Đi dọc đường South Bridge ở Chinatown, giữa những dãy nhà phố hai ba tầng sơn màu của người Hoa, quý vị bỗng gặp một khối tháp cổng phủ kín tượng thần sơn xanh, vàng, hồng, dựng thẳng ngay trên vỉa hè. Trên đỉnh tường bao chạy một hàng tượng bò thần nằm. Qua cánh cửa gỗ lớn dưới chân tháp là một sân lát đá, người đi chân trần, tiếng chuông nhỏ lắc lên từng hồi, mùi hoa nhài lẫn mùi long não.
Người Singapore gọi đây là Sri Mariamman Temple, ngôi đền Ấn Độ Giáo cổ nhất của đảo quốc. Nó ra đời chỉ tám năm sau khi thương cảng Singapore được lập, do một người Tamil tới từ Penang dựng cho cộng đồng mới của mình. Nữ thần được thờ ở đây cũng là vị mà người Sài Gòn vẫn tới lễ ở đường Trương Định, nhưng câu chuyện của ngôi đền này lại là câu chuyện của một thương cảng, một khu phố nhiều tộc người và một nghi lễ lửa.
INữ Thần Mariamman Và Điện Của Draupadi
Chính thần của đền là Sri Mariamman, nữ thần Tamil gắn với mưa nuôi sự sống và việc chữa bệnh dịch. Quý vị muốn tìm hiểu kỹ về nguồn gốc và ý nghĩa của nữ thần xin xem bài Đền Bà Mariamman ở Sài Gòn, bài này không nhắc lại. Theo NLB, trong đền còn phối thờ thần Shiva và thần Vishnu, hai vị lớn của Ấn Độ Giáo, nên đây không chỉ là một đền thần làng mà là nơi thờ tự chung của cả cộng đồng Tamil buổi đầu.
Vị thứ hai làm nên tên tuổi của đền là nữ thần Draupadi. Theo NLB, bà là nhân vật chính của sử thi Mahabharata, vợ chung của năm anh em nhà Pandava. Ở miền nam Ấn Độ, nhất là trong cộng đồng Tamil, Draupadi được tôn thờ như một nữ thần, và lễ đi trên lửa gắn với bà được hiểu là lễ của lòng trong sạch và sự thủ tín: người đi qua lửa là người đã giữ trọn lời nguyện của mình trong suốt mùa chay trước đó.
Draupadi có điện thờ riêng trong khuôn viên, và vì thế đền Sri Mariamman thành nơi cử hành Theemithi, lễ đi chân trần qua hố than hồng, hằng năm. Việc chuẩn bị kéo dài nhiều tuần, gồm ăn chay, giữ giới và cầu nguyện, còn nghi lễ lửa chỉ là chặng cuối.
Chỗ hay nhầm: nhiều người tưởng lễ đi trên lửa là lễ của nữ thần Mariamman. Theo NLB, lễ Theemithi ở đây tôn kính nữ thần Draupadi, và đoàn người đi lửa khởi hành từ một ngôi đền khác, đền Sri Srinivasa Perumal trên đường Serangoon, rồi đi bộ chừng năm cây số tới đền Sri Mariamman. Đền Sri Mariamman là nơi có hố lửa và nơi kết thúc cuộc lễ, không phải nơi duy nhất tham gia.
IITừ Đền Gỗ Lợp Lá Tới Di Tích Quốc Gia
Người lập đền là Naraina Pillai, một thư ký chính quyền theo NLB đã tới Singapore từ Penang năm 1819, sau đó lập nghiệp buôn bán và xây dựng. Năm 1827 ông dựng một ngôi đền nhỏ bằng gỗ lợp lá trên khu đất ở đường South Bridge. Ngôi đền được xây lại dần qua nhiều lớp, và phần đứng hôm nay là sản phẩm của cả thế kỷ 19 lẫn thế kỷ 20.
- 1827Dựng đền gỗNaraina Pillai dựng đền bằng gỗ lợp lá, là nơi thờ tự Ấn Độ Giáo đầu tiên của Singapore.
- 1840Theemithi đầu tiên được ghi nhậnTheo NLB, đền là nơi cử hành lễ đi trên lửa Theemithi từ năm 1840.
- Khoảng 1843Xây lại bằng gạchNgôi đền gỗ được thay bằng công trình gạch.
- 1862 tới 1863Lớp công trình chínhNLB ghi phần lớn công trình hiện nay có từ khoảng này, do thợ người Ấn và người Hoa cùng làm.
- 1903Đặt tượng Shiva và VishnuTượng hai vị thần được đặt hai bên tháp cổng ba tầng cũ.
- 1925Dựng gopuram năm tầngRoots ghi tháp cổng năm tầng hiện nay dựng năm 1925. NLB ghi lối vào dựng lại vào thập niên 1930.
- 1973Di tích quốc giaĐền được công nhận Di tích quốc gia Singapore ngày 28 tháng 6 năm 1973, theo NLB.
- 2010Lễ cung hiến sau trùng tuTháng 4 năm 2010 làm lễ cung hiến kumbhabhishekam sau đợt trùng tu 4 triệu đô la Singapore. Các lễ trước đó vào các năm 1936, 1949, 1971, 1984 và 1996.
Hai cơ quan di sản của chính Singapore ghi khác nhau ở hai chỗ. Thứ nhất là tháp cổng năm tầng: cổng thông tin di sản Roots của Ủy ban Di sản Quốc gia ghi dựng năm 1925, còn bài của Thư viện Quốc gia (NLB) ghi lối vào được dựng lại vào thập niên 1930. Thứ hai là lớp công trình chính: tư liệu chung ghi đền được xây gạch khoảng năm 1843, còn NLB ghi phần lớn công trình hiện nay có từ 1862 tới 1863. Cách hiểu hợp lý là đền đã qua nhiều lần xây chồng lên nhau, mỗi nguồn nêu một lớp, và thư viện ghi đủ.
Việc quản lý đền hiện do Hindu Endowments Board, hội đồng quản lý tài sản Ấn Độ Giáo của Singapore, đảm nhận.
IIITháp Cổng Năm Tầng Và Tường Bò Thần
Đền theo lối Dravida của người Tamil miền nam Ấn Độ, thu gọn cho vừa một lô đất phố. Mặt tiền là tháp cổng gopuram, sau cổng là sân, giữa sân là điện chính thờ Mariamman, quanh sân là các điện phụ. Điều khiến kiến trúc sư để ý là bàn tay thợ: NLB ghi phần lớn công trình do thợ người Ấn và người Hoa cùng làm, một dấu vết nhỏ của thương cảng nhiều tộc người thế kỷ 19.
Tháp cổng hình thang năm tầng ngay trên mặt đường South Bridge, phủ kín tượng thần linh bằng vữa sơn màu. Roots ghi dựng năm 1925.
Hai pho tượng đặt hai bên tháp cổng từ năm 1903, cho thấy đền phối thờ các vị lớn bên cạnh nữ thần chính.
Trên đỉnh tường bao có tượng bò thần nằm, hình ảnh của Nandi, vật cưỡi của thần Shiva.
Điện thờ Sri Mariamman ở giữa sân, gian trong tối và kín theo lệ đền Nam Ấn.
Điện thờ riêng nữ thần Draupadi. Mỗi mùa Theemithi, NLB ghi một hố lửa dài chừng 3 mét được đào ngay trong khuôn viên đền.
Ngay trên cùng con đường, cách vài chục số nhà, là Chùa Răng Phật ở số 288, bài riêng đã kể về ngôi chùa ấy. Một đền Tamil đầu thế kỷ 19 và một chùa kiểu Đường đầu thế kỷ 21 đứng cùng một dãy phố là hình ảnh gọn nhất cho khu Chinatown của Singapore.
IVThế Đất Và Hướng
Người dựng đền Tamil tính hướng và bố cục theo các sách Agama và phép Vastu của Ấn Độ Giáo, một hệ quy tắc riêng chẳng liên quan gì tới phong thủy, vì Ấn Độ Giáo không dạy phong thủy. Ở Singapore việc ấy còn bị đất phố bó lại: đền phải đặt mặt tiền ra con đường sẵn có. Thư viện chưa có bản đo hướng thật của đền nên không ghi hướng. Phần dưới đây là lối đọc riêng của thư viện theo con mắt người Việt, để quý vị có chỗ so, không phải điều ghi trong tư liệu của đền hay của Hindu Endowments Board.
Nhìn theo lối xưa, cái đầu tiên đáng để ý là đất gần sông. Đường South Bridge chạy về phía sông Singapore, dòng nước từng là mạch sống của cả thương cảng, nơi ghe thuyền cập bến. Đền dựng ở khu đất gần dòng nước ấy, trong vùng dân cư đầu tiên, tức chỗ khí của thành phố tụ lại sớm nhất. Lối đọc đồng bằng của người Việt lấy nước làm mạch, nên một nơi thờ đặt gần bến sông buôn bán được coi là đất thủy tụ nhân tụ, nước về thì người về.
Thứ hai là thế chen giữa phố. Đền không có sân trước rộng như đình Việt, mặt tiền áp sát vỉa hè. Lối cũ đòi một minh đường thoáng, ở đây minh đường là chính con đường và dãy phố bên kia. Cái thiếu về bề rộng được bù bằng chiều cao của gopuram, một khối đứng hẳn lên giữa dãy nhà thấp, làm mốc cho cả khu. Lối cũ gọi khối cao nổi giữa vùng thấp là chủ phong, ngọn chủ của một vùng.
Thứ ba là tường kín, lòng sáng. Tường bao cao che mặt đường, sân trong lại sáng và yên. Theo phép xưa, tường làm việc của sa, những gò đất che gió hai bên huyệt, để khí không tán ra ngoài phố. Người Tamil dựng tường bao vì lệ đền của họ, nhưng về hình thì trùng với điều phép cũ ưa.
Cuối cùng là chỗ lửa trong đất phố. Hố than hồng của lễ Theemithi mỗi năm được đào giữa sân. Nếu đọc theo ngũ hành, đó là một điểm Hỏa đặt giữa vòng tường Thổ, Hỏa sinh Thổ, lửa làm vững đất. Chúng tôi nêu cách đọc ấy để quý vị thấy phép cũ có thể nhìn nghi lễ ra sao, còn với người Tamil, lửa ở đây mang nghĩa của lòng trong sạch và lời nguyện, không phải của ngũ hành.
VMùa Theemithi Và Các Lễ Trong Năm
Lịch lễ của đền theo lịch Hindu Tamil, nên các ngày lớn không cố định trên dương lịch. Dịp nổi tiếng nhất là chu kỳ Theemithi, bắt đầu từ giữa năm và kết thúc bằng lễ lửa ít ngày trước Deepavali. Bài chỉ ghi tháng và ngày, không ghi giờ.
| Thời điểm | Theo lịch nào | Lễ | Nội dung |
|---|---|---|---|
| Thứ Hai đầu tiên của tháng Aadi, khoảng tháng 7 tới tháng 8 | Lịch Tamil | Mở đầu chu kỳ Theemithi | Theo NLB, chuỗi nghi lễ kéo dài nhiều tuần bắt đầu từ ngày này, với lễ cầu nguyện, dâng bình sữa và giữ giới. |
| Chủ nhật trước Deepavali, khoảng tháng 10 tới tháng 11 | Lịch Hindu Tamil | Theemithi, lễ đi trên lửa | Đoàn đàn ông đi bộ chừng năm cây số từ đền Sri Srinivasa Perumal trên đường Serangoon tới đây. Vị tư tế trưởng đội bình karagam trên đầu đi qua hố lửa trước, người hành lễ theo sau rồi nhúng chân vào sữa bò. |
| Đêm không trăng tháng Aippasi, khoảng tháng 10 tới tháng 11 | Lịch Hindu | Deepavali, lễ ánh sáng | Lễ lớn của mọi đền Ấn Độ Giáo, thắp đèn mang nghĩa ánh sáng thắng bóng tối. |
| Không cố định, cách nhau nhiều năm | Theo ngày lành của lịch Hindu | Kumbhabhishekam, lễ cung hiến lại | Làm sau mỗi đợt trùng tu lớn. Đền đã làm lễ này các năm 1936, 1949, 1971, 1984, 1996 và tháng 4 năm 2010. |
Lễ lửa chỉ là giây phút ngắn nhất của cả mùa Theemithi. Phần dài hơn là những tuần ăn chay, giữ giới và cầu nguyện mà người đi lửa tự nguyện theo, và NLB ghi đền Sri Mariamman đã là nơi diễn ra nghi lễ này từ năm 1840. Thư viện chưa tìm được tư liệu về sinh hoạt của người Việt tại đền nên không ghi.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- 244 South Bridge Road, Singapore 058793 (Chinatown)
- Đường tới
- Đền ở số 244 đường South Bridge, khu Chinatown, Singapore, đi bộ được từ các ga tàu điện ngầm trong khu phố người Hoa.
- Toạ độ
- 1.2827, 103.8451
Lệ của đền: bỏ giày dép trước khi qua cửa gopuram, ăn mặc kín vai và gối. Đi quanh sân theo chiều kim đồng hồ. Không chạm vào tượng và không tự đặt lễ lên bệ, việc dâng lễ do tư tế của đền làm. Không đứng chắn lối khi đang có nghi lễ. Mùa Theemithi sân đền rất đông, khu hố lửa chỉ dành cho người hành lễ, người xem đứng ở chỗ được chỉ định.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Đền Sri Mariamman, Singapore
Contribute photos, information or video for Sri Mariamman Temple, SingaporeThầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Everyone is welcome to enrich this page: a photo you took, a detail the page misses, a short video. Every contribution is read and answered.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên. No community contribution yet. You could be the first.
?Hỏi Đáp Nhanh
đền sri mariamman singapore thờ ai
Chính thần là nữ thần Sri Mariamman, gắn với mưa và việc chữa bệnh dịch, phối thờ thần Shiva và thần Vishnu. Trong khuôn viên có điện riêng thờ nữ thần Draupadi, nhân vật chính của sử thi Mahabharata, vị được tôn kính trong lễ đi trên lửa Theemithi hằng năm.
đền sri mariamman xây năm nào
Đền do Naraina Pillai lập năm 1827 bằng gỗ lợp lá, xây lại bằng gạch khoảng năm 1843. NLB ghi phần lớn công trình hiện nay có từ 1862 tới 1863. Tháp cổng năm tầng dựng năm 1925 theo Roots, còn NLB ghi thập niên 1930. Đây là đền Ấn Độ Giáo cổ nhất Singapore.
lễ theemithi ở singapore là gì
Là lễ đi chân trần qua hố than hồng để tôn kính nữ thần Draupadi, tổ chức ở đền Sri Mariamman từ năm 1840 theo NLB, vào một Chủ nhật trước Deepavali. Đoàn đàn ông đi bộ từ đền Sri Srinivasa Perumal trên đường Serangoon tới đền, sau nhiều tuần ăn chay và giữ giới.
đền sri mariamman singapore và đền bà mariamman sài gòn có liên quan không
Hai đền thờ cùng một nữ thần Mariamman của người Tamil, cùng theo lối kiến trúc Dravida với tháp cổng gopuram, nhưng do hai cộng đồng Tamil khác nhau dựng ở hai thành phố. Đền Singapore lập năm 1827, có thêm điện Draupadi và lễ đi trên lửa mà đền ở Sài Gòn không có.
đền sri mariamman có phải di tích quốc gia singapore không
Có. Theo NLB, đền được công nhận Di tích quốc gia Singapore ngày 28 tháng 6 năm 1973. Việc quản lý do Hindu Endowments Board đảm nhận. Đợt trùng tu gần nhất hoàn tất với lễ cung hiến tháng 4 năm 2010.