Tọa lạc ở độ cao gần 1.500 mét so với mực nước biển trên đỉnh đồi Ibanda lộng gió, nhìn xuống năm bán đảo xanh mướt vươn ra mặt nước phẳng lặng như gương của hồ Kivu (Lac Kivu) ở miền Đông Cộng hòa Dân chủ Congo, Nhà thờ chính tòa Đức Bà Bình An, Bukavu (tên tiếng Pháp là Cathédrale Notre-Dame de la Paix de Bukavu) hiện lên như một pháo đài ánh sáng vừa cổ kính vừa hiện đại giữa mây trời vùng Hồ Lớn châu Phi. Nếu ở miền nam đất nước, Nhà thờ chính tòa Thánh Phêrô và Phaolô, Lubumbashi mang sắc gạch đỏ của vùng mỏ đồng Katanga, và ở miền tây, Nhà thờ chính tòa Đức Bà Congo tại Kinshasa đứng giữa nhịp sống sôi động của thủ đô, thì tại thủ phủ tỉnh Sud-Kivu, Nhà thờ chính tòa Đức Bà Bình An lại mang vẻ đẹp kỳ vĩ của núi cao hồ sâu và chiều sâu bi tráng của lịch sử tử đạo.
Được khởi công vào năm 1948 và thánh hiến trọng thể ngày 18 tháng 10 năm 1951 bởi các nhà truyền giáo thuộc Hội Thừa sai Châu Phi (Các Cha Trắng), ngôi đại thánh đường của Giáo hội Công giáo gây ấn tượng mạnh mẽ ngay từ cái nhìn đầu tiên bởi mặt tiền hình khối bậc thang giật cấp vươn thẳng lên bầu trời xanh. Hơn cả một kiệt tác kiến trúc tôn giáo giữa thế kỷ 20, nơi đây còn là thánh địa thiêng liêng lưu giữ phần mộ của ba vị Tổng giám mục liên tiếp đã hiến dâng trọn vẹn mạng sống mình trong một thập kỷ (1996 tới 2005) để bảo vệ người dân vô tội và người tị nạn giữa khói lửa chiến tranh vùng Kivu: Đức Tổng giám mục tử đạo Christophe Munzihirwa, Đức Tổng giám mục Emmanuel Kataliko và Đức Tổng giám mục Charles Mbogha.
ITước Hiệu Đức Bà Bình An (Bikira Maria Malkia Wa Amani) Và Thánh Địa Của Ba Vị Tổng Giám Mục Tử Đạo Vì Hòa Bình Vùng Hồ Lớn
Ngôi đại thánh đường trên đỉnh đồi Ibanda được dâng kính cho Đức Trinh Nữ Maria dưới tước hiệu Đức Bà Bình An (tiếng Pháp là Notre-Dame de la Paix, tiếng Kiswahili bản địa là Bikira Maria Malkia wa Amani, tức Đức Trinh Nữ Maria Nữ Vương Hòa Bình). Khi các nhà truyền giáo và giáo dân Bukavu chọn tước hiệu này vào năm 1948 (ngay sau khi Thế chiến thứ hai vừa kết thúc), họ mong ước gửi gắm thành phố bên bờ hồ Kivu hiền hòa dưới tà áo chở che của Mẹ Hòa Bình. Thế nhưng, bước sang những thập niên cuối thế kỷ 20 và đầu thế kỷ 21, khi vùng Hồ Lớn châu Phi (Région des Grands Lacs) và miền Đông Congo trở thành tâm điểm của những cuộc khủng hoảng nhân đạo, làn sóng hàng triệu người tị nạn và các cuộc xung đột vũ trang khốc liệt, danh xưng Đức Bà Bình An đã trở thành lời cầu nguyện thiết tha nhất, đồng thời là sứ mạng sống còn của toàn thể Tổng giáo phận Bukavu.
Trong tâm thức của hàng triệu tín hữu miền Đông Congo cũng như Giáo hội hoàn vũ, Nhà thờ chính tòa Đức Bà Bình An gắn liền bất khả phân ly với gương sáng anh hùng của Đức Tổng giám mục Christophe Munzihirwa Mwene Ngabo, S.J. (1926 tới 1996), vị tu sĩ Dòng Tên và mục tử nhân lành thường được so sánh với Thánh Oscar Romero của châu Phi. Từ năm 1994 tới năm 1996, khi hàng trăm ngàn người tị nạn tràn qua biên giới vào Bukavu và chiến tranh bùng nổ tại vùng Kivu, Đức cha Munzihirwa đã mở rộng cửa Nhà thờ chính tòa và các cơ sở giáo phận để che chở người khốn cùng, bất kể sắc tộc hay quốc gia. Từ tòa giảng của Nhà thờ chính tòa Đức Bà Bình An, ngài liên tục phát đi những bức thư mục vụ kêu gọi chấm dứt bạo lực và bảo vệ phẩm giá con người với câu nói bất hủ: Có những điều chỉ có thể nhìn thấy bằng đôi mắt đã từng khóc.
Chiều tối ngày 29 tháng 10 năm 1996, sau khi đi bộ qua các đường phố Bukavu đang chìm trong tiếng súng để trấn an người dân và bảo vệ các nữ tu, Đức Tổng giám mục Christophe Munzihirwa đã bị chặn lại tại ngã tư Nyawera và bị bắn hạ khi đang cầm cây thánh giá trên tay. Thi hài của ngài được đưa về an táng ngay trong lòng Nhà thờ chính tòa Đức Bà Bình An giữa biển nước mắt của cả thành phố Công giáo lẫn Tin Lành. Tiếp bước ngài, vị kế nhiệm là Đức Tổng giám mục Emmanuel Kataliko (1932 tới 2000) cũng dũng cảm lên tiếng bảo vệ nhân dân Kivu tới mức bị trục xuất khỏi giáo phận suốt bảy tháng trước khi qua đời đột ngột tại Rôma ngày 4 tháng 10 năm 2000; và vị Tổng giám mục thứ ba là Đức cha Charles Kambale Mbogha, A.A. (1942 tới 2005) cũng kiệt sức qua đời ngày 9 tháng 10 năm 2005 ngay trên bàn làm việc vì gánh nặng hòa giải. Cả ba vị mục tử đều yên nghỉ bên nhau trong Nhà thờ chính tòa Bukavu, biến ngôi thánh đường thành Đền đài Tử đạo vì Hòa bình thiêng liêng bậc nhất châu Phi.
Theo sử liệu của Hội Thừa sai Châu Phi (Société des Missionnaires d'Afrique, thường gọi là Dòng Các Cha Trắng / Pères Blancs do Đức Hồng y Charles Lavigerie sáng lập) và Tổng giáo phận Bukavu, hạt giống Tin Mừng được các Cha Trắng gieo vào vùng đất núi cao phía nam hồ Kivu từ cuối thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20 (khởi đầu từ các trạm truyền giáo Nyangezi năm 1906 và Mibirizi). Ngày 26 tháng 12 năm 1929, Tòa Thánh thiết lập Tòa Đại diện Tông tòa Kivu (Vicariat Apostolique du Kivu), sau đổi tên thành Tòa Đại diện Tông tòa Costermansville (tên thuộc địa cũ của Bukavu) vào năm 1952.
Nhằm đáp ứng sự phát triển nhanh chóng của thành phố bên bờ hồ Kivu sau Thế chiến thứ hai, vào năm 1948, Đức Đại diện Tông tòa Richard Cleire, M.Afr. (1900 tới 1968) đã khởi công xây dựng ngôi đại thánh đường mới trên đỉnh đồi Ibanda. Sau ba năm thi công ròng rã với kỹ thuật bê tông và đá núi lửa địa phương, công trình được hoàn thành và cử hành đại lễ cung hiến trọng thể vào ngày 18 tháng 10 năm 1951. Đến ngày 10 tháng 11 năm 1959, qua Tông hiến Cum parvulum sinapis granum, Đức Giáo hoàng Gioan XXIII đã nâng Bukavu lên hàng Tổng giáo phận Đô thành (Archidiocèse de Bukavu), đặt Nhà thờ chính tòa Đức Bà Bình An làm nhà thờ mẹ của toàn Giáo tỉnh Kivu (gồm 6 giáo phận: Bukavu, Goma, Butembo-Beni, Uvira, Kasongo và Kindu).
Khi nhìn thấy diện mạo mặt tiền giật cấp bậc thang vô cùng hiện đại và độc đáo của Nhà thờ chính tòa Đức Bà Bình An tại Bukavu, nhiều du khách thường lầm tưởng công trình này mới được xây dựng vào cuối thế kỷ 20 (thập niên 1970 hoặc 1980). Trên thực tế, ngôi đại thánh đường được thiết kế và hoàn thành từ giai đoạn 1948 tới 1951, là một trong những tác phẩm tiên phong táo bạo nhất của phong cách Art Deco Muộn kết hợp Hiện đại Tượng đài (Mid-Century Monumental Modernism) tại châu Phi, ra đời sớm hơn cả nhiều nhà thờ hiện đại ở châu Âu.
IIBiên Niên Sử Từ Phái Bộ Các Cha Trắng Vùng Kivu, Lễ Cung Hiến Năm 1951 Tới Thập Kỷ Bi Tráng Của Ba Vị Tổng Giám Mục Hòa Bình (1996-2005)
Trải qua hơn bảy thập kỷ đứng trên đỉnh đồi Ibanda nhìn xuống mặt nước hồ Kivu, Nhà thờ chính tòa Đức Bà Bình An đã đi qua những trang sử hào hùng và bi tráng nhất của miền Đông Cộng hòa Dân chủ Congo.
- 1906 tới 1929Các Cha Trắng (Hội Thừa sai Châu Phi) lập các trạm truyền giáo đầu tiên tại Nam Kivu và thiết lập Tòa Đại diện Tông tòa KivuCác linh mục dòng Cha Trắng thành lập giáo xứ Nyangezi (1906) gần Bukavu; ngày 26/12/1929 Đức Giáo hoàng Piô XI thiết lập Tòa Đại diện Tông tòa Kivu dưới quyền Giám mục Édouard Leys, M.Afr.
- 1948 tới 18 tháng 10 năm 1951Xây dựng và cung hiến Nhà thờ chính tòa Đức Bà Bình An trên đồi IbandaDưới sự chủ trì của Đức cha Richard Cleire, M.Afr., ngôi đại thánh đường có mặt tiền bậc thang khổng lồ được khởi công năm 1948 và cử hành lễ thánh hiến trọng thể ngày 18 tháng 10 năm 1951.
- 10 tháng 11 năm 1959 và năm 1965Nâng lên hàng Nhà thờ chính tòa Tổng giáo phận Bukavu và bổ nhiệm Tổng giám mục bản địa đầu tiênĐức Giáo hoàng Gioan XXIII nâng Bukavu lên Tổng giáo phận Đô thành của toàn vùng Kivu dưới thời Tổng giám mục Louis Van Steene, M.Afr.; năm 1965 Đức cha Aloys Mulindwa Mutabesha được bổ nhiệm làm Tổng giám mục người Congo đầu tiên của Bukavu (cai quản tới năm 1993).
- 29 tháng 10 năm 1996Cuộc tử đạo anh dũng của Đức Tổng giám mục Christophe Munzihirwa, S.J. tại BukavuSau những tháng ngày không mệt mỏi bảo vệ người dân và người tị nạn từ tòa giảng Nhà thờ chính tòa Đức Bà Bình An, Đức cha Christophe Munzihirwa bị sát hại tại ngã tư Nyawera và được an táng trang trọng trong lòng nhà thờ chính tòa.
- 4 tháng 10 năm 2000 và 9 tháng 10 năm 2005Sự hy sinh tiếp nối của Đức Tổng giám mục Emmanuel Kataliko và Đức Tổng giám mục Charles MboghaĐức cha Emmanuel Kataliko (người từng bị lưu đày vì bảo vệ nhân dân Kivu năm 2000) và Đức cha Charles Mbogha lần lượt qua đời vì sứ vụ hòa bình và được an táng bên cạnh Đức cha Munzihirwa trong Nhà thờ chính tòa.
- 2006 tới hiện tạiTrung tâm hành hương cầu nguyện cho hòa bình và tiến trình phong Chân phước cho Đức cha MunzihirwaDưới sự dẫn dắt của Đức Tổng giám mục François-Xavier Maroy Rusengo (nhậm chức năm 2006), Nhà thờ chính tòa Đức Bà Bình An kỷ niệm 70 năm cung hiến (1951-2021) và thúc đẩy hồ sơ tuyên phong Chân phước cho Tôi tớ Chúa Christophe Munzihirwa.
Sự liên kết tâm linh giữa các đại thánh đường miền Đông và toàn quốc Congo. Trong lịch sử đương đại của Giáo hội Công giáo tại Cộng hòa Dân chủ Congo, Nhà thờ chính tòa Đức Bà Bình An tại Bukavu giữ một vị trí tinh thần vô cùng đặc biệt. Cùng với Nhà thờ chính tòa Đức Bà Mân Côi, Kisangani (nơi gắn liền với hai vị Chân phước tử đạo Isidore Bakanja và Anuarite Nengapeta ở vùng đông bắc), Nhà thờ chính tòa Thánh Phêrô và Phaolô, Lubumbashi ở miền đông nam và Nhà thờ chính tòa Đức Bà Congo tại Kinshasa ở miền tây, ngôi thánh đường trên đồi Ibanda làm nên tứ giác tâm linh vững chãi của đất nước.
Mỗi năm, vào dịp cuối tháng 10 (kỷ niệm ngày tử đạo của Đức cha Munzihirwa 29/10, ngày qua đời của Đức cha Kataliko 4/10 và Đức cha Mbogha 9/10, thường được người dân Kivu gọi là Tháng Mười Đen và Ánh Sáng), hàng vạn tín hữu từ khắp các giáo xứ vùng núi Sud-Kivu, Nord-Kivu và cả các mục sư Tin Lành đều quy tụ về Nhà thờ chính tòa Đức Bà Bình An để đặt hoa, thắp nến bên ba ngôi mộ Giám mục và tuyên hứa tiếp tục con đường bất bạo động, hòa giải và xây dựng hòa bình.
IIIKiệt Tác Mặt Tiền Bậc Thang Ziggurat Hiện Đại Giữa Thế Kỷ 20, Lòng Vương Cung Thánh Đường Ba Nhịp Và Khu Mộ Ba Vị Tổng Giám Mục
Về mặt kiến trúc, Nhà thờ chính tòa Đức Bà Bình An tại Bukavu được giới nghiên cứu kiến trúc đánh giá là một trong những ngôi thánh đường độc đáo và ấn tượng nhất lục địa châu Phi. Được thiết kế và xây dựng từ năm 1948 tới 1951 (thời kỳ hoàng kim của kiến trúc đô thị Bukavu bên bờ hồ Kivu), công trình kết hợp cấu trúc vương cung thánh đường truyền thống với hình khối Art Deco Muộn và Chủ nghĩa Hiện đại Tượng đài (Monumental Mid-Century Modernism).
Thay vì xây hai tháp chuông tách rời hai bên như các nhà thờ cổ điển, mặt tiền của Nhà thờ chính tòa Bukavu được kiến tạo thành một khối tháp trung tâm khổng lồ giật cấp nhiều tầng thu nhỏ dần từ hai cánh bên lên tới đỉnh tháp chuông ở chính giữa, gợi liên tưởng tới hình dáng một đại kim tự tháp bậc thang hoặc ngọn núi thiêng vươn thẳng lên bầu trời vùng Kivu.
Chạy dọc chính giữa mặt tiền bậc thang là hệ trụ bê tông thẳng đứng khỏe khoắn dẫn mắt người nhìn từ hàng ba cổng vào ở tầng trệt lên bức phù điêu tượng Đức Trinh Nữ Maria Nữ Vương Hòa Bình ở tầm cao và kết thúc bằng cây Thánh Giá lớn cùng hệ lầu chuông trên đỉnh tháp, toàn bộ ngoại thất sơn tông màu trắng kem và vàng đất trang nhã nổi bật giữa nền cây xanh.
Bên trong mặt tiền đồ sộ là không gian nội thất rộng lớn theo bình đồ vương cung thánh đường gồm một gian chính (Nave) cao vút và hai gian phụ (Side Aisles) hai bên. Hai hàng cột bê tông vuông vức nâng đỡ phần tường cao (clerestory) trổ hàng chục ô cửa sổ kính màu chạy dọc suốt chiều dài nhà thờ, biến ánh nắng chói chang của cao nguyên Kivu thành thứ ánh sáng dịu nhẹ, huyền nhiệm.
Khu vực Cung thánh ở cuối trục dọc được nâng cao nhiều bậc với Bàn thờ chính bằng đá tự nhiên vùng Kivu, Nhà tạm, bức tường hậu cung trang trí biểu tượng Chúa Kitô và Đức Mẹ Bình An cùng chiếc Ngai tòa Tổng giám mục (Cathedra) của Giáo tỉnh Bukavu.
Điểm dừng chân thiêng liêng nhất bên trong lòng Nhà thờ chính tòa Đức Bà Bình An là khu vực mộ phần lát đá cẩm thạch trang nghiêm, nơi an nghỉ vĩnh hằng của ba vị Tổng giám mục: Đức cha Christophe Munzihirwa (1926-1996), Đức cha Emmanuel Kataliko (1932-2000) và Đức cha Charles Mbogha (1942-2005), luôn có hoa tươi và lời cầu nguyện của khách hành hương.
Phía trước mặt tiền bậc thang là khoảng sân quảng trường rộng lát đá nằm trên sườn cao của đồi Ibanda, nối với đại lộ Patrice Lumumba qua lối dẫn trang trọng và được bao quanh bởi các tòa nhà giáo dục, mục vụ của Tổng giáo phận cùng tầm nhìn thoáng đãng ra bầu trời hồ Kivu.
| Hạng mục kiến trúc và tâm linh | Đặc điểm thiết kế và chất liệu | Ý nghĩa biểu tượng tại Nhà thờ chính tòa Bukavu |
|---|---|---|
| Mặt tiền tháp bậc thang (1948-1951) | Hình khối giật cấp đối xứng kiểu Art Deco Muộn - Hiện đại | Biểu tượng kiến trúc độc bản của thành phố Bukavu và vùng Hồ Lớn châu Phi |
| Gian chính ba nhịp và cửa kính màu | Kết cấu bê tông cốt thép nhịp cao với dãy cửa sổ lấy sáng tầng mái | Đón nhận hàng ngàn tín hữu tham dự các đại lễ cầu nguyện cho hòa bình |
| Cung thánh Đức Bà Bình An | Bàn thờ đá cao nguyên Kivu và Ngai tòa Tổng giám mục Đô thành | Trung tâm phụng vụ của toàn Giáo tỉnh Bukavu gồm 6 giáo phận miền Đông |
| Khu mộ Ba vị Tổng giám mục | Mộ phần của Đức cha Munzihirwa, Đức cha Kataliko và Đức cha Mbogha | Thánh địa hành hương tôn vinh lòng dũng cảm tử đạo và bảo vệ con người |
| Quảng trường Đồi Ibanda | Sân tiền đường cao ráo ở độ cao gần 1.500 mét gần bờ hồ Kivu | Không gian tập trung các cuộc rước kiệu Đức Mẹ và đại hội giới trẻ Kivu |
IVThế Đất Và Hướng
Cần nêu rõ rằng Đức cha Richard Cleire thuộc Hội Thừa sai Châu Phi và các kiến trúc sư người Bỉ giai đoạn 1948 tới 1951 không áp dụng thuật phong thủy phương Đông khi chọn vị trí và thiết kế Nhà thờ chính tòa Đức Bà Bình An. Công trình được đặt trên đỉnh đồi trung tâm của quận Ibanda nhằm tạo điểm nhấn thị giác đô thị và tận dụng nền đất đá núi lửa cao ráo, mát mẻ bên hồ Kivu. Phần phân tích dưới đây là góc nhìn đối chiếu theo phép xem hình thế sơn thủy cổ truyền của thư viện Vạn Đạo Đường.
Xét trên đại cuộc địa lý Đới tách giãn Đông Phi (Albertine Rift) tại tọa độ 2,5056 độ vĩ nam, 28,8617 độ kinh đông, thành phố Bukavu sở hữu một địa thế sơn thủy kỳ vĩ hiếm có trên thế giới. Phía bắc thành phố là mặt nước mênh mông xanh thẳm của hồ Kivu (Lac Kivu) ở độ cao 1.460 mét so với mực nước biển; đặc biệt, bờ nam của hồ tại Bukavu xòe ra thành năm bán đảo xanh mướt vươn vào lòng nước như bàn tay năm ngón (Ngũ chỉ long vươn ra minh đường thủy), trong khi ở phía đông là dòng sông Ruzizi thoát nước từ hồ Kivu chảy về phía nam xuống hồ Tanganyika, và ở phía tây cùng phía nam là dãy núi cao Kahuzi-Biega (với đỉnh núi lửa cổ Kahuzi cao tới 3.308 mét) đứng sừng sững làm Thái Tổ Sơn và Huyền Vũ che chở.
Xét về huyệt vị và hình dáng kiến trúc, Nhà thờ chính tòa Đức Bà Bình An tọa lạc ngay trên sống lưng cao ráo của đồi Ibanda, ngọn đồi trung tâm và tôn quý nhất của Bukavu. Rất kỳ diệu khi đối chiếu theo Ngũ hành hình tướng: bản thân ngôi nhà thờ với mặt tiền giật cấp bậc thang vươn nhọn lên đỉnh tháp chính giữa mang hình tượng của một ngọn Kim tinh kiêm Thổ tinh (Thổ sinh Kim, Sơn lầu điệp cấp), đứng vững chãi trên đỉnh đồi cao đối diện với mặt nước hồ Kivu rộng lớn ở phương Bắc (Thủy minh đường). Trong bối cảnh một vùng đất biên giới có địa chất đứt gãy mạnh mẽ và lịch sử nhiều biến động, thế đất Chủ sơn cao vút trấn giữ cửa hồ, thu nạp thủy khí vạn khoảnh của đồi Ibanda đã giúp ngôi đại thánh đường trở thành điểm tựa tinh thần bất khuất, che chở và đem lại năng lượng bình an cho muôn dân đúng như tước hiệu Đức Bà Bình An.
VĐại Lễ Đức Mẹ Hòa Bình, Tuần Tưởng Niệm Tháng Mười Của Ba Vị Tổng Giám Mục Tử Đạo Và Thánh Lễ Kiswahili Vùng Hồ Lớn
Là nhà thờ chính tòa Đô thành của toàn Giáo tỉnh Bukavu ở miền Đông Cộng hòa Dân chủ Congo, đời sống phụng vụ tại Nhà thờ chính tòa Đức Bà Bình An diễn ra trang trọng quanh năm theo lịch phụng vụ Công giáo Rôma (Dương lịch), kết hợp sâu sắc giữa lòng sùng kính Đức Trinh Nữ Maria và truyền thống cầu nguyện cho hòa bình, công lý.
| Thời điểm trong năm | Hệ lịch | Tên đại lễ phụng vụ và sự kiện tưởng niệm | Nghi thức cử hành tại Nhà thờ chính tòa Đức Bà Bình An, Bukavu |
|---|---|---|---|
| Ngày 15 tháng 8 và ngày 18 tháng 10 hằng năm | Lịch phụng vụ Công giáo | Đại lễ Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời (15/8) và Kỷ niệm Cung hiến Nhà thờ chính tòa Đức Bà Bình An (18/10/1951) | Đức Tổng giám mục Bukavu chủ sự Đại lễ đồng tế và rước kiệu Đức Trinh Nữ Maria Nữ Vương Hòa Bình (Bikira Maria Malkia wa Amani) trên đồi Ibanda với hàng vạn tín hữu tham dự. |
| Tháng 10 hằng năm (đặc biệt ngày 4/10, 9/10 và 29/10) | Dương lịch | Tháng Tưởng niệm Ba vị Tổng giám mục Chứng nhân Hòa bình: Đức cha Kataliko (4/10), Đức cha Mbogha (9/10) và Đức cha tử đạo Christophe Munzihirwa (29/10) | Các cuộc hành hương đường phố từ ngã tư Nyawera về Nhà thờ chính tòa, thắp nến cầu nguyện bên ba ngôi mộ Giám mục và hội thảo giáo dục hòa bình cho thanh niên toàn tỉnh Sud-Kivu. |
| Ngày 1 tháng 1 hằng năm | Lịch phụng vụ Công giáo | Đại lễ Đức Maria Mẹ Thiên Chúa và Ngày Thế giới Hòa bình | Thánh lễ đầu năm mới cầu nguyện đặc biệt cho sự hòa giải giữa các cộng đồng sắc tộc vùng Hồ Lớn châu Phi (Congo, Rwanda, Burundi). |
| Tuần Thánh và Đại lễ Phục Sinh (tháng 3 hoặc tháng 4) | Lịch phụng vụ Công giáo | Thánh lễ Làm Phép Dầu, Đàng Thánh Giá qua các ngọn đồi Bukavu và Đại lễ Phục Sinh | Vào Thứ Sáu Tuần Thánh, đoàn rước Đàng Thánh Giá đông đảo đi lên đồi Ibanda để suy niệm cuộc Thương Khó của Chúa Kitô gắn liền với nỗi đau và niềm hy vọng phục sinh của nhân dân miền Đông Congo. |
| Chúa nhật hằng tuần | Dương lịch (Hằng tuần) | Các Thánh lễ Chúa nhật bằng tiếng Kiswahili, tiếng Mashi và tiếng Pháp | Các Thánh lễ cử hành theo Nghi thức Zaire rộn ràng tiếng hát hợp xướng đa bè, tiếng trống ngoma và điệu múa dâng lễ trang nghiêm của giáo dân vùng Kivu. |
Cuộc hành hương ánh nến ngày 29 tháng 10 hằng năm từ ngã tư Nyawera lên đồi Ibanda. Khoảnh khắc thiêng liêng và xúc động nhất tại Bukavu diễn ra vào ngày 29 tháng 10 hằng năm, ngày tưởng niệm cuộc tử đạo của Đức Tổng giám mục Christophe Munzihirwa (29/10/1996). Hàng chục ngàn người dân Bukavu thuộc đủ mọi lứa tuổi và tôn giáo, tay cầm cành cây xanh, nến sáng và di ảnh vị mục tử hiền lành, cùng bước đi trong tiếng hát thánh ca Kiswahili và tiếng Mashi từ đài tưởng niệm tại ngã tư Nyawera tiến lên đỉnh đồi Ibanda. Khi đoàn hành hương tiến qua mặt tiền bậc thang uy nghi để vào quỳ bên ngôi mộ đá của ba vị Tổng giám mục trong lòng Nhà thờ chính tòa Đức Bà Bình An, lời kinh Lạy Chúa, xin hãy dùng con như khí cụ bình an của Chúa vang lên trầm hùng, khẳng định rằng bạo lực không bao giờ chiến thắng được tình yêu thương và công lý.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Đồi Ibanda, Đại lộ Patrice Lumumba (Avenue Patrice Lumumba), quận Ibanda, thành phố Bukavu bên bờ hồ Kivu, tỉnh Sud-Kivu, Cộng hòa Dân chủ Congo
- Đường tới
- Nhà thờ chính tòa Đức Bà Bình An nằm trên đỉnh đồi Ibanda, dọc theo trục Đại lộ Patrice Lumumba (Avenue Patrice Lumumba), thuộc quận Ibanda ở trung tâm thành phố Bukavu, tỉnh Sud-Kivu, miền Đông Cộng hòa Dân chủ Congo. Từ bến tàu thủy Bukavu trên bờ hồ Kivu (nơi có các chuyến tàu cao tốc kết nối trực tiếp với thành phố Goma ở phía bắc hồ) hoặc từ cửa khẩu biên giới Ruzizi I giáp Rwanda, quý vị đi taxi dọc theo đại lộ Patrice Lumumba lên đồi Ibanda chỉ mất khoảng 10 tới 15 phút. Từ Sân bay Quốc gia Kavumu (BKY, cách Bukavu khoảng 30 km về phía bắc), hành trình bằng ô tô dọc bờ tây hồ Kivu về tới nhà thờ chính tòa mất khoảng 45 tới 60 phút.
- Toạ độ
- -2.5056, 28.8617
Nhà thờ chính tòa Đức Bà Bình An tọa lạc tại khu vực an ninh, yên tĩnh trên đồi Ibanda của thành phố Bukavu và mở cửa hằng ngày đón tín hữu cũng như du khách vào tham quan, cầu nguyện. Khi vào bên trong nhà thờ và đặc biệt là khi viếng thăm khu mộ của ba vị cố Tổng giám mục, quý vị cần ăn mặc trang trọng, kín đáo, giữ thái độ tôn kính và không gây ồn ào. Khí hậu tại Bukavu ở độ cao gần 1.500 mét bên hồ Kivu rất mát mẻ, dễ chịu quanh năm nhưng thường có mưa rào bất chợt vào mùa mưa, vì vậy quý vị nên mang theo áo khoác nhẹ hoặc ô dù. Sau khi chiêm bái nhà thờ chính tòa, quý vị có thể tản bộ ra các điểm ngắm cảnh trên bán đảo Ibanda và Nguba để chiêm ngưỡng vẻ đẹp ngoạn mục của hồ Kivu và những ngôi biệt thự kiến trúc Art Deco cổ điển dọc bờ hồ.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Nhà thờ chính tòa Đức Bà Bình An, Bukavu
Thầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên.
?Hỏi Đáp Nhanh
Nhà thờ chính tòa Đức Bà Bình An tại Bukavu được xây dựng vào thời gian nào và do ai khởi xướng?
Ngôi đại thánh đường được khởi công xây dựng vào năm 1948 và hoàn thành, cử hành lễ cung hiến trọng thể vào ngày 18 tháng 10 năm 1951 dưới sự chủ trì của Đức cha Richard Cleire thuộc Hội Thừa sai Châu Phi (Dòng Các Cha Trắng). Ngày 10 tháng 11 năm 1959, công trình được nâng lên hàng Nhà thờ chính tòa Đô thành của Tổng giáo phận Bukavu.
Kiến trúc của Nhà thờ chính tòa Đức Bà Bình An tại Bukavu có nét gì độc đáo bậc nhất châu Phi?
Khác với các nhà thờ có hai tháp chuông tách biệt, Nhà thờ chính tòa Bukavu nổi bật với mặt tiền hình khối bậc thang giật cấp nhiều tầng thu nhỏ dần lên đỉnh tháp chuông trung tâm theo phong cách Hiện đại Tượng đài kết hợp Art Deco Muộn giữa thế kỷ 20, trông như một đại kim tự tháp bậc thang hoặc ngọn núi ánh sáng vươn cao trên đỉnh đồi Ibanda.
Vì sao Nhà thờ chính tòa Đức Bà Bình An được tôn kính như Thánh địa Tử đạo vì Hòa bình của vùng Hồ Lớn?
Bởi vì bên trong lòng nhà thờ là nơi an nghỉ của ba vị Tổng giám mục Bukavu liên tiếp đã hiến dâng mạng sống mình trong vòng một thập kỷ (1996 tới 2005) để bảo vệ người dân vô tội, người tị nạn và lên tiếng đòi hòa bình giữa cuộc chiến tranh vùng Kivu: Đức cha Christophe Munzihirwa (bị sát hại ngày 29/10/1996), Đức cha Emmanuel Kataliko (mất ngày 4/10/2000) và Đức cha Charles Mbogha (mất ngày 9/10/2005).
Đức Tổng giám mục Christophe Munzihirwa là ai và vì sao ngài được gọi là Oscar Romero của châu Phi?
Đức cha Christophe Munzihirwa Mwene Ngabo, S.J. (1926 tới 1996) là một tu sĩ Dòng Tên và Tổng giám mục Bukavu từ năm 1993 tới năm 1996. Giữa cuộc khủng hoảng tị nạn và chiến tranh tại miền Đông Congo, ngài đã dũng cảm ở lại cùng đoàn chiên, dùng tòa giảng Nhà thờ chính tòa để kêu gọi bất bạo động và bảo vệ người khốn cùng cho tới khi bị bắn tử đạo vào tối ngày 29 tháng 10 năm 1996. Giáo hội hiện đang xúc tiến hồ sơ phong Chân phước cho ngài.
Tước hiệu Đức Bà Bình An của nhà thờ chính tòa được gọi như thế nào trong ngôn ngữ Kiswahili bản địa?
Trong tiếng Kiswahili (ngôn ngữ phổ thông được sử dụng rộng rãi nhất tại tỉnh Sud-Kivu và miền Đông Cộng hòa Dân chủ Congo), Đức Bà Bình An được tôn xưng là Bikira Maria Malkia wa Amani (Đức Trinh Nữ Maria Nữ Vương Hòa Bình).
Nhà thờ chính tòa Đức Bà Bình An tọa lạc tại vị trí địa lý như thế nào ở thành phố Bukavu?
Nhà thờ ngự trị trên đỉnh đồi Ibanda ở độ cao gần 1.500 mét so với mực nước biển, dọc theo đại lộ Patrice Lumumba, nhìn xuống năm bán đảo xanh mướt vươn ra mặt nước hồ Kivu ở phía bắc và dòng sông Ruzizi ở phía đông, dưới chân dãy núi Kahuzi-Biega hùng vĩ.