Đi dọc đường South Bridge ở Chinatown, giữa những dãy nhà phố hai ba tầng sơn màu của người Hoa, quý vị bỗng gặp một khối tháp cổng phủ kín tượng thần sơn xanh, vàng, hồng, dựng thẳng ngay trên vỉa hè. Trên đỉnh tường bao chạy một hàng tượng bò thần nằm. Qua cánh cửa gỗ lớn đính những chiếc chuông vàng nhỏ dưới chân tháp là một sân lát đá, người đi chân trần, tiếng chuông ngân lên từng hồi, mùi hoa nhài lẫn mùi long não.
Người Singapore gọi đây là Sri Mariamman Temple (hay Mariamman Kovil trong tiếng Tamil), ngôi đền Ấn Độ Giáo cổ nhất của đảo quốc. Nó ra đời chỉ tám năm sau khi thương cảng Singapore được lập, do một người Tamil tới từ Penang dựng cho cộng đồng mới của mình. Nữ thần được thờ ở đây cũng là vị mà người Sài Gòn vẫn tới lễ ở đường Trương Định, nhưng câu chuyện của ngôi đền này lại là câu chuyện của một thương cảng, một khu phố nhiều tộc người và một nghi lễ lửa.
INữ Thần Mariamman Và Điện Của Draupadi
Chính thần của đền là Sri Mariamman, nữ thần mẫu của người Tamil gắn với mưa nuôi sự sống và việc chữa các bệnh dịch như đậu mùa hay dịch tả. Quý vị muốn tìm hiểu kỹ về nguồn gốc và ý nghĩa của nữ thần xin xem bài Đền Bà Mariamman ở Sài Gòn, bài này không nhắc lại. Trong hậu cung (garbhagriha) của đền vẫn giữ pho tượng nhỏ Sinna Amman có từ năm 1827 do chính Naraina Pillai an vị. Hai bên điện chính là hai gian thờ thần Rama và thần Murugan. Theo NLB và Roots, quanh sân đền còn có các khám thờ độc lập có mái tháp (vimanam) thờ nữ thần Durga, thần đầu voi Ganesha, thần Shiva, thần Vishnu và thần làng Madurai Veeran, tạo thành nơi thờ tự chung của cả cộng đồng Tamil buổi đầu.
Vị thứ hai làm nên tên tuổi của đền là nữ thần Draupadi. Theo NLB, bà là nhân vật chính của sử thi Mahabharata, người vợ chung của năm anh em nhà Pandava. Trong điện thờ riêng của Draupadi ở đây có đặt tượng năm anh em Pandava (Yudhishthira, Bhima, Arjuna, Nakula và Sahadeva) cùng thần Krishna. Ở miền nam Ấn Độ, nhất là trong cộng đồng Tamil, Draupadi được tôn thờ như một nữ thần, và lễ đi trên lửa gắn với bà được hiểu là lễ của lòng trong sạch và sự thủ tín: người đi qua lửa là người đã giữ trọn lời nguyện của mình trong suốt mùa chay trước đó.
Vì có điện thờ riêng của Draupadi trong khuôn viên, đền Sri Mariamman thành nơi cử hành Theemithi, lễ đi chân trần qua hố than hồng, hằng năm. Việc chuẩn bị kéo dài khoảng hai tháng rưỡi, gồm diễn xướng sử thi, ăn chay, giữ giới và cầu nguyện, còn nghi lễ bước qua lửa chỉ là chặng cuối.
Chỗ hay nhầm: nhiều người tưởng lễ đi trên lửa là lễ của nữ thần Mariamman. Theo NLB, lễ Theemithi ở đây tôn kính nữ thần Draupadi, và đoàn người đi lửa khởi hành từ một ngôi đền khác, đền Sri Srinivasa Perumal trên đường Serangoon (khu Little India), rồi đi bộ chừng bốn tới năm cây số tới đền Sri Mariamman. Đền Sri Mariamman là nơi có hố lửa và nơi kết thúc cuộc lễ, không phải nơi duy nhất tham gia.
IITừ Đền Gỗ Lợp Lá Tới Di Tích Quốc Gia
Người lập đền là Naraina Pillai (còn viết là Narayana Pillay), một thư ký chính quyền theo NLB đã đi cùng Sir Stamford Raffles trên tàu Indiana từ Penang tới Singapore tháng 5 năm 1819, sau đó trở thành nhà thầu xây dựng và thương gia đầu tiên của cộng đồng người Ấn. Ban đầu chính quyền thuộc địa cấp đất ở Telok Ayer, nhưng chỗ ấy thiếu nước ngọt để làm lễ tẩy trần. Năm 1821 người quản lý cư trú William Farquhar cho dời sang khu đất gần kênh Stamford, rồi tới năm 1823 Raffles cấp khu đất hiện nay trên đường South Bridge (bản đồ quy hoạch của trung úy Philip Jackson năm 1823 ghi khu này là Kling Chapel). Năm 1827 Naraina Pillai dựng xong ngôi đền bằng gỗ lợp lá tại đây. Thời thuộc địa, đền còn là nơi đón tiếp di dân Tamil mới sang và là cơ quan duy nhất được phép đăng ký hôn nhân Ấn Độ Giáo tại Singapore.
- 1827Dựng đền gỗ lợp láSau khi chuyển từ Telok Ayer và kênh Stamford về đường South Bridge năm 1823, Naraina Pillai dựng đền bằng gỗ lợp lá dừa nước năm 1827 và an vị tượng Sinna Amman, lập nên nơi thờ tự Ấn Độ Giáo đầu tiên của Singapore.
- 1831 tới 1840Hiến thêm đất và lễ Theemithi đầu tiênTháng 3 năm 1831 điền chủ Seshasalam Pillai hiến thêm đất mở rộng đền (còn lưu tấm bia đá khắc ghi). Năm 1840 lễ đi trên lửa Theemithi đầu tiên tại đền được ghi nhận.
- 1843Xây lại bằng gạchNgôi đền gỗ được thay bằng công trình xây gạch với phần vữa tô vôi bóng mịn do các thợ tù nhân người Ấn Độ lành nghề thi công.
- 1862 tới 1863Lớp công trình chínhNLB ghi phần lớn công trình hiện nay có từ khoảng này, do thợ người Ấn và người Hoa cùng làm.
- 1903 tới 1915Tháp ba tầng và hành lang mớiNăm 1903 dựng tháp cổng ba tầng với tượng Shiva và Vishnu đặt hai bên. Sau vụ cháy tiền sảnh năm 1910, hãng kiến trúc Swan and Maclaren thiết kế lại lối đi có mái che vào năm 1915.
- 1925Dựng tháp cổng gopuram hiện nayRoots ghi tháp cổng sáu tầng hiện nay dựng năm 1925 thay cho tháp ba tầng cũ, và được đắp thêm tượng màu vào thập niên 1960. NLB lại gọi đây là tháp năm tầng dựng lại vào thập niên 1930.
- 1973Di tích quốc giaĐền được công nhận Di tích quốc gia Singapore (NLB ghi ngày 28 tháng 6, Roots ghi ngày 6 tháng 7 năm 1973).
- 1936 tới 2023Các kỳ lễ cung hiến kumbhabhishekamĐền cử hành lễ cung hiến lại vào các năm 1936, 1949, 1971, 1984, 1996, tháng 4 năm 2010 (trùng tu 4 triệu đô la Singapore) và gần nhất là ngày 12 tháng 2 năm 2023 sau đợt trùng tu 3,5 triệu đô la với 19 nghệ nhân từ Ấn Độ.
Các cơ quan di sản của Singapore ghi khác nhau ở ba chỗ, thư viện ghi đủ cả hai bên. Thứ nhất là số tầng và năm dựng tháp cổng gopuram: cổng thông tin di sản Roots của Ủy ban Di sản Quốc gia và bách khoa toàn thư mở ghi tháp cổng có sáu tầng dựng năm 1925 (trang trí lại thập niên 1960), trong khi bài của Thư viện Quốc gia (NLB) ghi tháp cổng năm tầng dựng lại vào thập niên 1930 (sự khác biệt 5 hay 6 tầng do cách tính tầng đế cổng). Thứ hai là lớp công trình chính: Roots ghi đền xây gạch năm 1843 rồi mở rộng năm 1862, còn NLB nhấn mạnh phần lớn kiến trúc đứng hôm nay có từ giai đoạn 1862 tới 1863. Thứ ba là ngày công nhận Di tích quốc gia: NLB ghi ngày 28 tháng 6 năm 1973 (ngày ký sắc lệnh bảo tồn), còn Roots ghi ngày 6 tháng 7 năm 1973 (ngày đăng công báo).
Việc quản lý đền từ năm 1907 đặt dưới ban quản trị tiền thân và nay do Hindu Endowments Board (Hội đồng Quản lý Tài sản Ấn Độ Giáo của Singapore) đảm nhận.
IIITháp Cổng Gopuram, Trần Mandala Và Tường Bò Thần
Đền theo lối Dravida của người Tamil miền nam Ấn Độ, thu gọn cho vừa một lô đất phố giữa Chinatown. Mặt tiền quay về hướng đông ra đường South Bridge là tháp cổng gopuram, sau cổng là tiền sảnh (mandapam) dẫn vào hậu cung thờ Mariamman, quanh sân có lối đi hành lễ theo chiều kim đồng hồ và các điện phụ. NLB ghi phần lớn công trình do thợ người Ấn (với kỹ thuật tô vữa vôi pha đường thốt nốt, lòng trắng trứng và vỏ sò nghiền mịn) cùng thợ người Hoa làm, để lại dấu vết giao thoa của thương cảng thế kỷ 19.
Tháp cổng hình thang vươn cao ngay trên mặt đường South Bridge, phủ kín tượng các vị thần, linh thú và hoa văn bằng vữa sơn màu tươi sáng, trên đỉnh là bờ nóc hình vòm cuốn đặt năm chóp bình vàng (kalasam). Cánh cửa gỗ lớn dưới chân tháp đính hàng chục quả chuông vàng nhỏ.
Hai pho tượng đặt hai bên chân tháp cổng từ thời tháp cũ năm 1903, cho thấy đền phối thờ cả hai nhánh lớn của Ấn Độ Giáo bên cạnh nữ thần chính.
Bước qua cổng là cột cờ thiêng (dhvajastambham) nơi kéo cờ mở hội. Trần của tiền sảnh (mandapam) vẽ một đồ hình vũ trụ (mandala) rực rỡ với hình ảnh các vị thần hộ phương.
Trên đỉnh tường bao quanh đền chạy một hàng tượng bò thần Nandi nằm nghỉ, vật cưỡi thiêng của thần Shiva.
Hậu cung thờ Sri Mariamman và tượng cổ Sinna Amman ở giữa trục chính, hai bên là gian thờ Rama và Murugan. Quanh sân có các điện phụ lợp tháp vimanam thờ Durga, Ganesha và Shiva.
Điện thờ riêng nữ thần Draupadi cùng năm anh em Pandava và thần Krishna. Mỗi mùa Theemithi, một hố lửa dài chừng 3 mét được đào ngay trong sân đền trước điện thờ này.
Ngay trên cùng con đường, cách vài chục số nhà, là Chùa Răng Phật ở số 288, bài riêng đã kể về ngôi chùa ấy. Một đền Tamil đầu thế kỷ 19 và một chùa kiểu Đường đầu thế kỷ 21 đứng cùng một dãy phố là hình ảnh gọn nhất cho khu Chinatown của Singapore.
IVThế Đất Và Hướng
Người dựng đền Tamil tính hướng và bố cục theo các sách Agama và phép Vastu của Ấn Độ Giáo, một hệ quy tắc riêng chẳng liên quan gì tới phong thủy, vì Ấn Độ Giáo không dạy phong thủy. Theo quy tắc đền Nam Ấn, cổng gopuram và trục chính của đền mở về hướng đông (nhìn ra đường South Bridge) để đón ánh mặt trời buổi sớm, còn lưng đền tựa về hướng tây phía phố Pagoda và phố Temple. Phần dưới đây là lối đọc riêng của thư viện theo con mắt người Việt để quý vị có chỗ so, không phải điều ghi trong tư liệu của đền hay của Hindu Endowments Board.
Nhìn theo lối xưa, cái đầu tiên đáng để ý là đất gần sông và có mạch nước ngọt. Đường South Bridge chạy thẳng về phía sông Singapore, dòng nước từng là mạch sống của cả thương cảng. Hơn thế, lịch sử lập đền ghi rõ Naraina Pillai đã từ bỏ khu đất đầu tiên ở Telok Ayer vì thiếu nước ngọt, đến khi về đường South Bridge có nguồn nước ngọt dồi dào mới dựng đền. Lối đọc đồng bằng của người Việt lấy nước ngọt làm mạch sống, nên một nơi thờ đặt đúng chỗ có nước ngọt gần bến sông buôn bán được coi là đất thủy tụ nhân tụ, nước về thì người về.
Thứ hai là thế chen giữa phố. Đền không có sân trước rộng như đình Việt, mặt tiền áp sát vỉa hè. Lối cũ đòi một minh đường thoáng, ở đây minh đường là chính con đường South Bridge. Cái thiếu về bề rộng được bù bằng chiều cao của gopuram, một khối đứng hẳn lên giữa dãy nhà thấp, làm mốc cho cả khu. Lối cũ gọi khối cao nổi giữa vùng thấp là chủ phong, ngọn chủ của một vùng.
Thứ ba là tường kín, lòng sáng. Tường bao cao che mặt đường, sân trong lại sáng và yên. Theo phép xưa, tường làm việc của sa, những gò đất che gió hai bên huyệt, để khí không tán ra ngoài phố. Người Tamil dựng tường bao vì lệ đền của họ, nhưng về hình thì trùng với điều phép cũ ưa.
Cuối cùng là chỗ lửa trong đất phố. Hố than hồng của lễ Theemithi mỗi năm được đào giữa sân. Nếu đọc theo ngũ hành, đó là một điểm Hỏa đặt giữa vòng tường Thổ, Hỏa sinh Thổ, lửa làm vững đất. Thư viện nêu cách đọc ấy để quý vị thấy phép cũ có thể nhìn nghi lễ ra sao, còn với người Tamil, lửa ở đây mang nghĩa của lòng trong sạch và lời nguyện với nữ thần Draupadi, không phải của ngũ hành.
VMùa Theemithi Và Các Lễ Trong Năm
Lịch lễ của đền theo lịch Hindu Tamil, nên các ngày lớn không cố định trên dương lịch. Dịp nổi tiếng nhất là chu kỳ Theemithi kéo dài khoảng hai tháng rưỡi, bắt đầu từ tháng Aadi (khoảng tháng 7 tới tháng 8) và kết thúc bằng lễ đi trên lửa vào Chủ nhật cách lễ Deepavali khoảng một tuần. Bài chỉ ghi tháng và ngày, không ghi giờ.
| Thời điểm | Theo lịch nào | Lễ | Nội dung |
|---|---|---|---|
| Thứ Hai đầu tiên của tháng Aadi, khoảng tháng 7 tới tháng 8 | Lịch Tamil | Kéo cờ mở hội Theemithi | Theo NLB, chu kỳ hai tháng rưỡi bắt đầu bằng lễ kéo lá cờ mang hình thần khỉ Hanuman lên cột cờ thiêng. Mỗi tối tại đền có đọc và diễn xướng các chương sử thi Mahabharata bằng tiếng Tamil như lễ cầu hiến tế Aravan (Aravan Puja) và trận đánh Keesaka (Keesaka Samharam). |
| Các ngày trước lễ lửa | Lịch Hindu Tamil | Lễ lăn mình, lễ bái và rước xe bạc | Nam tín đồ thực hiện nghi thức lăn mình quanh sân đền (angaprathatchanam, mỗi vòng khoảng 150 mét), nữ tín đồ thực hiện lễ đi ba bước quỳ lạy một lần (kumbiduthandam), và buổi tối có rước kiệu xe bạc (silver chariot) của nữ thần qua phố. |
| Chủ nhật trước Deepavali, khoảng tháng 10 tới tháng 11 | Lịch Hindu Tamil | Theemithi, lễ đi trên lửa | Người hành lễ buộc dây nghệ vàng quanh cổ tay sau thời gian ăn chay giữ giới, đi bộ khoảng 4 tới 5 cây số từ đền Sri Srinivasa Perumal trên đường Serangoon tới đây. Vị tư tế trưởng đội bình hoa karagam đại diện cho nữ thần đi qua hố lửa dài 3 mét trước, hàng nghìn nam tín đồ chân trần bước theo sau rồi bước qua hố sữa bò. |
| Đêm không trăng tháng Aippasi, khoảng tháng 10 tới tháng 11 | Lịch Hindu | Deepavali và Navaratri | Lễ ánh sáng Deepavali và lễ chín đêm Navaratri tôn kính nữ thần mẫu được cử hành trọng thể tại đền. |
| Khoảng 12 năm một lần theo ngày lành | Theo lịch Hindu | Maha Kumbhabhishekam, lễ đại cung hiến | Làm sau mỗi đợt đại trùng tu. Đền đã cử hành lễ này các năm 1936, 1949, 1971, 1984, 1996, tháng 4 năm 2010 và gần nhất là ngày 12 tháng 2 năm 2023 với khoảng 20.000 tín đồ tham dự. |
Lễ bước qua than hồng chỉ là giây phút ngắn nhất của cả mùa Theemithi. Phần dài hơn là những tuần lễ nghe giảng sử thi, ăn chay, giữ giới và cầu nguyện mà người đi lửa tự nguyện theo, và NLB ghi đền Sri Mariamman đã là nơi diễn ra nghi lễ này từ năm 1840. Thư viện chưa tìm được tư liệu về sinh hoạt riêng của người Việt tại đền nên không ghi.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- 244 South Bridge Road, Singapore 058793 (Chinatown)
- Đường tới
- Đền ở số 244 đường South Bridge, khu Chinatown, Singapore (góc đường South Bridge với phố Pagoda và phố Temple), ngay gần ga tàu điện ngầm Maxwell và ga Chinatown.
- Toạ độ
- 1.2827, 103.8451
Lệ của đền: bỏ giày dép trước khi qua cửa gopuram, ăn mặc kín vai và gối. Đi quanh sân theo chiều kim đồng hồ. Không chạm vào tượng và không tự đặt lễ lên bệ, việc dâng lễ do tư tế của đền làm. Không đứng chắn lối khi đang có nghi lễ. Mùa Theemithi sân đền rất đông, khu hố lửa chỉ dành cho người hành lễ, người xem đứng ở chỗ được chỉ định.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Đền Sri Mariamman, Singapore
Thầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên.
?Hỏi Đáp Nhanh
đền sri mariamman singapore thờ ai
Chính thần là nữ thần Sri Mariamman (cùng pho tượng cổ Sinna Amman từ năm 1827), gắn với mưa và việc chữa bệnh dịch. Hai bên điện chính thờ thần Rama và Murugan, quanh sân có các điện phụ thờ Durga, Ganesha, Shiva, Vishnu và Madurai Veeran, cùng điện riêng thờ nữ thần Draupadi, vị được tôn kính trong lễ đi trên lửa Theemithi.
đền sri mariamman xây năm nào
Sau khi chuyển địa điểm về đường South Bridge năm 1823, Naraina Pillai lập đền bằng gỗ lợp lá năm 1827. Đền xây lại bằng gạch năm 1843 và mở rộng lớn năm 1862 tới 1863. Tháp cổng gopuram hiện nay dựng năm 1925 theo Roots (6 tầng), còn NLB ghi thập niên 1930 (5 tầng). Đây là đền Ấn Độ Giáo cổ nhất Singapore.
lễ theemithi ở singapore là gì
Là lễ đi chân trần qua hố than hồng để tôn kính nữ thần Draupadi, tổ chức ở đền Sri Mariamman từ năm 1840 theo NLB, vào Chủ nhật trước lễ Deepavali. Sau chuỗi nghi lễ kéo dài hơn hai tháng và thời gian ăn chay giữ giới, đoàn nam tín đồ đi bộ từ đền Sri Srinivasa Perumal trên đường Serangoon tới đền để bước qua hố lửa dài 3 mét.
đền sri mariamman singapore và đền bà mariamman sài gòn có liên quan không
Hai đền thờ cùng một nữ thần Mariamman của người Tamil, cùng theo lối kiến trúc Dravida với tháp cổng gopuram, nhưng do hai cộng đồng Tamil khác nhau dựng ở hai thành phố. Đền Singapore lập năm 1827, có thêm điện Draupadi và lễ đi trên lửa Theemithi mà đền ở Sài Gòn không có.
đền sri mariamman có phải di tích quốc gia singapore không
Có. Đền được công nhận Di tích quốc gia Singapore năm 1973 (NLB ghi ngày 28 tháng 6, Roots ghi ngày 6 tháng 7), hiện do Hindu Endowments Board quản lý. Sau đợt trùng tu năm 2010, đợt đại trùng tu gần nhất tốn 3,5 triệu đô la Singapore đã hoàn tất với lễ đại cung hiến Maha Kumbhabhishekam ngày 12 tháng 2 năm 2023.