Đi dọc theo con phố cổ Jalan Tun H.S. Lee (xưa mang tên High Street) ngay sát rìa khu chợ phố Hoa Petaling Street của thủ đô Kuala Lumpur, giữa những dãy nhà phố thương mại hai tầng mang nét trầm mặc thời thuộc địa và làn hương trầm từ các ngôi miếu người Hoa lân cận, du khách bỗng bắt gặp một ngọn tháp cổng hình kim tự tháp năm tầng rực rỡ sắc màu vươn cao lên nền trời xanh. Trên khắp năm tầng tháp là hàng trăm pho tượng thần linh, vũ nữ thiên giới và linh thú miền Nam Ấn Độ được đắp nổi sống động, phía dưới chân tháp là những quầy hàng kết vòng hoa nhài trắng muốt, hoa vạn thọ vàng tươi và hương thơm nồng ấm của dầu bơ sữa cùng long não cháy sáng.
Đó chính là Đền Sri Mahamariamman (Sri Mahamariamman Kovil), ngôi đền Ấn Độ giáo cổ xưa nhất còn hoạt động tại thủ đô Kuala Lumpur. Được vị thủ lĩnh cộng đồng người Tamil là K. Thamboosamy Pillai khởi lập từ năm 1873 và chuyển về vị trí hiện tại từ năm 1885, ngôi đền không chỉ là trung tâm thờ phụng Đức Mẫu Thần Mariamman che chở cho những người di cư Nam Ấn suốt hơn một thế kỷ rưỡi, mà còn là trụ sở quản trị và điểm xuất phát thiêng liêng của Cỗ Xe Bạc rước thần Murugan lên Động Batu (Batu Caves) trong mỗi mùa đại lễ Thaipusam vang danh thế giới.
IĐức Mẫu Thần Sri Mahamariamman, Tam Điện Gia Đình Thần Shiva Và Sợi Dây Nối Kết Động Batu
Vị chủ tôn ngự tại điện thờ trung tâm (Moolasthanam hay Garbhagriha) của ngôi đền là Đức Mẫu Thần Sri Mahamariamman, hình tướng từ bi mà uy lực của Nữ thần Tối cao Parvati (Shakti) trong truyền thống dân gian và kinh điển của người Tamil miền Nam Ấn Độ. Trong tiếng Tamil, chữ Mari vừa có nghĩa là cơn mưa nuôi dưỡng mùa màng, vừa chỉ các chứng bệnh sốt phát ban, đậu mùa vùng nhiệt đới; còn Amman nghĩa là Người Mẹ. Prefix Maha (Đại) và Sri (Cát tường) ghép lại tôn vinh ngài là Đức Đại Mẫu Cát Tường, đấng làm mát dịu cơn nóng bệnh tật, ban mưa thuận gió hòa và bảo vệ bình an cho những người con Tamil rời quê hương vượt vịnh Bengal sang vùng đất mới lập nghiệp, cùng một mạch nguồn tín ngưỡng với Đền Bà Mariamman tại Sài Gòn và Đền Sri Mariamman, Singapore.
Bên trong hậu cung trang nghiêm thắp đèn dầu sáng rực, pho tượng chính của Đức Mẫu Sri Mahamariamman được tạc với năm đầu rắn thần Naga vươn lên che lọng phía trên vương miện vàng, gương mặt hiền từ và đôi tay cầm đinh ba, bát lộc cùng hoa sen. Bao quanh điện thờ chính của Người Mẹ là hai điện thờ phụ đối xứng dành cho hai người con trai của ngài trong thần hệ Shiva giáo: phía bên trái là điện thờ Thần đầu voi Ganesha (người Tamil gọi là Vinayagar hay Pillaiyar, vị thần phá trừ mọi chướng ngại và ban trí tuệ khởi đầu), còn phía bên phải là điện thờ Thần chiến thắng Murugan (Subramaniar, vị thần tuổi trẻ cầm ngọn giáo thần Vel).
Ngoài ra, trong lòng đại sảnh còn có ban thờ Chín Vị Tinh Quân Navagraha (Cửu Diệu Tinh Quân trong chiêm tinh học Ấn Độ gồm Mặt Trời, Mặt Trăng, Hỏa, Thủy, Mộc, Kim, Thổ và hai nút giao nguyên khí Rahu, Ketu), cùng các bức phù điêu thờ Đức Shiva trong vũ điệu vũ trụ Nataraja và Nữ thần Tài lộc Lakshmi, tạo nên một chỉnh thể thần học hoàn chỉnh đáp ứng mọi nhu cầu cầu nguyện của tín đồ từ sức khỏe, gia đạo tới vận hạn năm tháng.
Trong tâm thức Ấn Độ giáo Nam Ấn, việc đặt đền thờ Người Mẹ (Mariamman) ngay giữa trung tâm phố thị đông đúc và đặt đền thờ Người Con Trai (Murugan) trên ngọn núi đá vôi cao tại Động Batu cách đó mười lăm cây số mang một ý nghĩa biểu tượng sâu sắc. Người Mẹ hiện diện ngay giữa lòng đời thường để lắng nghe nỗi nhọc nhằn cơm áo, chữa lành thương đau và nuôi dưỡng lòng nhân ái mỗi ngày; còn Người Con Trai ngự trên đỉnh núi cao vẫy gọi tín đồ bước vào cuộc hành hương rèn luyện ý chí và tịnh hóa tâm hồn.
Chính vì vậy, cuộc rước Cỗ Xe Bạc (Silver Chariot) hằng năm từ Đền Sri Mahamariamman lên Động Batu không chỉ là một đám rước lễ hội trên đường phố, mà được tín đồ hiểu như chuyến thăm viếng thiêng liêng từ nhà của Mẹ lên núi của Con, nối liền đời sống thế tục nơi phố chợ với đỉnh cao giải thoát tâm linh.
Theo sử liệu của Ban quản trị Sri Maha Mariamman Temple Dhevasthanam và tư liệu lịch sử bang Selangor, người sáng lập ngôi đền là ông K. Thamboosamy Pillai (1850 tới 1902), một nhân vật kiệt xuất trong lịch sử hình thành Kuala Lumpur. Sinh ra tại Singapore trong một gia đình gốc Tamil Nadu và theo học tại trường Raffles Institution, ông sang Klang và Kuala Lumpur vào năm 1875 cùng với vị luật sư người Anh J.G. Davidson (Công sứ đầu tiên của Selangor). Nhờ thông thạo nhiều ngôn ngữ và có tài tổ chức, ông trở thành thông dịch viên tòa án, lãnh tụ cộng đồng người Ấn kiêm chủ mỏ thiếc giàu có hàng đầu vùng Malaya, người từng cùng với thủ lĩnh người Hoa Diệp Á Lai (Yap Ah Loy) và chính quyền thuộc địa xây dựng nên những con đường gạch đầu tiên của Kuala Lumpur.
Năm 1873, gia tộc Pillai lập ngôi đền thờ Đức Mẫu Sri Mahamariamman đầu tiên làm nơi thờ tự riêng của gia đình gần khu vực ga xe lửa Kuala Lumpur cũ bên bờ sông Klang. Đến năm 1885, khi tuyến đường sắt bang Selangor mở rộng qua khu đất cũ, ông K. Thamboosamy Pillai đã dời ngôi đền về mảnh đất hiện nay trên đường High Street (nay là số 163 Jalan Tun H.S. Lee) và chính thức mở rộng cửa hiến tặng ngôi đền làm nơi hành lễ chung cho toàn thể cộng đồng Ấn Độ giáo tại Kuala Lumpur.
Nhiều du khách khi tới thăm khu phố cổ Chinatown (Petaling Street) thường ngạc nhiên không hiểu vì sao ngôi đền Ấn Độ giáo lớn nhất và cổ nhất thành phố lại nằm ngay giữa trung tâm phố người Hoa chứ không phải ở khu Tiểu Ấn (Little India) tại Brickfields hay đường Masjid India. Thực tế, vào thập niên 1870 và 1880 khi Kuala Lumpur mới hình thành quanh ngã ba sông gần Thánh đường Jamek Sultan Abdul Samad, đường High Street chính là trục phố thương mại sầm uất nhất nơi các thương gia người Ấn, người Hoa và người Mã Lai cùng mở tiệm buôn bán sát vách nhau. Chỉ vài chục bước chân dọc cùng dãy phố với Đền Sri Mahamariamman là ngôi miếu Đạo giáo Tiên Tứ Sư Gia (Sin Sze Si Ya, lập năm 1864) và miếu Quan Đế (lập năm 1888), minh chứng cho sự chung sống gắn bó từ thuở khai cơ giữa hai cộng đồng di dân lớn của Kuala Lumpur.
IIHơn Một Trăm Năm Mươi Năm Từ Điện Thờ Gia Tộc Pillai Tới Trụ Sở Ấn Độ Giáo Trung Tâm Thủ Đô
Trải qua hơn một thế kỷ rưỡi biến đổi từ một thị trấn khai thác thiếc lầy lội thành một siêu đô thị hiện đại, Đền Sri Mahamariamman vẫn giữ vững vị thế trái tim điều phối các hoạt động tôn giáo, từ thiện và giáo dục lớn của người Ấn tại vùng thung lũng Klang. Từ một ngôi đền gạch nhỏ cuối thế kỷ 19, công trình đã qua nhiều đợt trùng tu kiến trúc và tái thánh hiến theo đúng chu kỳ mười hai năm một lần của luật điển Agama.
- 1873Gia tộc K. Thamboosamy Pillai khởi lập đền thờ Đức Mẫu MariammanÔng K. Thamboosamy Pillai lập ngôi đền Sri Mahamariamman đầu tiên làm điện thờ gia tộc tại khu vực gần nhà ga đường sắt Kuala Lumpur cũ bên bờ sông Klang.
- 1885Dời đền về đường High Street (Jalan Tun H.S. Lee) và mở cửa cho công chúngNhường khu đất cũ cho dự án mở rộng đường sắt bang Selangor, ngôi đền được dời về vị trí số 163 đường High Street ngày nay và trở thành đền thờ công cộng của toàn thể tín đồ Hindu tại Kuala Lumpur.
- 1891 tới 1892Mở đền hang tại Động Batu và khởi phát lễ rước Thaipusam đầu tiênTừ nền tảng Đền Sri Mahamariamman, ông K. Thamboosamy Pillai tiếp tục an vị tượng thần Murugan trong hang đá vôi Động Batu năm 1891 và tổ chức cuộc rước lễ Thaipusam đầu tiên nối hai ngôi đền vào năm 1892.
- 1927 tới 1930Thành lập Ban quản trị Sri Maha Mariamman Temple Dhevasthanam và đóng Cỗ Xe BạcTòa án Tối cao phê chuẩn quy chế thành lập Hội đồng Quản trị chung quản lý cả Đền Sri Mahamariamman lẫn Động Batu; năm 1930 cỗ xe bạc chạm khắc từ 350 ký bạc nguyên chất đưa từ Ấn Độ sang chính thức đi vào hoạt động.
- 1968Hoàn thành đợt đại trùng tu và dựng tháp cổng Raja Gopuram cao 22,9 métNgôi đền được xây dựng lại toàn diện theo phong cách Dravidian Nam Ấn hiện đại, nổi bật với ngọn tháp cổng Raja Gopuram năm tầng đắp 228 pho tượng thần do nghệ nhân S. K. Rethinam từ Tamil Nadu sang chế tác.
- Thế kỷ 21Trung tâm di sản văn hóa sống động và các kỳ đại lễ KumbhabhishekamĐền đều đặn cử hành đại lễ tái thánh hiến Maha Kumbhabhishekam mỗi 12 năm, đón hàng triệu lượt du khách quốc tế và điều hành nhiều quỹ học bổng, trường học và chương trình y tế nhân đạo tại Malaysia.
Lịch sử Cỗ Xe Bạc (Silver Chariot) nặng hàng trăm ký bạc nguyên chất từ năm 1930. Một trong những bảo vật lịch sử quý giá nhất do Đền Sri Mahamariamman gìn giữ suốt gần một thế kỷ qua là Cỗ Xe Bạc (Ratham) dùng để rước tượng thần Murugan mỗi dịp lễ hội Thaipusam. Trước năm 1930, cuộc rước từ đường High Street lên Động Batu sử dụng một cỗ xe kiệu bằng gỗ chạm khắc. Vào cuối thập niên 1920, Ban quản trị Dhevasthanam đã đặt các nghệ nhân kim hoàn bậc thầy tại Ấn Độ chế tác một cỗ xe mới cao 6,5 mét, ghép từ các tấm bạc chạm nổi hoa văn sen, chim công và linh thú tinh xảo với tổng trọng lượng khoảng 350 kilôgam bạc ròng, chia làm 2.000 chi tiết lắp ghép và hoàn thành đưa về Kuala Lumpur vào năm 1930. Suốt những tháng ngày trong năm khi không có lễ hội, cỗ xe bạc lịch sử này được bảo quản cẩn mật ngay tại nhà xe riêng bên hông Đền Sri Mahamariamman.
IIIKiến Trúc Thân Thể Con Người Theo Luật Agama, Tháp Cổng 228 Pho Tượng Và Gốm Men Giao Thoa
Tòa đền hiện hữu hoàn thành năm 1968 là một tác phẩm tiêu biểu của kiến trúc đền đài Dravidian miền Nam Ấn Độ (phong cách Chola và Pandya hậu kỳ) kết hợp hài hòa với vật liệu trang trí đặc trưng của vùng eo biển Malacca. Theo đúng quy chuẩn kiến trúc thánh điển Agama Shastra, toàn bộ mặt bằng ngôi đền được thiết kế theo hình thái thân thể một con người đang nằm ngửa (Purusha Mandala): phần đầu hướng về phía Tây chính là hậu cung tối mật Garbhagriha nơi đặt tượng Đức Mẫu, phần ngực và bụng là đại sảnh cầu nguyện Maha Mandapam, còn đôi bàn chân hướng ra phía Đông tiếp giáp mặt đường Jalan Tun H.S. Lee chính là ngọn tháp cổng Raja Gopuram.
Chính vì tháp cổng tượng trưng cho đôi bàn chân của Thần tính bước ra đón thế gian, mọi tín đồ theo đúng nghi thức hành lễ Ấn Độ giáo khi bước tới trước cổng đền đều cởi bỏ giày dép, cúi chạm tay xuống bậc đá chân tháp Raja Gopuram rồi mới bước vào bên trong nội điện.
Được kiến tạo năm 1968 bởi đoàn nghệ nhân điêu khắc đền đài (Sthapathis) từ bang Tamil Nadu do bậc thầy S. K. Rethinam dẫn đầu, ngọn tháp hình chóp cụt năm tầng vươn cao 22,9 mét được đắp nổi 228 pho tượng sơn màu rực rỡ tái hiện các hóa thân của thần Shiva, Vishnu, Mẫu thần Mariamman và các cảnh sử thi Ramayana.
Qua khỏi cổng tháp là một đại sảnh có mái che rộng lớn nâng đỡ bởi hai hàng cột trụ tròn khỏe khoắn; phía trên trần và cổ diêm được vẽ kín các bức bích họa lớn kể lại truyền thuyết ra đời của thần Ganesha, thần Murugan và sự tích chiến thắng cái ác của Đức Mẫu Mariamman.
Nằm độc lập ở trung tâm đại sảnh là khối điện thờ chính (Garbhagriha) có lối đi nhiễu hành (Pradakshina) bao quanh, phía trên nóc vươn lên ngọn tháp Vimana hình vòm củ hành sơn vàng rực rỡ đi kèm các vòm nhỏ, nơi chỉ các giáo sĩ Bà-la-môn (Kurukkal) đã qua lễ truyền chức mới được bước vào cử hành nghi lễ Puja.
Một nét giao thoa mỹ thuật độc đáo của vùng đô thị Malaya: toàn bộ phần chân tường bao quanh điện thờ chính và các điện thờ phụ bên trong đều được ốp những viên gạch sứ tráng men in hoa văn thực vật tinh tế nhập khẩu từ Ý và Tây Ban Nha, vừa giữ cho không gian luôn mát mẻ sạch bóng, vừa gợi nhớ các ngôi nhà cổ Peranakan vùng Penang và Melaka.
Ngay trục chính nhìn thẳng vào điện thờ Mẫu là cột cờ đồng thếp vàng Kodimaram cùng bệ thờ vật cưỡi Sư tử thần (Simha Vahana) của Nữ thần; phía góc phải là đàn thờ Chín Vị Tinh Quân Navagraha và bên hông đền là gian nhà kính bảo quản Cỗ Xe Bạc lịch sử năm 1930.
| Hạng mục | Thông số và đặc điểm lịch sử | Nguồn kiểm chứng |
|---|---|---|
| Niên đại sáng lập và di dời | Sáng lập năm 1873 bởi K. Thamboosamy Pillai; dời về số 163 đường High Street (Jalan Tun H.S. Lee) năm 1885 | Hồ sơ Sri Maha Mariamman Temple Dhevasthanam, Wikidata Q2316595 |
| Quy mô tháp cổng Raja Gopuram | Cao 22,9 mét (75 bộ Anh), gồm 5 tầng đắp nổi 228 pho tượng thần Nam Ấn, hoàn thành năm 1968 | Khảo sát kiến trúc Oriental Architecture và Bộ Du lịch Malaysia |
| Cấu trúc mặt bằng thánh điển | Thiết kế theo sơ đồ thân thể người nằm ngửa (Purusha Mandala): đầu ở hướng Tây (Garbhagriha), chân ở hướng Đông (Gopuram) | Quy chuẩn kiến trúc Agama Shastra Nam Ấn |
| Bảo vật nghi lễ đặc biệt | Cỗ Xe Bạc (Silver Chariot) cao 6,5 mét làm từ 350 kg bạc ròng năm 1930, khởi hành lễ rước Thaipusam lên Động Batu | Biên niên sử lễ hội Thaipusam (murugan.org) |
| Cơ quan quản trị | Sri Maha Mariamman Temple Dhevasthanam (đồng quản lý Đền Sri Mahamariamman, Đền Kortumalai Pillaiyar và Động Batu) | Hồ sơ pháp lý Tòa án Tối cao bang Selangor (1927 tới 1930) |
IVThế Đất Và Hướng
Trong lịch sử quy hoạch Kuala Lumpur thế kỷ 19, việc ông K. Thamboosamy Pillai chọn khu đất trên đường High Street làm nơi đặt ngôi đền trung tâm vào năm 1885 thể hiện sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa khoa học định hướng Vastu Shastra của Ấn Độ giáo và địa thế thủy cục thương cảng của người Hoa vùng ngã ba sông. Phần dưới đây phân tích địa thế thực địa của ngôi đền theo phép xem hình thế cổ truyền của thư viện.
Xét về mạch thủy và địa hình thung lũng Klang tại tọa độ 3,1433 độ vĩ bắc, 101,6967 độ kinh đông, Đền Sri Mahamariamman tọa lạc trên thềm đất cao phía bờ đông của dòng sông Klang (Sungai Klang), cách mép nước sông chỉ khoảng hai trăm mét về phía tây và cách mũi đất hợp lưu lịch sử nơi hai dòng sông Gombak và sông Klang gặp nhau tại Thánh đường Jamek Sultan Abdul Samad khoảng bảy trăm mét về phía bắc. Vào thế kỷ 19, khi sông Klang thường xuyên dâng lũ sau những cơn mưa rừng nhiệt đới, dải đất dọc theo trục đường High Street (nay là Jalan Tun H.S. Lee) chính là sống đất cao ráo nhất của khu định cư cổ, cho nên mới được người Anh đặt tên là High Street (Phố Cao). Đặt ngôi đền ngay trên sống lưng đất cao ráo bên bờ đông khúc sông uốn lượn giúp công trình vừa thu nạp được thủy khí thịnh vượng của dòng sông Klang ôm vòng phía sau lưng (thế ngọc đái hoàn yêu), vừa giữ được nền móng khô ráo vững bền qua hơn một thế kỷ rưỡi.
Xét về tọa hướng chuẩn mực Vastu Shastra và Phong thủy phương Đông, ngôi đền được thiết kế chính xác theo trục tọa Tây hướng Đông (hơi chếch nhẹ Đông Bắc khoảng 75 độ) mở cổng Raja Gopuram thẳng ra mặt tiền đường Jalan Tun H.S. Lee. Trong triết lý kiến trúc đền đài Ấn Độ giáo (cũng tương thông với nguyên lý đón sinh khí tử khí đông lai của phương Đông), hướng Đông là phương mặt trời mọc thuộc quyền cai quản của thần Ánh sáng Surya và thần Indra: mỗi buổi bình minh khi các giáo sĩ mở cửa cử hành lễ Ushakala Puja đầu ngày, những tia nắng ban mai đầu tiên chiếu xuyên qua cổng tháp phía Đông rọi thẳng vào khám thờ Đức Mẫu Sri Mahamariamman ở phía Tây, đánh thức năng lượng sinh trưởng cho toàn bộ thánh đường.
Đặc biệt hơn, nhìn trên bản đồ tổng thể vùng Kuala Lumpur và Selangor, Đền Sri Mahamariamman ở trung tâm thành phố (tọa độ vĩ bắc 3,1433) và quần thể đền hang Động Batu ở vùng núi đá vôi phía bắc (tọa độ vĩ bắc 3,2374) nằm trên một trục Nam Bắc xuyên suốt từ đồng bằng ven sông lên tới chân núi cao: ngôi đền của Mẹ giữ mạch thủy hội tụ nơi trung cung đô thị ở phía Nam, còn ngôi đền của Con tựa lưng vào núi đá vôi ở phía Bắc, tạo thành thế Sơn Thủy Hô Ứng hoàn chỉnh mỗi khi đoàn rước Cỗ Xe Bạc diễu hành nối liền hai đầu linh mạch.
VĐêm Khởi Hành Cỗ Xe Bạc Thaipusam, Chín Đêm Hội Navaratri Và Sáu Thời Khóa Puja Hằng Ngày
Tại Đền Sri Mahamariamman, ngọn lửa thiêng trên đĩa đèn long não và tiếng kèn truyền thống Nadaswaram hòa cùng tiếng trống Thavil chưa bao giờ ngơi nghỉ suốt hơn một thế kỷ qua. Bên cạnh sáu thời khóa lễ Puja cử hành đều đặn mỗi ngày từ sáng sớm tới tối muộn, ngôi đền là tâm điểm của những kỳ đại lễ lớn nhất trong năm của cộng đồng người Ấn tại Malaysia.
| Thời gian | Hệ lịch | Tên lễ tiết | Nghi thức và sinh hoạt tại Đền Sri Mahamariamman, Kuala Lumpur |
|---|---|---|---|
| Đêm trước ngày trăng tròn tháng Thai (tháng 1 hoặc tháng 2 dương lịch) | Lịch Tamil (Ấn Độ giáo) | Đại lễ Khởi hành và Hồi cung Cỗ Xe Bạc Thaipusam (Silver Chariot Procession) | Đêm trước ngày chính hội Thaipusam, pho tượng thần Murugan cùng hai phối ngẫu Valli và Deivanai được rước lên Cỗ Xe Bạc cao 6,5 mét ngay trước cổng đền trên đường Jalan Tun H.S. Lee. Giữa biển người đập vỡ hàng vạn quả dừa dọc đường để tịnh hóa mặt đất, cỗ xe khởi hành đi bộ suốt 8 giờ liền vượt 15 km lên Động Batu và rước trở về đền sau khi mãn hội. |
| Chín đêm đầu tháng Ashvin (tháng 9 hoặc tháng 10 dương lịch) | Lịch Âm Dương Ấn Độ giáo | Đại lễ Chín Đêm Thờ Mẫu (Navaratri) và Ngày Chiến Thắng Vijayadashami | Kỳ lễ hội trọng đại nhất tôn vinh trực tiếp Nữ thần Tối cao: ba đêm đầu kính thần Durga dũng mãnh, ba đêm giữa kính thần Lakshmi phú quý, ba đêm cuối kính thần Saraswati trí tuệ. Tượng Đức Mẫu Sri Mahamariamman được khoác y phục lụa Kanchipuram và trang sức vàng ngọc khác nhau mỗi đêm kèm biểu diễn nhạc cổ điển Carnatic và múa Bharatanatyam. |
| Tháng Aippasi (tháng 10 hoặc tháng 11 dương lịch) | Lịch Tamil | Lễ hội Ánh Sáng Deepavali (Diwali) | Từ rạng sáng ngày lễ kỷ niệm ánh sáng chiến thắng bóng tối, hàng vạn gia đình người Ấn tại Kuala Lumpur mặc trang phục truyền thống mới tinh tới đền thắp đèn dầu đất nung, dâng hoa tươi, kẹo sữa và nhận dấu chấm kumkum chúc phúc từ các giáo sĩ. |
| Các ngày Thứ Sáu hằng tuần và đêm trăng tròn (Pournami) | Chu kỳ tuần và tháng | Lễ Tắm Tượng Abhishekam và Đêm Cầu Nguyện Thứ Sáu Kính Đức Mẫu | Trong truyền thống thờ Mẫu Tamil, ngày Thứ Sáu là ngày linh ứng nhất của Nữ thần Mariamman; các giáo sĩ cử hành nghi thức tắm tượng bằng sữa tươi, mật ong, nước hoa hồng, bột nghệ và nước dừa, thu hút đông đảo tín đồ thuộc mọi sắc tộc tới cầu sức khỏe và bình an. |
Không gian tâm linh mở rộng cửa giữa lòng phố cổ đa văn hóa. Do nằm ngay cạnh khu chợ Petaling Street và cách không xa các địa điểm văn hóa lớn của thủ đô như Thánh đường Jamek Sultan Abdul Samad, Đền Thiên Hậu, Kuala Lumpur và Chùa Phật Giáo Maha Vihara tại Brickfields, Đền Sri Mahamariamman không chỉ đón tiếp tín đồ người Ấn mà còn rất quen thuộc với người Hoa bản địa cũng như du khách và người Việt Nam sinh sống tại Kuala Lumpur. Nhiều tiểu thương người Hoa ở phố Petaling và những người Việt vốn quen thuộc với việc đi lễ Đền Bà Mariamman ở quận Nhất Sài Gòn vẫn thường ghé vào mua một vòng hoa nhài thơm ngát, thành kính chắp tay trước điện Đức Mẫu cầu xin sức khỏe và công việc thuận lợi.
Giữa những tòa cao ốc kính thép vươn lên khắp bầu trời Kuala Lumpur thế kỷ 21, ngọn tháp cổng 228 pho tượng thần của Đền Sri Mahamariamman vẫn tỏa rạng sắc màu truyền thống và tiếng chuông cầu nguyện ngân vang mỗi sớm chiều, giữ trọn lời nguyện ước che chở bình an của những người khai mở phố thị từ năm 1873.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Số 163 đường Jalan Tun H S Lee, trung tâm thành phố Kuala Lumpur
- Đường tới
- Đền tọa lạc tại số 163 đường Jalan Tun H.S. Lee, ngay rìa phía tây khu phố cổ Chinatown (Petaling Street), trung tâm Kuala Lumpur. Thuận tiện nhất là đi tàu điện ngầm MRT Tuyến Kajang hoặc tàu điện LRT Tuyến Kelana Jaya tới ga Pasar Seni: từ lối ra đường Jalan Sultan, quý vị chỉ cần đi bộ rẽ vào đường Jalan Tun H.S. Lee khoảng 200 mét (chừng 3 phút đi bộ) là nhìn thấy ngay tháp cổng năm tầng rực rỡ của đền. Hoặc từ ga LRT Masjid Jamek, quý vị đi bộ xuôi về phía nam theo đường Jalan Tun H.S. Lee khoảng 700 mét (chừng 8 tới 9 phút đi bộ).
- Toạ độ
- 3.1433, 101.6967
Theo quy tắc linh thiêng của các đền thờ Ấn Độ giáo, quý vị bắt buộc phải cởi giày dép và tất (vớ) gửi tại quầy giữ giày bên tay trái trước khi bước qua ngọn tháp cổng Raja Gopuram vào bên trong khuôn viên đền, đồng thời rửa chân sạch sẽ tại vòi nước cạnh lối vào. Quý vị vui lòng mặc trang phục lịch sự kín vai và dài qua đầu gối (nhà đền có cho mượn khăn quấn sarong ở cổng nếu cần), đi nhiễu quanh các điện thờ theo chiều kim đồng hồ (từ trái sang phải), dùng tay phải khi nhận tro thánh Vibhuti hoặc lộc Prasadam từ giáo sĩ, và tuyệt đối không bước vào bên trong hậu cung Garbhagriha vốn chỉ dành riêng cho các giáo sĩ Bà-la-môn hành lễ.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Đền Sri Mahamariamman, Kuala Lumpur
Thầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên.
?Hỏi Đáp Nhanh
Đền Sri Mahamariamman được ai sáng lập vào năm nào và vì sao lại dời về đường Jalan Tun H.S. Lee?
Ngôi đền được ông K. Thamboosamy Pillai (vị thủ lĩnh cộng đồng người Tamil, thông dịch viên tòa án và chủ mỏ thiếc nổi tiếng tại Kuala Lumpur) sáng lập năm 1873 làm điện thờ gia tộc gần ga xe lửa Kuala Lumpur cũ. Năm 1885, để nhường đất cho dự án mở rộng tuyến đường sắt bang Selangor, gia đình ông đã dời đền về số 163 đường High Street (nay là Jalan Tun H.S. Lee) và mở cửa phục vụ toàn thể công chúng.
Đền Sri Mahamariamman ở trung tâm Kuala Lumpur có mối liên hệ gì với Động Batu (Batu Caves)?
Cả hai ngôi đền đều do ông K. Thamboosamy Pillai sáng lập (Đền Sri Mahamariamman năm 1873 thờ Người Mẹ, Động Batu năm 1891 thờ Người Con Trai là thần Murugan) và cùng thuộc quyền quản lý của một tổ chức duy nhất là Sri Maha Mariamman Temple Dhevasthanam. Mỗi năm vào dịp đại lễ Thaipusam, Cỗ Xe Bạc rước tượng thần Murugan luôn xuất phát từ Đền Sri Mahamariamman đi bộ 15 km lên Động Batu rồi lại rước về lưu giữ tại ngôi đền này.
Ngọn tháp cổng Raja Gopuram trước mặt tiền đền có đặc điểm kiến trúc gì nổi bật?
Hoàn thành vào năm 1968 dưới bàn tay của đoàn nghệ nhân điêu khắc đền đài từ bang Tamil Nadu (Ấn Độ) do bậc thầy S. K. Rethinam dẫn đầu, ngọn tháp cổng Raja Gopuram cao 22,9 mét (75 bộ Anh) gồm 5 tầng thu nhỏ dần lên đỉnh, trên thân tháp đắp nổi 228 pho tượng thần linh, tiên nữ và linh thú rực rỡ sắc màu theo đúng quy chuẩn kiến trúc Dravidian Nam Ấn.
Vì sao cấu trúc mặt bằng của ngôi đền được ví như hình dáng một cơ thể con người đang nằm?
Theo luật kiến trúc thánh điển Agama Shastra của Ấn Độ giáo, mặt bằng đền được thiết kế theo sơ đồ Purusha Mandala mô phỏng một cơ thể con người nằm ngửa: phần đầu hướng về phía Tây là hậu cung Garbhagriha nơi an vị tượng Đức Mẫu, phần ngực và bụng là đại sảnh cầu nguyện Maha Mandapam, và đôi bàn chân hướng ra phía Đông chính là tháp cổng Raja Gopuram, vì vậy tín đồ luôn cúi chạm tay chào bậc thềm cổng tháp trước khi bước vào.
Vì sao ngôi đền Ấn Độ giáo cổ nhất Kuala Lumpur lại nằm ngay sát phố người Hoa Petaling Street?
Vào thập niên 1880 khi Kuala Lumpur mới phát triển quanh ngã ba sông Klang và sông Gombak, đường High Street (Jalan Tun H.S. Lee) là trục phố thương mại trung tâm nơi thương nhân người Ấn và người Hoa cùng sinh sống buôn bán liền kề nhau. Nhờ đó, trên cùng một đoạn phố ngắn của Jalan Tun H.S. Lee ngày nay vẫn hiện diện song song Đền Ấn Độ giáo Sri Mahamariamman (1873/1885), Miếu Tiên Tứ Sư Gia (1864) và Miếu Quan Đế (1888).