Nằm trên sườn đồi thoai thoải của khu phố cổ Hammersborg thuộc quận St. Hanshaugen, ngay tại điểm đầu của con phố lịch sử Akersveien nhìn thẳng xuống quảng trường ngôi sao năm cánh St. Olavs plass ở trung tâm thủ đô Oslo, Nhà thờ chính tòa Công giáo Thánh Olav (tiếng Na Uy gọi là Sankt Olav domkirke i Oslo hay St. Olav Domkirke) vươn cao ngọn tháp chuông gạch đỏ thanh mảnh theo phong cách Tân Gothic cổ điển. Chỉ cách đó vài chục mét về phía bắc trên cùng sườn đồi là ngôi nhà thờ Tin Lành lâu đời nhất còn đứng vững của Oslo (Nhà thờ Gamle Aker từ thế kỷ 12) cùng nghĩa trang danh nhân quốc gia Vår Frelsers gravlund, tạo nên một trục không gian tâm linh và lịch sử cô đọng bậc nhất của thủ đô Bắc Âu.
Trong dòng chảy lịch sử tôn giáo vùng Scandinavia và truyền thống Công giáo hoàn vũ, Nhà thờ chính tòa Thánh Olav tại Oslo mang một vị thế biểu tượng hết sức đặc biệt. Sau khi cuộc Cải cách Kháng cách năm 1537 chuyển toàn bộ các nhà thờ cổ của vương quốc (như Nhà thờ chính tòa Nidaros ở Trondheim hay các nhà thờ gỗ trung cổ Urnes và Borgund) sang Giáo hội Luther quốc gia và cấm hoàn toàn hoạt động của Giáo hội Công giáo Rôma suốt hơn ba thế kỷ, sự kiện khánh thành Nhà thờ Thánh Olav vào ngày 24 tháng 8 năm 1856 chính là bình minh đánh dấu sự tái sinh của đức tin Công giáo trên đất Na Uy. Hơn thế nữa, bên trong cung thánh của ngôi đền này đang lưu giữ một bảo vật quốc gia vô giá của lịch sử trung cổ Bắc Âu: Thánh cốt xương cánh tay của Thánh Vương Olav Haraldsson, vị vua đã đưa Na Uy bước vào kỷ nguyên Kitô giáo gần một thiên niên kỷ trước.
IThánh Vương Olav Haraldsson, Danh Hiệu Quốc Vương Vĩnh Cửu Của Na Uy Và Hành Trình Trở Về Của Thánh Cốt Cánh Tay Năm 1862
Ngôi nhà thờ chính tòa tại Oslo được cung hiến cho Thánh Olav Haraldsson (sinh năm 995, trị vì từ năm 1015 tới 1028, tử đạo ngày 29 tháng 7 năm 1030), vị thánh bổn mạng tối cao của đất nước Na Uy được tôn xưng trong truyền thống trung cổ là Rex Perpetuus Norvegiae (Quốc vương Vĩnh cửu của Na Uy). Trong lịch sử Bắc Âu, Vua Olav II Haraldsson nguyên là một thủ lĩnh Viking dũng mãnh từng chinh chiến khắp biển Bắc và vùng Normandy của Pháp. Vào mùa thu năm 1013 hoặc đầu năm 1014, tại thành phố Rouen (Pháp), Olav đã chịu phép rửa tội gia nhập Giáo hội Công giáo dưới sự hướng dẫn của Tổng giám mục Robert thành Rouen. Khi trở về thống nhất vương quốc Na Uy năm 1015, nhà vua cùng Giám mục Grimketel đã ban hành bộ luật Kitô giáo đầu tiên tại hội đồng Moster năm 1024, xóa bỏ các tục lệ huyết tế cổ xưa và xây dựng hệ thống giáo xứ khắp các vịnh hẹp.
Ngày 29 tháng 7 năm 1030, trong trận chiến Stiklestad ở miền trung Na Uy nhằm bảo vệ vương quốc thống nhất và đức tin Kitô giáo trước liên minh các lãnh chúa địa phương, Vua Olav đã ngã xuống bởi ba vết thương chí mạng từ rìu chiến, giáo đâm và kiếm chém. Chỉ một năm sau khi ngài tử trận, vào ngày 3 tháng 8 năm 1031, khi Giám mục Grimketel mở quan tài của nhà vua tại Nidaros (Trondheim ngày nay), thi hài của Vua Olav vẫn nguyên vẹn tươi hồng cùng mái tóc và móng tay vẫn mọc dài, nhiều phép lạ chữa lành lập tức xảy ra quanh mộ phần. Olav Haraldsson được tôn phong hiển thánh (được Giáo hoàng Alexander III chính thức xác nhận trong văn kiện Tòa Thánh), và cái chết của ngài tại Stiklestad đã làm được điều mà khi còn sống ngài chưa hoàn tất: cảm hóa toàn thể dân tộc Na Uy đón nhận đức tin Kitô giáo.
Trong nghệ thuật thánh Công giáo Bắc Âu được thể hiện trên các pho tượng, tranh kính màu và ấn tín tại Nhà thờ chính tòa Thánh Olav ở Oslo, vị Thánh Vương luôn được khắc họa với ba biểu tượng thần học đặc trưng: trên đầu ngài đội vương miện vàng của bậc quân vương; tay phải ngài cầm một chiếc rìu chiến cán dài (Martyrøksen, vừa là vũ khí tử đạo đã lấy đi mạng sống của ngài tại Stiklestad, vừa là biểu tượng công lý trên quốc huy Vương quốc Na Uy hiện đại); tay trái ngài nâng quả cầu thánh giá (Rikseplet) hoặc một chiếc cốc thánh lễ, còn dưới chân ngài thường đạp lên một con rồng mang đầu người đội vương miện (biểu tượng cho bản ngã ngoại giáo cũ đã bị ân sủng Chúa Kitô chinh phục).
Việc chọn tước hiệu Thánh Olav cho ngôi nhà thờ Công giáo đầu tiên được xây dựng lại tại thủ đô Oslo sau ba trăm năm gián đoạn mang một thông điệp thần học và lịch sử vô cùng sâu sắc. Giáo hội Công giáo tại Na Uy muốn khẳng định rằng đức tin Công giáo không phải là một tôn giáo ngoại lai mới du nhập vào thế kỷ 19, mà chính là cội nguồn đức tin ngàn năm của Thánh Vương Olav đã khai sinh ra văn hiến, luật pháp và các thánh đường thời trung cổ của dân tộc Na Uy.
Bảo vật thiêng liêng nhất làm nên linh khí của Nhà thờ chính tòa Thánh Olav tại Oslo là Thánh cốt xương cánh tay (xương trụ cẳng tay, ulna) của chính Thánh Vương Olav Haraldsson, hiện được tôn trí trong hộp thánh tích bằng bạc mạ vàng tại nhà nguyện phía sau bàn thờ chính. Số phận lịch sử của mảnh thánh cốt này ly kỳ như một thiên sử thi Bắc Âu: trong suốt thời trung cổ từ năm 1031 đến năm 1537, thi hài nguyên vẹn của Thánh Olav được đặt trong khám bạc khổng lồ tại Nhà thờ chính tòa Nidaros (Trondheim), trong khi một mảnh xương cánh tay của ngài được tách ra đặt trong một ống đựng thánh cốt quý giá để tôn kính riêng.
Khi cuộc Cải cách năm 1537 nổ ra theo lệnh của Vua Christian III của Đan Mạch và Na Uy, lính Đan Mạch đã đập phá khám thờ Nidaros, nấu chảy lớp vỏ bạc để đưa về ngân khố Copenhagen và đem chôn lấp thi hài Thánh Olav ở một vị trí vô danh chưa bao giờ tìm lại được. Tuy nhiên, riêng mảnh xương cánh tay của Thánh Olav đựng trong hộp sừng chạm khắc đã được mang về thủ đô Copenhagen của Đan Mạch và lưu giữ trong Phòng Nghệ thuật Hoàng gia rồi Bảo tàng Cổ vật Bắc Âu Đan Mạch suốt hơn ba thế kỷ. Đến năm 1862, nhờ sự can thiệp ngoại giao kiên trì và tấm lòng mộ đạo của Hoàng hậu Josephine của Thụy Điển và Na Uy, Quốc vương Frederik VII của Đan Mạch đã đồng ý trao tặng lại mảnh thánh cốt cánh tay vô giá này cho Nhà thờ Công giáo Thánh Olav tại Oslo. Vào tháng 8 năm 1862, sau hơn ba trăm năm lưu lạc ở nước ngoài, thánh cốt duy nhất được xác thực của vị Thánh Vương bổn mạng Na Uy đã chính thức trở về quê hương và ngự tại Nhà thờ chính tòa Thánh Olav cho đến tận ngày nay.
Một sự nhầm lẫn rất phổ biến của du khách quốc tế khi đến thăm thủ đô Oslo là họ thường nhầm lẫn giữa hai ngôi nhà thờ chính tòa nằm cách nhau chỉ khoảng 800 mét ở trung tâm thành phố: một là Nhà thờ chính tòa Oslo (Oslo domkirke, nguyên tên là Nhà thờ Đấng Cứu Thế Vår Frelsers kirke xây năm 1697 ở quảng trường Stortorvet, thuộc Giáo hội Tin Lành Luther Quốc gia Na Uy, nơi tổ chức các lễ cưới và tang lễ Hoàng gia Na Uy hiện đại), và hai là Nhà thờ chính tòa Thánh Olav (Sankt Olav domkirke xây năm 1856 ở phố Akersveien 16 trên đồi Hammersborg, là Nhà thờ chính tòa của Giáo phận Công giáo Rôma Oslo). Du khách muốn chiêm bái thánh cốt của Thánh Vương Olav Haraldsson và tham dự thánh lễ Công giáo Rôma cần tìm đến đúng ngôi nhà thờ gạch đỏ có ngọn tháp nhọn trên phố Akersveien nhìn xuống quảng trường St. Olavs plass.
IITừ Đạo Luật Khoan Dung Năm 1845, Tấm Lòng Của Hoàng Hậu Josephine Tới Chuyến Tông Du Của Giáo Hoàng Gioan Phaolô II Năm 1989
Lịch sử của Nhà thờ chính tòa Thánh Olav là tấm gương phản chiếu hành trình phát triển kỳ diệu của Giáo hội Công giáo tại Na Uy: từ một giáo xứ nhỏ bé chỉ có vài chục tín hữu người nước ngoài vào giữa thế kỷ 19 trở thành một giáo phận đa sắc tộc năng động quy tụ hơn 160.000 tín hữu đến từ hơn một trăm quốc gia trên thế giới vào thế kỷ 21.
- 6 tháng 3 năm 1843 và năm 1845Tái lập giáo xứ Công giáo đầu tiên tại Oslo và ban hành Đạo luật Tự do Tôn giáoSau hơn ba thế kỷ bị cấm đoán từ năm 1537, Vua Karl XIV Johan cho phép thành lập giáo xứ Công giáo Thánh Olav tại Christiania (Oslo) ngày 6 tháng 3 năm 1843 dưới sự coi sóc của linh mục Gottfried Ignatius Montz; năm 1845, Quốc hội Na Uy thông qua Đạo luật Dissenterloven công nhận quyền tự do thờ phượng của các Kitô hữu ngoài Giáo hội Luther.
- 1852 tới 24 tháng 8 năm 1856Khởi công và thánh hiến Nhà thờ Thánh Olav theo thiết kế của Schirmer và von HannoVới sự tài trợ hào hiệp của Hoàng hậu Josephine của Thụy Điển và Na Uy cùng các tín hữu châu Âu, ngôi nhà thờ phong cách Tân Gothic do hai kiến trúc sư Heinrich Ernst Schirmer và Wilhelm von Hanno thiết kế được xây dựng trên đồi Hammersborg và thánh hiến trọng thể vào ngày 24 tháng 8 năm 1856.
- Tháng 8 năm 1862Đón nhận Thánh cốt cánh tay của Thánh Vương Olav Haraldsson từ Đan MạchQuốc vương Frederik VII của Đan Mạch trao tặng mảnh thánh cốt xương cánh tay thời trung cổ của Thánh Olav cho Hoàng hậu Josephine; bảo vật được rước về tôn trí vĩnh viễn tại Nhà thờ Thánh Olav ở Oslo.
- 29 tháng 6 năm 1953Đức Giáo hoàng Piô XII tái lập Giáo phận Oslo và nâng nhà thờ lên hàng Chính tòaBằng Tông hiến Fausto quidem, Đức Giáo hoàng Piô XII nâng Hạt Đại diện Tông tòa Oslo lên thành Giáo phận Công giáo Oslo (Dioecesis Osloensis) dưới quyền Giám mục Jacob Mangers, chính thức đặt Nhà thờ Thánh Olav làm Nhà thờ chính tòa sau hơn bốn trăm năm kể từ thời Cải cách.
- 1975 tới 1976Đại trùng tu nội thất theo tinh thần Công đồng Vatican IINhân dịp kỷ niệm 120 năm thánh hiến, nội thất nhà thờ được cải tạo lớn theo thiết kế của kiến trúc sư Thomas Thiis-Evensen: lắp đặt bàn thờ chính bằng đá hoa cương Na Uy, ngai giám mục mới và bức tranh tường hậu cung của họa sĩ Frans Widerberg.
- 2 tháng 6 năm 1989Chuyến tông du lịch sử của Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II tới Nhà thờ chính tòa Thánh OlavTrong chuyến thăm mục vụ đầu tiên trong lịch sử của một vị Giáo hoàng tới các nước Bắc Âu, Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã đến cầu nguyện trước thánh cốt Thánh Olav và chủ sự buổi lễ đại kết trọng thể ngay tại Nhà thờ chính tòa Thánh Olav.
- Thế kỷ 21 (trùng tu 2015 tới 2022)Bảo tồn di sản và trở thành trái tim của cộng đồng Công giáo đa quốc gia tại Na UyNhà thờ chính tòa được bảo tồn toàn diện mặt tiền gạch đỏ, mái đá phiến và hệ thống âm thanh, cử hành hàng chục thánh lễ mỗi tuần bằng tiếng Na Uy, tiếng Anh, tiếng Ba Lan, tiếng Việt, tiếng Tây Ban Nha, tiếng Pháp và tiếng Latinh.
Hoàng hậu Josephine xứ Leuchtenberg và những món quà hoàng gia dành cho ngôi thánh đường. Khi giáo xứ Công giáo Thánh Olav mới được phép thành lập vào năm 1843 tại thủ đô Christiania (tên gọi của Oslo từ thế kỷ 17 đến năm 1924), cộng đồng tín hữu tại đây chỉ là một nhóm rất nhỏ gồm các nghệ nhân, nhạc công, thợ mỏ và nhà ngoại giao người Đức, Pháp và Ý không đủ tài chính để mua đất xây nhà thờ. Người đã biến ước mơ xây dựng ngôi đại thánh đường trên đồi Hammersborg thành hiện thực chính là Hoàng hậu Josephine của Thụy Điển và Na Uy (1807 tới 1876, nhũ danh Joséphine Maximiliane Eugénie Napoléonne de Beauharnais, con gái của Phó vương Ý Eugène de Beauharnais và Công chúa Augusta xứ Bavaria, đồng thời là cháu nội của Hoàng hậu Pháp Joséphine Bonaparte).
Dù kết hôn với Quốc vương Tin Lành Luther là Vua Oscar I của Thụy Điển và Na Uy vào năm 1823, Hoàng hậu Josephine vẫn kiên quyết giữ vững đức tin Công giáo Rôma suốt cuộc đời mình và trở thành người bảo trợ tận tụy nhất cho cộng đồng Công giáo Bắc Âu. Bà không chỉ xuất tiền riêng để mua khu đất vàng trên phố Akersveien và thuê hai kiến trúc sư danh tiếng nhất Christiania thời bấy giờ là Heinrich Ernst Schirmer và Wilhelm von Hanno thiết kế nhà thờ, mà còn đích thân vận động hoàng tộc xứ Bavaria và các giáo phận châu Âu quyên góp kinh phí. Trong lễ thánh hiến ngày 24 tháng 8 năm 1856, Hoàng hậu Josephine đã gửi tặng nhà thờ bức tranh sơn dầu quý giá sao chép kiệt tác Chúa Biến Hình (La Trasfigurazione) của danh họa Raphael cùng chiếc bình đựng Mình Thánh Chúa (Monstrance) chạm trổ tinh xảo. Sáu năm sau, chính bà lại là người thuyết phục Vua Đan Mạch trao trả thánh cốt cánh tay của Thánh Vương Olav cho ngôi nhà thờ này.
IIIKiến Trúc Tân Gothic Gạch Đỏ Của Schirmer Và Von Hanno, Hộp Thánh Tích Thánh Olav Và Nội Thất Đá Hoa Cương Bắc Âu
Được xây dựng từ năm 1852 tới năm 1856, Nhà thờ chính tòa Công giáo Thánh Olav là một trong những công trình đầu tiên mở đầu cho trào lưu kiến trúc Tân Gothic bằng gạch đỏ không trát vữa (Nygotikk) tại Na Uy thế kỷ 19. Hai tác giả của công trình là kiến trúc sư người Đức định cư tại Na Uy Heinrich Ernst Schirmer (1814 tới 1887, người từng trùng tu Nhà thờ chính tòa Nidaros ở Trondheim) và kiến trúc sư Wilhelm von Hanno (1826 tới 1882, người thiết kế Nhà thờ Trefoldighetskirken gần đó). Sự kết hợp giữa hình khối vòm nhọn trung cổ thanh thoát với chất liệu đá hoa cương và gỗ thông Bắc Âu tạo nên một không gian phụng vụ vừa trang nghiêm vừa ấm áp.
Nằm ở đầu phía tây nam của nhà thờ, nhìn thẳng xuống phố Akersveien và trục đường dẫn ra quảng trường St. Olavs plass, là ngọn tháp chuông cao vút xây bằng gạch nung đỏ sẫm có các trụ tường (buttresses) nâng đỡ ở các góc và kết thúc bằng mái chóp nhọn tám cạnh lợp đồng xanh. Ngay dưới chân tháp là cổng chính vòm nhọn giật cấp kiểu Gothic dẫn vào tiền sảnh, phía trên có các cửa sổ vòm mũi giáo thanh mảnh lấy sáng cho gác đàn.
Bên trong lòng nhà thờ được thiết kế theo bố cục nhà thờ ba nhịp gian (một gian trung đường cao rộng ở giữa và hai gian bên hẹp hơn) ngăn cách bởi hai hàng cột mảnh mai nâng đỡ các vòm cuốn nhọn. Hệ trần vòm có gờ sườn (ribbed vaulting) sơn màu trắng sáng tương phản hài hòa với các chi tiết gỗ sẫm màu và những bức tường gạch, tạo nên độ ngân vang âm học tuyệt vời cho tiếng hát bình ca Gregorian và đại phong cầm.
Ở khu vực phía sau bàn thờ chính trong hậu cung đa giác là nơi tôn trí bảo vật quý giá nhất của Giáo hội tại Na Uy: Hộp đựng thánh tích bằng bạc mạ vàng chạm khắc tinh xảo theo phong cách Tân Gothic, bên trong có ống thủy tinh niêm phong dấu ấn giáo hội lưu giữ xương cẳng tay (ulna) dài khoảng 25 cm của Thánh Vương Olav Haraldsson (tử đạo năm 1030, được Vua Đan Mạch trao trả năm 1862).
Trong đợt trùng tu lớn năm 1975 tới 1976 dưới sự chủ trì của kiến trúc sư Thomas Thiis-Evensen, khu vực cung thánh được kiến tạo lại bằng những khối đá hoa cương xám hồng nguyên khối khai thác từ lòng đất Na Uy: bao gồm Bàn thờ chính (Altar), Giảng đài (Ambo), Bồn rửa tội và Ngai Giám mục (Cathedra). Trên vòm hậu cung phía trên bàn thờ là bức tranh tường đầy sức biểu cảm khắc họa Đức Kitô Phục Sinh trong vinh quang do danh họa người Na Uy Frans Widerberg thực hiện.
Dọc hai bên cung thánh và gian giữa được tôn trí các pho tượng điêu khắc gỗ truyền thống Bắc Âu: nổi bật nhất là pho tượng Thánh Vương Olav Haraldsson đội vương miện, tay cầm rìu tử đạo và quả cầu thánh giá, cùng pho tượng Đức Trinh Nữ Maria bế Chúa Hài Đồng và Thánh Giuse. Các ô cửa sổ vòm nhọn hai bên tường và hậu cung được lắp những tấm kính màu rực rỡ lọc ánh sáng phương Bắc dịu nhẹ vào lòng thánh đường.
Trên gác đàn phía trên cổng chính là cây đàn đại phong cầm cơ học phục vụ các thánh lễ đa ngôn ngữ và các buổi hòa nhạc thánh. Bao quanh Nhà thờ chính tòa dọc theo phố Akersveien (từ số 5 đến số 16) là một quần thể hoàn chỉnh của Giáo phận Công giáo Oslo gồm Tòa Giám mục, nhà xứ, hiệu sách Công giáo St. Olav, trường học Công giáo St. Sunniva (thành lập từ năm 1865 bởi các nữ tu Thánh Giuse Chambéry) và hội trường giáo xứ.
| Hạng mục kiến trúc và Bảo vật | Niên đại và Tác giả thực hiện | Đặc điểm kỹ thuật và Ý nghĩa lịch sử |
|---|---|---|
| Khối nhà thờ Tân Gothic và Tháp chuông | 1852 tới 1856 (Heinrich Ernst Schirmer và Wilhelm von Hanno) | Xây bằng gạch đỏ không trát, tháp chuông chóp nhọn cao vút nhìn xuống quảng trường St. Olavs plass |
| Thánh cốt cánh tay Thánh Vương Olav | Niên đại năm 1030; hoàn trả về Oslo tháng 8 năm 1862 | Xương trụ cánh tay của Vua Thánh Olav Haraldsson, di cốt trung cổ duy nhất được xác thực còn tồn tại |
| Bàn thờ, Ngai Giám mục và Cung thánh | 1975 tới 1976 (kiến trúc sư Thomas Thiis-Evensen) | Chế tác từ đá hoa cương Na Uy nguyên khối theo quy chuẩn phụng vụ của Công đồng Vatican II |
| Bức tranh hậu cung Chúa Phục Sinh | Năm 1976 (danh họa Na Uy Frans Widerberg) cùng tranh thời 1856 | Kết hợp hội họa biểu hiện Bắc Âu hiện đại với bức tranh Chúa Biến Hình do Hoàng hậu Josephine tặng năm 1856 |
| Quần thể Trường St. Sunniva và Tòa Giám mục | Từ năm 1865 tới nay (dọc trục phố Akersveien) | Trung tâm giáo dục, văn hóa và điều hành mục vụ của toàn Giáo phận Công giáo Oslo |
IVThế Đất Và Hướng
Cần khẳng định rõ rằng Giáo hội Công giáo tại Na Uy và hai kiến trúc sư Heinrich Ernst Schirmer cùng Wilhelm von Hanno hoàn toàn không sử dụng thuật phong thủy phương Đông khi quy hoạch và xây dựng Nhà thờ chính tòa Thánh Olav vào năm 1852. Vị trí và trục của nhà thờ được xác định dựa trên thế đất sườn đồi Hammersborg dọc tuyến đường cổ Akersveien cùng quy hoạch đô thị thế kỷ 19 kết nối với quảng trường St. Olavs plass. Phần phân tích dưới đây là góc nhìn đối chiếu địa hình tự nhiên theo phép xem hình thế sơn thủy cổ truyền của thư viện Vạn Đạo Đường.
Xét trên đại cuộc địa hình của vùng trũng Oslo (Oslogryta) tại tọa độ 59,9183 độ vĩ bắc, 10,7443 độ kinh đông, toàn bộ thủ đô Oslo sở hữu một cấu trúc sơn thủy vòng cung kiểu thái sư y (ghế bành lớn tựa núi hướng biển) vô cùng điển hình của vùng Bắc Âu: bao bọc ba mặt bắc, tây và đông của thành phố là dải đồi núi rừng thông xanh thẳm Marka (với đỉnh Holmenkollen và Tryvannshøgda cao hơn 500 mét ở phía tây bắc, đồi Grefsenkollen ở phía đông bắc và đồi Ekeberg ở phía đông nam), trong khi mặt phía nam mở rộng ra vịnh biển sâu Oslofjord êm ả có hàng chục hòn đảo nhỏ như Hovedøya và Lindøya làm án sơn và la thành khóa thủy khẩu. Giữa lòng chảo ấy, hai dòng sông là Akerselva ở phía đông và Frognerelva ở phía tây chảy từ các hồ trên núi xuống vịnh như hai cánh tay tả Thanh Long, hữu Bạch Hổ ôm lấy trung tâm đô thị.
Trên địa cuộc tổng thể ấy, Nhà thờ chính tòa Thánh Olav tọa lạc trên sườn phía nam của sống đồi đá cổ Hammersborg và Akersberg ở độ cao khoảng 35 mét so với mực nước biển, theo trục tọa Đông Bắc hướng Tây Nam. Phía sau lưng nhà thờ (hướng Bắc và Đông Bắc) thế đất nâng cao dần lên đỉnh đồi nơi có Nhà thờ cổ Gamle Aker thế kỷ 12 và công viên đồi St. Hanshaugen (nơi cũng có Giáo đường Do Thái Oslo nằm ở sườn bắc đồi), tạo thành thế hậu chẩm vững chãi che chắn luồng gió bắc lạnh giá mùa đông. Phía trước mặt tiền tháp chuông (hướng Tây Nam), con phố Akersveien và Universitetsgata dốc thoải nhẹ xuống quảng trường năm nhánh St. Olavs plass có đài phun nước ở tâm điểm, tạo nên một minh đường bậc cấp thoáng đãng dẫn thẳng tầm nhìn về phía Tòa nhà Quốc hội, Cung điện Hoàng gia và mặt nước vịnh Oslofjord ở phía nam.
VĐại Lễ Thánh Vương Olav Olsok 29 Tháng 7, Phụng Vụ Đa Quốc Gia Và Cộng Đồng Công Giáo Việt Nam Tại Oslo
Đời sống phụng vụ tại Nhà thờ chính tòa Thánh Olav diễn ra theo Lịch Phụng vụ Công giáo Rôma (dương lịch) kết hợp với Lịch Phụng vụ riêng của Giáo phận Oslo tôn kính các vị thánh thời trung cổ Bắc Âu (như Thánh Vương Olav, Thánh nữ Sunniva, Thánh Hallvard bổn mạng thành Oslo, Thánh Magnus và Thánh Eystein).
| Thời điểm trong năm | Hệ lịch | Tên đại lễ phụng vụ và sự kiện | Nghi thức cử hành đặc trưng tại Nhà thờ chính tòa Thánh Olav |
|---|---|---|---|
| Mỗi Chúa nhật hằng tuần (từ 8 giờ sáng tới 19 giờ 30 tối) | Dương lịch | Chuỗi Thánh lễ Đa Ngôn Ngữ của Giáo hội Hoàn vũ | Một trong những nhà thờ chính tòa có mật độ thánh lễ Chúa nhật cao nhất châu Âu: cử hành liên tiếp từ 7 tới 9 thánh lễ bằng tiếng Na Uy, tiếng Ba Lan, tiếng Anh, tiếng Việt, tiếng Tây Ban Nha, tiếng Pháp, tiếng Tagalog và tiếng Latinh. |
| Tháng 3 hoặc tháng 4 | Dương lịch (theo chu kỳ Phục Sinh) | Tuần Thánh, Lễ Làm Phép Dầu và Đêm Canh Thức Phục Sinh (Påske) | Đức Giám mục Giáo phận Oslo chủ tế Lễ Dầu quy tụ các linh mục từ khắp miền nam Na Uy và cử hành Đêm Canh thức Vượt Qua đa ngôn ngữ ngập tràn ánh nến giữa tiết xuân Bắc Âu. |
| Ngày 15 tháng 5 | Dương lịch | Lễ Thánh Tử Đạo Hallvard Vebjørnsson, Bổn mạng Thành phố Oslo (Hallvardsmesse) | Kỷ niệm vị thánh tử đạo thế kỷ 11 của vùng Oslo (hình ảnh của ngài cầm cối đá và ba mũi tên vẫn nằm trên huy hiệu chính thức của thủ đô Oslo ngày nay) với thánh lễ trọng thể và rước kiệu. |
| Ngày 29 tháng 7 (và tuần lễ Olsok) | Dương lịch (Quốc lễ Lịch sử và Lễ Bổn mạng) | Đại lễ Thánh Vương Olav Haraldsson (Olsok, Olavsvaka) | Đại lễ bổn mạng trọng đại nhất của Nhà thờ chính tòa và toàn Giáo phận Oslo: cử hành Kinh Chiều trọng thể đêm 28 tháng 7, Thánh lễ Đại trào ngày 29 tháng 7 và nghi thức rước Hộp Thánh cốt cánh tay Thánh Olav cho tín hữu tôn kính. |
| Ngày 16 tháng 10 và Đêm 24 tháng 12 | Dương lịch | Lễ Đức Mẹ Cứu Giúp và Đại Lễ Giáng Sinh Bắc Âu (Julenatt) | Kỷ niệm ngày nhận thánh cốt Thánh Olav vào mùa thu và cử hành các thánh lễ Đêm Giáng Sinh ấm áp bằng tiếng Na Uy, tiếng Việt, tiếng Ba Lan và tiếng Anh giữa mùa đông tuyết trắng Oslo. |
Mái nhà tinh thần thân thương của cộng đồng người Việt Công giáo tại Na Uy. Một điểm nhấn vô cùng ấm áp đối với người Việt Nam khi bước chân vào Nhà thờ chính tòa Thánh Olav tại Oslo là sự hiện diện lâu đời, gắn bó và đầy sức sống của Cộng đồng Công giáo Việt Nam tại Giáo phận Oslo. Kể từ cuối thập niên 1970 và thập niên 1980, khi chính phủ và nhân dân Na Uy nhân ái đón nhận hàng nghìn người Việt vượt biển trên các con tàu thương thuyền Na Uy về định cư tại Oslo và các vùng phụ cận, Nhà thờ chính tòa Thánh Olav trên phố Akersveien đã mở rộng vòng tay trở thành ngôi nhà thiêng liêng thứ hai của người Việt nơi đất Bắc Âu giá lạnh.
Hiện nay, người gốc Việt là một trong những cộng đồng tín hữu đông đảo, sốt sắng và đóng góp nhiều ơn gọi linh mục, tu sĩ nhất cho Giáo phận Công giáo Oslo (nhiều linh mục gốc Việt đang trực tiếp làm cha chánh xứ, cha phó tại chính Nhà thờ chính tòa Thánh Olav và các giáo xứ lớn của Na Uy). Đều đặn vào mỗi chiều Chúa nhật hằng tuần cũng như các dịp Tết Nguyên Đán cổ truyền, Lễ Các Thánh Tử Đạo Việt Nam (24 tháng 11) và Tháng Hoa kính Đức Mẹ, hàng trăm gia đình người Việt trong tà áo dài truyền thống lại quy tụ về Nhà thờ chính tòa Thánh Olav để hiệp dâng Thánh lễ bằng tiếng Việt với tiếng hát ca đoàn ngân vang, giữ gìn trọn vẹn tiếng mẹ đẻ và đạo hiếu cho thế hệ trẻ sinh ra tại Na Uy.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Phố Akersveien 16 (giao lộ Akersveien và quảng trường St. Olavs plass), quận St. Hanshaugen, 0177 Oslo, Vương quốc Na Uy
- Đường tới
- Nhà thờ chính tòa Công giáo Thánh Olav nằm tại địa chỉ Akersveien 16, ngay góc trên của quảng trường St. Olavs plass thuộc khu trung tâm mở rộng của thủ đô Oslo (chỉ cách Cung điện Hoàng gia và đại lộ chính Karl Johans gate khoảng 8 tới 10 phút đi bộ về phía bắc). Bằng phương tiện công cộng tại Oslo (hệ thống Ruter), quý vị có thể đi tàu điện ngầm (T-bane, cả 5 tuyến số 1, 2, 3, 4, 5) tới ga Stortinget rồi đi bộ 600 mét lên dốc qua quảng trường St. Olavs plass, hoặc đi tàu điện mặt đất (Trikk tuyến số 11, 17, 18 đến trạm Tullinløkka hoặc tuyến số 19 đến trạm Frydenlund) và xe buýt số 37 đến trạm St. Olavs plass, từ đó đi bộ 2 phút là tới cửa chính nhà thờ.
- Toạ độ
- 59.9183, 10.7443
Nhà thờ chính tòa Công giáo Thánh Olav mở cửa tự do hằng ngày từ sáng sớm (khoảng 7 giờ 30 phút) đến tối (khoảng 19 giờ 30 phút) để đón tín hữu và du khách vào cầu nguyện, tham dự thánh lễ và chiêm bái thánh cốt của Thánh Vương Olav Haraldsson. Vì đây là một nhà thờ chính tòa có mật độ cử hành phụng vụ rất cao (với hai thánh lễ mỗi ngày thường và tới tám hoặc chín thánh lễ bằng nhiều ngôn ngữ vào ngày Chúa nhật), du khách tham quan kiến trúc nên tránh đi lại chụp ảnh trong lúc đang cử hành thánh lễ hoặc giờ Chầu Thánh Thể. Khi bước vào thánh đường, quý vị cần bỏ mũ nón, tắt chuông điện thoại, giữ im lặng và mặc trang phục lịch sự.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Nhà thờ chính tòa Công giáo Thánh Olav, Oslo
Thầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên.
?Hỏi Đáp Nhanh
Nhà thờ chính tòa Thánh Olav có khác với Nhà thờ chính tòa Oslo (Oslo domkirke) ở quảng trường Stortorvet không?
Có, đây là hai ngôi nhà thờ chính tòa của hai giáo hội khác nhau tại thủ đô Oslo. Nhà thờ chính tòa Oslo (Oslo domkirke xây năm 1697 ở quảng trường Stortorvet) thuộc Giáo hội Tin Lành Luther Quốc gia Na Uy; trong khi Nhà thờ chính tòa Thánh Olav (Sankt Olav domkirke xây năm 1856 ở phố Akersveien 16) là Nhà thờ chính tòa trung ương của Giáo phận Công giáo Rôma Oslo.
Bảo vật Thánh cốt của Thánh Vương Olav Haraldsson lưu giữ tại nhà thờ có nguồn gốc như thế nào?
Đó là phần xương trụ cánh tay (ulna) của Vua Thánh Olav Haraldsson (vị vua tử đạo trong trận Stiklestad ngày 29 tháng 7 năm 1030 và là Thánh bổn mạng của Na Uy). Khi cuộc Cải cách năm 1537 nổ ra, mảnh thánh cốt này được đưa từ Nhà thờ chính tòa Nidaros về lưu giữ tại Copenhagen (Đan Mạch). Đến năm 1862, nhờ sự vận động của Hoàng hậu Josephine, Quốc vương Frederik VII của Đan Mạch đã trao trả mảnh thánh cốt trung cổ duy nhất được xác thực này cho Nhà thờ Công giáo Thánh Olav tại Oslo.
Hoàng hậu Josephine của Thụy Điển và Na Uy đã đóng góp gì cho việc xây dựng Nhà thờ chính tòa Thánh Olav?
Hoàng hậu Josephine xứ Leuchtenberg (1807 tới 1876, vợ của Vua Oscar I và là một tín hữu Công giáo nhiệt thành) là ân nhân lớn nhất của ngôi thánh đường. Bà đã quyên góp tài chính lớn để xây dựng nhà thờ từ năm 1852 tới 1856, tặng bức tranh Chúa Biến Hình và bình đựng Mình Thánh Chúa trong lễ thánh hiến năm 1856, đồng thời trực tiếp xin Vua Đan Mạch trao trả thánh cốt Thánh Olav cho nhà thờ vào năm 1862.
Ai là kiến trúc sư thiết kế Nhà thờ chính tòa Thánh Olav và công trình được nâng lên hàng Nhà thờ chính tòa vào năm nào?
Ngôi nhà thờ được thiết kế theo phong cách Tân Gothic bằng gạch đỏ bởi hai kiến trúc sư danh tiếng nhất Oslo thế kỷ 19 là Heinrich Ernst Schirmer và Wilhelm von Hanno, khánh thành ngày 24 tháng 8 năm 1856. Đến ngày 29 tháng 6 năm 1953, khi Đức Giáo hoàng Piô XII tái lập Giáo phận Công giáo Oslo, ngôi đền chính thức được nâng lên hàng Nhà thờ chính tòa.
Vị Giáo hoàng nào đã từng đến thăm và cầu nguyện tại Nhà thờ chính tòa Thánh Olav?
Vào ngày 2 tháng 6 năm 1989, trong chuyến tông du lịch sử đầu tiên của một vị Giáo hoàng Rôma tới Vương quốc Na Uy và vùng Bắc Âu, Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã đến thăm Nhà thờ chính tòa Thánh Olav, quỳ cầu nguyện trước thánh cốt của Thánh Vương Olav và chủ sự buổi lễ cầu nguyện đại kết trọng thể.
Tại Nhà thờ chính tòa Thánh Olav có cử hành Thánh lễ bằng tiếng Việt không?
Có. Cộng đồng Công giáo Việt Nam là một trong những cộng đồng tín hữu lớn mạnh và gắn bó lâu đời nhất tại Giáo phận Oslo kể từ cuối thập niên 1970. Hàng tuần vào chiều Chúa nhật và các dịp lễ trọng, Tết Nguyên Đán, tại Nhà thờ chính tòa Thánh Olav đều cử hành Thánh lễ bằng tiếng Việt rất trang trọng và ấm cúng.