Tọa lạc tại vị trí trang trọng bậc nhất trên Quảng trường Tự Do (Ploshcha Svabody, số 9) ở trung tâm khu Thượng Thành (Verkhni Horad) lịch sử của thủ đô Minsk, đối diện trực tiếp với Tòa thị chính cổ thế kỷ 16, Nhà thờ chính tòa Danh Thánh Đức Maria, Minsk (tên tiếng Anh là Cathedral of the Holy Name of Mary, tên tiếng Belarus chuyển tự là Arkhikafedralny Kaschyol Imya Naystvyatseyshay Panny Maryi u Minsku) là ngôi nhà thờ mẹ tối cao của Tổng giáo phận Công giáo Rôma Minsk-Mohilev và của toàn thể cộng đồng Công giáo tại Cộng hòa Belarus. Với mặt tiền sơn hai sắc trắng ngà và xanh xám thanh nhã, cặp tháp chuông nhiều tầng vươn cao hơn năm mươi mét trên bầu trời Thượng Thành cùng hệ thống bích họa thế kỷ 18 tinh xảo bên trong vòm trần, công trình là một trong những tuyệt tác hoàn mỹ nhất của trường phái kiến trúc Baroque Vilnius thời Đại Công quốc Litva.
Thế nhưng, điều khiến bất kỳ ai bước vào ngôi đại thánh đường hơn ba trăm năm tuổi này cũng phải bồi hồi xúc động không chỉ là vẻ đẹp nghệ thuật của một ngôi nhà thờ Dòng Tên hoàn thành từ năm 1710, mà là câu chuyện phục sinh kỳ diệu bậc nhất trong lịch sử tôn giáo Đông Âu hiện đại. Từng bị đóng cửa vào thập niên 1930, bị giật sập cả hai ngọn tháp chuông vào năm 1951, bị xây bít mặt tiền Baroque và đúc sàn bê tông chia cắt lòng nhà thờ thành nhiều tầng phòng tập thể dục, võ thuật và cầu lông suốt hơn bốn mươi năm, ngôi thánh đường đã được trao trả lại vào năm 1993 và hồi sinh từ đống tro tàn dưới bàn tay kiên cường của vị chứng nhân đức tin thế kỷ 20: Đức Hồng y Kazimierz Swiatek (1914 tới 2011).
ITước Hiệu Danh Thánh Đức Maria, Di Sản Giáo Dục Của Dòng Tên Tại Minsk Và Chứng Nhân Đức Tin Hồng Y Kazimierz Swiatek
Ngôi đại thánh đường tại Quảng trường Tự Do ban đầu khi được các tu sĩ Dòng Tên khởi dựng vào năm 1700 mang tước hiệu dâng kính Chúa Giêsu, Đức Trinh Nữ Maria và Thánh nữ Barbara; đến năm 1798, khi Giáo phận Minsk được thành lập và ngôi nhà thờ được nâng lên hàng Nhà thờ chính tòa, công trình chính thức mang tước hiệu Danh Thánh Rất Thánh Đức Trinh Nữ Maria (Sanctissimum Nomen Beatae Mariae Virginis / Imya Naystvyatseyshay Panny Maryi). Trong lịch sử phụng vụ của Giáo hội Công giáo, Lễ Danh Thánh Đức Maria (cử hành vào ngày 12 tháng 9 hằng năm) được Đức Giáo hoàng Chân phước Innôcentê XI thiết lập cho toàn Giáo hội hoàn vũ vào năm 1683 để tạ ơn sự che chở kỳ diệu của Đức Mẹ tại châu Âu, chỉ mười bảy năm trước khi viên đá đầu tiên của ngôi nhà thờ tại Minsk được đặt xuống năm 1700.
Đối với các tín hữu Công giáo Belarus, việc tôn kính Danh Thánh Đức Maria tại ngôi nhà thờ mẹ của thủ đô mang ý nghĩa rằng ngay cả trong những đêm đen thử thách khắc nghiệt nhất của lịch sử khi tháp chuông bị san phẳng và bàn thờ bị xóa bỏ, chỉ cần cộng đoàn vẫn âm thầm kêu cầu Danh Thánh Mẹ Maria trong trái tim thì đức tin vẫn không bao giờ tàn lụi. Trên đỉnh cao nhất của bàn thờ chính ngày nay có khắc dòng chữ tiếng Latinh: Sub Tuum Praesidium (Dưới sự che chở của Mẹ, chúng con chạy đến kêu cầu), lời kinh cổ xưa nhất dâng kính Đức Mẹ trong lịch sử Kitô giáo.
Tâm điểm sùng kính bên trong cung thánh của Nhà thờ chính tòa Minsk là bức linh họa Đức Trinh Nữ Maria Vô Nhiễm Nguyên Tội (Đức Mẹ Minsk của người Công giáo) ngự ở trung tâm Bàn thờ chính, được bao quanh bởi các pho tượng gỗ chạm khắc trắng điểm vàng của các Thánh Tông Đồ và Thánh nữ Barbara. Bản thân bức họa Đức Mẹ nguyên thủy thế kỷ 18 từng bị thất lạc trong thời kỳ nhà thờ bị đóng cửa thế kỷ 20; bức linh họa tuyệt mỹ đang tôn trí trên bàn thờ chính hiện nay là một bản sao nghệ thuật chuẩn xác được thực hiện tại Rôma và được chính Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II tự tay làm phép và gửi tặng cho Nhà thờ chính tòa Minsk nhân dịp tái lập hàng giáo phẩm Công giáo tại Belarus vào thập niên 1990.
Cách đó chưa đầy hai trăm mét về phía đông bắc trên cùng ngọn đồi Thượng Thành là Nhà thờ chính tòa Chính thống giáo Chúa Thánh Thần (nơi tôn trí bức Linh ảnh Đức Mẹ Minsk năm 1500 của Chính thống giáo). Sự hiện diện song hành của hai ngôi nhà thờ chính tòa lớn nhất đất nước cùng tôn vinh Đức Trinh Nữ Maria ngay tại trái tim lịch sử của thủ đô Minsk đã biến ngọn đồi Thượng Thành thành một thánh địa kính Đức Mẹ chung của cả hai truyền thống Kitô giáo Đông phương và Tây phương.
Từ Học viện Dòng Tên thế kỷ 18 đến vị Hồng y tử đạo sống sót từ trại cải tạo Bắc Cực Kazimierz Swiatek. Sự ra đời của ngôi thánh đường gắn liền với sứ mạng giáo dục và khoa học của Dòng Tên (Society of Jesus) tại Đại Công quốc Litva. Đặt chân đến Minsk từ năm 1654 theo lời mời của quý tộc Hieronim Sanguszko, các tu sĩ Dòng Tên đã mở trường học, nhà thuốc đầu tiên của thành phố, thư viện, nhà in và xưởng kịch nghệ, trước khi xây dựng ngôi nhà thờ đá lớn từ năm 1700 tới 1710 để làm trung tâm cho Học viện Dòng Tên Minsk (Collegium Minskanum Societatis Iesu).
Hai thế kỷ sau, người đã viết nên trang sử phục sinh hào hùng nhất cho ngôi nhà thờ này là Đức Hồng y Kazimierz Swiatek (1914 tới 2011). Thụ phong linh mục năm 1939, cha Swiatek từng bị bắt giam vào xà lim tử thần năm 1941 chờ ngày xử bắn trước khi thoát chết kỳ diệu, rồi từ năm 1944 tới 1954 ngài lại bị chính quyền Xô viết kết án 10 năm lao động khổ sai trong các trại Gulag băng giá ở Vorkuta và Inta gần Vòng Bắc Cực. Trở về từ hầm mỏ Bắc Cực, ngài âm thầm phục vụ tại Pinsk suốt gần bốn thập niên. Năm 1991, ở tuổi 77, ngài được Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II bổ nhiệm làm Tổng giám mục Đô thành tiên khởi của Tổng giáo phận Minsk-Mohilev (và được vinh thăng Hồng y năm 1994, nhận giải thưởng Chứng nhân Đức tin từ tay Giáo hoàng tại đấu trường Colosseum Rôma năm 2004). Chính vị Hồng y già từng đi qua mười năm khổ sai Bắc Cực ấy đã kiên trì đứng cầu nguyện dưới mưa tuyết trước tòa nhà thể thao Spartak cho đến khi Nhà thờ chính tòa Danh Thánh Đức Maria được trao trả trọn vẹn năm 1993 và phục dựng lại huy hoàng như ngày nay.
Một điều khiến rất nhiều người kinh ngạc khi xem lại những bức ảnh chụp Quảng trường Tự Do Minsk từ năm 1951 đến năm 1992 là: trong suốt hơn bốn mươi năm ấy, ngôi Nhà thờ chính tòa Danh Thánh Đức Maria gần như biến mất khỏi tầm mắt người đi đường mặc dù tòa nhà chưa hề bị phá hủy! Lý do là vào năm 1951, khi cải tạo nhà thờ thành trụ sở Hội Thể thao Spartak (Dom Fizkulturnika), các kiến trúc sư Xô viết không chỉ đập bỏ hai ngọn tháp chuông Baroque và phần đầu hồi tam giác của nhà thờ, mà còn xây áp hẳn một mặt tiền giả cao bốn tầng theo phong cách Tân Cổ điển Xô viết (Stalinist Empire) có cột trụ và tượng vận động viên thể thao đè lên phía trước mặt tiền nhà thờ cũ. Khi công cuộc đại trùng tu bắt đầu vào năm 1993 tới 1997, các kỹ sư bảo tồn đã cẩn thận tháo bỏ lớp mặt tiền giả năm 1951 như bóc lớp vỏ kén, để lộ ra nguyên vẹn cánh cổng và mặt đứng Baroque năm 1710 bên trong, rồi xây dựng lại chính xác hai ngọn tháp chuông theo đúng bản vẽ và ảnh chụp lịch sử.
IIBa Thế Kỷ Biến Động Từ Học Viện Dòng Tên Năm 1700, Thành Lập Giáo Phận Minsk Năm 1798, Bốn Mươi Năm Làm Nhà Thể Thao Đến Đại Trùng Tu 1993 Tới 2005
Ít có công trình tôn giáo nào tại châu Âu trải qua nhiều khúc quanh lịch sử kịch tính như Nhà thờ chính tòa Danh Thánh Đức Maria: từng đón tiếp Quốc vương Ba Lan, Sa hoàng Nga và Hoàng đế Pháp trong các thế kỷ 18 - 19, bị biến dạng hoàn toàn trong thế kỷ 20 và hồi sinh rực rỡ vào đầu thế kỷ 21.
- Năm 1654 và 24 tháng 4 năm 1700Thành lập cơ sở Dòng Tên tại Minsk (1654) và đặt viên đá đầu tiên xây dựng nhà thờ đá (1700)Từ nền tảng trường học Dòng Tên lập năm 1654 do Hieronim Sanguszko tài trợ, ngày 24 tháng 4 năm 1700 các tu sĩ Dòng Tên khởi công xây dựng ngôi đại thánh đường bằng gạch bên quảng trường chợ Thượng Thành.
- 16 tháng 3 năm 1710 và năm 1732Đại lễ thánh hiến thánh đường (1710) và hoàn thiện đôi tháp chuông Baroque (1732)Ngày 16 tháng 3 năm 1710, Giám mục Vilnius là Konstanty Kazimierz Brzostowski cử hành lễ thánh hiến trọng thể ngôi nhà thờ mới; đến năm 1732, hai ngọn tháp chuông ba tầng đối xứng ở mặt tiền được xây dựng hoàn tất.
- Năm 1773 và ngày 9 tháng 8 năm 1798Giải thể Dòng Tên (1773), thành lập Giáo phận Minsk và nâng nhà thờ lên hàng Chính tòa (1798)Sau khi Dòng Tên tạm giải thể năm 1773, đến năm 1798 khi Giáo phận Công giáo Minsk được thiết lập dưới thời Giám mục tiên khởi Jakub Ignacy Dederko, ngôi nhà thờ chính thức trở thành Nhà thờ chính tòa Danh Thánh Đức Maria.
- Năm 1917 tới năm 1934Khôi phục Giáo phận Minsk thời Giám mục Zygmunt Lozinski (1917) và bị chính quyền Xô viết đóng cửa (1934)Sau thời gian bị giáng xuống làm nhà thờ giáo xứ cuối thế kỷ 19, năm 1917 Tòa Giám mục được khôi phục dưới quyền Giám mục Chân phước Zygmunt Lozinski; nhưng đến năm 1934 chính quyền Liên Xô đóng cửa nhà thờ và bắt giữ các linh mục.
- Năm 1951 tới năm 1993Phá hủy hai tháp chuông, đúc sàn chia tầng và biến thành Câu lạc bộ Thể thao SpartakNăm 1951, hai tháp chuông Baroque bị giật sập, một mặt tiền giả kiểu Xô viết được xây trùm lên phía trước và lòng nhà thờ bị đục tường đổ bê tông chia thành nhiều tầng làm phòng tập thể thao và hành chính của Hội Spartak.
- 15 tháng 12 năm 1993, 21 tháng 10 năm 1997 và năm 2005Trao trả nhà thờ (1993), tái thánh hiến trọng thể (1997) và hoàn tất phục dựng bích họa, đàn đại phong cầm (2005)Ngày 15/12/1993 chính phủ Belarus trao trả toàn bộ tòa nhà cho Tổng giáo phận Minsk-Mohilev dưới thời Hồng y Kazimierz Swiatek; sau khi tháo bỏ các tầng bê tông và dựng lại đôi tháp chuông, nhà thờ được tái thánh hiến ngày 21/10/1997 và hoàn thiện bàn thờ mới cùng đàn đại phong cầm Áo vào năm 2005.
Những vị khách hoàng gia thế kỷ 18 và phép lạ của những bức bích họa ẩn dưới bảy lớp sơn vôi. Trong lịch sử thế kỷ 18 và đầu thế kỷ 19, ngôi thánh đường Dòng Tên tại Quảng trường Thượng Thành Minsk từng là trung tâm của những sự kiện lịch sử châu Âu: ngay trong thời kỳ Đại chiến Bắc Âu (1700 tới 1721), nhà thờ và Học viện Dòng Tên từng đón tiếp Sa hoàng Nga Pyotr Đại Đế (Peter the Great), Quốc vương Thụy Điển Karl XII, Quốc vương Ba Lan kiêm Tuyển hầu xứ Sachsen Augustus II the Strong và sau đó vào năm 1812 là Thống chế Pháp Davout. Vị Giám mục tiên khởi của Giáo phận Minsk năm 1798 là Đức Cha Jakub Ignacy Dederko đã cho mở rộng cung thánh và tô điểm toàn bộ các vòm trần bằng hệ thống bích họa tráng lệ.
Điều kỳ diệu nhất đã xảy ra vào cuối thập niên 1990 và đầu thập niên 2000 trong quá trình đại trùng tu: khi các nhà bảo tồn nghệ thuật Belarus và Ba Lan tháo dỡ các tấm trần giả và sàn bê tông của câu lạc bộ thể thao Spartak, họ phát hiện ra rằng bên dưới bảy đến mười lớp sơn dầu và vữa vôi quét đè lên nhau suốt thời Xô viết, những bức bích họa nguyên bản từ thế kỷ 18 trên vòm trần và tường cung thánh vẫn còn tồn tại! Bằng kỹ thuật phục chế vi điểm vô cùng tỉ mỉ kéo dài nhiều năm, hàng trăm mét vuông bích họa Baroque vẽ các thiên thần, các hoa văn kiến trúc ảo giác (trompe-l'oeil) và các cảnh đời sống Đức Trinh Nữ Maria đã được bóc tách và trả lại sắc màu rực rỡ như thuở ban đầu.
IIIKiến Trúc Baroque Vilnius Thế Kỷ 18, Đôi Tháp Chuông Phục Dựng Cao Hơn 50 Mét, Hệ Bích Họa Cổ Và Đàn Đại Phong Cầm Áo
Về mặt kiến trúc học, Nhà thờ chính tòa Danh Thánh Đức Maria là một đại diện kinh điển của giai đoạn trưởng thành chuyển sang hậu kỳ của phong cách Baroque Đại Công quốc Litva (Baroque Vilnius) đầu thế kỷ 18. Toàn bộ khối công trình toát lên vẻ thanh thoát, vươn cao theo chiều thẳng đứng để làm chủ không gian Quảng trường Tự Do rộng lớn phía trước.
Mặt tiền chính hướng Đông Bắc nhìn ra Quảng trường Tự Do được chia thành ba trục rõ rệt, hai bên là hai ngọn tháp chuông nhiều tầng vươn cao hơn 50 mét đã được phục dựng chuẩn xác theo nguyên mẫu năm 1732. Các tầng tháp phía trên có góc lượn mềm mại, trang trí các trụ bổ tường Corinth, các hốc vòm và ban công nhỏ bằng sắt rèn, kết thúc bằng hai chóp mũ tháp Baroque nâng cao hai cây Thánh Giá mạ vàng.
Nằm kẹp giữa hai tháp chuông là trục trung tâm của mặt tiền với cổng chính lớn có vòm bán nguyệt, phía trên là cửa sổ lớn chiếu sáng cho gác đàn hợp xướng và đỉnh đầu hồi tam giác trang trí phù điêu. Các chi tiết phào chỉ màu trắng nổi bật trên nền tường xanh xám nhạt tạo nên vẻ đẹp quý phái đặc trưng của các thánh đường Dòng Tên vùng Litva - Belarus.
Nội thất nhà thờ được cấu trúc theo bình đồ vương cung thánh đường ba gian hình chữ nhật không có cánh ngang nhô ra ngoài. Gian chính ở giữa cao ráo, tràn ngập ánh sáng tự nhiên từ các cửa sổ tầng cao (clerestory), được ngăn cách với hai gian phụ hai bên bởi hàng trụ cột vuông vững chắc nâng đỡ hệ vòm cuốn có đai (barrel vaults with lunettes). Dọc theo hai gian phụ là các nhà nguyện nhỏ, nổi bật có Nhà nguyện Chúa Ba Ngôi và Nhà nguyện Thánh Thể.
Trên khắp các vòm trần gian chính, cung thánh và các nhà nguyện bên là hệ thống bích họa Baroque thế kỷ 18 đã được các chuyên gia bảo tồn bóc tách kỳ công khỏi các lớp sơn thời Xô viết. Các bức bích họa sử dụng kỹ thuật hội họa tạo chiều sâu không gian ba chiều (trompe-l'oeil), khắc họa các thiên thần cầm nhạc cụ, các vòng hoa, cột trụ giả và các huy chương minh họa lịch sử cứu độ.
Tại hậu cung hình bán nguyệt ở phía Tây Nam là khu vực Cung thánh trang nghiêm với Bàn thờ chính cao lớn theo phong cách Baroque cổ điển được khôi phục và thánh hiến hoàn chỉnh vào năm 2005. Ở chính giữa bàn thờ là bức linh họa Đức Mẹ Vô Nhiễm do Giáo hoàng Gioan Phaolô II trao tặng, hai bên là các cột xoắn và tượng gỗ trắng thếp vàng của các Thánh Tông Đồ; phía trước là Ngai tòa (Cathedra) của Đức Tổng giám mục Đô thành Minsk-Mohilev.
Trên gác đàn phía trên cổng vào là cây đàn đại phong cầm (Pipe Organ) gồm 33 thanh âm (stops) và hàng ngàn ống kim loại do các nghệ nhân Áo chế tác và trao tặng như món quà của Hội đồng Giám mục Áo vào năm 2005, biến nhà thờ chính tòa thành một trung tâm âm nhạc thánh ca và nhạc cổ điển hàng đầu Minsk. Ngay bên phải nhà thờ vẫn còn tòa nhà Học viện Dòng Tên cổ thế kỷ 18 (nay là trường âm nhạc cạnh Quảng trường Tự Do).
| Hạng mục kiến trúc và Nghệ thuật | Niên đại gốc và Phục dựng | Đặc điểm thiết kế và Giá trị di sản |
|---|---|---|
| Mặt tiền Baroque Vilnius và Đôi tháp chuông | Gốc 1710-1732; phá năm 1951; phục dựng 1993-1997 | Hai tháp chuông nhiều tầng cao hơn 50 m đối xứng qua đầu hồi trung tâm nhìn ra Quảng trường Tự Do |
| Gian chính ba lòng và Nhà nguyện Chúa Ba Ngôi | Xây dựng 1700-1710; tháo sàn bê tông 1993-1997 | Không gian basilica 3 gian với trụ cột lớn, vòm cuốn cao và các nhà nguyện bên |
| Hệ thống Bích họa Baroque thế kỷ 18 | Vẽ thế kỷ 18; phát lộ và phục chế 1997-2005 | Bích họa trompe-l'oeil nguyên bản được cứu sống từ bên dưới 7 tới 10 lớp sơn dầu thời nhà thể thao Spartak |
| Bàn thờ chính Đức Mẹ và Ngai tòa Tổng giám mục | Tái thánh hiến năm 1997 và hoàn thiện năm 2005 | Tôn trí bức họa Đức Mẹ do Giáo hoàng Gioan Phaolô II làm phép cùng các pho tượng gỗ trắng thếp vàng |
| Đàn Đại phong cầm Áo (Austrian Pipe Organ) | Lắp đặt và làm phép năm 2005 | Đàn phong cầm lớn 33 thanh âm trên gác đàn do Giáo hội tại Áo hiến tặng, phục vụ phụng vụ và hòa nhạc |
IVThế Đất Và Hướng
Cần nêu rõ rằng các tu sĩ Dòng Tên thế kỷ 18 không áp dụng thuật phong thủy phương Đông khi quy hoạch Học viện và Nhà thờ Danh Thánh Đức Maria. Vị trí của công trình tại Quảng trường Tự Do được quyết định bởi chiến lược quy hoạch đô thị thời Phản Cải cách của Dòng Tên tại Thịnh vượng chung Ba Lan - Litva: đặt nhà thờ và trường học ngay tại quảng trường chợ trung tâm trên đỉnh đồi Thượng Thành (Verkhni Horad), đối diện trực tiếp với Tòa thị chính tự trị theo Luật Magdeburg để khẳng định vị thế văn hóa và tinh thần của Giáo hội. Phần phân tích dưới đây là góc nhìn đối chiếu theo phép xem hình thế cảnh quan của thư viện Vạn Đạo Đường.
Xét trên địa hình khu vực trung tâm lịch sử của thủ đô Minsk tại tọa độ 53,9032 độ vĩ bắc, 27,5546 độ kinh đông, Nhà thờ chính tòa Danh Thánh Đức Maria tọa lạc ngay trên đỉnh bằng phẳng cao nhất của gò đồi Thượng Thành (Verkhni Horad). Nếu như Nhà thờ chính tòa Chính thống giáo Chúa Thánh Thần đứng ở rìa dốc phía đông bắc của ngọn đồi nhìn trực diện xuống bờ sông Svislach, thì Nhà thờ chính tòa Công giáo Danh Thánh Đức Maria lại ngự ở trung tâm đỉnh đồi (chính huyệt Thượng Thành), nơi hội tụ tất cả các trục đường cổ của thành phố từ thế kỷ 16 tới thế kỷ 18.
Về tọa hướng và minh đường, ngôi thánh đường được xây dựng theo trục tọa Tây Nam hướng Đông Bắc: hậu cung tựa lưng vững chãi về phía sườn đồi phía tây nam, trong khi mặt tiền đôi tháp chuông cao hơn 50 mét mở thẳng ra Quảng trường Tự Do (Ploshcha Svabody) rộng lớn và vườn cây của Tòa thị chính Minsk (Ratusha) ở phía trước. Trong phép xem thế đất đô thị cổ truyền, khoảng quảng trường lát đá bằng phẳng và thoáng đãng ngay trước thềm nhà thờ đóng vai trò là một nội minh đường hoàn hảo, vừa giúp thu nạp sinh khí từ bốn phương đổ về trung tâm Thượng Thành, vừa mở ra tầm nhìn thông thoáng nối kết với thung lũng sông Svislach ở phía đông, tạo nên thế cao đài tụ khí, song tháp chầu thiên giữa lòng thủ đô.
VĐại Lễ Danh Thánh Đức Maria 12 Tháng 9, Lễ Kỷ Niệm Tái Thánh Hiến 21 Tháng 10 Và Phụng Vụ Đa Ngôn Ngữ Tại Minsk
Là nhà thờ chính tòa của Tổng giáo phận Minsk-Mohilev, Nhà thờ chính tòa Danh Thánh Đức Maria cử hành các Thánh lễ hằng ngày và Chúa Nhật theo Lịch Chung Rôma (Dương lịch), chủ yếu bằng tiếng Belarus và tiếng Ba Lan (cùng các Thánh lễ bằng tiếng Latinh hoặc tiếng Anh cho cộng đoàn ngoại giao), giữ vai trò dẫn dắt đời sống phụng vụ Công giáo trên toàn lãnh thổ Cộng hòa Belarus.
| Thời điểm trong năm | Hệ lịch áp dụng | Tên đại lễ phụng vụ và sự kiện | Nghi thức cử hành đặc trưng tại Nhà thờ chính tòa Danh Thánh Đức Maria, Minsk |
|---|---|---|---|
| Ngày 12 tháng 9 hằng năm | Lịch phụng vụ Công giáo | Đại lễ Bổn mạng Danh Thánh Rất Thánh Đức Trinh Nữ Maria (Urazhystasts' Imya Naystvyatseyshay Panny Maryi) | Lễ quan thầy trọng đại nhất của Nhà thờ chính tòa và toàn Tổng giáo phận: Đức Tổng giám mục Đô thành Minsk-Mohilev chủ sự Thánh lễ đại trào cùng các giám mục, linh mục và hàng ngàn tín hữu tại Quảng trường Tự Do. |
| Ngày 16 tháng 3 và ngày 21 tháng 10 hằng năm | Dương lịch | Kỷ niệm Ngày Thánh hiến Lịch sử (16/3/1710) và Đại lễ Tái Thánh hiến Thánh đường sau phục dựng (21/10/1997) | Hai ngày lễ tạ ơn đặc biệt tưởng nhớ các tu sĩ Dòng Tên sáng lập năm 1710 và tưởng niệm công đức phục hưng thánh đường của Đức cố Hồng y Kazimierz Swiatek năm 1997. |
| Tháng 5 và đầu tháng 7 hằng năm | Lịch phụng vụ Công giáo | Tháng Hoa Kính Đức Mẹ và Lễ Tiễn Đoàn Hành Hương Đi Bộ Từ Minsk Tới Đền Thánh Đức Mẹ Budslau | Đầu tháng 7 hằng năm, hàng ngàn người hành hương tập trung tại Nhà thờ chính tòa Danh Thánh Đức Maria để nhận phép lành trước khi bắt đầu cuộc hành hương đi bộ hơn 120 km suốt 5 ngày tới Đền thánh Quốc gia Đức Mẹ Budslau. |
| Lễ Mình Máu Thánh Chúa Kitô (Corpus Christi, tháng 5 hoặc tháng 6) | Lịch phụng vụ Công giáo | Đại lễ Rước Kiệu Thánh Thể Qua Trung Tâm Thủ Đô Minsk (Pratsesiya Bozhaha Tsela) | Cuộc rước kiệu Thánh Thể lớn nhất Belarus quy tụ hàng vạn tín hữu đi qua các đại lộ lịch sử của Minsk và dừng lại tại các bàn thờ ngoài trời trước Nhà thờ chính tòa Danh Thánh Đức Maria. |
| Đêm 24 và ngày 25 tháng 12; Đại lễ Phục Sinh | Dương lịch | Thánh lễ Đêm Giáng Sinh (Pasterka) và Đại lễ Phục Sinh (Vyalikdzen') | Được Đài Truyền hình Quốc gia Belarus truyền hình trực tiếp từ lòng Nhà thờ chính tòa Danh Thánh Đức Maria trong tiếng đàn đại phong cầm Áo và hợp xướng trang nghiêm. |
Tiếng đàn đại phong cầm ngân vang nơi từng là sàn đấu thể thao. Có lẽ không có hình ảnh nào nói lên sức sống bất diệt của văn hóa tâm linh tại Minsk rõ nét hơn những buổi chiều Chúa Nhật hoặc các đêm hòa nhạc thánh ca quốc tế bên trong Nhà thờ chính tòa Danh Thánh Đức Maria. Khi 33 thanh âm của cây đàn đại phong cầm trên gác đàn vang rền khắp các vòm cuốn Baroque có tuổi đời hơn ba thế kỷ, hòa cùng ánh sáng hắt lên những bức bích họa thiên thần từng nằm ẩn mình suốt hơn bốn mươi năm dưới những lớp sơn vôi của nhà thể thao Spartak, người nghe cảm nhận rõ rệt sự chiến thắng của cái Đẹp, của lòng kiên nhẫn và đức tin trước mọi thăng trầm của thời gian.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Số 9 Quảng trường Tự Do (Ploshcha Svabody 9), Khu phố cổ Thượng Thành (Verkhni Horad), Quận Trung Tâm, 220030 Minsk, Cộng hòa Belarus
- Đường tới
- Nhà thờ chính tòa Danh Thánh Đức Maria tọa lạc tại số 9 Quảng trường Tự Do (Ploshcha Svabody 9), ngay tại trung tâm khu phố cổ Thượng Thành (Verkhni Horad) của thủ đô Minsk, đối diện với Tòa thị chính Minsk và chỉ cách Nhà thờ chính tòa Chính thống giáo Chúa Thánh Thần khoảng 200 mét đi bộ. Quý vị có thể di chuyển cực kỳ dễ dàng bằng tàu điện ngầm Minsk Metro: đi Tuyến số 2 (Tuyến đỏ) xuống tại ga Nyamiha (Nemiga) hoặc đi Tuyến số 1 (Tuyến xanh dương) xuống tại ga Kastrychnitskaya / Kupalauskaya, từ cả hai ga này chỉ mất khoảng 4 tới 6 phút đi bộ lên Quảng trường Tự Do là tới ngay trước mặt tiền nhà thờ.
- Toạ độ
- 53.9032, 27.5546
Nhà thờ chính tòa Danh Thánh Đức Maria mở cửa hằng ngày từ sáng sớm (khoảng 7:00 sáng) tới tối (khoảng 20:00 tối) và miễn phí vé vào cửa cho tất cả tín hữu cũng như du khách tham quan. Các Thánh lễ ngày thường (lúc 7:15, 8:00, 12:00 và 18:30) và các Thánh lễ Chúa Nhật (cử hành liên tiếp từ 7:00 sáng tới 18:30 tối, chủ yếu bằng tiếng Belarus và một số lễ bằng tiếng Ba Lan) luôn đón chào khách thập phương. Nếu muốn tham quan kỹ các bức bích họa thế kỷ 18 và chụp ảnh nội thất, quý vị nên vào nhà thờ vào các khoảng thời gian giữa các Thánh lễ (ví dụ từ 9:00 tới 11:30 sáng hoặc từ 13:00 tới 18:00 chiều). Khi vào trong thánh đường, quý vị cần ăn mặc lịch sự, kín đáo (không mặc quần ngắn trên đầu gối hoặc áo hở vai), nam giới bỏ mũ nón, tắt chuông điện thoại và giữ yên lặng tuyệt đối ở khu vực các hàng ghế cầu nguyện.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Nhà thờ chính tòa Danh Thánh Đức Maria, Minsk
Thầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên.
?Hỏi Đáp Nhanh
Nhà thờ chính tòa Danh Thánh Đức Maria tại Minsk được xây dựng vào năm nào và ban đầu thuộc dòng tu nào?
Ngôi nhà thờ được khởi công vào ngày 24 tháng 4 năm 1700 và được Giám mục Vilnius thánh hiến trọng thể vào ngày 16 tháng 3 năm 1710 (đôi tháp chuông hoàn thành năm 1732). Ban đầu, đây là nhà thờ của Học viện Dòng Tên tại Minsk (Jesuit College). Đến năm 1798, khi Giáo phận Minsk được thành lập, công trình được nâng lên hàng Nhà thờ chính tòa dưới tước hiệu Danh Thánh Đức Maria.
Chuyện gì đã xảy ra với Nhà thờ chính tòa Danh Thánh Đức Maria trong thời kỳ Xô viết từ năm 1951 tới năm 1993?
Sau khi bị đóng cửa năm 1934, đến năm 1951 ngôi nhà thờ bị cải tạo thành trụ sở Hội Thể thao Spartak (Nhà văn hóa thể chất). Hai ngọn tháp chuông Baroque ở mặt tiền bị đập bỏ hoàn toàn, một mặt tiền giả bốn tầng theo kiến trúc Xô viết được xây áp đè lên phía trước cổng chính, còn không gian bên trong lòng nhà thờ bị đúc sàn bê tông chia thành ba tầng làm các phòng tập thể dục, võ thuật và văn phòng suốt hơn 40 năm.
Nhà thờ chính tòa đã được trao trả và phục dựng lại nguyên trạng vào thời gian nào và dưới sự dẫn dắt của ai?
Ngày 15 tháng 12 năm 1993, tòa nhà được trao trả hoàn toàn cho Giáo hội Công giáo dưới sự dẫn dắt của Đức Hồng y Kazimierz Swiatek (1914 tới 2011), vị Tổng giám mục Đô thành tiên khởi của Minsk-Mohilev và là người từng sống sót sau 10 năm lao động khổ sai tại trại Gulag Bắc Cực. Từ năm 1993 tới 2005, mặt tiền giả và các sàn bê tông được tháo bỏ, đôi tháp chuông Baroque được xây lại đúng nguyên bản và nhà thờ được tái thánh hiến ngày 21 tháng 10 năm 1997.
Các bức bích họa thế kỷ 18 bên trong nhà thờ đã được tìm thấy và phục hồi như thế nào?
Khi tháo dỡ các sàn bê tông và trần giả của nhà thể thao Spartak vào cuối thập niên 1990, các chuyên gia bảo tồn Belarus và Ba Lan đã phát hiện ra rằng bên dưới 7 tới 10 lớp sơn dầu và vữa vôi quét đè lên nhau thời Xô viết, các bức bích họa Baroque nguyên bản từ thế kỷ 18 vẫn còn tồn tại trên vòm trần. Sau nhiều năm phục chế tỉ mỉ, toàn bộ hệ bích họa đã được khôi phục rực rỡ.
Bức linh họa Đức Trinh Nữ Maria trên Bàn thờ chính của nhà thờ có nguồn gốc từ đâu?
Do bức họa gốc thế kỷ 18 đã bị thất lạc trong thời gian nhà thờ bị đóng cửa, bức linh họa Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội đang tôn trí tại trung tâm Bàn thờ chính hiện nay là một bản sao nghệ thuật được thực hiện tại Rôma và được chính Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II làm phép gửi tặng cho Nhà thờ chính tòa Minsk vào thập niên 1990.
Sự khác biệt giữa Nhà thờ chính tòa Danh Thánh Đức Maria và Nhà thờ Đỏ (Nhà thờ Thánh Simon và Helena) tại Minsk là gì?
Cả hai đều là những nhà thờ Công giáo nổi tiếng nhất tại Minsk nhưng khác nhau về lịch sử và chức năng: Nhà thờ Danh Thánh Đức Maria (màu trắng xanh tại Quảng trường Tự Do, xây năm 1700 tới 1710 theo phong cách Baroque) là Nhà thờ chính tòa có ngai tòa của Đức Tổng giám mục Minsk-Mohilev; còn Nhà thờ Đỏ (xây bằng gạch đỏ năm 1905 tới 1910 theo phong cách Tân Romanesque tại Quảng trường Độc Lập) là nhà thờ giáo xứ nổi tiếng do quý tộc Edward Woynillowicz xây dựng.