Nằm trên đỉnh ngọn đồi lịch sử Mfoa (Colline de Mfoa / Plateau de la Mission) rợp bóng những hàng cây xoài cổ thụ hơn một trăm năm tuổi, nhìn thẳng xuống vùng mặt nước mênh mông của Hồ Malebo (Stanley Pool) trên dòng sông Congo vĩ đại và đối diện với thủ đô Kinshasa ở bờ bên kia, một tòa đại thánh đường mang sắc gạch đất nung đỏ cam ấm áp điểm xuyết những đường viền vữa trắng thanh thoát đã đứng sừng sững từ cuối thế kỷ 19 như trái tim tinh thần của Cộng hòa Congo: đó là Nhà thờ chính tòa Thánh Tâm, Brazzaville, tên tiếng Pháp là Cathédrale du Sacré-Coeur de Brazzaville.
Được khởi công năm 1890 và thánh hiến trọng thể vào năm 1892 dưới sự chỉ đạo của vị Giám mục huyền thoại Prosper Philippe Augouard thuộc Dòng Chúa Thánh Thần (Spiritains), đây chính là ngôi nhà thờ chính tòa còn tồn tại lâu đời nhất ở toàn khu vực Trung Phi. Nếu Vương cung thánh đường Thánh Anna Congo ở khu phố Poto-Poto đại diện cho kiến trúc hiện đại giữa thế kỷ 20 và Nhà thờ cổ Đức Bà Lộ Đức tại Linzolo là trạm truyền giáo nông thôn đầu tiên năm 1883, thì Nhà thờ chính tòa Thánh Tâm trên đồi Mfoa chính là ngai tòa mẫu (Cathedra) của Tổng giáo phận Công giáo Rôma Brazzaville (Archidiocèse de Brazzaville). Hơn một thế kỷ qua, ngôi thánh đường không chỉ đón bước chân của Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II vào ngày 5 tháng 5 năm 1980, mà còn là nơi yên nghỉ ngàn thu của những nhân vật đã làm nên lịch sử đất nước Congo, đặc biệt là ngôi mộ luôn ngập tràn hoa tươi và ánh nến của Đức Hồng y tử đạo Emile Biayenda (1927 tới 1977), vị mục tử hiền lành của hòa bình đang trong tiến trình phong chân phước của Giáo hội Công giáo.
ILòng Sùng Kính Thánh Tâm Chúa Giêsu, Công Cuộc Khai Sáng Của Giám Mục Prosper Augouard Và Chứng Nhân Tử Đạo Của Đức Hồng Y Emile Biayenda
Ngôi nhà thờ chính tòa của thủ đô Brazzaville được cung hiến cho Thánh Tâm Chúa Giêsu (Sacré-Coeur de Jésus), biểu tượng thần học cao cả về tình yêu thương vô biên của Thiên Chúa nhập thể dành cho toàn thể nhân loại. Vào cuối thế kỷ 19, khi Đức Giám mục Hippolyte Carrie và Đức Giám mục Prosper Philippe Augouard thuộc Dòng Chúa Thánh Thần thiết lập Tòa Đại diện Tông tòa Thượng Congo thuộc Pháp (Vicariat Apostolique du Congo Français Supérieur) tại Brazzaville năm 1890, lòng sùng kính Thánh Tâm Chúa Giêsu đang lan tỏa mạnh mẽ khắp thế giới Công giáo như nguồn sức mạnh ủi an trước những thử thách khắc nghiệt. Ngay trên mặt tiền của nhà thờ chính tòa, bức tượng Chúa Giêsu Thánh Tâm bằng gốm đất nung đa sắc được mang từ Pháp sang năm 1894 vẫn giang rộng đôi tay nhìn xuống đại lộ dẫn về phía dòng sông Congo, mời gọi mọi người dân thuộc các sắc tộc Kongo, Lari, Teke, Mbochi đến tìm sự bình an.
Trong ngôn ngữ bản địa Kituba (Kikongo ya Leta) và Lingala (hai ngôn ngữ quốc gia được sử dụng rộng rãi tại Brazzaville bên cạnh tiếng Pháp), ngôi nhà thờ chính tòa trên đồi Mfoa được người dân gọi với lòng tôn kính sâu sắc là Nzo-Nzambi ya Nene ya Ntima ya Santu ya Yezu (Ngôi Nhà Lớn của Thiên Chúa dâng kính Trái Tim Thánh của Chúa Giêsu). Từ bàn thờ trung tâm của ngôi nhà thờ này, ánh sáng Tin Mừng, chữ viết và y tế đã tỏa đi dọc theo hơn một ngàn cây số đường sông Congo và sông Oubangui lên tận Bangui ở Cộng hòa Trung Phi.
Trong đời sống tâm linh của người dân Cộng hòa Congo, Nhà thờ chính tòa Thánh Tâm Brazzaville không chỉ là tòa giám mục hành chính mà còn là Đền thánh của Lòng Thương Xót và Sự Hòa Giải Quốc Gia. Trải qua những biến động chính trị gay gắt của thế kỷ 20 (từ thời kỳ chế độ Marx-Lenin giải tán các trường học tôn giáo thập niên 1970 cho tới các cuộc xung đột dân sự thập niên 1990), ngọn đồi Mfoa và Nhà thờ chính tòa Thánh Tâm vẫn luôn giữ vững ngọn lửa cầu nguyện không ngừng nghỉ. Tại đây, vào năm 1991, Đức Giám mục Ernest Kombo đã bước ra từ truyền thống giáo huấn xã hội của Giáo hội để chủ trì Hội nghị Quốc gia Toàn quyền giúp đất nước Congo chuyển mình trong hòa bình mà không đổ máu.
Lịch sử của Nhà thờ chính tòa Thánh Tâm Brazzaville gắn liền với ba nhân vật lịch sử mà hài cốt đều đang yên nghỉ ngay trong lòng thánh đường và khuôn viên đồi Mfoa. Nhân vật thứ nhất là Đức Giám mục kiến tạo Prosper Philippe Augouard (1852 tới 1921). Sau khi lập giáo điểm Linzolo năm 1883, ngài tiến về bờ hồ Malebo lập giáo điểm Brazzaville năm 1887 và khi được bổ nhiệm làm Đại diện Tông tòa Thượng Congo ngày 14 tháng 10 năm 1890, ngài đã trực tiếp chỉ đạo các tu huynh Dòng Chúa Thánh Thần đúc hàng vạn viên gạch đỏ dựng nên Nhà thờ chính tòa Thánh Tâm hoàn thành năm 1892. Suốt 31 năm làm Giám mục tại Brazzaville, ngài đồng thời quy hoạch những đại lộ đầu tiên, trồng những hàng xoài cổ thụ của thành phố và được tôn vinh là người đồng sáng lập đô thị Brazzaville cùng với nhà thám hiểm Pierre Savorgnan de Brazza.
Nhân vật thứ hai là Cha Fulbert Youlou (1917 tới 1972), một linh mục Công giáo người bản địa Lari từng phục vụ tại giáo phận trước khi đắc cử trở thành Tổng thống đầu tiên của nước Cộng hòa Congo độc lập (1960 tới 1963), người cũng được đưa về an táng tại đây. Và nhân vật thứ ba thiêng liêng nhất trong lòng mọi tín hữu Congo chính là Đức Hồng y Đáng Kính Emile Biayenda (1927 tới 1977), Tổng giám mục Brazzaville từ năm 1971 và là vị Hồng y đầu tiên trong lịch sử Cộng hòa Congo (được Giáo hoàng Phaolô VI vinh thăng ngày 5 tháng 3 năm 1973). Nổi tiếng với đời sống nghèo khó thanh bần, nụ cười hiền hậu và những bức thư mục vụ kêu gọi hòa bình giữa các bộ tộc miền bắc và miền nam, chiều ngày 22 tháng 3 năm 1977 (giữa cơn khủng hoảng sau vụ ám sát Tổng thống Marien Ngouabi), Đức Hồng y Emile Biayenda đã bị một nhóm binh lính bắt cóc ngay tại Tòa Tổng giám mục cạnh nhà thờ chính tòa và đưa lên đồi sát hại. Thi hài của vị mục tử tử đạo được an táng trang trọng ngay bên trong lòng Nhà thờ chính tòa Thánh Tâm; năm 1995 Tòa Thánh Vatican đã mở án phong thánh và Đức Giáo hoàng Phanxicô đã công nhận tước hiệu Tôi Tớ Chúa / Đáng Kính cho ngài.
Nhiều du khách lần đầu đến thủ đô Brazzaville thường nhầm lẫn giữa hai công trình Công giáo nổi tiếng nhất thành phố là Nhà thờ chính tòa Thánh Tâm (Cathédrale du Sacré-Coeur) trên đồi Mfoa và Vương cung thánh đường Thánh Anna Congo (Basilique Sainte-Anne du Congo) có mái ngói xanh lục ở khu phố Poto-Poto, đôi khi gọi Vương cung thánh đường Thánh Anna là nhà thờ chính tòa. Thực tế, Vương cung thánh đường Thánh Anna xây năm 1943 tới 1949 là một tiểu vương cung thánh đường và nhà thờ giáo xứ lớn; còn ngai tòa chính thức (Cathedra) của Đức Tổng giám mục Brazzaville và là Nhà thờ Mẹ của toàn Tổng giáo phận từ năm 1892 cho tới tận hôm nay chính là Nhà thờ chính tòa Thánh Tâm trên đồi Mfoa.
IIHơn 130 Năm Từ Viên Gạch Đầu Tiên Năm 1890, Mở Rộng Năm 1952, Chuyến Thăm Của Giáo Hoàng Gioan Phaolô II Năm 1980 Tới Đại Trùng Tu Năm 1993
Lịch sử của Nhà thờ chính tòa Thánh Tâm Brazzaville song hành từng bước với sự ra đời và phát triển của thủ đô Brazzaville bên bờ sông Congo suốt hơn mười ba thập niên qua.
- Năm 1887 tới 14 tháng 10 năm 1890Cha Prosper Augouard lập giáo điểm Brazzaville trên đồi Mfoa và thiết lập Tòa Đại diện Tông tòaTháng 10 năm 1887, Cha Prosper Augouard lập giáo điểm Thánh Hippolyte trên đồi Mfoa nhìn ra hồ Malebo; ngày 14 tháng 10 năm 1890, Đức Giáo hoàng Lêô XIII lập Hạt Đại diện Tông tòa Thượng Congo thuộc Pháp và bổ nhiệm Giám mục Augouard làm Đại diện Tông tòa tại Brazzaville.
- Năm 1890 tới năm 1892 (và 1894)Xây dựng và thánh hiến Nhà thờ chính tòa Thánh Tâm bằng gạch đỏ nung tại chỗGiám mục Prosper Augouard cùng các tu huynh Dòng Chúa Thánh Thần xây dựng ngôi nhà thờ chính tòa bằng gạch đỏ và gỗ rừng bản địa, hoàn thành và thánh hiến năm 1892; năm 1894 lắp đặt hai pho tượng gốm đa sắc và chiếc đồng hồ lớn mang từ Pháp sang.
- Năm 1952 và ngày 14 tháng 9 năm 1955Mở rộng mặt tiền hai tháp chuông và nâng cấp thành Tổng giáo phận Chính tòa BrazzavilleNăm 1952, nhà thờ chính tòa được mở rộng thêm phần tiền sảnh có ba vòm cửa lớn và hai tháp chuông cân xứng; ngày 14 tháng 9 năm 1955, Đức Giáo hoàng Piô XII ban hành Tông sắc Dum tantis nâng Brazzaville lên hàng Tổng giáo phận Chính tòa.
- Ngày 22 tháng 3 năm 1977Cuộc tử đạo của Đức Hồng y Emile Biayenda và lễ an táng trọng thể trong Nhà thờ chính tòaĐức Hồng y Emile Biayenda, vị Hồng y đầu tiên của Congo và Tổng giám mục Brazzaville, bị bắt cóc từ Tòa Tổng giám mục và sát hại ngày 22 tháng 3 năm 1977; thi hài ngài được hàng trăm ngàn người dân tiễn đưa về an táng trong lòng Nhà thờ chính tòa Thánh Tâm.
- Ngày 5 tháng 5 năm 1980Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II tông du Cộng hòa Congo và viếng Nhà thờ chính tòa Thánh TâmTrong chuyến tông du châu Phi đầu tiên, ngày 5 tháng 5 năm 1980 Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã đến Nhà thờ chính tòa Thánh Tâm Brazzaville, quỳ cầu nguyện bên mộ Đức Hồng y Emile Biayenda và gặp gỡ hàng giáo sĩ, tu sĩ Congo.
- Năm 1993 tới thế kỷ 21Đại trùng tu kỷ niệm Bách chu niên (1993) và lễ kỷ niệm 130 năm Nhà thờ chính tòa (2022)Nhân dịp kỷ niệm 100 năm thánh hiến, công trình được đại trùng tu hoàn tất năm 1993 với mái ngói và mặt tiền sơn màu gạch nung - trắng rực rỡ, tiếp tục là trung tâm hành hương lớn của toàn quốc.
Cuộc viếng thăm của Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II ngày 5 tháng 5 năm 1980 bên mộ Đức Hồng y Emile Biayenda. Theo văn khố Tòa Thánh Vatican, chuyến viếng thăm thủ đô Brazzaville của Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II vào ngày 5 tháng 5 năm 1980 diễn ra chỉ ba năm sau cái chết bi tráng của Đức Hồng y Emile Biayenda và trong bối cảnh đất nước Congo vẫn đang nằm dưới chế độ đơn đảng. Khi tiến vào lòng Nhà thờ chính tòa Thánh Tâm trên đồi Mfoa, hình ảnh đầu tiên làm xúc động hàng triệu người dân Congo là cảnh vị Giáo hoàng đến từ Ba Lan quỳ gối thật lâu trên nền gạch, đặt tay lên tấm bia mộ của người anh em Hồng y Emile Biayenda để cầu nguyện trong thinh lặng.
Trong bài huấn từ đọc ngay tại Nhà thờ chính tòa Thánh Tâm hôm ấy, Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã ca ngợi di sản hơn một thế kỷ của các nhà truyền giáo từ thời Giám mục Prosper Augouard và gọi cuộc hy sinh của Đức Hồng y Emile Biayenda là hạt lúa mì gieo vào lòng đất Congo để trổ sinh bông hạt hòa bình và hiệp nhất. Kể từ ngày lịch sử ấy, ngôi mộ của Đức Hồng y Biayenda bên trong Nhà thờ chính tòa Thánh Tâm đã trở thành điểm hành hương thiêng liêng bậc nhất tại Brazzaville, nơi người dân thuộc mọi tầng lớp đến cầu nguyện mỗi ngày, đặc biệt là vào ngày 22 hằng tháng và ngày giỗ 22 tháng 3 hằng năm.
IIIKiến Trúc Gạch Đỏ Truyền Giáo Năm 1892, Mặt Tiền Hai Tháp Chuông Đỏ Trắng, Tượng Gốm Đa Sắc Năm 1894 Và Quần Thể Đồi Mfoa
Trải qua đợt mở rộng năm 1952 và đại trùng tu năm 1993, Nhà thờ chính tòa Thánh Tâm, Brazzaville vẫn giữ nguyên vẹn phần hồn và cốt lõi vật chất của năm 1892, tạo nên một tổng thể kiến trúc Romanesque - Thuộc địa gạch đỏ vùng lưu vực sông Congo (Congo Basin Romanesque-Missionary Brick Architecture) vừa thanh lịch vừa trang nghiêm trên đỉnh đồi Mfoa.
Mặt tiền của Nhà thờ chính tòa Thánh Tâm quay về hướng đông (nhìn thẳng xuống đại lộ dẫn ra bờ sông Congo) nổi bật với sự tương phản màu sắc tuyệt đẹp: nền tường màu gạch đất nung đỏ cam ấm áp kết hợp với các pilaster (bổ trụ), diềm mái và khung vòm sơn màu trắng tinh khiết. Hai bên mặt tiền là hai tháp chuông hình vuông bốn tầng vươn cao, trên đỉnh lợp mái chóp tứ giác gắn Thánh Giá.
Ở tầng trệt mặt tiền là hành lang tiền sảnh mở ra ba vòm cuốn bán nguyệt lớn (bổ sung năm 1952) dẫn lên bậc tam cấp rộng. Phía trên đầu hồi chính giữa mặt tiền là chiếc đồng hồ tròn lịch sử và hai pho tượng quý hiếm bằng đất nung tráng men đa sắc (polychrome terracotta) được sản xuất tại Pháp và chuyển bằng đường biển rồi khiêng bộ vượt rừng lên Brazzaville vào năm 1894: tượng Chúa Giêsu Thánh Tâm và tượng Thánh Phaolô Tông Đồ.
Bước qua cửa gỗ lớn vào bên trong, du khách đi vào phần lòng nhà thờ nguyên thủy xây dựng từ năm 1890 tới năm 1892. Không gian nội thất chia thành gian giữa cao và hai gian bên bởi hai hàng cột thanh mảnh nối liền bằng các vòm cuốn. Hệ cửa sổ kính màu dịu mắt cùng trần gỗ cao giúp làm dịu cái nắng nhiệt đới của vùng trũng hồ Malebo.
Khu vực cung thánh phía tây đặt Bàn thờ chính, nhà tạm và Ngai tòa Giám mục (Cathedra) của Tổng giám mục Brazzaville. Ngay trong lòng nhà thờ chính tòa là nơi an táng trang nghiêm của Đức Giám mục sáng lập Prosper Philippe Augouard (mất năm 1921), cố Tổng thống Linh mục Fulbert Youlou (mất năm 1972) và đặc biệt là phần mộ lát đá cẩm thạch luôn rực sáng ánh nến của Đức Hồng y Đáng Kính Emile Biayenda (1927 tới 1977).
Phía trước và xung quanh Nhà thờ chính tòa Thánh Tâm trên đồi Mfoa là khoảng quảng trường rộng lớn và những con đường rợp bóng những cây xoài khổng lồ do chính các thừa sai Dòng Chúa Thánh Thần trồng từ thập niên 1880. Gần mặt tiền nhà thờ có đài kỷ niệm tôn vinh Đức Giám mục Prosper Augouard, người đã khai mở đường thủy và xây dựng ngôi nhà thờ chính tòa đầu tiên của Trung Phi.
Nằm liền kề phía sau và bên cạnh nhà thờ chính tòa là quần thể Tòa Tổng giám mục Brazzaville cổ kính xây dựng với những dãy hành lang vòm gạch hai tầng thoáng mát. Tại căn phòng làm việc cũ nơi Đức Hồng y Emile Biayenda sống những giờ phút cuối cùng ngày 22 tháng 3 năm 1977, Tổng giáo phận đã bảo tồn các kỷ vật đơn sơ của ngài như một không gian tưởng niệm thiêng liêng.
| Hạng mục kiến trúc | Niên đại và Đặc điểm vật liệu | Giá trị lịch sử và Phụng vụ tại Brazzaville |
|---|---|---|
| Khối lòng nhà thờ gạch đỏ nguyên thủy | Xây dựng năm 1890 tới 1892 bằng gạch đất sét nung tại chỗ và gỗ bản địa | Ngôi nhà thờ chính tòa còn tồn tại lâu đời nhất ở toàn khu vực Trung Phi |
| Mặt tiền hai tháp chuông và Tiền sảnh ba vòm | Mở rộng năm 1952 và trùng tu năm 1993 với tông màu đỏ gạch phối trắng | Biểu tượng kiến trúc tiêu biểu trên đỉnh đồi Mfoa của thủ đô Brazzaville |
| Tượng gốm đa sắc và Đồng hồ mặt tiền | Chế tác tại Pháp và lắp đặt năm 1894 trên đầu hồi chính giữa | Báu vật nghệ thuật cổ kính vượt qua các ghềnh thác sông Congo thế kỷ 19 |
| Khu mộ Đức Hồng y Emile Biayenda và Giám mục Augouard | Các phần mộ đá trang nghiêm bên trong lòng Nhà thờ chính tòa | Trung tâm hành hương cầu nguyện cho hòa bình và tiến trình phong chân phước |
| Tòa Tổng giám mục và Quảng trường đồi Mfoa | Các tòa nhà hành lang vòm gạch thế kỷ 19 tới 20 và rừng xoài cổ thụ | Trụ sở lịch sử của Tổng giáo phận Brazzaville nhìn xuống hồ Malebo |
IVThế Đất Và Hướng
Cần nêu rõ rằng Đức Giám mục Prosper Philippe Augouard khi chọn đỉnh đồi Mfoa để xây dựng Nhà thờ chính tòa Thánh Tâm năm 1890 hoàn toàn dựa trên tầm nhìn chiến lược kiểm soát bến cảng hồ Malebo và khí hậu thoáng mát trên đồi cao, không sử dụng phong thủy phương Đông. Dưới đây là phần phân tích thế đất của công trình theo góc nhìn đối chiếu của thư viện Vạn Đạo Đường.
Xét trên bản đồ sơn thủy vĩ mô của lưu vực sông Congo tại tọa độ 4,2747 độ vĩ nam, 15,2683 độ kinh đông, Nhà thờ chính tòa Thánh Tâm Brazzaville chiếm giữ một trong những đại huyệt thủy tụ hùng vĩ bậc nhất lục địa châu Phi. Dòng sông Congo (con sông sâu nhất thế giới và có lưu lượng nước lớn thứ hai hành tinh) sau khi chảy hàng ngàn cây số qua rừng rậm xích đạo thì đột ngột phình rộng ra thành một mặt hồ khổng lồ rộng hơn 25 km mang tên Hồ Malebo (Stanley Pool) ngay trước mặt thành phố Brazzaville, trước khi đổ xuống chuỗi 32 ghềnh thác Livingstone dữ dội ở phía tây nam để ra Đại Tây Dương. Trong thuật phong thủy cổ truyền, cấu trúc nơi dòng đại giang phình ra thành hồ lớn phẳng lặng ngay trước khi bị khóa chặt bởi ghềnh thác hạ lưu được gọi là thủy tụ thiên trì (ao trời tụ nước) kèm thủy khẩu vạn trùng quan tỏa: đó là thế đất đại phú đại quý có sức quy tụ tới hàng triệu cư dân (minh chứng là hai đại đô thị Brazzaville và Kinshasa cùng phát triển đối diện nhau qua mặt hồ này).
Trên bờ bắc của Hồ Malebo, ngọn đồi Mfoa (Plateau de la Mission) nhô cao vững chãi như một chiếc ngai rồng. Nhà thờ chính tòa Thánh Tâm đặt ngay trên đỉnh đồi Mfoa với thế tọa Tây hướng Đông (hơi chếch Đông Nam): lưng tựa vào dải cao nguyên nội địa làm hậu chẩm, mặt tiền mở ra đại lộ dốc thoai thoải chạy thẳng xuống bờ sông Congo và mặt nước mênh mông của Hồ Malebo làm đại minh đường. Đứng ở tiền sảnh ba vòm của nhà thờ chính tòa, gió mát từ mặt hồ lớn thổi ngược lên đồi qua những tán xoài trăm tuổi giúp khí trường luôn thanh sạch, xứng đáng là trung tâm tâm linh đứng đầu của đất nước Cộng hòa Congo.
VĐại Lễ Thánh Tâm Chúa Giêsu, Ngày Tưởng Niệm Đức Hồng Y Emile Biayenda 22 Tháng 3 Và Các Đại Lễ Của Tổng Giáo Phận Brazzaville
Là nhà thờ mẹ của Tổng giáo phận Brazzaville, Nhà thờ chính tòa Thánh Tâm cử hành trọng thể các kỳ lễ tiết theo Lịch Phụng vụ Công giáo Rôma (Dương lịch) bằng tiếng Pháp, tiếng Lingala và tiếng Kituba/Lari.
| Thời điểm trong năm | Hệ lịch áp dụng | Tên lễ tiết phụng vụ | Nghi thức cử hành đặc trưng tại Nhà thờ chính tòa Thánh Tâm Brazzaville |
|---|---|---|---|
| Thứ Sáu tuần thứ ba sau Lễ Hiện Xuống (tháng 6) | Dương lịch (Lễ Bổn mạng Nhà thờ chính tòa) | Đại lễ Trọng Kính Thánh Tâm Chúa Giêsu (Solennité du Sacré-Coeur de Jésus) | Ngày lễ quan thầy trọng đại nhất của Nhà thờ chính tòa và Tổng giáo phận Brazzaville: Đức Tổng giám mục chủ tế Thánh lễ đại trào cùng toàn thể linh mục đoàn và hàng vạn giáo dân trên quảng trường đồi Mfoa, cử hành nghi thức đền tạ và hiến dâng đất nước Congo cho Thánh Tâm Chúa. |
| Ngày 22 tháng 3 hằng năm (và ngày 22 mỗi tháng) | Dương lịch | Đại lễ Tưởng niệm Đức Hồng y Đáng Kính Emile Biayenda (Anniversaire de la mort du Cardinal Emile Biayenda) | Sự kiện hành hương lớn nhất tại Brazzaville: hàng vạn tín hữu trong trang phục vải pagne in hình Đức Hồng y Biayenda quy tụ về Nhà thờ chính tòa Thánh Tâm để tham dự tuần cửu nhật, rước nến và cầu nguyện bên phần mộ của vị mục tử tử đạo vì hòa bình. |
| Tuần Thánh và Chúa Nhật Phục Sinh (tháng 3 hoặc tháng 4) | Dương lịch | Thánh lễ Làm Phép Dầu (Messe Chrismale), Đàng Thánh Giá trên đồi Mfoa và Đại lễ Phục Sinh | Linh mục đoàn khắp vùng Brazzaville và tỉnh Pool quy tụ về ngôi nhà thờ cổ năm 1892 để làm phép Dầu Thánh; Thứ Sáu Tuần Thánh cử hành Đàng Thánh Giá trọng thể đi lên đồi Mfoa và Đêm Canh thức Vượt Qua vang vọng thánh ca Lingala - Lari. |
| Ngày 15 tháng 8 và ngày 1 tháng 11 hằng năm | Dương lịch | Đại lễ Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời và Đại lễ Các Thánh Nam Nữ | Kết nối các cuộc hành hương từ Nhà thờ chính tòa Thánh Tâm về Đền thánh cổ Đức Bà Lộ Đức tại Linzolo (15/8) và tưởng niệm các vị giám mục, thừa sai tiên khởi đã an nghỉ trong lòng nhà thờ chính tòa (1/11 và 2/11). |
Hợp xướng Schola Populaire và lòng sùng kính Đức Hồng y tốt lành Biayenda. Bất kỳ ai tham dự Thánh lễ Chúa Nhật hoặc lễ giỗ ngày 22 tháng 3 tại Nhà thờ chính tòa Thánh Tâm đều không thể quên được âm hưởng hào hùng và da diết của những ca đoàn truyền thống Brazzaville (kế thừa truyền thống hợp xướng Schola Populaire dùng trống ngoma, lục lạc nsakala và giai điệu đa âm hệ Kongo - Lari - Lingala). Sau mỗi Thánh lễ, dòng người lặng lẽ xếp hàng tiến về phía ngôi mộ của Đức Hồng y Emile Biayenda (người được nhân dân Congo gọi một cách trìu mến là Tata Cardinal, tức Người Cha Hồng y), đặt tay lên phiến đá mát lạnh để xin ơn chữa lành và cầu cho gia đình được thuận hòa.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Đồi Mfoa / Khu Plateau - Bacongo, Đại lộ Hồng y Emile Biayenda, thành phố Brazzaville, Cộng hòa Congo
- Đường tới
- Nhà thờ chính tòa Thánh Tâm tọa lạc trên đỉnh đồi Mfoa (khu Plateau / ranh giới giữa khu trung tâm hành chính La Plaine và khu Bacongo), nằm dọc theo Đại lộ Hồng y Emile Biayenda (Avenue Cardinal Emile Biayenda) tại trung tâm thủ đô Brazzaville. Từ bến phà sông Congo (Beach de Brazzaville), Tòa Thị chính hoặc Vương cung thánh đường Thánh Anna ở Poto-Poto, quý vị đi taxi màu xanh lá - trắng đặc trưng của Brazzaville chỉ mất từ 5 đến 10 phút (khoảng 2 km). Từ Sân bay Quốc tế Maya-Maya của Brazzaville (cách đó khoảng 4 km về phía tây bắc), quý vị đi taxi khoảng 10 đến 15 phút là lên thẳng quảng trường trước mặt tiền nhà thờ chính tòa.
- Toạ độ
- -4.2747, 15.2683
Nhà thờ chính tòa Thánh Tâm trên đồi Mfoa mở cửa hằng ngày đón tiếp tín hữu, khách hành hương và du khách quốc tế đến tham quan kiến trúc cổ nhất Trung Phi, tham dự Thánh lễ và cầu nguyện bên phần mộ của Đức Hồng y Emile Biayenda cùng Đức Giám mục Prosper Augouard. Khi vào trong lòng nhà thờ, xin quý vị ăn mặc lịch sự, kín đáo (không mặc quần ngắn trên gối hoặc áo hở vai), giữ yên lặng và tuyệt đối không chụp ảnh có đèn flash tại khu vực cung thánh cũng như khu vực các tín hữu đang quỳ cầu nguyện bên mộ Đức Hồng y. Khuôn viên đồi Mfoa có nhiều cây xoài cổ thụ mát mẻ và tầm nhìn rất đẹp xuống trung tâm Brazzaville, rất thuận tiện để đi bộ tham quan vào buổi sáng hoặc chiều mát.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Nhà thờ chính tòa Thánh Tâm, Brazzaville
Thầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên.
?Hỏi Đáp Nhanh
Nhà thờ chính tòa Thánh Tâm tại Brazzaville được xây dựng vào năm nào và vì sao được coi là kỷ lục của vùng Trung Phi?
Nhà thờ chính tòa Thánh Tâm được khởi công năm 1890 và thánh hiến vào năm 1892 dưới sự chỉ đạo của Đức Giám mục Prosper Philippe Augouard cùng các tu huynh Dòng Chúa Thánh Thần. Đây được ghi nhận là ngôi nhà thờ chính tòa còn tồn tại nguyên vẹn lâu đời nhất ở toàn bộ khu vực Trung Phi.
Ai là những nhân vật lịch sử nổi tiếng đang được an táng bên trong Nhà thờ chính tòa Thánh Tâm Brazzaville?
Bên trong nhà thờ chính tòa lưu giữ phần mộ của ba nhân vật lịch sử lớn: Đức Giám mục Prosper Philippe Augouard (1852 tới 1921, người sáng lập nhà thờ và đồng kiến tạo thành phố Brazzaville); cố Tổng thống Linh mục Fulbert Youlou (1917 tới 1972, Tổng thống đầu tiên của Cộng hòa Congo); và đặc biệt là Đức Hồng y Đáng Kính Emile Biayenda (1927 tới 1977), vị Hồng y đầu tiên của Congo chịu tử đạo vì hòa bình.
Đức Hồng y Emile Biayenda là ai và vì sao ngôi mộ của ngài trong nhà thờ chính tòa luôn có đông người đến cầu nguyện?
Đức Hồng y Emile Biayenda (1927 tới 1977) là Tổng giám mục Brazzaville từ năm 1971 và được Giáo hoàng Phaolô VI vinh thăng làm Hồng y đầu tiên của Congo năm 1973. Nổi tiếng với đời sống thánh thiện, khiêm nhường và nỗ lực hòa giải dân tộc, ngài bị bắt cóc và sát hại ngày 22 tháng 3 năm 1977. Tòa Thánh Vatican đã mở án phong chân phước và công nhận ngài là Đáng Kính, nên phần mộ của ngài trong nhà thờ chính tòa là trung tâm hành hương thiêng liêng nhất của người dân Congo.
Hai pho tượng cổ trên mặt tiền của Nhà thờ chính tòa Thánh Tâm có nguồn gốc đặc biệt như thế nào?
Trên đầu hồi mặt tiền của nhà thờ có hai pho tượng bằng gốm đất nung tráng men đa sắc (polychrome terracotta) khắc họa Chúa Giêsu Thánh Tâm và Thánh Phaolô Tông Đồ cùng chiếc đồng hồ lớn. Những tác phẩm này được đặt làm tại Pháp và vận chuyển vượt biển, rồi được các phu khuân vác khiêng bộ vượt qua vùng núi thác hiểm trở suốt nhiều tuần lễ để lắp đặt lên mặt tiền nhà thờ vào năm 1894.
Nhà thờ chính tòa Thánh Tâm khác gì với Vương cung thánh đường Thánh Anna Congo cũng ở tại Brazzaville?
Nhà thờ chính tòa Thánh Tâm trên đồi Mfoa (xây năm 1892, màu gạch đỏ cam và trắng) là ngai tòa chính thức của Đức Tổng giám mục và là Nhà thờ Mẹ của Tổng giáo phận Brazzaville. Còn Vương cung thánh đường Thánh Anna ở khu phố Poto-Poto (xây năm 1943 tới 1949 với mái vòm ngói xanh lục do kiến trúc sư Roger Erell thiết kế) là một tiểu vương cung thánh đường và nhà thờ giáo xứ lớn thuộc cùng tổng giáo phận.
Đức Giáo hoàng nào đã từng trực tiếp đến viếng thăm Nhà thờ chính tòa Thánh Tâm Brazzaville?
Vào ngày 5 tháng 5 năm 1980, trong chuyến tông du lịch sử đầu tiên tới châu Phi, Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã đến thăm Nhà thờ chính tòa Thánh Tâm trên đồi Mfoa, quỳ cầu nguyện bên phần mộ của cố Hồng y Emile Biayenda và đọc bài huấn từ quan trọng gửi hàng giáo sĩ, tu sĩ Cộng hòa Congo.