Đi dọc theo Đại lộ Độc Lập (Boulevard de l'Indépendance) qua khu hành chính trung tâm Plateau của thủ đô Libreville, chỉ cách bờ biển Đại Tây Dương vài bước chân và nằm ngay sát khuôn viên Dinh Tổng thống (Palais du Bord de Mer), du khách lập tức bị thu hút bởi một ngọn tháp vuông trắng muốt vươn cao trên những mái ngói lưu ly màu xanh ngọc lục bảo lấp lánh dưới nắng xích đạo. Đó là Thánh đường Trung tâm Hassan II, Libreville (tiếng Pháp là Mosquée Hassan II de Libreville hay Grande Mosquée de Libreville), ngôi đại thánh đường Hồi giáo uy nghi và quan trọng nhất của nước Cộng hòa Gabon.
Tại một đất nước mà phần đông cư dân theo Công giáo và Tin Lành với những công trình biểu tượng như Nhà thờ chính tòa Đức Bà Lên Trời (Sainte-Marie) hay Nhà thờ Saint-Michel Nkembo, sự hiện diện trang trọng của Thánh đường Trung tâm Hassan II ngay tại trung tâm quyền lực của thủ đô từ năm 1983 là minh chứng sống động cho truyền thống khoan dung tôn giáo và tình hữu nghị tinh thần sâu sắc giữa Gabon và Vương quốc Maroc. Không chỉ là nơi quy tụ hàng ngàn tín hữu Hồi giáo trong giờ lễ nguyện Thứ Sáu (Salat al-Jumu'ah), công trình còn là một bảo tàng sống của nghệ thuật thủ công truyền thống Maroc giữa lòng rừng mưa Trung Phi.
IĐộc Thần Luận Tawhid, Trường Phái Luật Học Sunni Maliki Và Sợi Dây Tâm Linh Giữa Vương Quốc Maroc Với Cộng Đồng Hồi Giáo Gabon
Là đại thánh đường trung tâm (Masjid Jami) của thủ đô Libreville, Thánh đường Hassan II được kiến lập để tôn thờ duy nhất Thượng Đế Allah theo nguyên lý độc thần tuyệt đối (Tawhid) của đạo Hồi. Tại đây, cộng đồng tín hữu Hồi giáo Gabon (chiếm khoảng 10 tới 12 phần trăm dân số cả nước, bao gồm cả người Gabon bản địa cải đạo từ thập niên 1970 lẫn cộng đồng cư dân gốc Tây Phi từ Sénégal, Mali, Guinea, Nigeria, Bénin và cộng đồng người Maroc, Liban sinh sống tại Libreville) cùng đứng vai kề vai hướng về thánh địa Kaaba ở Mecca (phía đông bắc của Libreville) để thực hành năm thời lễ nguyện mỗi ngày.
Thánh đường đồng thời là trụ sở trung ương của Hội đồng Tối cao các vấn đề Hồi giáo Gabon (Conseil Supérieur des Affaires Islamiques du Gabon, viết tắt là CSAIG), cơ quan đại diện chính thức của toàn thể người Hồi giáo tại Gabon. Từ giảng đài (minbar) của Thánh đường Hassan II, vị Đại Imam và Chủ tịch Hội đồng Tối cao chủ sự các buổi thuyết giảng ngày Thứ Sáu và phát đi các thông điệp hướng dẫn đời sống đạo đức, bác ái xã hội và hòa hợp dân tộc trên toàn lãnh thổ.
Đời sống tu học và phụng vụ tại Thánh đường Trung tâm Hassan II vận hành theo trường phái luật học Maliki (Madhhab Maliki) kết hợp với giáo lý thần học Ash'ari và truyền thống tâm linh Sufi ôn hòa, tức là dòng chảy Hồi giáo Sunni chuẩn mực gắn kết toàn bộ khu vực Maghreb (Bắc Phi, đứng đầu là Maroc) với vùng Tây Phi và Trung Phi cận Sahara suốt gần một thiên niên kỷ. Trong kiến trúc và không gian nội thất của thánh đường, tín lý Tawhid (không tạo tạc hình tượng con người hay sinh vật để thờ phượng) được thể hiện qua sự thanh tịnh tuyệt đối: vẻ đẹp thiêng liêng chỉ được gợi mở qua ánh sáng tự nhiên, nhịp điệu hình học vô tận của gạch khảm zellige, hoa văn thảo mộc arabesque và những dải thư pháp khắc lời kinh Qur'an nhắc nhở tâm thức người tín hữu luôn hướng về Đấng Tạo Hóa.
Sự ra đời của Thánh đường Trung tâm Hassan II gắn liền với bước ngoặt lịch sử của đạo Hồi tại Gabon vào thập niên 1970 và đầu thập niên 1980. Vào năm 1973, Tổng thống thứ hai của Gabon là ông El Hadj Omar Bongo Ondimba (1935 tới 2009) chính thức tuyên bố đón nhận đức tin Hồi giáo và lấy tên Hồi giáo là Omar. Trong những năm tiếp theo, mối quan hệ bằng hữu cá nhân và ngoại giao tôn giáo giữa Tổng thống Omar Bongo và Quốc vương Hassan II của Maroc (1929 tới 1999, trị vì từ 1961 tới 1999) phát triển vô cùng mật thiết.
Nhằm đáp ứng nhu cầu có một đại thánh đường xứng tầm tại thủ đô Libreville cho cộng đồng tín hữu ngày càng đông đảo, Quốc vương Hassan II và Nhà nước Gabon đã chung tay kiến tạo ngôi thánh đường lớn trên khu đất trung tâm cạnh Dinh Tổng thống và khánh thành trọng thể vào năm 1983. Để thể hiện lòng tri ân đối với vị quốc vương Maroc, thánh đường được đặt tên là Mosquée Hassan II de Libreville. Toàn bộ vật liệu trang trí tinh xảo và đội ngũ nghệ nhân bậc thầy (gọi là các maâlems) từ các thành phố cổ Fez, Marrakech và Rabat của Maroc đã được đưa sang Libreville để chạm khắc thạch cao, lắp ghép gạch zellige và dựng mái ngói xanh, biến công trình thành một viên ngọc kiến trúc Maroc chính thống ngay bên bờ Đại Tây Dương vùng xích đạo.
Khi nghe tên Thánh đường Hassan II (Mosquée Hassan II), nhiều người thường nghĩ ngay tới Đại thánh đường Hassan II khổng lồ nằm bên bờ biển thành phố Casablanca (Maroc) được khánh thành năm 1993 với ngọn tháp cao 210 mét. Cần lưu ý rằng Thánh đường Trung tâm Hassan II tại Libreville (Gabon) đã được khánh thành từ năm 1983, tức là sớm hơn Đại thánh đường Hassan II ở Casablanca tới đúng một thập niên (10 năm). Tuy có quy mô nhỏ hơn công trình ở Casablanca, Thánh đường Hassan II tại Libreville lại là một trong những công trình đầu tiên bên ngoài lãnh thổ Maroc mang tên Quốc vương Hassan II và được chính các nghệ nhân hoàng gia Maroc kiến tạo theo đúng quy chuẩn kiến trúc truyền thống Maghreb.
IITừ Làn Sóng Truyền Bá Hồi Giáo Thập Niên 1970, Lễ Khánh Thành Năm 1983 Tới Vai Trò Trụ Cột Của Hội Đồng Tối Cao CSAIG
Mặc dù đạo Hồi đã có mặt rải rác tại các thương cảng ven biển Gabon từ cuối thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20 thông qua các thương nhân và thợ thủ công người Hausa, người Sénégal và người Mali, nhưng phải đến thập niên 1970 và sự kiện khánh thành Thánh đường Trung tâm Hassan II năm 1983, Hồi giáo mới thực sự định hình tổ chức giáo hội quy củ và trở thành một thành tố quan trọng trong bức tranh văn hóa tâm linh của thủ đô Libreville.
- Đầu thế kỷ 20 tới thập niên 1960Các phòng cầu nguyện nhỏ đầu tiên của cộng đồng thương nhân Tây Phi tại LibrevilleCác cộng đồng người Hồi giáo từ Sénégal, Mali, Guinea và Nigeria lập các điểm cầu nguyện nhỏ tại các khu chợ Nkembo và Mont-Bouët ở Libreville cũng như tại thành phố cảng Port-Gentil.
- Năm 1973Bước ngoặt của đạo Hồi tại Gabon và việc gia nhập Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC)Tổng thống Gabon đón nhận đạo Hồi lấy tên là El Hadj Omar Bongo; năm 1974 Gabon chính thức trở thành thành viên của Tổ chức Hội nghị Hồi giáo (nay là Tổ chức Hợp tác Hồi giáo OIC).
- Đầu thập niên 1980 tới năm 1983Xây dựng và khánh thành trọng thể Thánh đường Trung tâm Hassan II tại LibrevilleDưới sự bảo trợ của Quốc vương Maroc Hassan II và Tổng thống Omar Bongo, các kiến trúc sư và nghệ nhân thủ công từ Maroc sang Libreville xây dựng đại thánh đường cạnh Dinh Tổng thống và khánh thành vào năm 1983.
- Năm 1996 và năm 2004Thành lập và kiện toàn Hội đồng Tối cao các vấn đề Hồi giáo Gabon (CSAIG)Hội đồng Tối cao các vấn đề Hồi giáo Gabon (CSAIG) được thành lập và tổ chức Đại hội lần thứ nhất năm 2004, đặt trụ sở trung ương và văn phòng Đại Imam ngay tại quần thể Thánh đường Hassan II.
- Tháng 3 năm 2004 và tháng 6 năm 2013Các chuyến viếng thăm và cầu nguyện Thứ Sáu của Quốc vương Maroc Mohammed VITiếp nối truyền thống của phụ vương Hassan II, Quốc vương Maroc Mohammed VI nhiều lần đến cử hành lễ nguyện Thứ Sáu tại Thánh đường Hassan II Libreville và trao tặng hàng ngàn bản kinh Qur'an cho Hội đồng Hồi giáo Gabon.
- Giai đoạn 2015 tới 2024Trùng tu mỹ thuật truyền thống và thúc đẩy chương trình đào tạo Imam ôn hòaVới sự hợp tác của Bộ Habous và các vấn đề Hồi giáo Maroc cùng Học viện Đào tạo Imam Mohammed VI, thánh đường được bảo dưỡng định kỳ các mảng gạch zellige, thảm cầu nguyện và tổ chức các hội thảo liên tôn quốc gia.
Những chuyến viếng thăm hoàng gia và món quà kinh Qur'an từ Maroc. Trong suốt hơn bốn thập niên qua, Thánh đường Trung tâm Hassan II luôn là điểm dừng chân thiêng liêng trong mọi chuyến công du chính thức của Quốc vương Maroc tới Gabon. Vào các năm 2004, 2005, 2013, 2014 và các năm tiếp theo, Quốc vương Mohammed VI (con trai của cố Quốc vương Hassan II) đã cùng các nhà lãnh đạo Gabon và hàng ngàn tín hữu địa phương cử hành lễ nguyện Thứ Sáu (Salat al-Jumu'ah) ngay dưới mái vòm gỗ tuyết tùng của Thánh đường Hassan II.
Theo ghi nhận của báo chí Maroc và Gabon (như tờ Le360 Afrique và thông tấn xã MAP), nhân các chuyến thăm này, Quỹ Mohammed VI của các học giả Hồi giáo châu Phi (Fondation Mohammed VI des Oulémas Africains, có phân viện chính thức tại Gabon đặt văn phòng liên lạc tại Libreville) đã trao tặng hàng vạn ấn bản Thánh kinh Qur'an in tại Medina và Rabat cho Hội đồng Tối cao các vấn đề Hồi giáo Gabon (CSAIG) để phân phối tới toàn bộ các thánh đường trên chín tỉnh của Gabon. Qua đó, Thánh đường Hassan II không chỉ là một công trình kiến trúc mà còn là nhịp cầu đào tạo hàng trăm Imam trẻ người Gabon theo tinh thần Hồi giáo trung dung, bác ái và tôn trọng sự đa dạng tôn giáo.
IIITháp Minaret Vuông Phong Cách Maghreb, Mái Ngói Lưu Ly Xanh Ngọc Fez, Gạch Khảm Zellige Và Trần Gỗ Tuyết Tùng Chạm Trổ
Về mặt kiến trúc, Thánh đường Trung tâm Hassan II tại Libreville là một tác phẩm chuẩn mực của trường phái kiến trúc Hispano-Moorish (Andalusia - Maroc) được chuyển tải nguyên bản tới vùng khí hậu xích đạo. Khác với những thánh đường kiểu Ottoman có mái vòm tròn lớn và tháp minaret hình bút chì mảnh, thánh đường ở Libreville mang đậm dấu ấn của các triều đại Almohad, Marinid và Alaouite tại Maroc với bố cục hình khối vuông vức, ngọn tháp minaret mặt cắt hình vuông, hệ mái chóp lợp ngói xanh ngọc lục bảo và những hàng cổng vòm hình móng ngựa (arc outrepassé) thanh nhã.
Điểm nhấn thị giác nổi bật nhất của toàn bộ quần thể là ngọn tháp gọi kinh (Minaret) xây theo mặt cắt hình vuông truyền thống của vùng Maghreb (tương tự tháp Koutoubia ở Marrakech hay tháp Hassan ở Rabat). Thân tháp sơn màu trắng kem tinh khiết kết hợp các ô cửa vòm đôi trang trí họa tiết mạng lưới hình thoi (sebka) và viền gạch gốm xanh. Trên đỉnh tháp là lầu đèn nhỏ (lanterne) lợp ngói xanh và trục kim loại gắn ba quả cầu đồng mạ vàng xếp nhỏ dần lên trên (gọi là Jamur) cùng biểu tượng trăng lưỡi liềm.
Toàn bộ hệ mái dốc che phủ đại sảnh cầu nguyện, các hành lang bao quanh và cổng đại môn đều được lợp bằng hàng vạn viên ngói đất nung tráng men lưu ly màu xanh ngọc lục bảo (vert impérial) vận chuyển từ thành phố cổ Fez của Maroc. Trong truyền thống kiến trúc Maroc, sắc xanh lục bảo tượng trưng cho sức sống thiên đàng và sự thanh bình; đồng thời về mặt kỹ thuật, độ dốc của mái ngói lưu ly giúp thoát nước cực nhanh trong những cơn mưa rào xích đạo dữ dội của Libreville.
Tại phần chân tường ngoại thất, các cổng vòm hình móng ngựa và toàn bộ không gian nội thất sảnh cầu nguyện, các nghệ nhân Maroc (maâlems) đã ghép tay hàng trăm ngàn mảnh gốm tráng men cắt nhỏ thành những bức thảm hình học ngôi sao tám cánh và mười sáu cánh (nghệ thuật Zellige). Ngay phía trên lớp gạch zellige mát lạnh là những dải phù điêu thạch cao trắng chạm trổ thủ công (Gebs / Stuc ciselé) tạo hình hoa văn dây leo và đăng ten đá vô cùng tinh tế.
Bước vào bên trong đại sảnh cầu nguyện (Haram), không gian mở ra thoáng đãng với những hàng cột đỡ hệ vòm móng ngựa nhịp nhàng, phía trên là trần gỗ tuyết tùng vùng núi Atlas (Cèdre de l'Atlas) được chạm khắc và sơn vẽ hoa văn đa sắc (Zouak) kết hợp với những chùm đèn đồng lớn chế tác tại Fez. Ở chính giữa bức tường Qibla hướng về phía đông bắc (hướng thánh địa Mecca) là khám thờ Mihrab trang trí vòm nhũ đá (muqarnas) tinh xảo, bên cạnh là giảng đài Minbar bằng gỗ quý khảm xà cừ và đồng thau.
Trước khi vào sảnh chính, tín hữu đi qua khoảng sân rộng thoáng (Sahn) lát đá cẩm thạch và gạch gốm mát rượi, nơi đặt đài phun nước truyền thống và khu vực thực hành nghi thức thanh tẩy (Wudu) trước giờ cầu nguyện. Thánh đường cũng bố trí khu vực cầu nguyện riêng biệt, trang nghiêm và thoáng mát dành cho phụ nữ Hồi giáo, cùng quảng trường rộng bên ngoài có thể trải chiếu đón hàng ngàn người trong hai kỳ đại lễ Eid.
Nằm trong cùng khuôn viên rộng rãi được bao bọc bởi tường rào vòm trắng và hàng cọ xanh là tòa nhà văn phòng của Hội đồng Tối cao các vấn đề Hồi giáo Gabon (CSAIG), phòng hội nghị, thư viện tài liệu Hồi giáo và các lớp học giáo lý Qur'an (Madrasa) dành cho trẻ em và thanh thiếu niên tại thủ đô Libreville.
| Hạng mục kiến trúc và Nghệ thuật | Nguồn gốc phong cách và Nghệ nhân | Đặc điểm kỹ thuật và Ý nghĩa không gian |
|---|---|---|
| Tháp gọi kinh (Minaret) mặt cắt vuông | Phong cách Almohad - Alaouite (Maroc, 1983) | Tháp vuông cao vút sơn trắng viền gạch xanh, hoa văn mạng lưới sebka, đỉnh tháp gắn 3 quả cầu đồng Jamur |
| Hệ mái ngói lưu ly xanh ngọc lục bảo | Gốm tráng men truyền thống vùng Fez (Maroc) | Lợp trên mái đại sảnh và cổng vòm, vừa mang sắc xanh hoàng gia Maroc vừa chống thấm mưa lớn vùng xích đạo |
| Gạch khảm Zellige và Thạch cao chạm Gebs | Nghệ nhân bậc thầy (Maâlems) từ Fez và Marrakech | Ghép tay từ hàng vạn mảnh gốm đa sắc thành hoa văn ngôi sao hình học, kết hợp vòm thạch cao đục thủ công |
| Đại sảnh cầu nguyện, Mihrab và Đèn đồng | Gỗ tuyết tùng Atlas và đồng chạm Fez | Hàng cột vòm móng ngựa, trần gỗ tuyết tùng sơn vẽ Zouak, đèn chùm đồng lớn và khám Mihrab hướng Đông Bắc (Mecca) |
| Khuôn viên sân Sahn và Trụ sở CSAIG | Quy hoạch tổng thể khu Plateau (1983 tới 2004) | Sân đá rộng cho lễ Eid, đài nước thanh tẩy Wudu, văn phòng Hội đồng Tối cao CSAIG và trường dạy kinh Qur'an |
IVThế Đất Và Hướng
Cần nêu rõ rằng đạo Hồi không dạy và không áp dụng thuật phong thủy phương Đông trong việc xây dựng thánh đường. Quy tắc định hướng bắt buộc và duy nhất của mọi thánh đường Hồi giáo trên thế giới là hướng Qibla, tức bức tường đặt khám Mihrab phải quay chính xác về phía ngôi đền Thiên Phòng Kaaba tại thánh địa Mecca (từ tọa độ của Libreville, hướng Qibla quay về phía Đông Bắc, góc phương vị khoảng 52 độ tính từ hướng Bắc). Phần phân tích dưới đây là cách đọc địa hình và cảnh quan theo con mắt phong thủy cổ truyền của thư viện Vạn Đạo Đường để bạn đọc đối chiếu.
Xét trên đại cuộc địa hình của thủ đô Libreville tại tọa độ 0,3881 độ vĩ bắc, 9,4494 độ kinh đông, Thánh đường Trung tâm Hassan II tọa lạc ngay trên vùng đất cao bằng phẳng mang tên Plateau (Cao nguyên trung tâm), nơi tập trung Dinh Tổng thống, các bộ ngành chính phủ và các đại sứ quán. Trong phép xem đất đô thị, khu đồi phẳng Plateau chính là chính huyệt kết tụ quyền lực hành chính của toàn thành phố: mặt đất ở đây cao ráo hơn hẳn các vùng trũng ven suối, nền đất sét pha đá ong vững chãi, phía sau về hướng Đông là dải đồi nội địa nâng đỡ làm hậu chẩm.
Về thủy pháp và tọa hướng, chỉ cách khuôn viên thánh đường khoảng 300 mét về phía Tây và Tây Nam là bờ biển rộng mở của Cửa sông Gabon (Estuaire du Gabon) thông ra Đại Tây Dương, đóng vai trò là một đại minh đường tụ thủy khổng lồ. Điểm thú vị khi đối chiếu hai hệ thống định hướng là: do bức tường Qibla của thánh đường quay về hướng Đông Bắc (cung Cấn) để hướng về Mecca, nên cổng vào chính và khoảng sân rộng phía trước sảnh cầu nguyện lại mở ra hướng Tây Nam (cung Khôn), tức là hướng nhìn thẳng ra phía bờ biển Đại Tây Dương và Đại lộ Độc Lập. Nhờ thế đứng tọa Đông Bắc hướng Tây Nam (hoặc mở cổng đón khí từ hướng Tây và Tây Nam) trên gò cao Plateau, công trình vừa tuân thủ tuyệt đối chuẩn mực thiên văn học Hồi giáo, vừa đón nhận trọn vẹn làn gió biển mát lành thổi từ cửa sông vào sân Sahn, giúp không gian cầu nguyện luôn thoáng khí và thanh tịnh giữa vùng nhiệt đới xích đạo.
VLễ Nguyện Thứ Sáu Jumu'ah, Tháng Chay Ramadan, Hai Đại Lễ Eid Và Ngày Hội Ngộ Liên Tôn Tại Thủ Đô Libreville
Mọi sinh hoạt tôn giáo và lễ tiết lớn tại Thánh đường Trung tâm Hassan II được cử hành theo Lịch Hồi giáo (Âm lịch Hijri) dưới sự công bố chính thức của Hội đồng Tối cao các vấn đề Hồi giáo Gabon (CSAIG), kết hợp với các buổi cầu nguyện đặc biệt trong những ngày lễ trọng của đất nước Gabon.
| Thời điểm trong năm | Hệ lịch áp dụng | Tên lễ tiết và sự kiện tôn giáo | Nghi thức cử hành đặc trưng tại Thánh đường Trung tâm Hassan II |
|---|---|---|---|
| Trưa Thứ Sáu hàng tuần (khoảng 12 giờ 30 tới 14 giờ) | Lịch hàng tuần | Lễ nguyện Thứ Sáu (Salat al-Jumu'ah) | Hàng ngàn tín hữu Hồi giáo tại Libreville mặc trang phục truyền thống trắng tinh khôi (boubou, djellaba) quy tụ chật kín đại sảnh và sân ngoài trời để nghe bài thuyết giảng (Khutbah) bằng tiếng Ả Rập và tiếng Pháp của Đại Imam. |
| Tháng 9 lịch Hijri (kéo dài 29 hoặc 30 ngày) | Lịch Hồi giáo (Hijri) | Tháng Chay thiêng liêng Ramadan và Đêm Định Mệnh (Laylat al-Qadr) | Mỗi chiều lúc mặt trời lặn, khuôn viên thánh đường tổ chức bữa ăn xả chay từ thiện (Iftar) cho hàng trăm người nghèo và khách bộ hành; ban đêm cử hành lễ nguyện Tarawih và tụng đọc trọn bộ kinh Qur'an. |
| Ngày 1 tháng Shawwal (tháng 10 lịch Hijri) | Lịch Hồi giáo (Hijri) | Đại lễ Xả chay Eid al-Fitr (Lễ Korité / Aïd el-Fitr) | Ngày nghỉ lễ quốc gia chính thức tại Gabon: hàng vạn tín hữu tập trung từ sáng sớm quanh Thánh đường Hassan II để cử hành đại lễ cầu nguyện, trao quà bác ái Zakat al-Fitr, được truyền hình trực tiếp trên toàn quốc. |
| Ngày 10 tháng Dhu al-Hijjah (tháng 12 lịch Hijri) | Lịch Hồi giáo (Hijri) | Đại lễ Hiến sinh Eid al-Adha (Lễ Tabaski / Aïd el-Kébir) | Đại lễ lớn nhất trong năm tưởng niệm lòng vâng phục của Tổ phụ Ibrahim: sau lễ nguyện trọng thể của Đại Imam tại Thánh đường Hassan II, các gia đình thực hiện nghi thức hiến sinh và chia sẻ phần thịt cho người nghèo không phân biệt tôn giáo. |
| Ngày 12 tháng Rabi' al-Awwal và Quốc khánh 17 tháng 8 | Lịch Hijri và Dương lịch | Lễ kỷ niệm Ngày sinh Tiên tri Muhammad (Mawlid al-Nabi) và Lễ cầu nguyện Quốc khánh Gabon | Đêm Mawlid tổ chức ngâm tụng thơ ca ngợi Tiên tri Muhammad theo truyền thống Maroc và Tây Phi; vào dịp Quốc khánh Gabon (17/8), thánh đường cử hành lễ nguyện cầu cho hòa bình và thịnh vượng của đất nước. |
Hai ngày lễ Hồi giáo là ngày nghỉ lễ quốc gia và nét đẹp đối thoại liên tôn. Một điều làm nên bản sắc văn hóa đáng quý của nước Cộng hòa Gabon là mặc dù cộng đồng Hồi giáo chỉ chiếm khoảng một phần mười dân số, cả hai kỳ đại lễ Eid al-Fitr và Eid al-Adha (Tabaski) đều được Nhà nước Gabon công nhận là ngày nghỉ lễ chính thức trên toàn quốc, bình đẳng với Lễ Giáng Sinh, Lễ Phục Sinh và Lễ Đức Mẹ Lên Trời (15 tháng 8) của người Kitô giáo. Vào những ngày lễ trọng này tại Thánh đường Trung tâm Hassan II, các vị giám mục từ Nhà thờ chính tòa Đức Bà Lên Trời (Sainte-Marie) cùng các mục sư Tin Lành thường gửi thư chúc mừng hoặc trực tiếp đến bắt tay vị Đại Imam, tạo nên hình ảnh mẫu mực về sự chung sống hòa bình tại khu vực Trung Phi.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Phố Ndende và Đại lộ Độc Lập (Boulevard de l'Independance), cạnh Dinh Tổng thống, khu Plateau, thủ đô Libreville, tỉnh Estuaire, Gabon
- Đường tới
- Thánh đường Trung tâm Hassan II tọa lạc tại vị trí trung tâm nhất của quận Plateau ở thủ đô Libreville, ngay góc phố Ndende và Đại lộ Độc Lập (Boulevard de l'Indépendance), tiếp giáp phía bắc Dinh Tổng thống (Palais du Bord de Mer). Từ Đại lộ Bờ Biển (Boulevard du Bord de Mer) hoặc từ Nhà thờ chính tòa Đức Bà Lên Trời (Sainte-Marie), quý vị chỉ mất khoảng 5 phút đi taxi hoặc 15 phút đi bộ về phía nam dọc theo bờ biển là nhìn thấy ngọn tháp minaret vuông trắng và mái ngói xanh của thánh đường. Từ Sân bay Quốc tế Léon-Mba, quãng đường di chuyển bằng taxi theo đại lộ ven biển về trung tâm Plateau dài khoảng 9,5 cây số (mất chừng 20 phút).
- Toạ độ
- 0.3881, 9.4494
Thánh đường Trung tâm Hassan II là cơ sở thờ tự đang hoạt động nghiêm trang và nằm ngay sát khu vực an ninh của Dinh Tổng thống Gabon, vì vậy du khách cần đặc biệt lưu ý quy tắc ứng xử. Khi đến tham quan khuôn viên thánh đường ngoài các giờ lễ nguyện chính (tránh khung giờ cao điểm trưa Thứ Sáu từ 11 giờ 30 tới 14 giờ 30), quý vị bắt buộc phải ăn mặc kín đáo, lịch sự (nam giới mặc quần dài và áo có tay; nữ giới mặc trang phục dài che kín tay chân và quàng khăn trùm đầu), tháo bỏ giày dép trước khi bước lên thảm hoặc sàn đá khu vực sảnh cầu nguyện, giữ trật tự và xin phép ban quản lý thánh đường trước khi chụp ảnh. Lưu ý không chĩa ống kính máy ảnh chụp về phía hàng rào và cổng Dinh Tổng thống nằm kế bên.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Thánh đường Trung tâm Hassan II, Libreville
Thầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên.
?Hỏi Đáp Nhanh
Thánh đường Trung tâm Hassan II tại Libreville được khánh thành vào năm nào và vì sao lại mang tên Quốc vương Maroc?
Thánh đường được khánh thành trọng thể vào năm 1983 (sớm hơn Đại thánh đường Hassan II ở Casablanca, Maroc tới 10 năm). Công trình được xây dựng dưới sự bảo trợ và tài trợ của Quốc vương Maroc Hassan II (trị vì 1961 tới 1999) cùng Tổng thống Gabon El Hadj Omar Bongo Ondimba như một biểu tượng của tình hữu nghị ngoại giao và sự gắn kết tâm linh giữa Vương quốc Maroc và Cộng hòa Gabon.
Kiến trúc của Thánh đường Hassan II ở Libreville có những nét đặc trưng gì của nghệ thuật Maroc?
Toàn bộ thánh đường được thiết kế và thi công bởi các nghệ nhân bậc thầy (maâlems) đưa từ Maroc sang theo phong cách Hispano-Moorish truyền thống: nổi bật với ngọn tháp minaret mặt cắt vuông đỉnh gắn 3 quả cầu đồng Jamur, hệ mái lợp ngói lưu ly xanh ngọc lục bảo vùng Fez, tường ốp gạch gốm khảm thủ công zellige, phù điêu thạch cao chạm trổ gebs và trần gỗ tuyết tùng vùng núi Atlas.
Cộng đồng Hồi giáo tại Thánh đường Trung tâm Hassan II thực hành theo trường phái nào?
Cộng đồng Hồi giáo tại đây thực hành theo hệ phái Hồi giáo Sunni, trường phái luật học Maliki (Madhhab Maliki), tín lý Ash'ari và truyền thống tâm linh ôn hòa, tương đồng với dòng chảy Hồi giáo tại Maroc và các quốc gia Tây Phi như Sénégal hay Mali.
Thánh đường Trung tâm Hassan II giữ vai trò tổ chức gì đối với người Hồi giáo trên toàn nước Gabon?
Ngoài vai trò là đại thánh đường Thứ Sáu (Masjid Jami) lớn nhất thủ đô, khuôn viên Thánh đường Hassan II còn là trụ sở trung ương của Hội đồng Tối cao các vấn đề Hồi giáo Gabon (Conseil Supérieur des Affaires Islamiques du Gabon, viết tắt là CSAIG), cơ quan đại diện chính thức điều phối các hoạt động tôn giáo, giáo dục Qur'an, hành hương Hajj và đối thoại liên tôn của người Hồi giáo cả nước.
Quốc vương Maroc hiện nay là Mohammed VI có từng đến thăm Thánh đường Hassan II tại Libreville không?
Có. Tiếp nối truyền thống của phụ vương Hassan II, Quốc vương Maroc Mohammed VI đã nhiều lần đến cử hành lễ nguyện Thứ Sáu tại Thánh đường Hassan II Libreville trong các chuyến thăm chính thức tới Gabon (như vào các năm 2004, 2005, 2013, 2014), đồng thời trao tặng hàng vạn ấn bản kinh Qur'an và hỗ trợ đào tạo các Imam người Gabon.
Du khách cần lưu ý quy định gì khi đến tham quan Thánh đường Trung tâm Hassan II ở Libreville?
Du khách cần ăn mặc kín đáo (nam mặc quần dài, nữ mặc váy hoặc quần dài và quàng khăn trùm đầu), tháo giày dép trước khi bước vào khu vực sảnh cầu nguyện, tránh giờ cao điểm lễ nguyện trưa Thứ Sáu, và đặc biệt lưu ý không chụp ảnh về phía khuôn viên Dinh Tổng thống Gabon nằm ngay sát cạnh thánh đường.