trường cố đô Spanish Town đã trở thành nơi cử hành đại lễ tạ ơn trọng thể của hàng vạn người dân vừa được giải phóng khỏi ách nô lệ.
Ai là vị Giám mục người Jamaica bản địa đầu tiên được tấn phong tại ngôi nhà thờ chính tòa này?
Đó là Đức cha Percival William Gibson (1893 tới 1970), nhà giáo dục lớn và người sáng lập trường Kingston College, người đã được tấn phong tại Nhà thờ chính tòa Thánh Giacôbê năm 1955 và trở thành vị Giám mục chính tòa da màu người Jamaica bản địa đầu tiên trong lịch sử giáo phận.