VẠN ĐẠO ĐƯỜNGHALL OF MYRIAD PATHSEnglishENVề trang Thầy Ưng Khiêm
VẠN ĐẠO ĐƯỜNG

Tu viện trên đảo đá Skellig Michael

Sceilg Mhichil, Great Skellig, Đan viện cổ Thánh Tổng lãnh thiên thần Michael trên đảo đá Đại Tây Dương

Quần thể đan viện Kitô giáo thời sơ kỳ trung cổ ngoạn mục bậc nhất thế giới ngự ở độ cao 180 tới 218 mét trên đỉnh ngọn tháp đá sa thạch dựng đứng giữa sóng dữ Đại Tây Dương ngoài khơi bờ biển hạt Kerry, nơi các đan sĩ Celtic từ thế kỷ thứ 6 đã đục hơn 600 bậc đá và xếp những tịnh thất đá hình tổ ong không dùng vữa để thực hành lý tưởng Tử đạo Trắng nơi tận cùng thế giới.

Di sản Thế giới
UNESCO công nhận năm 1996 (mã 757)
kiệt tác kiến trúc đan viện đá khô sơ kỳ trung cổ được bảo tồn nguyên vẹn nhất châu Âu
Địa hình cheo leo
Đỉnh đá cao 218 m cách đất liền 11,6 km
ngọn núi đá sa thạch Devon hai đỉnh nhô thẳng đứng giữa sóng dữ Đại Tây Dương
Khởi nguyên truyền thống
Thánh Fionán (thế kỷ 6 tới thế kỷ 8)
các đan sĩ Celtic thực hành lý tưởng Tử đạo Trắng (Bánmhartra) nơi sa mạc đại dương
Kiến trúc không vữa
6 tịnh thất tổ ong (Clocháin) và 2 nhà nguyện
xếp hoàn toàn bằng đá phiến chồng bậc (corbelling) kín nước mưa suốt hơn 1.300 năm
Đường lên đỉnh đảo
3 tuyến bậc thang đá cổ (hơn 600 bậc)
do các đan sĩ đục thẳng vào vách đá dựng đứng từ mực nước biển lên độ cao 180 m
Thánh bổn mạng
Tổng lãnh thiên thần Michael (thế kỷ 10)
điểm cực tây trên trục địa lý thiêng Thanh Kiếm Thánh Michael xuyên châu Âu tới núi Carmel

Nằm chơ vơ giữa những con sóng bạc đầu của Bắc Đại Tây Dương, cách mũi đất Portmagee trên bán đảo Iveragh thuộc hạt Kerry ở tây nam Cộng hòa Ireland khoảng 11,6 km (7,2 hải lý) về phía tây, Tu viện trên đảo đá Skellig Michael (tiếng Ireland là Sceilg Mhichíl, nghĩa là Tảng Đá Dựng Đứng của Thánh Michael, còn gọi là Great Skellig) hiện ra từ làn sương biển như hai kim tự tháp bằng đá sa thạch đỏ tím đâm thẳng lên bầu trời ở độ cao 218 mét. Vào thời sơ kỳ trung cổ cách đây gần một nghìn năm trăm năm, khi tri thức địa lý phương Tây còn coi bờ biển phía tây của Ireland là rìa cuối cùng của lục địa có người ở trước vực thẳm đại dương vô tận, một nhóm nhỏ các đan sĩ Kitô giáo Celtic đã chèo những chiếc thuyền khung gỗ bọc da bò (currach) vượt qua vùng biển dữ để leo lên mỏm đá trơ trụi này dựng nơi cầu nguyện.

Được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hợp Quốc (UNESCO) ghi danh là Di sản Thế giới vào năm 1996 theo cả hai tiêu chí văn hóa (iii) và (iv), Skellig Michael là chứng tích nguyên vẹn và kỳ vĩ nhất của phong trào đan tu Kitô giáo thời kỳ đầu tại Bắc Âu. Khác với những đại vương cung thánh đường nguy nga giữa đô thị như Nhà thờ chính tòa Thánh Patrick tại Dublin hay thành trì vương quyền trên đồi Rock of Cashel, tu viện trên đỉnh Skellig Michael là hiện thân thuần khiết của truyền thống khổ hạnh ẩn tu Công giáo thời sơ khởi: không dùng một giọt vữa hồ nào, các đan sĩ đã đục hơn 600 bậc đá cheo leo trên vách vực và xếp từng phiến đá phẳng tạo thành sáu tịnh thất hình tổ ong (clocháin) cùng hai nhà nguyện hình mũi thuyền úp ngược đứng vững qua mười bốn thế kỷ bão tố.

Tu viện trên đảo đá Skellig Michael
Tu viện trên đảo đá Skellig Michael. Ảnh: Ridiculopathy, giấy phép CC0, nguồn Wikimedia Commons.

IThánh Fionán Thế Kỷ Thứ 6, Lý Tưởng Tử Đạo Trắng Nơi Sa Mạc Đại Dương Và Trục Thanh Kiếm Thánh Michael

Theo truyền thống lịch sử và các bản Hạnh Tích Các Thánh Ireland thời trung cổ, người đầu tiên đặt chân lên đảo đá Skellig để lập đan viện vào thế kỷ thứ 6 Công nguyên là Thánh Fionán (còn viết là Finian vùng Clonard hoặc vị thánh bản địa Fionán của vùng Corcu Duibhne tại hạt Kerry). Tuy nhiên, đến khoảng thế kỷ thứ 10 (trước năm 1044 khi các biên niên sử Ireland lần đầu tiên ghi chép tên vị đan viện trưởng Aedh của Sceilg Mhichíl), toàn bộ tu viện trên đảo đá đã được dâng kính cho Thánh Tổng lãnh thiên thần Michael (Naomh Mícheál), vị thống lãnh đạo binh thiên quốc chiến thắng con rồng sự dữ trong sách Khải Huyền.

Trong truyền thống Kitô giáo trung cổ châu Âu, Tổng lãnh thiên thần Michael luôn được tôn thờ trên những đỉnh núi đá cao chót vót và những hòn đảo cheo leo giữa sóng biển, nơi giao tranh trực diện giữa ánh sáng của bầu trời và sức mạnh nguyên sơ của tự nhiên. Đáng kinh ngạc hơn cả, Skellig Michael chính là điểm khởi đầu ở cực Tây Bắc của đường thẳng địa lý thiêng mang tên Trục Thanh Kiếm Thánh Michael (The Sword of Saint Michael hay trục Michael - Apollo): một đường thẳng tắp kỳ lạ kéo dài hơn 4.000 km từ đảo đá Skellig Michael (Ireland) đi qua đảo St Michael's Mount (Cornwall, Anh), đan viện Mont-Saint-Michel (Normandie, Pháp), đan viện Sacra di San Michele (núi Alps gần Torino, Ý), đền hang Monte Sant'Angelo (Puglia, Ý), đảo Delos (Hy Lạp) và kết thúc tại đan viện núi Carmel ở Đất Thánh Israel.

Theo giáo nghĩa

Vì sao các đan sĩ Ireland thế kỷ thứ 6 tới thế kỷ thứ 8 lại từ bỏ đất liền ấm áp để ra sống trên một mỏm đá dựng đứng giữa biển khơi không có cây cối và không có suối nước ngọt? Câu trả lời nằm ở giáo nghĩa đặc sắc nhất của thần học tu trì Celtic cổ xưa, được ghi lại trong bản văn tiếng Ireland thế kỷ thứ 7 mang tên Bài Giảng Cambrai (Cambrai Homily): học thuyết về Ba Sắc Màu Tử Đạo (Trắng, Xanh và Đỏ).

Vì quá trình Kitô giáo hóa đảo quốc Ireland dưới thời Thánh Patrick diễn ra ôn hòa mà không có những cuộc bách hại đẫm máu như dưới thời Đế chế La Mã (tức không có Tử đạo Đỏ bằng máu), các đan sĩ Ireland khao khát hiến dâng trọn vẹn mạng sống cho Thiên Chúa thông qua Tử đạo Trắng (tiếng Ireland cổ là Bánmhartra): đó là việc người tu sĩ tự nguyện từ bỏ quê hương, gia tộc và mọi tiện nghi trần thế để thực hiện cuộc lưu đày vì tình yêu Chúa Kitô (Peregrinatio pro Christo). Nếu các Giáo phụ Sa mạc tại Ai Cập và Syria tìm vào sa mạc cát cháy để cầu nguyện, thì các đan sĩ Celtic tìm đến Sa mạc giữa Đại Dương (Desertum in Oceano). Đối với mười hai vị đan sĩ và một vị viện phụ (con số mô phỏng Chúa Giêsu và mười hai Tông đồ) sống trên đỉnh Skellig Michael, tiếng gầm thét của sóng biển Đại Tây Dương và tiếng gió rít qua vách đá chính là lời nhắc nhở không ngừng về sự nhỏ bé của con người trước Đấng Tạo Hóa.

Theo sử liệu

Mặc dù nằm biệt lập cách đất liền gần 12 km giữa vùng biển nguy hiểm, các đan sĩ trên đảo đá Skellig Michael đã phải chịu đựng những thử thách khắc nghiệt từ cả con người lẫn thiên nhiên, được ghi chép rõ ràng trong bộ Biên niên sử Ulster (Annals of Ulster) và Biên niên sử Inisfallen (Annals of Inisfallen). Vào năm 824 Công nguyên, các đoàn thuyền chiến của người Viking Bắc Âu đã chèo ra tận đảo Skellig, trèo lên hàng trăm bậc đá để cướp phá tu viện và bắt cóc vị Đan viện trưởng tên là Etgal mang đi đòi tiền chuộc; biên niên sử chép lại rằng Viện phụ Etgal đã qua đời không lâu sau đó trong tay quân Viking vì đói khát và kiệt sức.

Tuy nhiên, cộng đoàn đan sĩ kiên cường vẫn không rời bỏ hòn đảo mà tiếp tục xây dựng thêm ngôi nhà thờ đá ghép vữa dâng kính Thánh Michael vào cuối thế kỷ 10. Mãi đến cuối thế kỷ 12 hoặc đầu thế kỷ 13, khi khí hậu vùng Bắc Đại Tây Dương bước vào thời kỳ lạnh giá và bão biển dữ dội hơn khiến việc tiếp tế bằng thuyền da suốt nhiều tháng mùa đông trở nên bất khả thi, đồng thời Giáo hội tại Ireland thực hiện cải tổ hành chính theo mô hình dòng tu châu Âu lục địa (chuyển các đan sĩ sang dòng Kinh sĩ Augustinô), cộng đoàn tu sĩ mới dời nơi ở thường trực vào đất liền tại Tu viện Ballinskelligs (Ballinskelligs Priory) trên bờ vịnh đối diện, nhưng vẫn chèo thuyền ra đảo tu hành vào mỗi mùa hè.

Chỗ hay hiểu lầm

Trong thập niên gần đây, đảo đá Skellig Michael trở nên nổi tiếng toàn cầu đối với giới trẻ vì được đoàn làm phim Hollywood chọn làm bối cảnh thực địa cho hành tinh Ahch-To (ngôi đền Jedi cổ đại) trong hai bộ phim điện ảnh bom tấn Chiến tranh giữa các vì sao: Thần lực thức tỉnh (2015) và Jedi cuối cùng (2017). Do hiệu ứng điện ảnh ấy, một số du khách lầm tưởng những tịnh thất đá hình tổ ong trên đỉnh đảo có sự can thiệp phục dựng làm đạo cụ phim trường. Thực tế, Cơ quan Công trình Công cộng Ireland (OPW) và UNESCO áp dụng quy chế bảo tồn nguyên trạng vô cùng nghiêm ngặt: toàn bộ sáu tịnh thất đá hình tổ ong (clocháin), hai nhà nguyện đá, các tấm bia thánh giá và hơn 600 bậc thang trên đảo đều là công trình lịch sử nguyên bản từ thế kỷ thứ 6 tới thế kỷ 12, hoàn toàn không có bất kỳ hạng mục nhân tạo nào được dựng thêm.

IIMười Bốn Thế Kỷ Từ Các Đan Sĩ Celtic, Ẩn Thất Đỉnh Nam, Đèn Biển Thế Kỷ 19 Tới Di Sản Thế Giới UNESCO

Lịch sử của Skellig Michael trải dài qua ba giai đoạn lớn: thời kỳ đan viện ẩn tu sơ kỳ trung cổ (thế kỷ 6 tới thế kỷ 12), thời kỳ hành hương sám hối dân gian của ngư dân và giáo dân vùng Kerry (thế kỷ 13 tới thế kỷ 18), và thời kỳ xây dựng hai ngọn hải đăng Đại Tây Dương thế kỷ 19 trước khi trở thành khu bảo tồn di sản thế giới.

  • Thế kỷ 6 tới thế kỷ 8 Công nguyênKhởi lập đan viện trên sườn đỉnh Đông Bắc và đục ba tuyến bậc thang đá
    Theo truyền thống Thánh Fionán, các đan sĩ Celtic đầu tiên lên đảo đục ba lối bậc thang đá từ sát mép sóng (Bậc Đông, Bậc Nam và Bậc Bắc) và xây dựng khu nội vi tu viện bằng đá khô ở độ cao 180 mét.
  • 824 Công nguyênCuộc tấn công của người Viking và cái chết tử đạo của Viện phụ Etgal
    Biên niên sử Ulster và Inisfallen ghi nhận quân Viking tấn công đảo Skellig năm 824, bắt giữ Viện phụ Etgal, người đã qua đời trong cảnh giam cầm vì đói khát.
  • Thế kỷ 9 tới thế kỷ 10Kiến tạo Ẩn thất độc cư cheo leo trên đỉnh Nam (South Peak) ở độ cao 218 mét
    Một đan sĩ ẩn tu đã leo lên ngọn đỉnh nhọn phía Nam cao 218 mét và xây dựng một nhà nguyện nhỏ, bể hứng nước mưa và sàn cầu nguyện cheo leo sát bờ vực thẳng đứng nhìn xuống biển.
  • Cuối thế kỷ 10 tới thế kỷ 11Cung hiến cho Tổng lãnh thiên thần Michael và xây Nhà thờ Thánh Michael
    Đan viện chính thức mang tên Sceilg Mhichíl; các đan sĩ xây dựng thêm Nhà thờ Thánh Michael có dùng vữa vôi và đá sa thạch xanh nhập từ đảo Valentia bên cạnh Nhà nguyện Lớn.
  • Cuối thế kỷ 12 tới đầu thế kỷ 13Các đan sĩ chuyển trụ sở chính vào đất liền tại Tu viện Ballinskelligs
    Do biến đổi khí hậu biển lạnh hơn và cuộc cải tổ theo dòng Kinh sĩ Augustinô, cộng đoàn chuyển vào đất liền tại Ballinskelligs nhưng vẫn duy trì Skellig Michael làm điểm hành hương mùa hè.
  • Thế kỷ 16 tới thế kỷ 18Thời kỳ hành hương sám hối mạo hiểm lên Hòn đá Mặt Nạ (Spit) trên đỉnh Nam
    Sau khi các tu viện bị giải thể thời vua Henry VIII, người dân Ireland biến Skellig Michael thành nơi hành hương sám hối khắc nghiệt, trèo qua khe đá Mắt Kim lên đỉnh Nam cao 218 mét để hôn phiến đá thánh giá nhô ra trên vực sâu.
  • 1821 tới 1826Xây dựng hai Ngọn Hải Đăng Đại Tây Dương và tuyến đường đá phía nam đảo
    Tổng công ty Hải đăng Cảng Dublin mua lại đảo từ gia tộc Butler, xây dựng hai ngọn hải đăng ở sườn tây nam để dẫn đường tàu biển và mở con đường từ bến tàu Bậc Đông lên Yên Ngựa Chúa Kitô.
  • Tháng 12 năm 1996UNESCO chính thức công nhận Skellig Michael là Di sản Thế giới
    Ủy ban Di sản Thế giới UNESCO ghi danh Sceilg Mhichíl là Di sản Thế giới nhờ giá trị độc nhất vô nhị về kiến trúc đan viện sơ kỳ trung cổ và cảnh quan văn hóa tự nhiên.
Theo sử liệu

Ẩn thất trên Đỉnh Nam cao 218 mét và cuộc hành hương Hòn Đá Sư Tử thời cận đại. Nếu khu đan viện chính gồm sáu tịnh thất đá hình tổ ong nằm ở độ cao 180 mét trên sườn đỉnh Đông Bắc đã khiến người xem kinh ngạc, thì công trình nằm trên Đỉnh Nam (South Peak) cao 218 mét ở phía bên kia Yên Ngựa Chúa Kitô (Christ's Saddle) còn vượt xa mọi giới hạn tưởng tượng của kiến trúc nhân loại. Vào khoảng thế kỷ thứ 9, một hoặc hai đan sĩ muốn tìm kiếm sự cô tịch tuyệt đối hơn cả cộng đoàn mười hai anh em đã trèo lên ngọn tháp đá nhọn hoắt của Đỉnh Nam, luồn qua một ống đá thẳng đứng hẹp chỉ vừa thân người gọi là Lỗ Kim (The Needle's Eye), rồi xây dựng trên ba bậc đá hẹp sát mép vực sâu 200 mét một bậc thềm nhà nguyện bằng đá khô, hai bể nhỏ hứng nước mưa đục trong đá và một sân chiêm niệm ngoài trời chỉ cách vực thẳm vài bước chân.

Trong suốt thế kỷ 16 đến thế kỷ 18, khi người Công giáo Ireland chịu các đạo luật cấm cách tôn giáo (Penal Laws), hàng ngàn tín hữu đã chèo thuyền ra đảo mỗi mùa hè để thực hiện cuộc Hành hương Chặng Đàng Thánh Giá trên Đỉnh Nam. Đỉnh điểm của nghi thức sám hối là người hành hương phải bò dọc theo một thanh đá hẹp dài khoảng hai mét nhô thẳng ra ngoài không trung ở độ cao 218 mét trên mặt biển (gọi là The Spit hay Mỏm Đá Nhô) để chạm môi hôn lên hình Thánh giá khắc ở đầu mỏm đá trước khi lùi ngược trở lại. Ngày nay, để bảo vệ di tích và an toàn tính mạng, khu vực Đỉnh Nam hoàn toàn đóng cửa đối với du khách thông thường và chỉ cho phép các chuyên gia khảo cổ có thiết bị leo núi chuyên dụng tiếp cận.

IIISáu Tịnh Thất Đá Tổ Ong Không Vữa Clocháin, Hai Nhà Nguyện Hình Thuyền Úp Và Hơn 600 Bậc Đá Cổ

Toàn bộ khu nội vi đan viện chính (Monastic Enclosure) trên đỉnh Đông Bắc của đảo Skellig Michael được xây dựng trên một bậc thềm nhân tạo xếp bằng những bức tường đá chắn khổng lồ bám vào sườn núi dốc ở độ cao từ 160 đến 180 mét trên mực nước biển. Đỉnh cao kỹ thuật xây dựng của các đan sĩ Celtic thể hiện ở kỹ thuật xếp đá khô chồng bậc vòm giả không dùng vữa (dry-stone corbelling): các phiến đá sa thạch dẹt được xếp vòng tròn, lớp trên nhô vào trong hơn lớp dưới một chút cho đến khi khép kín trên đỉnh bằng một viên đá khóa, đồng thời các phiến đá đều hơi nghiêng nhẹ ra phía ngoài để nước mưa tự chảy tuột xuống mà không bao giờ thấm vào lòng phòng.

Ba Tuyến Bậc Thang Đá Cổ (Hơn 600 Bậc) Và Yên Ngựa Chúa Kitô (Christ's Saddle)

Để phòng ngừa việc sóng biển đổi hướng theo gió mùa khiến thuyền không thể cập vào một bến cố định, các đan sĩ thế kỷ thứ 6 đã đục thẳng vào vách đá ba tuyến cầu thang đá riêng biệt từ ba hướng đông, nam và bắc (The East, South, and North Steps), hội tụ tại thung lũng yên ngựa ở độ cao 129 mét gọi là Yên Ngựa Chúa Kitô (Christ's Saddle). Từ đây, tuyến bậc thang phía Nam tiếp tục dẫn thẳng lên cổng vào khu đan viện qua tổng cộng hơn 618 bậc đá dốc đứng không có lan can.

Sáu Tịnh Thất Đá Hình Tổ Ong Không Vữa (Six Beehive Cells, tức Clocháin)

Xếp thành hàng sát vách tường chắn phía bắc của khu nội vi là sáu tịnh thất tu hành bằng đá khô hình tổ ong (tiếng Ireland gọi là clocháin, đánh số từ A đến F). Bên ngoài tịnh thất có hình chóp tròn như tổ ong để giảm sức cản của gió bão Đại Tây Dương, nhưng bên trong lòng phòng lại chuyển khéo léo sang mặt bằng hình vuông hoặc chữ nhật; lớn nhất là Tịnh thất A (Cell A) có diện tích sàn khoảng 4,6 mét nhân 3,8 mét và vòm đá cao 5 mét. Trên tường đá bên trong có các chốt đá nhô ra để treo túi da đựng sách kinh và các hốc tủ nhỏ, hoàn toàn khô ráo suốt 1.300 năm qua.

Hai Nhà Nguyện Đá Hình Mũi Thuyền Úp Ngược (The Large and Small Oratories)

Nằm ở trung tâm sân cầu nguyện là Nhà nguyện Lớn (Large Oratory, kích thước 3,6 mét nhân 2,4 mét, cao 4,3 mét) và ở bậc thềm rìa vách đá là Nhà nguyện Nhỏ (Small Oratory). Cả hai đều được xếp bằng đá khô theo hình dáng đặc trưng của một chiếc thuyền da truyền thống Ireland (currach) lật úp ngược, biểu trưng cho con thuyền Hội Thánh vượt qua biển đời. Phía trên cửa vào thấp phía tây (buộc người bước vào phải cúi đầu khiêm cung) của Nhà nguyện Lớn có gắn các viên đá thạch anh trắng xếp thành hình chữ thập nổi bật trên nền đá sẫm màu.

Nhà Thờ Thánh Michael Thế Kỷ 10 Tới 11 (St Michael's Church)

Nằm đối diện với Nhà nguyện Lớn là phế tích Nhà thờ Thánh Michael, công trình duy nhất trong khu đan viện được xây dựng vào giai đoạn muộn hơn (khoảng cuối thế kỷ 10 tới thế kỷ 11) có sử dụng vữa vôi kết hợp đá sa thạch địa phương và những khối đá xanh lục nhạt vận chuyển bằng thuyền từ đảo Valentia gần đất liền. Đây từng là nơi cử hành phụng vụ cộng đoàn cho các đan sĩ và khách hành hương trước khi mái nhà thờ sụp đổ vào thế kỷ 19.

Nghĩa Trang Các Đan Sĩ (Monks' Graveyard) Và Các Bia Đá Thánh Giá Cổ

Ngay phía đông của Nhà nguyện Lớn là một sân đá nhỏ nâng cao làm Nghĩa trang của các Đan sĩ (Monks' Graveyard). Tại đây vẫn còn đứng vững một cây Thánh giá bằng đá sa thạch lớn khắc họa hình Chúa Kitô chịu đóng đinh theo phong cách nghệ thuật sơ kỳ trung cổ, cùng hàng chục phiến đá bia mộ nhỏ khắc hình chữ thập đơn sơ đánh dấu nơi yên nghỉ của những vị đan sĩ đã sống trọn đời và qua đời trên đỉnh đảo.

Hệ Thống Bể Hứng Nước Mưa, Vườn Rau Bậc Thang Và Ẩn Thất Đỉnh Nam

Vì đảo Skellig Michael là một khối đá đặc hoàn toàn không có mạch nước ngầm, các đan sĩ đã thiết kế một hệ thống rãnh dẫn nước mưa chảy từ mái các tịnh thất xuống hai bể chứa nước đục trong đá đặt ngay dưới nền sân, cung cấp nước uống tinh khiết quanh năm. Phía dưới bức tường chắn nội vi là khu Vườn của các Đan sĩ (Monks' Garden), nơi các tu sĩ từng gùi từng giỏ đất từ đất liền lên đổ vào các bậc đá để trồng rau xanh và thảo dược chống bệnh thiếu vitamin bên cạnh nguồn thực phẩm từ trứng chim biển, cá và hải cẩu.

Các hạng mục kiến trúc đan viện sơ kỳ trung cổ và di tích trên đảo đá Skellig Michael. Nguồn: Cơ quan Công trình Công cộng Ireland (OPW - heritageireland.ie) và Hồ sơ Di sản Thế giới UNESCO (mã 757)..
Hạng mục kiến trúc trên đảoNiên đại và Vị trí độ caoĐặc điểm kỹ thuật và Công năng tu trì
Ba tuyến bậc thang đá cổ (Đông, Nam, Bắc)Thế kỷ 6 tới thế kỷ 8 (từ mực nước biển lên 180 m)Hơn 600 bậc đá sa thạch đục và xếp dọc vách núi dựng đứng, hội tụ tại Yên Ngựa Chúa Kitô (cao 129 m)
Sáu Tịnh thất đá hình tổ ong (Clocháin A tới F)Thế kỷ 6 tới thế kỷ 8 (đỉnh Đông Bắc, cao 180 m)Xếp hoàn toàn bằng đá khô chồng bậc không dùng vữa (corbelling), lòng vuông vòm tròn, chống bão và kín nước tuyệt đối
Hai Nhà nguyện đá khô (Large & Small Oratories)Thế kỷ 7 tới thế kỷ 9 (trong khu nội vi đan viện)Hình dáng chiếc thuyền úp ngược bằng đá khô; Nhà nguyện Lớn có chữ thập bằng đá thạch anh trắng trên cửa
Nhà thờ Thánh Michael và Nghĩa trang Đan sĩThế kỷ 10 tới thế kỷ 11 (trung tâm nội vi)Nhà thờ xây bằng đá ghép vữa vôi kèm đá đảo Valentia; bên cạnh là nghĩa trang có Thánh giá đá khắc nổi cổ
Ẩn thất độc cư trên Đỉnh Nam (South Peak Hermitage)Thế kỷ 9 (trên đỉnh nhọn phía Nam, cao 200 tới 218 m)Ba bậc thềm đá hẹp cheo leo sát vực sâu, tiếp cận qua khe đá Lỗ Kim, có nhà nguyện nhỏ và bể nước mưa
Hai Ngọn Hải Đăng Đại Tây Dương (Upper & Lower)1821 tới 1826 (sườn phía Tây Nam của đảo)Hải đăng dưới vẫn hoạt động tự động dẫn đường hàng hải và là nơi đặt trạm bảo tồn sinh thái chim biển

IVThế Đất Và Hướng

Cần nêu rõ rằng các đan sĩ Kitô giáo Celtic thế kỷ thứ 6 tới thế kỷ thứ 8 không sử dụng thuật phong thủy phương Đông khi chọn đảo và xây dựng tu viện trên Skellig Michael. Họ tìm đến mỏm đá giữa đại dương này vì lý tưởng thần học ẩn tu (Tử đạo Trắng), còn việc chọn sườn núi phía đông bắc để dựng tịnh thất xuất phát từ kinh nghiệm sinh tồn thực tế nhằm tránh những trận cuồng phong Tây Nam thổi từ Đại Tây Dương vào. Những phân tích dưới đây là góc nhìn đối chiếu theo phép xem hình thế sơn thủy cổ truyền của thư viện Vạn Đạo Đường.

Thế đất và hướng

Xét trên đại cuộc địa hình biển đảo vùng tây nam Ireland tại tọa độ 51,7711 độ vĩ bắc, 10,5406 độ kinh tây, quần đảo Skellig gồm hai hòn đảo đá sa thạch thời kỳ Devon cách bán đảo Iveragh gần 12 km: cách Skellig Michael khoảng 3 km về phía đông (phía gần đất liền hơn) là đảo đá nhỏ Little Skellig (Sceilg Bheag, cao 134 mét, nơi sinh sống của hơn 30.000 cặp chim điên biển trắng xóa) đóng vai trò như một tiền án hộ vệ chắn giữa đảo lớn và bờ vịnh St Finian's Bay. Bản thân đảo Skellig Michael có diện tích khoảng 21,9 héc-ta, vươn lên từ đáy biển sâu thẳm thành hai đỉnh núi nhọn hình kim tự tháp nối với nhau bởi một thung lũng trũng ở giữa: đỉnh Tây Nam (South Peak) cao 218 mét và đỉnh Đông Bắc (Monastery Peak) cao 185 mét, tạo thành hình tượng một chiếc yên ngựa tiên giới (mã yên sơn) hay cặp sừng rồng nổi lên giữa trùng khơi.

Về tàng phong tụ khí và tọa hướng, giữa đại dương bao la nơi gió bão Tây Nam từ Đại Tây Dương quật sóng cao hàng chục mét vào vách đá phía tây, các đan sĩ Celtic đã thể hiện một nhãn quan chọn đất bậc thầy: họ không đặt khu tu viện chính ở sườn phía tây hay trên đỉnh gió lộng, mà chọn một bậc thềm lõm hình vòng cung ở sườn phía Đông Nam của đỉnh Đông Bắc (ở độ cao 180 mét). Nhờ vậy, chính đỉnh núi đá cao 185 mét ở ngay phía sau lưng và phía bắc trở thành bức hậu chẩm huyền vũ khổng lồ che chắn hoàn toàn gió bắc và gió tây, trong khi hai sườn đá nhô ra hai bên cùng bức tường đá chắn dày kiên cố ở phía trước quây lại thành một ổ tụ khí (tàng phong đắc thủy) ấm áp đón trọn ánh nắng mặt trời buổi sáng từ phía Đông và nhìn về dãy núi bán đảo Iveragh của đất liền Ireland ở phương Đông Nam.

VMùa Mở Cửa Hành Hương Mùa Hè, Đại Lễ Thánh Tổng Lãnh Thiên Thần Michael 29 Tháng 9 Và Hệ Sinh Thái Chim Biển

Do điều kiện sóng gió khắc nghiệt của vùng biển Bắc Đại Tây Dương và quy chế bảo tồn nghiêm ngặt của UNESCO, việc đặt chân lên đảo đá Skellig Michael chỉ diễn ra trong một mùa ngắn ngủi hằng năm, gắn liền với các ngày lễ kính Thánh Fionán và Tổng lãnh thiên thần Michael trong lịch phụng vụ Kitô giáo (dương lịch).

Lịch trình mùa hành hương, bảo tồn sinh thái và các ngày lễ truyền thống gắn với Tu viện trên đảo đá Skellig Michael. Nguồn: Cơ quan Công trình Công cộng Ireland (OPW - heritageireland.ie) và Giáo phận Kerry..
Thời điểm trong nămHệ lịchSự kiện tâm linh, bảo tồn và lễ kínhTruyền thống gắn với đảo đá Skellig Michael và bờ biển Kerry
Giữa tháng 5 đến cuối tháng 9 hằng nămDương lịch (Mùa hè Đại Tây Dương)Mùa Mở Cửa Đổ Bộ Lên Đảo (Landing Season) và Mùa Chim Hải Âu Cổ Rụt (Puffins)Thời điểm duy nhất trong năm biển đủ êm để các thuyền nhỏ được cấp phép đưa tối đa 180 người mỗi ngày lên đảo leo 618 bậc đá chiêm bái đan viện cổ, giữa hàng vạn chim hải âu cổ rụt (Atlantic Puffins) làm tổ trên sườn cỏ.
Ngày 16 tháng 3 và ngày 12 tháng 12Dương lịchLễ kính Thánh Fionán (Finian), Đan sĩ Khai sáng vùng Kerry và SkelligCác giáo xứ vùng bán đảo Iveragh, vịnh St Finian's Bay và Ballinskelligs cử hành lễ kính vị thánh đan sĩ thế kỷ thứ 6 đã khai mở truyền thống tu trì trên đảo đá.
Ngày 29 tháng 9 hằng nămDương lịchĐại lễ Tổng lãnh thiên thần Michael (Michaelmas, tức Féile Mhichíl)Ngày lễ bổn mạng chính thức của Sceilg Mhichíl, đồng thời đánh dấu thời điểm kết thúc mùa hành hương ra đảo trước khi biển bước vào mùa bão tố mùa đông (tương tự thời điểm các đan sĩ xưa rút vào bờ).
Tháng 10 đến tháng 4 năm sauDương lịch (Mùa đông)Mùa Đóng Cửa Bảo Tồn Đảo Đá và Lễ Tưởng Niệm tại Ballinskelligs trên đất liềnToàn bộ hòn đảo đóng cửa hoàn toàn không có con người sinh sống suốt bảy tháng mùa đông, trả lại sự tĩnh lặng tuyệt đối cho biển khơi như thời các đan sĩ ngàn năm trước.

Khu bảo tồn thiên nhiên kỳ thú của loài chim Puffin và sự tĩnh lặng tâm linh. Một điều làm nên sức quyến rũ kỳ diệu của Skellig Michael là sự hòa quyện tuyệt đối giữa di sản tâm linh con người và thiên nhiên hoang dã. Quần đảo Skellig là một trong những khu bảo tồn chim biển quan trọng nhất thế giới: trong khi đảo nhỏ Little Skellig là vương quốc của hơn 30.000 cặp chim điên biển Bắc Đại Tây Dương (Northern Gannets), thì trên các sườn cỏ quanh các bậc thang đá của Skellig Michael từ tháng 5 đến đầu tháng 8 có hàng ngàn chú chim hải âu cổ rụt mỏ sặc sỡ (Atlantic Puffins), chim hải âu cổ đen (Manx Shearwaters) và chim báo bão (Storm Petrels) làm tổ trong các hốc đá ngay sát chân du khách. Khi đứng bên những tịnh thất đá hình tổ ong ở độ cao 180 mét, lắng nghe tiếng gió biển và ngắm nhìn những cánh chim hải âu bay lượn trên mặt nước xanh thẳm, bất kỳ ai cũng thấu cảm vì sao nhà văn lớn người Ireland George Bernard Shaw sau chuyến thăm đảo năm 1910 đã viết rằng: Skellig Michael là nơi phi thường nhất ở thế giới phương Tây, một nơi không thuộc về bất kỳ thế giới thông thường nào mà con người từng biết.

VINơi Chốn Và Đường Tới

Địa chỉ
Quần đảo Skellig (cách cảng Portmagee và bán đảo Iveragh 11,6 km về phía tây trên Đại Tây Dương), hạt Kerry, Cộng hòa Ireland
Đường tới
Để ra đảo Skellig Michael, du khách phải đi tới làng cảng nhỏ Portmagee (hoặc Ballinskelligs và Cahersiveen) nằm ở mũi phía tây của bán đảo Iveragh (trên cung đường du lịch nổi tiếng Ring of Kerry) thuộc hạt Kerry, miền tây nam Ireland. Từ thủ đô Dublin, du khách có thể đi tàu hỏa của Đường sắt Ireland (Iarnród Éireann) hoặc bay nội địa tới thị trấn Killarney hoặc sân bay Kerry Airport (Farranfore), sau đó thuê xe ô tô hoặc đi xe buýt địa phương dọc theo đường N70 (Ring of Kerry) khoảng 75 km về phía tây tới bến cảng Portmagee. Từ cầu cảng Portmagee Marina, các tàu cao tốc được cấp phép khởi hành lúc 8 giờ 30 đến 10 giờ sáng mỗi ngày mùa hè, vượt qua quãng biển 11,6 km trên Đại Tây Dương trong khoảng 45 đến 60 phút để cập bến chân đảo Skellig Michael.
Toạ độ
51.7711, -10.5406
Khi tới nơi

Việc tham quan Tu viện trên đảo đá Skellig Michael đòi hỏi phải chuẩn bị và đặt chỗ trước rất nhiều tháng vì để bảo vệ di sản UNESCO, Chính phủ Ireland giới hạn nghiêm ngặt chỉ có 15 thuyền nhỏ được cấp phép đổ bộ lên đảo (Landing Tour, mỗi thuyền chở tối đa 12 khách, tức toàn đảo chỉ đón tối đa 180 người mỗi ngày từ giữa tháng 5 đến cuối tháng 9, và chuyến đi có thể bị hủy ngay trong buổi sáng nếu sóng biển quá cao; nếu không mua được vé đổ bộ lên đảo, du khách có thể đi thuyền chạy vòng quanh ngắm đảo từ dưới biển gọi là Eco Boat Tour). Lưu ý cực kỳ quan trọng: trên đảo Skellig Michael hoàn toàn KHÔNG có nhà vệ sinh, KHÔNG có quầy bán nước uống hay thức ăn, KHÔNG có nơi trú mưa ngoài các tịnh thất cổ và đường lên đan viện gồm hơn 600 bậc đá cổ rất dốc không có tay vịn sắt. Do đó, người mắc chứng sợ độ cao nặng, bệnh tim mạch hoặc đau khớp gối không nên leo đảo; du khách lên đảo bắt buộc phải đi giày leo núi chống trượt, mặc quần áo chống mưa gió nhiều lớp và tự mang theo nước uống cùng đồ ăn nhẹ.

Những nơi gần đây trong thư viện

Thành đá tôn giáo Rock of CashelHạt Tipperary (Tỉnh Munster) · Quần thể thành đá vương quyền và thánh địa Kitô giáo biểu tượng của đảo quốc Ireland ngự trên vách đá vôi cao 60 mét giữa đồng bằng Golden Vale thuộc hạt Tipperary, từng là kinh đô của các vị vua xứ Munster trước khi được Vua Muirchertach Ua Briain dâng tặng Giáo hội năm 1101, hội tụ trọn vẹn tinh hoa kiến trúc trung cổ Ireland với Tháp Tròn cao 28 mét, Nhà nguyện Cormac năm 1134 có bích họa cổ nhất Ireland, Nhà thờ chính tòa Gothic thế kỷ 13 và Thánh giá Thánh Patrick thế kỷ 12.Đền thánh Đức Mẹ KnockHạt Mayo (Tỉnh Connacht) · Trung tâm hành hương Thánh Mẫu và Thánh Thể quốc tế của đảo quốc Ireland tại hạt Mayo, khởi nguồn từ biến cố tối mưa bão ngày 21 tháng 8 năm 1879 khi mười lăm người dân làng chứng kiến cuộc hiện ra thinh lặng suốt hai giờ đồng hồ của Đức Trinh Nữ Maria, Thánh Giuse, Thánh Gioan Tông đồ và Chiên Thiên Chúa trên bàn thờ tại đầu hồi phía nam nhà thờ giáo xứ, thu hút hơn một triệu rưỡi tín hữu hành hương mỗi năm.Khu tu viện cổ Glendaloughhạt Wicklow · Khu tu viện Kitô giáo thời đầu do Thánh Kevin lập cuối thế kỷ 6 trong thung lũng hai hồ ở núi Wicklow, từng là một trong những nơi hành hương lớn nhất Ireland thời Trung cổ.

VIIĐóng Góp Cho Trang Này

Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Tu viện trên đảo đá Skellig Michael

Thầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.

Sau khi được đăng, tên bạn sẽ được ghi công ngay tại mục địa điểm này. Ảnh và video phải do chính bạn chụp hoặc được phép chia sẻ.

Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên.

?Hỏi Đáp Nhanh

Tu viện trên đảo đá Skellig Michael được xây dựng từ khi nào và bởi những ai?

Theo truyền thống lịch sử Ireland, đan viện trên đảo Skellig Michael được Thánh Fionán (Finian) khởi lập vào thế kỷ thứ 6 Công nguyên (các nhà khảo cổ xác định niên đại các công trình đá hiện còn từ thế kỷ thứ 6 đến thế kỷ thứ 8). Một cộng đoàn nhỏ không quá 12 đan sĩ và 1 viện phụ theo truyền thống Kitô giáo Celtic đã sống khổ hạnh tại đây suốt sáu thế kỷ trước khi chuyển vào đất liền vào cuối thế kỷ 12 hoặc đầu thế kỷ 13.

Những tịnh thất hình tổ ong (Clocháin) trên đỉnh đảo được xây dựng bằng kỹ thuật gì mà không bị thấm nước suốt hơn một nghìn năm?

Sáu tịnh thất hình tổ ong và hai nhà nguyện trên đảo được xây hoàn toàn bằng kỹ thuật xếp đá khô chồng bậc không dùng vữa (dry-stone corbelling): các phiến đá sa thạch dẹt được xếp vòng tròn thu hẹp dần lên đỉnh, đồng thời mỗi phiến đá đều được đặt hơi dốc nghiêng nhẹ ra phía ngoài để nước mưa tự động chảy tràn ra ngoài mặt tường, giữ cho lòng tịnh thất bên trong luôn khô ráo qua 1.300 năm.

Các đan sĩ cổ xưa đã lấy nước ngọt và lương thực ở đâu để sinh sống trên một hòn đảo đá giữa đại dương?

Vì đảo không có mạch nước ngầm, các đan sĩ đã đục hai bể chứa nước lớn ngay dưới sàn đá của khu đan viện và làm hệ thống rãnh thu gom nước mưa chảy xuống từ mái các tịnh thất để dùng quanh năm. Về lương thực, họ gùi đất lên tạo các mảnh vườn bậc thang trồng rau xanh và thảo mộc, kết hợp với việc đánh bắt cá, hải cẩu, lấy trứng và thịt chim biển làm tổ trên đảo.

Đường thẳng địa lý thiêng mang tên Trục Thanh Kiếm Thánh Michael có mối liên hệ gì với đảo Skellig Michael?

Được cung hiến cho Tổng lãnh thiên thần Michael từ khoảng thế kỷ thứ 10, đảo Skellig Michael (Sceilg Mhichíl) là điểm khởi đầu ở cực Tây Bắc của Trục Thanh Kiếm Thánh Michael: một đường thẳng địa lý dài hơn 4.000 km nối liền bảy đền thánh lớn thờ Tổng lãnh thiên thần Michael nằm trên các đỉnh núi và đảo đá từ Ireland qua Anh (St Michael's Mount), Pháp (Mont-Saint-Michel), Ý (Sacra di San Michele và Monte Sant'Angelo), Hy Lạp tới núi Carmel ở Israel.

Du khách cần chuẩn bị gì và làm thế nào để mua được vé đặt chân lên đảo Skellig Michael?

Do quy định bảo tồn của UNESCO, mỗi ngày chỉ có tối đa 180 du khách được phép đổ bộ lên đảo trên 15 thuyền nhỏ được cấp phép từ giữa tháng 5 đến cuối tháng 9, nên quý vị phải đặt vé tàu Landing Tour trực tuyến trước từ 3 đến 6 tháng. Vì trên đảo không có nhà vệ sinh hay quán ăn và phải leo hơn 600 bậc đá cổ dốc đứng không có lan can, du khách phải đi giày leo núi bám đá, mặc áo chống mưa gió và tự mang theo nước uống.

Các bộ phim Chiến tranh giữa các vì sao (Star Wars) đã được quay tại Skellig Michael như thế nào?

Vào năm 2014 và 2015, dưới sự giám sát trực tiếp của các nhà khảo cổ học và chuyên gia sinh thái Chính phủ Ireland, đoàn làm phim Star Wars đã quay các cảnh hành tinh Ahch-To ngay trên các bậc thang đá và khu vực tịnh thất của Skellig Michael trong hai tập phim Thần lực thức tỉnh (2015) và Jedi cuối cùng (2017) mà không được phép thay đổi hay dựng thêm bất kỳ hạng mục nào trong khu nội vi đan viện cổ.

›Đọc Tiếp