Giữa những tòa cao ốc ngân hàng bằng kính bóng loáng dọc theo trục đường Jalan Tun Perak ở trung tâm Kuala Lumpur, chỉ cần bước lên cầu bộ hành nhìn xuống nơi hai dòng sông Klang và sông Gombak gặp nhau, du khách sẽ thấy một mũi đất hình tam giác rợp bóng những hàng cọ dừa xanh mát. Ngay trên mũi đất ấy hiện lên một tòa thánh đường cổ kính mang sắc gạch nung đỏ thẫm kẻ sọc vữa trắng tinh khôi, trên đỉnh là ba mái vòm củ hành trắng muốt và hai ngọn tháp bát giác vươn lên giữa làn sương mờ xanh lam của dự án Dòng Sông Sự Sống (River of Life).
Công trình ấy là Masjid Jamek Sultan Abdul Samad, thường gọi ngắn gọn là Thánh đường Jamek (Masjid Jamek Kuala Lumpur). Không chỉ là ngôi đại thánh đường Hồi giáo lâu đời nhất còn đứng vững tại thủ đô Malaysia khi được khánh thành từ năm 1909, mảnh đất nơi thánh đường tọa lạc chính là cội nguồn địa danh Kuala Lumpur: trong tiếng Mã Lai, Kuala Lumpur có nghĩa là Ngã ba sông bùn, chỉ đúng điểm hợp lưu của dòng sông Gombak (xưa gọi là Sungai Lumpur) đổ vào dòng sông Klang ngay dưới chân bờ kè đá của thánh đường. Trước khi Thánh đường Quốc gia Malaysia (Masjid Negara) ra đời vào năm 1965, Masjid Jamek đã giữ vai trò là trái tim phụng vụ tập thể suốt hơn nửa thế kỷ của thủ đô.
ITrái Tim Tụ Hội Của Cộng Đồng Hồi Giáo Kuala Lumpur Trên Mũi Đất Khai Sinh Thành Phố
Trong ngôn ngữ của người Mã Lai ở bán đảo Malaya thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20, danh từ Jamek được mượn trực tiếp từ chữ Ả Rập Jami (Masjid al-Jami), có nghĩa là nơi quy tụ, nơi hội họp. Khác với những nhà nguyện nhỏ trong từng xóm dân cư (gọi là Surau) chỉ dùng cho năm thời cầu nguyện hằng ngày của vài chục hộ gia đình, một ngôi Masjid Jamek là đại thánh đường trung tâm của cả một đô thị, nơi toàn thể nam tín đồ từ mọi khu phố cùng hội tụ về vào buổi trưa ngày thứ Sáu hằng tuần để cử hành đại lễ cầu nguyện tập thể Solat Jumu'ah và lắng nghe bài thuyết giảng đạo lý gắn kết cộng đồng.
Bước qua cổng vòm hình móng ngựa tiến vào sân gạch đá cẩm thạch đen trắng của Masjid Jamek, không gian thờ phượng tuân thủ nghiêm cẩn giáo nghĩa độc thần (Tawhid) của Hồi giáo Sunni. Hoàn toàn không có tượng thờ hay phù điêu hình người, vẻ trang nghiêm của đại sảnh cầu nguyện mở ra qua những dãy vòm cuốn đa thùy (multi-foil arches) thông suốt ba mặt đón gió sông mát rượi, hướng toàn bộ hàng lễ về bức tường Qibla phía tây bắc nơi đặt hốc tường Mihrab và bục thuyết giảng Minbar.
Vào ngày 23 tháng 6 năm 2017, Quốc vương thứ chín của bang Selangor là Sultan Sharafuddin Idris Shah đã chính thức ban sắc lệnh đổi tên đầy đủ của thánh đường thành Masjid Jamek Sultan Abdul Samad nhằm tôn vinh vị Quốc vương thứ tư của Selangor là Sultan Abdul Samad (trị vì từ năm 1857 tới năm 1898). Bởi lẽ chính dưới triều đại của Sultan Abdul Samad vào năm 1857, đoàn tám mươi bảy người thợ khai thác thiếc đầu tiên do Raja Abdullah dẫn đầu đã chèo thuyền ngược sông Klang đến lập bến tại mũi đất ngã ba sông này, mở đầu lịch sử hình thành đô thị Kuala Lumpur.
Theo quan niệm của đạo Hồi, mọi mảnh đất thanh sạch trên mặt đất đều có thể trở thành nơi dập đầu lễ lạy Đấng Tạo Hóa, nhưng việc dựng ngôi thánh đường Jamek ngay tại điểm hợp lưu của hai dòng sông lớn lại mang một ý nghĩa biểu tượng sâu sắc đối với cư dân Kuala Lumpur. Trong Kinh Qur'an, nước là nguồn cội của mọi sự sống do Thượng Đế ban xuống và là phương tiện thanh tẩy cả thân thể lẫn tâm hồn qua nghi thức rửa mặt, tay, chân (Wudu) trước mỗi thời cầu nguyện.
Tại Masjid Jamek, cấu trúc đại sảnh cầu nguyện cổ không xây tường bít kín bốn phía như các tòa nhà châu Âu mà để mở thông hoàn toàn các dãy cửa vòm ra sân hiên và hai bờ sông. Thiết kế mở ấy thể hiện triết lý sống hòa hợp với thiên nhiên nhiệt đới và nhắc nhở người tín đồ rằng đời sống đạo đức không tách rời khỏi nhịp thở của phố thị xung quanh: dù bên ngoài kia là những khu chợ buôn bán sầm uất của người Mã Lai, người Hoa và người Ấn, khi bước qua hàng cột gạch đỏ vào dưới bóng ba mái vòm trắng là mọi người đều lắng lòng bình đẳng trước Thượng Đế.
Hồ sơ lưu trữ của Cục Công chính Liên bang Mã Lai (Federated Malay States Public Works Department) ghi nhận: trước năm 1908, cộng đồng người Mã Lai theo đạo Hồi tại khu phố cổ Java Street (nay là Jalan Tun Perak) và Malay Street chỉ có những ngôi nhà lễ nhỏ bằng gỗ lợp lá cọ, còn chính mũi đất tam giác nơi sông Gombak gặp sông Klang là nghĩa trang Hồi giáo đầu tiên của Kuala Lumpur. Khi dân số Hồi giáo tại thủ đô tăng nhanh đầu thế kỷ 20, các bậc trưởng lão Mã Lai đã kiến nghị xây dựng một đại thánh đường bằng gạch đá kiên cố ngay trên khu đất nghĩa trang cổ này, và các phần mộ cũ đã được di dời trang trọng hoặc bảo tồn dưới nền khuôn viên.
Bản vẽ kiến trúc của thánh đường do kiến trúc sư người Anh Arthur Benison Hubback (1871 tới 1948) thiết kế dưới sự chỉ đạo của kỹ sư trưởng Charles Edwin Spooner. Hubback vốn từng làm việc tại Ấn Độ trước khi sang Malaya, nên ông đã vận dụng nhuần nhuyễn phong cách Indo-Saracenic (lấy cảm hứng từ các đại thánh đường triều đại Mughal ở Bắc Ấn Độ như Jama Masjid tại Delhi). Lễ đặt viên đá nền móng đầu tiên diễn ra vào ngày 23 tháng 3 năm 1908 và công trình được Quốc vương Selangor là Sultan Alaeddin Sulaiman Shah chính thức khánh thành vào ngày 23 tháng 12 năm 1909 với tổng kinh phí xây dựng là 32.625 đô la Eo biển (Straits Dollars), do cộng đồng người Mã Lai đóng góp một phần và chính quyền thuộc địa hỗ trợ phần còn lại.
Do thấy phong cách kiến trúc mái vòm củ hành, vòm cửa hình móng ngựa và tường gạch kẻ sọc đỏ trắng của Masjid Jamek rất giống với Tòa nhà Sultan Abdul Samad (Bangunan Sultan Abdul Samad) nằm cách đó chỉ hơn một trăm mét bên Quảng trường Merdeka, nhiều du khách thường lầm tưởng cả hai công trình được xây cùng một năm bởi cùng một kiến trúc sư. Thực tế, Tòa nhà Sultan Abdul Samad được hoàn thành sớm hơn vào năm 1897 do kiến trúc sư A.C. Norman và R.A.J. Bidwell thiết kế làm dinh thự hành chính, còn Masjid Jamek được xây dựng mười hai năm sau đó (1908 tới 1909) bởi Arthur Benison Hubback, người tiếp nối ngôn ngữ kiến trúc Ấn Hồi ấy để tạo sự đồng điệu cho toàn bộ quần thể trung tâm Kuala Lumpur và sau đó tiếp tục thiết kế Thánh đường Ubudiah tại Kuala Kangsar vào năm 1913.
IITừ Bến Đỗ Khai Hoang Năm 1857 Tới Ngôi Thánh Đường Trăm Tuổi Bên Dòng Sông Sự Sống
Đứng tại sân hiên phía nam của Thánh đường Jamek nhìn xuống dòng nước nơi hai con sông hòa vào nhau, du khách đang đứng tại điểm khởi đầu của lịch sử thủ đô Kuala Lumpur. Vào năm 1857, khi vùng thung lũng Klang còn là rừng rậm nguyên sinh đầy sương mù, tám mươi bảy người phu mỏ do hoàng thân Mã Lai Raja Abdullah của Klang phái đi tìm mỏ thiếc ở vùng Ampang đã chèo bè ngược dòng sông Klang và ghé lên bờ nghỉ chân đúng tại mũi đất ngã ba sông bùn này. Từ bến thuyền nhỏ bé ấy, một thị trấn buôn bán thiếc sầm uất đã mọc lên và trở thành thủ phủ của bang Selangor vào năm 1880 rồi thủ đô của Liên bang các bang Mã Lai vào năm 1896.
Suốt hơn một thế kỷ từ ngày khánh thành năm 1909, Masjid Jamek đã đi qua hai cuộc Thế chiến, ngày độc lập năm 1957 và những đợt mở rộng đô thị hiện đại mà vẫn giữ trọn vẹn thần thái thanh tao của buổi ban đầu.
- 1857Bến đỗ khai sinh Kuala Lumpur tại ngã ba sông Klang và sông GombakĐoàn người khai thác thiếc do Raja Abdullah cử đi đổ bộ lên mũi đất ngã ba nơi sông Gombak (Sungai Lumpur) hợp lưu vào sông Klang, đặt nền móng cho thị trấn Kuala Lumpur và lập nghĩa trang Hồi giáo đầu tiên của người Mã Lai tại mũi đất này.
- 23 tháng 3 năm 1908Quốc vương Selangor đặt viên đá khởi công xây dựng Masjid JamekQuốc vương thứ năm của Selangor là Sultan Alaeddin Sulaiman Shah chủ trì lễ đặt viên đá nền móng xây dựng đại thánh đường theo đồ án thiết kế phong cách Indo-Saracenic của kiến trúc sư người Anh Arthur Benison Hubback.
- 23 tháng 12 năm 1909Chính thức khánh thành và trở thành đại thánh đường của Kuala LumpurSau 21 tháng thi công với chi phí 32.625 đô la Eo biển, Sultan Alaeddin Sulaiman Shah cắt băng khánh thành Masjid Jamek và trao chìa khóa mở cửa thánh đường làm trung tâm cầu nguyện lớn nhất Kuala Lumpur.
- 1965Chuyển giao vai trò Thánh đường Quốc gia cho Masjid NegaraKhi Thánh đường Quốc gia Malaysia (Masjid Negara) khánh thành vào tháng 8 năm 1965, Masjid Jamek hoàn thành sứ mệnh 56 năm làm thánh đường chính của liên bang nhưng vẫn tiếp tục là đại thánh đường lịch sử trung tâm của thành phố.
- 1984 và 1993Mở rộng mái che sân trong và phục dựng nguyên trạng mái vòmThánh đường được tôn tạo mở rộng mái che khu sân cầu nguyện ngoài trời để đón lượng tín đồ ngày thứ Sáu tăng cao, và phục dựng chuẩn xác một mái vòm bị hư hại do mưa bão lớn năm 1993 theo đúng bản vẽ năm 1909 của Hubback.
- 23 tháng 6 năm 2017Đổi tên thành Masjid Jamek Sultan Abdul Samad và khánh thành River of LifeQuốc vương Selangor Sultan Sharafuddin Idris Shah chính thức ban tên mới Masjid Jamek Sultan Abdul Samad để tưởng niệm vị Quốc vương thứ tư của Selangor, đồng bộ với việc hoàn thành cảnh quan bờ sông River of Life và công nhận Di sản Quốc gia.
Chiếc chìa khóa bạc ngày khánh thành năm 1909 và viên đá nền móng bên tường lễ đường. Biên bản buổi lễ khánh thành ngày 23 tháng 12 năm 1909 trên báo The Straits Times ghi lại một nghi thức rất trang trọng: kiến trúc sư trưởng đã dâng lên Quốc vương Sultan Alaeddin Sulaiman Shah một chiếc chìa khóa chế tác bằng bạc nguyên chất để nhà vua tự tay mở cánh cửa cổng chính dẫn vào thánh đường trước sự chứng kiến của Toàn quyền người Anh John Anderson và hàng nghìn cư dân Mã Lai. Hiện nay, ngay trên bức tường gạch bên ngoài đại sảnh cầu nguyện của Masjid Jamek vẫn bảo tồn nguyên vẹn tấm bia đá cẩm thạch trắng khắc chữ Jawi (chữ Mã Lai viết bằng mẫu tự Ả Rập) và chữ Anh ghi dấu ngày Quốc vương đặt viên đá khởi công 23 tháng 3 năm 1908.
IIIPhong Cách Ấn Hồi Indo-Saracenic, Ba Mái Vòm Củ Hành Và Hai Tháp Gạch Đỏ Viền Đá Trắng
Masjid Jamek là một trong những tác phẩm tiêu biểu của trường phái kiến trúc Indo-Saracenic (còn gọi là phong cách Tân Mughal kết hợp Moorish) tại Đông Nam Á đầu thế kỷ 20. Thay vì trát vữa phẳng một màu, kiến trúc sư Arthur Benison Hubback đã sử dụng kỹ thuật xây gạch đất nung màu đỏ tươi xen kẽ với những dải đá vôi và vữa đắp màu trắng kem (gợi nhớ kỹ thuật ablaq của Trung Đông và sự kết hợp đá sa thạch đỏ với cẩm thạch trắng của các thánh đường Mughal ở Agra và Delhi).
Toàn bộ quần thể được bố cục gọn gàng trong khuôn viên hình tam giác theo đúng hình dáng mũi đất ngã ba sông: từ cổng vòm bước vào là khoảng sân trong (Sahn) lát đá cẩm thạch dẫn thẳng tới tòa đại sảnh cầu nguyện có mặt tiền mở rộng bằng những hàng cột vòm uốn lượn thanh thoát.
Phía trên mái của đại sảnh cầu nguyện chính là ba mái vòm hình củ hành màu trắng tinh khôi xếp thành một hàng ngang uy nghi theo đúng quy thức thánh đường Mughal Bắc Ấn. Mái vòm trung tâm lớn nhất vươn cao 21,3 mét (70 feet) tính từ mặt đất, hai bên tả hữu là hai mái vòm phụ thấp hơn đôi chút, trên đỉnh mỗi vòm đều gắn chóp đồng nhọn hướng thẳng lên bầu trời.
Đứng đối xứng ở hai góc phía đông và phía nam của tường bao sân trong là hai ngọn tháp gọi lễ chính cao 26,8 mét (88 feet). Thân tháp có tiết diện bát giác xây bằng gạch đỏ xen các vòng đai vữa trắng, trên đỉnh tháp là ban công gọi lễ có mái vòm chóp củ hành nhỏ nâng đỡ bởi tám cột mảnh (kiểu lầu vọng chhatri của Ấn Độ).
Ngoài hai ngọn tháp gọi lễ lớn, dọc theo các góc tường và gờ mái của đại sảnh cầu nguyện còn được trang trí bởi 18 ngọn tháp trụ nhỏ (turrets) có chóp vòm trắng hình củ hành nhấp nhô nhịp nhàng, tạo nên đường viền kiến trúc đăng đối khi nhìn từ hai bờ sông.
Không gian cầu nguyện chính nguyên bản không có tường bao kín mà mở thoáng ra ba phía thông qua những dãy cột đôi nâng đỡ các vòm cuốn hình móng ngựa chạm răng cưa đa thùy (multi-foil arches) mang phong cách Moorish Bắc Phi và Andalusia. Mặt sàn lát gạch đá cẩm thạch mát lạnh, bên trong có hốc tường Mihrab hướng về Makkah và bục giảng Minbar chạm khắc trang nhã.
Bao quanh thánh đường là khuôn viên vườn trồng những hàng cọ cảnh cao vút và các khu vực rửa lễ (Wudu) sạch sẽ. Từ năm 2017, bờ kè đá mũi đất phía sau và bên hông thánh đường được chỉnh trang thành không gian đi bộ ven sông thuộc dự án River of Life với đài phun nước, hệ thống phun sương và đèn LED xanh lam rực rỡ mỗi tối.
| Hạng mục kiến trúc | Thông số kỹ thuật và lịch sử | Nguồn gốc và đặc điểm mỹ thuật |
|---|---|---|
| Thời gian xây dựng và kinh phí | Khởi công 23/3/1908, khánh thành 23/12/1909 (32.625 đô la Eo biển) | Kiến trúc sư Arthur Benison Hubback (Cục Công chính Liên bang Mã Lai) |
| Phong cách kiến trúc chủ đạo | Indo-Saracenic (Tân Mughal Bắc Ấn kết hợp Moorish) | Tường gạch nung đỏ xen các dải đá và vữa trắng kem (hiệu ứng sọc ablaq) |
| Hệ thống mái vòm (Kubah) | 3 mái vòm củ hành trắng, vòm chính cao 21,3 mét (70 feet) | Mô phỏng bố cục ba vòm của các đại thánh đường Mughal tại Delhi và Agra |
| Hệ thống tháp gọi lễ (Minaret) | 2 tháp chính cao 26,8 mét (88 feet) cùng 18 tháp nhỏ trên mái | Thân tháp bát giác kẻ sọc đỏ trắng, đỉnh tháp có vọng lâu chhatri 8 cột |
| Danh hiệu hoàng gia hiện nay | Masjid Jamek Sultan Abdul Samad (từ ngày 23/6/2017) | Di sản Quốc gia Malaysia, gắn liền với mũi hợp lưu River of Life |
IVThế Đất Và Hướng
Đạo Hồi định hướng mọi thánh đường theo trục Qibla quay về ngôi đền Kaaba tại Makkah chứ không áp dụng thuật phong thủy Á Đông. Tuy nhiên, xét về mặt địa lý tự nhiên và lịch sử hình thành đô thị, không một công trình nào tại Kuala Lumpur sở hữu vị trí lưỡng thủy giao nguyên (mũi đất nơi hai con sông cái hợp lưu) điển hình như Thánh đường Jamek Sultan Abdul Samad. Phần dưới đây phân tích phương vị Qibla và hình thế sông nước thực địa của thánh đường.
Xét về tọa độ địa lý và trục hướng lễ Qibla tại vĩ độ 3,1489 độ Bắc và kinh độ 101,6956 độ Đông, bức tường chính có hốc Mihrab của đại sảnh cầu nguyện Masjid Jamek được xây xoay chuẩn xác theo phương vị 292,5 độ Tây - Tây Bắc hướng về thánh địa Makkah. Do mũi đất nơi hai bờ sông gặp nhau có hình tam giác nhọn chĩa về hướng Nam - Tây Nam, kiến trúc sư Arthur Benison Hubback đã khéo léo đặt khối đại sảnh cầu nguyện nằm chéo theo trục Tây Bắc - Đông Nam để vừa giữ đúng góc chuẩn Qibla cho hàng lễ, vừa mở rộng sân hiên đón trọn luồng gió mát thổi dọc hai lòng sông.
Xét về thủy pháp lưỡng giang hợp lưu (hai sông hội tụ), Masjid Jamek tọa lạc ngay trên mũi đất kẹp giữa hai dòng sông lịch sử chảy từ dãy núi Titiwangsa xuống: bên sườn phía tây là dòng sông Gombak (Sungai Gombak) chảy từ hướng bắc xuống, còn bên sườn phía đông và đông nam là dòng sông Klang (Sungai Klang) chảy từ vùng Ampang tới. Đúng tại mũi nhọn phía nam chân tường rào thánh đường, hai dòng nước hòa làm một rồi uốn lượn chảy qua trước Quảng trường Merdeka để xuôi về eo biển Malacca. Trong phép xem hình thế cổ truyền của thư viện, vị trí nằm ngay trên mũi đất nơi hai dòng sông hợp lưu gọi là thế thủy khẩu giao nha, lưỡng thủy giáp minh đường (hai dòng nước ôm lấy mũi đất ngọc): nơi hai mạch nước gặp nhau chính là điểm tụ hội sinh khí và giao thương đường thủy đầu tiên của cả vùng thung lũng Klang từ năm 1857.
Xét về tả hữu lân cận trong trục di sản trung tâm, chỉ cách mũi đất Masjid Jamek một nhịp cầu sang bờ tây sông Gombak là quần thể Tòa nhà Sultan Abdul Samad và Quảng trường Độc lập Merdeka, trong khi cách vài trăm mét về phía nam theo trục phố cổ là Đền Sri Mahamariamman và khu phố người Hoa Petaling Street. Vị trí nằm ngay tâm điểm giao lộ của hai dòng sông và hai tuyến tàu điện LRT trên đường Jalan Tun Perak giúp ngôi thánh đường hơn một trăm mười năm tuổi luôn giữ vai trò hạt nhân tâm linh tĩnh tại giữa lòng đô thị hiện đại.
VLễ Cầu Nguyện Thứ Sáu Trăm Năm, Tháng Lễ Ramadan Bên Bờ Sông Và Chương Trình Đón Khách Quốc Tế
Dù Kuala Lumpur ngày nay đã có thêm nhiều đại thánh đường hiện đại có sức chứa hàng vạn người, Masjid Jamek Sultan Abdul Samad vẫn là chốn hành lễ thân thương hàng ngày của hàng nghìn nhân viên văn phòng, thương nhân và cư dân làm việc tại khu trung tâm lịch sử. Các khóa lễ hằng ngày và đại lễ trong năm được cử hành trang nghiêm theo Hồi lịch âm Hijri.
| Thời gian | Hệ lịch | Tên lễ tiết | Nghi thức và sinh hoạt tại Thánh đường Jamek Sultan Abdul Samad |
|---|---|---|---|
| Buổi trưa ngày thứ Sáu hằng tuần (12h30 tới 14h30) | Lịch tuần | Lễ cầu nguyện tập thể ngày thứ Sáu (Solat Jumu'ah) | Tiếp nối truyền thống liên tục từ tháng 12 năm 1909, hàng nghìn nam tín đồ làm việc quanh đường Jalan Tun Perak và Masjid India hội tụ chật kín đại sảnh vòm cuốn và sân mái che để nghe thuyết giảng Khutbah và cầu nguyện tập thể. |
| Trọn tháng thứ 9 và mùng 1 tháng 10 (1 Syawal) | Hồi lịch (Hijri) | Tháng chay tịnh Ramadan và Đại lễ Hari Raya Aidilfitri (Eid al-Fitr) | Tổ chức phát các suất ăn xả chay Iftar miễn phí dưới mái hiên ven sông mỗi chiều, cử hành lễ cầu nguyện Tarawih dưới ánh đèn đêm bên dòng sông Klang và đại lễ cầu nguyện sáng mùng 1 Syawal. |
| Ngày 10 tháng 12 (10 Zulhijjah) | Hồi lịch (Hijri) | Đại lễ Hiến sinh Hari Raya Aidiladha (Eid al-Adha) | Đông đảo tín đồ bản địa cùng cộng đồng người Hồi giáo quốc tế sinh sống tại trung tâm Kuala Lumpur quy tụ dự lễ cầu nguyện buổi sáng và chia sẻ phẩm vật từ thiện. |
| Ngày 12 tháng 3 (12 Rabiulawal) | Hồi lịch (Hijri) | Lễ kỷ niệm Sinh nhật Tiên tri Muhammad (Maulidur Rasul) | Cử hành các buổi thuyết giảng lịch sử Hồi giáo, tụng ca Selawat và đón tiếp các đoàn học sinh, sinh viên cùng du khách tìm hiểu di sản Hồi giáo lâu đời nhất thủ đô. |
Điểm hẹn văn hóa thân thiện của chương trình Hướng dẫn Thánh đường miễn phí. Ngay tại cổng vào trên đường Jalan Tun Perak, Masjid Jamek duy trì Trung tâm Thông tin Du khách phối hợp cùng tổ chức Islamic Outreach ABIM với đội ngũ tình nguyện viên thông thạo nhiều thứ tiếng. Du khách quốc tế khi ghé thăm không chỉ được mượn áo choàng miễn phí mà còn được các hướng dẫn viên dẫn đi dạo dưới những vòm cuốn Moorish trăm tuổi, chỉ cho xem tấm bia đá năm 1908 và kể lại câu chuyện những người thợ mỏ năm 1857 đã đặt tên cho thành phố Kuala Lumpur ngay tại ngã ba sông bên dưới chân thánh đường.
Khi màn đêm buông xuống và hệ thống đèn LED xanh lam cùng làn sương nước của dự án River of Life bật sáng quanh mũi đất hợp lưu, hình ảnh ba mái vòm trắng và hai ngọn tháp gạch đỏ của Masjid Jamek hiện lên lung linh giữa mặt nước như một viên ngọc cổ kính nối liền Kuala Lumpur của thế kỷ 19 với thế kỷ 21.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Đường Tun Perak, trung tâm lịch sử Kuala Lumpur, Lãnh thổ Liên bang Kuala Lumpur
- Đường tới
- Thánh đường nằm trên đường Jalan Tun Perak ở trung tâm lịch sử Kuala Lumpur, cách Quảng trường Độc lập (Dataran Merdeka) chỉ khoảng 150 mét đi bộ. Cách thuận tiện nhất để tới thánh đường là đi tàu điện LRT Tuyến Kelana Jaya hoặc Tuyến Ampang / Sri Petaling dừng ngay tại ga Masjid Jamek (Lối ra cổng thánh đường mở ngay sát cửa ga tàu điện), hoặc quý vị đi bộ từ Quảng trường Merdeka và chợ trung tâm Central Market dọc theo lối đi bộ ven sông River of Life khoảng 3 tới 5 phút.
- Toạ độ
- 3.1489, 101.6956
Thánh đường Jamek Sultan Abdul Samad mở cửa miễn phí đón du khách không theo đạo Hồi vào tham quan từ thứ Bảy đến thứ Năm hằng tuần trong các khung giờ ngoài giờ lễ cầu nguyện (thánh đường đóng cửa đối với khách tham quan vào ngày thứ Sáu để phục vụ đại lễ cầu nguyện tập thể Jumu'ah và tạm ngưng đón khách trong các khung giờ lễ Solat hằng ngày). Khi vào thăm, cả nam lẫn nữ cần mặc trang phục lịch sự che kín vai, cánh tay và chân tới mắt cá; phụ nữ phải trùm khăn kín tóc. Tại bàn đăng ký ngay cổng vào cạnh ga tàu điện, ban quản lý cho mượn miễn phí áo choàng dài và khăn trùm đầu cho du khách. Quý vị vui lòng cởi giày dép trước khi bước lên thềm đá cẩm thạch của sân trong và giữ trật tự quanh khu vực tín đồ đang cầu nguyện.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Thánh đường Jamek Sultan Abdul Samad, Kuala Lumpur
Thầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên.
?Hỏi Đáp Nhanh
Vì sao vị trí của Thánh đường Jamek lại được coi là nơi khai sinh ra thủ đô Kuala Lumpur?
Thánh đường Jamek tọa lạc ngay trên mũi đất hình tam giác nơi hai dòng sông Gombak (xưa gọi là Sungai Lumpur, tức sông Bùn) và sông Klang chảy hợp lưu vào nhau. Năm 1857, đoàn 87 người khai thác thiếc đầu tiên đã đổ bộ lên đúng mũi đất ngã ba sông này để lập trại, từ đó hình thành nên tên gọi Kuala Lumpur (có nghĩa là Ngã ba sông bùn trong tiếng Mã Lai).
Ai là người thiết kế Thánh đường Jamek và công trình mang phong cách kiến trúc gì?
Thánh đường do kiến trúc sư người Anh Arthur Benison Hubback (thuộc Cục Công chính Liên bang Mã Lai) thiết kế và được Quốc vương Selangor khánh thành vào ngày 23 tháng 12 năm 1909. Công trình mang phong cách kiến trúc Indo-Saracenic, kết hợp hài hòa ba mái vòm củ hành trắng và tường gạch đỏ kẻ sọc trắng của kiến trúc Mughal Bắc Ấn với các dãy vòm cuốn hình móng ngựa đa thùy Moorish.
Trước khi xây dựng Thánh đường Jamek năm 1908, khu đất mũi sông này từng là nơi gì?
Trước khi đặt viên đá khởi công xây dựng thánh đường vào ngày 23 tháng 3 năm 1908, mũi đất tại ngã ba sông Klang và sông Gombak chính là nghĩa trang Hồi giáo đầu tiên của cộng đồng người Mã Lai định cư sớm nhất tại Kuala Lumpur cuối thế kỷ 19. Khi xây dựng thánh đường, các phần mộ cổ đã được di dời trang trọng hoặc bảo tồn dưới nền khuôn viên.
Vì sao vào năm 2017 thánh đường được đổi tên thành Masjid Jamek Sultan Abdul Samad?
Vào ngày 23 tháng 6 năm 2017, Quốc vương bang Selangor là Sultan Sharafuddin Idris Shah đã chính thức đổi tên thánh đường từ Masjid Jamek Kuala Lumpur thành Masjid Jamek Sultan Abdul Samad để tưởng niệm công lao của vị Quốc vương thứ tư của Selangor là Sultan Abdul Samad (trị vì 1857 tới 1898), người trị vì vào đúng thời điểm Kuala Lumpur được khai phá và trở thành thủ phủ của Selangor.
Điểm ngắm cảnh toàn diện nhất để nhìn thấy ba mái vòm của Thánh đường Jamek và ngã ba sông ở đâu?
Ngoài việc vào tham quan trực tiếp sân trong và hành lang vòm cuốn của thánh đường, quý vị có thể bước ra cầu bộ hành và bờ kè ngắm cảnh của dự án Dòng Sông Sự Sống (River of Life) dọc đường Leboh Pasar Besar ở phía nam mũi đất; đặc biệt vào buổi tối khi hệ thống phun sương và đèn LED xanh lam bật sáng, toàn bộ mũi hợp lưu và ba mái vòm hiện lên rất rõ nét.