Ra khỏi Kuala Lumpur chừng mười ba cây số về phía bắc, quý vị thấy một khối núi đá vôi xám dựng đứng giữa vùng đất bằng, vách đá lởm chởm cây rừng. Dưới chân núi, một pho tượng khổng lồ màu vàng đứng chắn trước vách, tay cầm ngọn giáo, và ngay cạnh tượng là một dãy bậc thang dốc chạy thẳng lên một miệng hang tối. Người đi lên chậm rãi, có người đội bình sữa trên đầu, có người đi chân trần. Trên bậc, những đàn khỉ ngồi chờ, và từ trong lòng núi vọng ra tiếng chuông cùng mùi long não.
Người Malaysia gọi nơi này là Batu Caves, người Tamil gọi là Batu Malai, núi Batu. Tên chính thức của đền là Sri Subramaniar Swamy Devasthanam, đền thờ thần Murugan dưới danh hiệu Subramaniar. Malaysia lấy Hồi Giáo làm tôn giáo chính thức, nhưng là một xã hội nhiều tộc người, nhiều đạo, và đây là nơi thư viện chọn làm đại diện duy nhất cho nước ấy, vì hiếm nơi nào cho thấy rõ như thế một cộng đồng thiểu số di cư đã giữ đạo của mình và biến nó thành ngày hội mà người mọi tộc đều biết tới.
IThần Murugan Và Ngôi Đền Trong Lòng Núi
Đền thuộc Ấn Độ Giáo truyền thống Tamil miền nam Ấn Độ, dòng lấy thần Shiva làm trung tâm, và vị chủ của đền là Murugan, con của Shiva và nữ thần Parvati. Người Tamil gọi ngài bằng nhiều danh hiệu, và Subramaniar (còn viết Subramanya) là một trong số đó. Về nguồn gốc, hình tướng và các danh hiệu của Murugan, quý vị xin xem bài Đền Sri Thendayuthapani ở Sài Gòn, bài này không kể lại.
Điều riêng của Batu là chỗ thờ. Đền không dựng trên mặt đất mà đặt trong một hang đá vôi lớn, gọi là Temple Cave hay Cathedral Cave, cao hơn mặt đất và lên bằng 272 bậc. Theo Hinduism Today, người lập đền được gợi ý từ hình miệng hang, trông giống mũi vel, ngọn giáo là vũ khí và biểu tượng của Murugan.
Trong truyền thống Tamil, Murugan là thần của núi. Những đền thờ ngài danh tiếng nhất ở Tamil Nadu phần lớn đặt trên đồi, người đi lễ phải leo lên. Việc trèo núi vì thế không phải chuyện phụ của cuộc hành lễ mà là một phần của lễ: mỗi bậc thang là một lần người đi lễ tự hạ mình trước thần. Đặt đền Murugan trong một hang núi ở Malaysia là giữ đúng tinh thần ấy trên đất mới.
Vel là ngọn giáo mà thần Murugan cầm trong tay, tượng cho trí tuệ sắc bén chém tan vô minh. Ở nhiều đền Murugan, chính vel được đặt thờ thay cho tượng. Người đi lễ ngày Thaipusam thường xỏ những mũi vel nhỏ qua má hay lưỡi như một lời nguyện.
Chỗ hay nhầm thứ nhất là coi pho tượng vàng dưới chân núi là đền. Tượng chỉ là phần mới nhất, khánh thành năm 2006. Nơi thờ chính vẫn là điện trong hang Temple Cave trên cao, nơi tượng thần được an vị từ năm 1891.
Chỗ thứ hai là nghĩ đền Batu đứng riêng. Theo murugan.org, đền do Ban quản trị Sri Maha Mariamman Temple Devasthanam quản lý, tức cùng ban với đền Sri Maha Mariamman lập năm 1873 ở trung tâm Kuala Lumpur, và đoàn rước Thaipusam đi từ đền Mariamman ấy lên Batu. Nữ thần Mariamman là ai, quý vị xem bài Đền Bà Mariamman ở Sài Gòn. Một ngôi đền Tamil cùng thời ở cảng bên cạnh là Đền Sri Mariamman, Singapore.
IITừ Hang Đá Vôi Tới Nơi Hành Hương Của Người Tamil
Người Tamil tới bán đảo Mã Lai từ thế kỷ 19, phần đông làm thuê trong đồn điền và công trình, một phần buôn bán. Lịch sử của đền là lịch sử của cộng đồng ấy khi đã đủ đông để lập nơi thờ lớn. Theo Britannica, trước năm 1878 động Batu ít người ngoài biết tới, cho tới khi nhà tự nhiên học người Mỹ William Temple Hornaday giới thiệu.
- 1873Lập đền Sri Maha MariammanTheo murugan.org, đền Sri Maha Mariamman được lập ở Kuala Lumpur. Ban quản trị của đền này về sau coi sóc cả đền hang Batu.
- 1878Động được giới thiệu rộngBritannica ghi nhà tự nhiên học William Temple Hornaday giới thiệu động Batu, trước đó ít người ngoài biết tới.
- 1891Lập đền trong hangK. Thamboosamy Pillay, người đứng đầu cộng đồng Hindu Tamil, dựng đền và an vị tượng Sri Subramania Swamy trong hang chính.
- 1892Thaipusam đầu tiênLễ Thaipusam được mừng ở Batu từ năm này, theo murugan.org và Hinduism Today, và giữ liên tục tới nay.
- 2001Tượng và đền HanumanTheo murugan.org, tượng thần Hanuman cao 50 bộ Anh cùng đền thờ được khánh thành vào tháng 11 năm 2001 ở chân núi.
- 2006Khánh thành tượng MuruganNgày 30 tháng 1 năm 2006, tượng Murugan cao 42,7 mét được khánh thành, trùng dịp Thaipusam năm ấy, theo Hinduism Today.
Có hai chỗ nguồn vênh. Thứ nhất là khoảng cách tới Kuala Lumpur: Britannica ghi động cách thành phố 13 km về phía bắc, murugan.org ghi khoảng 12 km. Chênh lệch nhỏ và có lẽ do tính từ hai điểm khác nhau trong thành phố, thư viện ghi cả hai.
Thứ hai là chiều cao pho tượng. Trang murugan.org viết trước năm 2006 ghi tượng dự kiến cao 130 bộ Anh. Hinduism Today, đưa tin đúng ngày khánh thành, ghi tượng đã dựng cao 140 bộ Anh, tức 42,7 mét. Con số sau là số của pho tượng thật, con số trước là số của bản kế hoạch. Thư viện dùng 42,7 mét.
Về danh hiệu cũng có hai cách viết: Subramaniar và Subramania, đều là phiên âm Latinh của cùng một tên Tamil, không phải hai vị thần.
IIINúi Đá Vôi, Hai Trăm Bảy Mươi Hai Bậc Và Tượng Vàng
Batu không phải một công trình mà là một quần thể dựa vào núi. Phần do trời làm là khối núi đá vôi với nhiều hang, phần do người làm là các điện thờ đặt trong hang và dưới chân núi. Theo murugan.org, hang chính cao khoảng 400 bộ Anh, và khu đất bằng dưới chân núi rộng 16 mẫu Anh, là chỗ đặt các đền phụ và chỗ đoàn rước tụ lại ngày lễ.
Lối vào hang chính là dãy 272 bậc. Con số này được các nguồn ghi thống nhất, và người Tamil đi lễ thường đếm từng bậc khi leo. Trong lòng hang, mái đá mở ra những lỗ trời, ánh sáng rọi xuống điện thờ ở cuối hang.
Hang chính, còn gọi Cathedral Cave, nơi đặt điện thờ Sri Subramaniar Swamy từ năm 1891. Đây là đích của mọi đoàn kavadi ngày Thaipusam.
Tượng bê tông cốt thép sơn vàng cao 42,7 mét, theo Hinduism Today dùng 1.550 mét khối bê tông, 250 tấn thép và 300 lít sơn vàng mang từ Thái Lan, do 15 thợ điêu khắc Ấn Độ làm trong ba năm.
Hang dựng các cảnh trong sử thi Ramayana, kể chuyện hoàng tử Rama, một hóa thân của thần Vishnu, cùng thần khỉ Hanuman.
Hang tối giữ gần như nguyên trạng tự nhiên, theo murugan.org là chỗ sống của loài nhện cửa sập hiếm Liphistius batuensis.
Tượng Hanuman cao 50 bộ Anh và điện thờ ở chân núi, khánh thành tháng 11 năm 2001 theo murugan.org.
Cụm hang trưng bày tranh tượng thần linh, cùng khu Valluvar Kottam, theo murugan.org có tượng bò thần năm chân.
| Hạng mục | Số liệu | Nguồn |
|---|---|---|
| Khoảng cách tới Kuala Lumpur | 13 km hoặc 12 km | Britannica ghi 13 km, murugan.org ghi 12 km |
| Số bậc lên hang chính | 272 bậc | murugan.org, Hinduism Today |
| Độ cao hang chính | Khoảng 400 bộ Anh | murugan.org |
| Tượng Murugan | 42,7 m, tức 140 bộ Anh | Hinduism Today, bản kế hoạch ghi 130 bộ |
| Xe rước bạc | Cao 21 bộ Anh, bò kéo | murugan.org |
| Người dự Thaipusam | Khoảng một triệu, trong ba ngày | murugan.org, Hinduism Today |
IVThế Đất Và Hướng
Ấn Độ Giáo có phép dựng đền riêng, chép trong các sách Agama và Vastu: mặt bằng theo lưới ô vuông mandala, cửa chính thường mở về hướng đông đón mặt trời mọc, điện thờ đặt ở chỗ sâu nhất. Đạo ấy không dạy phong thủy. Riêng một đền hang thì hướng không do người chọn mà do miệng hang có sẵn, và người lập đền Batu chọn hang vì hình miệng hang gợi mũi vel, không vì một phương vị nào. Thư viện chưa có bản đo hướng của hang nên không ghi độ.
Đoạn dưới là cách thư viện đọc thế đất theo lối cổ truyền của người Việt, cho quý vị một chỗ để so. Điều ấy không có trong tư liệu của đền và không phải điều người Tamil tính khi lập đền.
Nhìn bằng con mắt cũ, điều đầu tiên là núi đơn giữa đồng. Khối đá vôi nhô lên đột ngột khỏi vùng đất bằng quanh Kuala Lumpur. Sách xưa gọi thế này là núi độc lập, một khối đứng riêng không nối với dãy nào, và đánh giá nó hai mặt: mạnh vì nổi bật, nhưng thiếu chỗ tựa phía sau. Ở Batu, cái thiếu ấy được bù bởi chính bề dày của núi, điện thờ nằm sâu trong lòng đá chứ không đứng trên đỉnh.
Thứ hai là hang như huyệt. Lối cũ gọi điểm tụ khí của một thế đất là huyệt, và nói huyệt thường ở chỗ núi mở ra một vùng lõm. Hang Temple Cave là đúng hình ấy theo nghĩa đen: một khoảng trống lớn trong lòng núi, mái mở lỗ trời để ánh sáng rọi xuống. Người Việt có động Hương Tích ở chùa Hương cũng đặt nơi thờ trong lòng núi, nên quý vị sẽ thấy cảm giác đi vào hang ở Batu có chỗ quen.
Thứ ba là đường lên. Dãy 272 bậc chạy thẳng từ chân núi lên miệng hang, không uốn. Phép cũ ưa lối vào quanh co để khí không xộc thẳng, nhưng với đền trên núi, người Việt vẫn quen những dãy bậc dài thẳng như ở nhiều chùa núi, và coi việc leo là phần của cuộc hành hương hơn là chuyện thế đất.
Cuối cùng là tượng vàng đứng dưới chân núi, ngay trước dãy bậc. Đọc theo lối cũ, một khối cao đứng trước nơi thờ giữ vai như án sơn, cái bàn đá che trước mặt. Màu vàng thuộc hành Thổ, núi đá vôi cũng thuộc Thổ, nên cả quần thể là một khối Thổ dày. Xin nói lại cho rõ: tượng được dựng năm 2006 để tôn kính thần Murugan, không phải để làm án, và mọi chữ huyệt, án ở đây là của thư viện.
VMùa Thaipusam Theo Lịch Tamil
Lễ lớn nhất của Batu, và là lý do nơi này được cả thế giới biết tới, là Thaipusam, lễ dành riêng cho thần Murugan. Lễ tính theo lịch Tamil: ngày rằm của tháng Thai, khi mặt trăng đi qua chòm sao Pusam, nên rơi vào khoảng 14 tháng 1 tới 15 tháng 2 dương lịch theo murugan.org, mỗi năm một ngày khác. Ý nghĩa tên lễ đã kể ở bài Đền Sri Thendayuthapani. Ở Batu, lễ kéo dài ba ngày và thu hút khoảng một triệu tín đồ cùng khách, được coi là lớn nhất ngoài Ấn Độ.
| Thời điểm | Theo lịch nào | Lễ | Nội dung |
|---|---|---|---|
| Nhiều tuần trước Thaipusam | Lịch Tamil, tính lùi từ rằm tháng Thai | Mùa chay giữ giới | Người sẽ mang kavadi tự nguyện ăn chay, giữ mình. Hinduism Today ghi có người giữ 48 ngày, mỗi ngày một bữa chay. |
| Đêm trước Thaipusam | Lịch Tamil | Rước xe bạc | Xe rước bạc cao 21 bộ Anh, bò kéo, rước tượng thần từ đền Sri Maha Mariamman ở Kuala Lumpur lên Batu. Hinduism Today ghi hành trình khoảng 18 tiếng, có dừng ở các đền dọc đường. |
| Rằm tháng Thai, khoảng tháng 1 tới tháng 2 | Lịch Tamil | Thaipusam | Tín đồ leo 272 bậc mang kavadi hay bình sữa paal kudam lên dâng thần trong hang chính. Có kavadi nặng tới 100 kg theo murugan.org. |
| Hai ngày sau rằm | Lịch Tamil | Tiếp lễ và rước về | Lễ ở Batu kéo dài ba ngày, dòng người lên hang dâng lễ trả nguyện chưa dứt, sau đó xe rước trở về Kuala Lumpur. |
Kavadi nghĩa đen là cái gánh. Người đi lễ mang một khung trang trí trên vai hay trên đầu, từ loại nhỏ chỉ treo bình sữa tới loại lớn có lông công, Hinduism Today ghi có chiếc gần 180 pound. Có người xỏ móc hay mũi vel nhỏ qua da. Theo giáo nghĩa, kavadi là cách trả một lời nguyện đã hứa với thần: người mang nó đã chay tịnh, giữ giới trong nhiều tuần, và cái nặng trên vai là lòng thành được đem cho người khác thấy. Việc ấy do người đi lễ tự chọn, không phải điều bắt buộc với mọi tín đồ.
Ngoài mùa Thaipusam, murugan.org ghi đền vẫn đón khoảng 3.000 tới 5.000 người mỗi ngày. Thư viện chưa tìm được nguồn về sinh hoạt riêng của người Việt tại đền nên không ghi.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Batu Caves, 68100 Batu Caves, Gombak, Selangor (cách Kuala Lumpur khoảng 13 km về phía bắc)
- Đường tới
- Động nằm ở Gombak, Selangor, khoảng 12 tới 13 km về phía bắc Kuala Lumpur. Tuyến tàu ngoại ô từ ga trung tâm Kuala Lumpur có ga cuối Batu Caves ngay dưới chân núi.
- Toạ độ
- 3.2373, 101.6836
Batu là đền đang có lễ, không chỉ là cảnh đẹp. Lệ của đền: ăn mặc kín vai và gối, ai mặc ngắn sẽ được yêu cầu quấn thêm vải. Bỏ giày trước khi bước vào điện thờ trong hang. Không mang thịt vào khu đền. Trong ngày Thaipusam, nhường lối trên bậc cho người mang kavadi và không cản đoàn rước. Đàn khỉ trên bậc hay giật đồ ăn, quý vị giữ túi cẩn thận.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Động Batu (Batu Caves), Selangor
Contribute photos, information or video for Batu CavesThầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Everyone is welcome to enrich this page: a photo you took, a detail the page misses, a short video. Every contribution is read and answered.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên. No community contribution yet. You could be the first.
?Hỏi Đáp Nhanh
batu caves thờ ai
Đền trong hang chính thờ thần Murugan, con của thần Shiva và nữ thần Parvati, dưới danh hiệu Sri Subramaniar Swamy. Đây là đền Ấn Độ Giáo của người Tamil, do K. Thamboosamy Pillay lập năm 1891. Dưới chân núi còn có đền Hanuman và hang Ramayana.
batu caves có bao nhiêu bậc
Có 272 bậc từ chân núi lên hang chính Temple Cave. Ngày Thaipusam, tín đồ leo đúng dãy bậc ấy khi mang kavadi hoặc bình sữa lên dâng thần. Hang chính cao khoảng 400 bộ Anh theo murugan.org.
tượng thần vàng ở batu caves cao bao nhiêu
Tượng Murugan cao 42,7 mét, tức 140 bộ Anh, bằng bê tông cốt thép sơn vàng, khánh thành ngày 30 tháng 1 năm 2006. Theo Hinduism Today, tượng dùng 1.550 mét khối bê tông, 250 tấn thép và 300 lít sơn vàng, do 15 thợ Ấn Độ làm trong ba năm.
lễ thaipusam ở batu caves vào ngày nào
Thaipusam rơi vào ngày rằm tháng Thai theo lịch Tamil, khoảng 14 tháng 1 tới 15 tháng 2 dương lịch, mỗi năm một ngày khác. Lễ ở Batu kéo dài ba ngày, mở đầu bằng đoàn rước xe bạc từ đền Sri Maha Mariamman ở Kuala Lumpur, và thu hút khoảng một triệu người.
kavadi là gì
Kavadi là khung lễ vật người đi lễ gánh trên vai hoặc đội trên đầu để trả lời nguyện với thần Murugan trong ngày Thaipusam. Người mang kavadi chay tịnh, giữ giới nhiều tuần trước đó. Có loại chỉ là bình sữa, có loại lớn gắn lông công nặng gần 180 pound theo Hinduism Today.