Từ xa hàng chục cây số trên vùng đồng bằng chăn nuôi trù phú miền đông Cộng hòa Dominica, khi tiến gần đến thành phố lịch sử Salvaleón de Higüey (thủ phủ tỉnh La Altagracia, cách khu nghỉ dưỡng biển Punta Cana khoảng bốn mươi cây số về phía tây), bất kỳ lữ khách nào cũng choáng ngợp trước một hình khối kiến trúc khổng lồ vươn thẳng lên bầu trời nhiệt đới. Giữa những rặng cọ hoàng gia và khu vườn rộng lớn cuối đại lộ Avenida Libertad, một chuỗi những vòm bê tông cốt thép màu xám trắng đan xếp lên nhau theo mặt bằng chữ thập Latinh, tụ hội vào ngọn vòm parabol trung tâm vút cao tới 80 mét giống hệt hình dáng đôi bàn tay khổng lồ đang chắp lại hướng lên thiên quốc hoặc chiếc khăn choàng đầu của Đức Trinh Nữ Maria.
Đó chính là Vương cung thánh đường Đức Mẹ Altagracia (tiếng Tây Ban Nha là Basílica Catedral Nuestra Señora de la Altagracia, tiếng Anh là Basilica Cathedral of Our Lady of La Altagracia, Higüey), nhà thờ chính tòa của Giáo phận Nuestra Señora de la Altagracia en Higüey và là trung tâm hành hương thiêng liêng nhất của Giáo hội Công giáo tại Cộng hòa Dominica. Được thiết kế bởi hai kiến trúc sư người Pháp André-Jacques Dunoyer de Segonzac và Pierre Dupré sau cuộc thi quốc tế năm 1947, khởi công năm 1954 và khánh thành trọng thể vào ngày 21 tháng 1 năm 1971 để thay thế ngôi đền cổ San Dionisio từ năm 1572, đại thánh đường hiện đại bậc nhất vùng biển Caribe này được xây dựng như một chiếc khám đá vĩ đại nhằm bảo vệ một báu vật nhỏ bé nhưng vô giá: bức tranh sơn dầu Đức Mẹ Altagracia từ đầu thế kỷ 16, vị Mẹ Thiêng Liêng Bảo Hộ của toàn dân tộc Dominica.
IĐức Mẹ Tối Cao Ân Sủng (La Altagracia), Bức Linh Ảnh Thế Kỷ 16 Và Vị Thế Bảo Hộ Dân Tộc Dominica
Danh hiệu Nuestra Señora de la Altagracia trong tiếng Tây Ban Nha có nghĩa là Đức Mẹ Của Ân Sủng Tối Cao. Theo thần học Công giáo được các giám mục và sử gia Dominica giải thích suốt năm thế kỷ qua, ơn sủng cao trọng nhất (la más alta gracia) mà nhân loại từng lãnh nhận từ Thiên Chúa chính là mầu nhiệm Ngôi Lời Nhập Thể làm người trong cung lòng Đức Trinh Nữ Maria tại hang đá Bêlem. Chính vì vậy, khác với nhiều pho tượng Đức Mẹ độc lập ở châu Âu, bức linh ảnh Đức Mẹ Altagracia được tôn kính tại Higüey thực chất là một bức tranh Giáng Sinh (Natividad) đầy chiều sâu biểu tượng thần học.
Bức linh ảnh gốc được vẽ bằng sơn dầu trên vải (kích thước khá nhỏ gọn, rộng khoảng 33,5 cm và cao 45 cm) theo trường phái hội họa Tây Ban Nha cuối thế kỷ 15 đầu thế kỷ 16. Trên mặt tranh, Đức Trinh Nữ Maria chắp tay cúi nhìn Hài Nhi Giêsu đang nằm ngủ bình an trên gấu áo của Mẹ ở phía trước; đầu Đức Mẹ tỏa hào quang mười hai ngôi sao và đội vương miện, khoác tấm áo choàng màu xanh lam thẫm điểm những chấm sao trắng (tượng trưng cho bầu trời đêm Giáng Sinh) và tấm khăn trắng quàng qua vai. Phía sau lưng Đức Mẹ, trong bóng tối của hang đá bên cạnh cây cột đá cẩm thạch, là hình ảnh Thánh Giuse cầm cây nến cháy sáng chiêm ngắm mầu nhiệm, còn phía trên cao là ngôi sao Bêlem tám cánh phát ra một tia sáng rực rỡ chiếu thẳng xuống máng cỏ.
Tại Cộng hòa Dominica, người dân thường dùng một câu thành ngữ nổi tiếng để phân biệt hai tước hiệu Đức Mẹ lớn nhất của đất nước: Đức Mẹ Từ Bi (Nuestra Señora de las Mercedes, ngự tại Đền thánh Santo Cerro ở La Vega) là Bổn Mạng chính thức (Patrona) của Cộng hòa, còn Đức Mẹ Altagracia tại Higüey là Người Mẹ và Đấng Bảo Hộ tinh thần (Madre y Protectora Espiritual) của nhân dân Dominica. Sự gắn bó sâu nặng ấy đã được Tòa Thánh Vatican nhiều lần chuẩn nhận ở mức độ cao nhất.
Vào ngày 15 tháng 8 năm 1922 (đúng giai đoạn người dân Dominica đấu tranh ôn hòa đòi chấm dứt sự chiếm đóng quân sự của Hoa Kỳ), dưới sự ủy quyền của Đức Giáo hoàng Piô XI, bức linh ảnh Đức Mẹ Altagracia đã được rước về Nhà thờ chính tòa Santo Domingo và cổng thành Puerta del Conde để cử hành Lễ Đội Triều Thiên Giáo Hoàng lần thứ nhất. Đến ngày 25 tháng 1 năm 1979, trong chuyến tông du nước ngoài đầu tiên của triều đại mình, Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã đích thân đội lên bức linh ảnh chiếc vương miện bằng bạc mạ vàng tuyệt mỹ; ngày 12 tháng 10 năm 1992 (kỷ niệm 500 năm Phúc Âm hóa châu Mỹ), ngài đã tới tận Higüey để thánh hiến Vương cung thánh đường. Gần đây nhất, vào ngày 15 tháng 8 năm 2022 nhân kỷ niệm 100 năm lễ đăng quang của Đức Mẹ, Đức Giáo hoàng Phanxicô đã cử đặc sứ mang tặng Đền thánh Higüey Bông Hồng Vàng (Rosa de Oro) cao quý của Tòa Thánh.
Về nguồn gốc lịch sử của bức linh ảnh tại Higüey, có hai mạch tư liệu song hành gồm sử liệu biên niên và truyền thuyết dân gian. Về mặt sử liệu, ghi chép cổ nhất còn lưu giữ được là bản tường trình năm 1650 của kinh sĩ Luis Gerónimo de Alcocer thuộc Nhà thờ chính tòa Santo Domingo: ông chép rằng bức tranh Đức Mẹ Altagracia đã được hai anh em quý tộc người Tây Ban Nha là Alfonso và Antonio de Trejo (vốn quê ở vùng Placencia, Extremadura, những người thuộc nhóm định cư đầu tiên trên đảo Hispaniola từ trước năm 1502 tới khoảng năm 1514) mang từ Tây Ban Nha sang và sau đó hiến tặng cho nhà thờ giáo xứ thị trấn Salvaleón de Higüey nơi họ lập đồn điền mía đường.
Song hành với sử liệu của Alcocer là truyền thuyết dân gian về Cây Cam (La Leyenda del Naranjo) được lưu truyền qua nhiều thế hệ cư dân miền đông: chuyện kể rằng một người cha ở Higüey khi đi buôn bán ở thủ phủ Santo Domingo được cô con gái nhỏ dặn mua cho bức tranh Đức Mẹ Altagracia, một cái tên mà cả Giám mục lẫn người dân thủ phủ đều chưa từng nghe nói tới. Trên đường về, khi nghỉ đêm tại một quán trọ ở Los Dos Ríos, một cụ già râu bạc bí ẩn đã rút từ trong túi ra bức tranh cuộn tròn vẽ cảnh Chúa Giáng Sinh và trao tặng cho người cha rồi biến mất vào sáng hôm sau. Khi mang tranh về Higüey, bức tranh nhiều lần tự nhiên biến mất khỏi ngôi nhà riêng để xuất hiện trên một gốc cây cam (naranjo) ngoài cánh đồng vào đúng ngày 21 tháng 1; hiểu rằng Đức Mẹ muốn ngự tại chính vị trí gốc cây cam ấy, người dân đã xây dựng ngôi đền thờ đá đầu tiên mang tên Đền thờ San Dionisio (khởi dựng khoảng năm 1569 và hoàn thành năm 1572 bởi Simón de Bolívar, tổ tiên của người anh hùng Nam Mỹ Simón Bolívar). Ngày nay, ngôi đền cổ San Dionisio năm 1572 vẫn còn đứng nguyên vẹn ở trung tâm phố cổ Higüey, cách Vương cung thánh đường mới khoảng vài trăm mét về phía tây.
Một sự nhầm lẫn thường gặp là nghĩ rằng ngày lễ trọng Đức Mẹ Altagracia (21 tháng 1) là ngày kỷ niệm một biến cố Đức Mẹ hiện ra vào thế kỷ 20. Thực tế, ngày 21 tháng 1 gắn liền với biến cố lịch sử ngày 21 tháng 1 năm 1691 (Trận chiến Sabana Real de la Limonade): trước khi ra trận bảo vệ phần phía đông đảo Hispaniola, các chiến sĩ người Dominica đến từ vùng Higüey đã khấn nguyện tha thiết với Đức Mẹ Altagracia và giành thắng lợi quyết định; từ năm 1692, ngày 21 tháng 1 chính thức được ấn định làm ngày đại lễ tạ ơn Đức Mẹ Altagracia trên toàn cõi Dominica.
IITừ Đền Thờ San Dionisio Năm 1572 Đến Cuộc Thi Kiến Trúc Quốc Tế Năm 1947 Và Đại Thánh Đường Năm 1971
Trong suốt gần bốn thế kỷ từ năm 1572 đến giữa thế kỷ 20, ngôi đền thờ đá nhỏ bé San Dionisio tại Higüey là nơi lưu giữ bức linh ảnh Đức Mẹ Altagracia. Tuy nhiên, bước sang thế kỷ 20, khi mạng lưới đường bộ nối liền thủ đô Santo Domingo với miền đông được mở mang và dân số tăng nhanh, hàng trăm ngàn khách hành hương đổ về Higüey mỗi dịp tháng Giêng không thể nào chen chân vào được ngôi đền cổ thế kỷ 16.
Trước nhu cầu cấp thiết ấy, Tổng giám mục Santo Domingo là Đức cha Ricardo Pittini cùng chính quyền Cộng hòa Dominica đã quyết định xây dựng một đại vương cung thánh đường hoàn toàn mới tại Higüey, đủ rộng lớn để đón hàng vạn tín hữu và mang tầm vóc một biểu tượng kiến trúc quốc gia của thế kỷ 20.
- Khoảng 1502 tới 1572Hai anh em nhà Trejo hiến bức linh ảnh và hoàn thành Đền thờ cổ San Dionisio (1572)Đầu thế kỷ 16, Alfonso và Antonio de Trejo đưa bức tranh Đức Mẹ Altagracia tới Higüey; năm 1572 ngôi đền đá đầu tiên (Santuario de San Dionisio) được hoàn thành trên vị trí gốc cây cam truyền thuyết.
- 21 tháng 1 năm 1691Trận Sabana Real và xác lập ngày đại lễ hành hương 21 tháng 1Sau lời khấn nguyện với Đức Mẹ Altagracia của đội quân vùng Higüey trong trận Sabana Real ngày 21/1/1691, ngày 21 tháng 1 hằng năm trở thành ngày đại lễ kính Đức Mẹ trên toàn đảo.
- 15 tháng 8 năm 1922Lễ Đội Triều Thiên Giáo Hoàng lần thứ nhất thời Đức Giáo hoàng Piô XIBức linh ảnh Đức Mẹ Altagracia được rước về thủ đô Santo Domingo để cử hành nghi thức đội triều thiên vàng đá quý theo sắc chỉ của Đức Giáo hoàng Piô XI.
- Năm 1947Thi tuyển kiến trúc quốc tế và chọn đồ án của Dunoyer de Segonzac và Pierre DupréCuộc thi thiết kế quốc tế năm 1947 thu hút hàng chục đồ án từ châu Âu và châu Mỹ; ban giám khảo chọn thiết kế vòm bê tông hiện đại đột phá của hai kiến trúc sư Pháp André-Jacques Dunoyer de Segonzac và Pierre Dupré.
- 1954 tới 1959Khởi công xây dựng Vương cung thánh đường và thành lập Giáo phận Higüey (1959)Năm 1954 công trình chính thức khởi công xây dựng tại cuối đại lộ Libertad; ngày 1 tháng 4 năm 1959, Đức Giáo hoàng Gioan XXIII thiết lập Giáo phận Nuestra Señora de la Altagracia en Higüey.
- 17/12/1970 và 21/1/1971Ban tước hiệu Tiểu Vương cung thánh đường và khánh thành trọng thểNgày 17 tháng 12 năm 1970, Đức Giáo hoàng Phaolô VI nâng nhà thờ lên hàng Tiểu Vương cung thánh đường; ngày 21 tháng 1 năm 1971 công trình chính thức khánh thành và rước bức linh ảnh từ đền cổ San Dionisio về ngự.
- 12/10/1992 và 15/8/2022Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II thánh hiến (1992) và Bông Hồng Vàng của Giáo hoàng Phanxicô (2022)Ngày 12 tháng 10 năm 1992, Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II đích thân cử hành lễ thánh hiến Vương cung thánh đường tại Higüey; ngày 15 tháng 8 năm 2022, Tòa Thánh trao tặng Bông Hồng Vàng nhân kỷ niệm 100 năm đăng quang.
Cuộc cách mạng kiến trúc tôn giáo năm 1947 của Dunoyer de Segonzac và Pierre Dupré. Khi cuộc thi kiến trúc quốc tế xây dựng Vương cung thánh đường Higüey được công bố vào năm 1947, phần lớn các kiến trúc sư tham gia đều gửi tới những bản vẽ mô phỏng phong cách Tân Gothic, Tân Romanesque hoặc Tân thuộc địa Tây Ban Nha quen thuộc. Thế nhưng hai kiến trúc sư trẻ người Pháp vừa bước ra khỏi Thế chiến thứ hai là André-Jacques Dunoyer de Segonzac (1915 tới 2018) và Pierre Dupré (1920 tới 2019, cùng cộng sự Pierre Domino) đã đề xuất một ý tưởng hoàn toàn táo bạo: sử dụng ngôn ngữ điêu khắc của bê tông cốt thép trần (béton brut) kết hợp hình học parabol để kiến tạo một ngôi thánh đường hiện đại vừa mang dáng dấp đôi bàn tay chắp cầu nguyện, vừa chịu được động đất và những trận cuồng phong cấp 5 của vùng biển Caribe.
Quá trình thi công kéo dài suốt 17 năm (từ năm 1954 tới đầu năm 1971) dưới sự giám sát trực tiếp của chính Dunoyer de Segonzac (người đã chuyển sang sinh sống và gắn bó trọn đời với Cộng hòa Dominica cho tới khi qua đời ở tuổi 103) là một kỳ công kỹ thuật xây dựng tại vùng Tây Ấn lúc bấy giờ. Hàng vạn mét khối bê tông đã được đổ vào những bộ ván khuôn gỗ khổng lồ cao tới 80 mét, tạo nên một kiệt tác kiến trúc Hiện đại và Biểu hiện chủ nghĩa (Modernist / Expressionist architecture) sánh ngang với Nhà thờ chính tòa Brasília của Oscar Niemeyer tại Nam Mỹ.
IIIVòm Parabol Bê Tông Cao 80 Mét, Cửa Đồng Mạ Vàng 24 Karat Và Khung Linh Ảnh Chạm Khắc Thế Kỷ 18
Vương cung thánh đường Đức Mẹ Altagracia tại Higüey được xây dựng trên mặt bằng hình chữ thập Latinh có sức chứa bên trong khoảng 3.000 người ngồi, và toàn bộ hệ thống hành lang vòm cùng quảng trường bao quanh có thể đón cùng lúc tới hơn 20.000 tới 50.000 khách hành hương. Mọi chi tiết từ hình khối bê tông bên ngoài cho tới luồng ánh sáng bên trong đều được tính toán để dẫn dắt ánh mắt và tâm hồn người hành hương hướng về bức linh ảnh nhỏ bé đặt nơi cung thánh.
Điểm nhấn vĩ đại nhất của công trình tại giao điểm chữ thập là ngọn vòm bê tông cốt thép hình parabol vươn cao tới 80 mét (khoảng 262 feet). Nhìn từ đại lộ Libertad, ngọn vòm mang hình tượng đôi bàn tay chắp lại cầu nguyện hoặc chiếc khăn trùm đầu của Đức Mẹ; trên phần đỉnh vòm có treo dàn chuông đồng (carillon) gồm 45 quả chuông đúc tại Pháp có thể ngân vang các giai điệu thánh ca khắp thành phố Higüey.
Thay vì xây những bức tường phẳng nặng nề, thân nhà thờ và hai cánh ngang được tạo thành từ hàng chục vòm parabol bê tông thấp dần xếp nối tiếp nhau như những cánh buồm hoặc những lều bạt trong sa mạc. Giữa các lớp vòm là những khe hở hẹp gắn kính màu và lam chắn nắng, giúp ánh sáng mặt trời nhiệt đới khi lọt vào bên trong trở nên dịu nhẹ, huyền ảo và giúp thông gió tự nhiên liên tục mà không cần máy điều hòa.
Lối vào chính ở mặt tiền phía tây được trang hoàng bằng bộ cửa lớn đúc bằng đồng nguyên khối bọc vàng lá 24 karat, được chế tác tại Roma (Ý) năm 1988. Trên hai cánh cửa đồng chạm nổi các bức phù điêu kể lại lịch sử Phúc Âm hóa đảo Hispaniola, lịch sử bức linh ảnh Đức Mẹ Altagracia và chuyến viếng thăm lịch sử của Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II năm 1979.
Ở trung tâm cung thánh dưới chân đại vòm cao 80 mét là Bàn thờ Chính và tòa khám thờ cao ráo nơi tôn trí bức linh ảnh Đức Mẹ Altagracia. Bản thân bức tranh sơn dầu thế kỷ 16 (33,5 x 45 cm) được đặt trong một chiếc khung kiệt tác kim hoàn thế kỷ 18 (chế tác năm 1785 bởi nghệ nhân vô danh) bằng vàng, bạc, pháp lam và nạm hàng trăm viên kim cương, ngọc lục bảo, hồng ngọc và thạch anh tím do tín hữu dâng cúng qua nhiều thế kỷ, phía trên gắn vương miện của Đức Giáo hoàng Piô XI (1922) và Gioan Phaolô II (1979).
Bao quanh Vương cung thánh đường là khu công viên cọ hoàng gia rộng lớn mở đầu bằng Cổng Chào bê tông ba vòm nhọn ở cuối đại lộ Libertad. Ngay trong khuôn viên phía đông nam nhà thờ là Bảo tàng Đức Mẹ Altagracia (Museo de La Altagracia Alejandro E. Grullón E.), nơi trưng bày kho tàng nghệ thuật thánh, các lễ vật tạ ơn bằng vàng bạc (ex-votos) từ thế kỷ 17 tới thế kỷ 20 và lịch sử xây dựng đại thánh đường.
Không thể tách rời khỏi Vương cung thánh đường mới là ngôi Đền thờ cổ San Dionisio nằm cách đó khoảng 700 mét về phía tây trên trục đại lộ Libertad: ngôi nhà thờ đá vôi có vòm cuốn hình sao Gothic muộn hoàn thành năm 1572 ngay trên vị trí gốc cây cam truyền thuyết, nơi từng giữ bức linh ảnh suốt 399 năm trước khi rước sang Vương cung thánh đường mới năm 1971.
| Hạng mục kiến trúc và Bảo vật | Niên đại và Tác giả | Đặc điểm kỹ thuật và Giá trị nghệ thuật |
|---|---|---|
| Đại Vòm Parabol Bê tông và Dàn Chuông | 1954 tới 1971 (Dunoyer de Segonzac và Pierre Dupré) | Vòm bê tông cốt thép cao 80 mét biểu trưng đôi bàn tay cầu nguyện, tích hợp dàn chuông đồng 45 quả đúc tại Pháp |
| Bức Linh Ảnh Đức Mẹ Altagracia | Đầu thế kỷ 16 (trường phái Tây Ban Nha) | Tranh sơn dầu trên vải (33,5 x 45 cm) vẽ cảnh Chúa Giáng Sinh với Đức Mẹ khoác áo sao, Thánh Giuse cầm nến và ngôi sao Bêlem |
| Khung Linh Ảnh Vàng Bạc Đá Quý và Vương Miện | Khung năm 1785; Vương miện 1922 và 1979 | Khung chạm bạc mạ vàng nạm ngọc lục bảo, kim cương và thạch anh tím; gắn triều thiên Giáo hoàng Piô XI, Gioan Phaolô II và Bông hồng vàng 2022 |
| Cửa Đồng Chính Mạ Vàng 24 Karat | Năm 1988 (đúc tại Roma, Ý) | Cánh cửa đồng chạm nổi phù điêu mạ vàng lá 24 karat tái hiện lịch sử Giáo hội Dominica và chuyến tông du của Giáo hoàng Gioan Phaolô II |
| Bảo tàng La Altagracia và Đền cổ San Dionisio | 1572 (Đền cổ) và 2012 (Bảo tàng hiện đại) | Đền đá cổ nhất Higüey (1572) và bảo tàng lưu giữ hàng ngàn lễ vật tạ ơn (ex-votos) cùng hiện vật kim hoàn Công giáo bốn thế kỷ |
IVThế Đất Và Hướng
Cần nêu rõ ngay từ đầu rằng Giáo hội Công giáo không dạy và không áp dụng thuật phong thủy phương Đông trong việc quy hoạch thánh đường. Đồ án quy hoạch tổng thể của Vương cung thánh đường Đức Mẹ Altagracia tại Higüey được hai kiến trúc sư Pháp Dunoyer de Segonzac và Pierre Dupré thiết kế từ năm 1947 tới 1954 theo nguyên tắc quy hoạch trục cảnh quan hiện đại: đặt đại thánh đường ở điểm kết thúc phía đông của đại lộ thẳng tắp Avenida Libertad để kết nối trực tiếp với ngôi đền cổ San Dionisio (1572) ở phía tây, đồng thời xoay cung thánh về hướng Đông theo truyền thống phụng vụ Kitô giáo cổ điển. Những phân tích dưới đây là góc nhìn đối chiếu theo phép xem hình thế sơn thủy cổ truyền của thư viện Vạn Đạo Đường.
Xét trên địa hình vùng đông nam đảo Hispaniola tại tọa độ 18,6161 độ vĩ bắc, 68,7169 độ kinh tây, thành phố Salvaleón de Higüey nằm trên thềm đồng bằng chuyển tiếp trù phú ở cao độ khoảng 80 tới 100 mét so với mực nước biển, ngay nơi chân dãy núi Cordillera Oriental (dãy núi Đông chạy ở phía bắc và tây bắc) hạ thấp dần xuống vùng đồng bằng chăn nuôi và duyên hải Punta Cana - Bávaro ở phía đông và biển Caribe ở phía nam. Dãy núi Cordillera Oriental ở phía bắc đóng vai trò như một bức cự chẩm sơn che chắn gió bão từ phía Đại Tây Dương, trong khi dòng sông Duey (Río Duey) uốn lượn qua phía tây và phía nam thành phố Higüey như một dải thủy long hoàn bão tưới tiêu cho toàn vùng đất thánh.
Về trục hướng và khí trường kiến trúc, Vương cung thánh đường được định vị chuẩn xác trên trục chính tọa Đông hướng Tây (hơi chếch Đông Bắc - Tây Nam theo trục đại lộ Libertad): hậu cung nơi đặt bức linh ảnh Đức Mẹ Altagracia trấn giữ ở phương Đông đón ánh mặt trời mọc, còn cổng chính bằng đồng mạ vàng và Cổng Chào ba vòm mở thẳng về phương Tây, nhìn dọc theo đại lộ thẳng tắp nối liền về ngôi đền gốc San Dionisio năm 1572. Đặc biệt, xét theo hình pháp cổ truyền, ngọn Đại Vòm Parabol cao 80 mét vươn thẳng lên bầu trời giữa đồng bằng bằng phẳng đóng vai trò như một ngọn kỳ phong độc tú (ngọn núi thiêng nhân tạo vươn cao thu hút thiên khí của cả vùng miền đông đảo quốc), trong khi khuôn viên vườn cọ hình chữ nhật rộng lớn bao quanh bốn mặt tạo thành một nội minh đường tĩnh tại, tách biệt hẳn sự ồn ào của phố thị bên ngoài trước khi khách hành hương bước vào lòng đền.
VĐại Lễ Quốc Gia Đức Mẹ Altagracia 21 Tháng 1, Lễ Đoàn Bò Dâng Cúng Và Ngày Đội Triều Thiên 15 Tháng 8
Đời sống phụng vụ tại Vương cung thánh đường Đức Mẹ Altagracia vận hành theo lịch phụng vụ Công giáo Rôma (dương lịch), trong đó ngày 21 tháng 1 hằng năm không chỉ là đại lễ tôn giáo lớn nhất mà còn là Ngày Nghỉ Lễ Quốc Gia chính thức (Día de Nuestra Señora de la Altagracia) trên toàn lãnh thổ Cộng hòa Dominica. Vào dịp này, thành phố Higüey trở thành tâm điểm của cả đất nước với sự hiện diện của Tổng thống Cộng hòa Dominica, Hội đồng Giám mục và hàng trăm ngàn người hành hương.
| Thời gian | Hệ lịch | Tên lễ tiết và sự kiện | Nghi thức phụng vụ và truyền thống dân gian tại Vương cung thánh đường Higüey |
|---|---|---|---|
| Từ ngày 12 đến ngày 20 tháng 1 hằng năm | Dương lịch | Tuần Cửu Nhật Đại Lễ Đức Mẹ Altagracia và Lễ Rước Bò Dâng Cúng (Los Toros de la Virgen) | Chín ngày cầu nguyện, giải tội và cử hành thánh lễ liên tục; đặc biệt vào ngày 20/1, đoàn người chăn nuôi truyền thống (Los Toreros de la Virgen) sau nhiều ngày đi bộ lùa hàng trăm con bò giống khỏe mạnh từ khắp các tỉnh miền đông tiến về Higüey để dâng tặng Đức Mẹ gây quỹ bác ái. |
| Đêm 20 rạng sáng và trọn ngày 21 tháng 1 | Dương lịch (Quốc lễ Cộng hòa Dominica) | Đại lễ Quốc gia Đức Mẹ Altagracia (Día de la Altagracia) | Hàng trăm ngàn tín hữu thức trắng đêm trong vườn Vương cung thánh đường, thắp nến, hát điệu Salves truyền thống và xếp hàng dài qua cửa đồng mạ vàng để hôn kính bức linh ảnh; Giám mục Higüey chủ sự Thánh lễ Đại trào trọng thể có Tổng thống Cộng hòa Dominica tham dự. |
| Ngày 14 và 15 tháng 8 hằng năm | Dương lịch (Lễ Đức Mẹ Lên Trời) | Lễ Kỷ niệm Đội Triều Thiên Giáo Hoàng (15/8/1922) và Kiệu Linh Ảnh về Santo Domingo | Kỷ niệm ngày bức linh ảnh Đức Mẹ Altagracia được đội triều thiên Giáo hoàng năm 1922 (và nhận Bông Hồng Vàng năm 2022) với các cuộc rước kiệu và lễ hội văn hóa tôn giáo trọng thể. |
| Ngày 12 tháng 10 hằng năm | Dương lịch | Lễ Kỷ niệm Thánh hiến Vương cung thánh đường (12/10/1992) | Kỷ niệm ngày Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II đích thân cử hành nghi thức cung hiến Vương cung thánh đường Higüey nhân dịp 500 năm Phúc Âm hóa châu Mỹ. |
| Tuần Thánh, Đại lễ Phục Sinh và Mùa Giáng Sinh | Dương lịch | Phụng vụ Tam Nhật Vượt Qua và Đại lễ Giáng Sinh trước Bức Tranh Natividad | Vì bức linh ảnh Đức Mẹ Altagracia chính là một bức tranh Chúa Giáng Sinh (Natividad), Thánh lễ Đêm Giáng Sinh 24/12 tại Vương cung thánh đường Higüey mang ý nghĩa thần học vô cùng đặc biệt. |
Truyền thống Đoàn bò của Đức Mẹ (Los Toros de la Virgen) hơn ba thế kỷ tuổi. Một trong những di sản văn hóa phi vật thể độc đáo nhất gắn liền với Vương cung thánh đường Higüey là truyền thống Huynh đoàn những người chăn bò của Đức Mẹ (Hermandad de los Toreros de la Virgen) có lịch sử hơn ba trăm năm tại vùng đồng bằng miền đông. Vào mỗi tháng Giêng, những người nông dân và kỵ sĩ đi qua từng trang trại khắp các tỉnh El Seibo, Hato Mayor, Monte Plata và La Altagracia để quyên góp hàng trăm con bò tơ do các chủ trại dâng cúng để trả lễ (promesas) vì ơn Đức Mẹ đã chữa lành bệnh tật hoặc phù hộ gia đình. Chiều ngày 20 tháng 1, đoàn kỵ sĩ vừa cưỡi ngựa lùa đàn bò tiến vào thành phố Higüey vừa hát những khúc ca tôn giáo cổ truyền giữa tiếng reo hò đón tiếp của hàng vạn khách hành hương, tạo nên một bức tranh đức tin dân gian sống động có một không hai tại vùng biển Caribe.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Cuối Đại lộ Libertad (giao với đường Agustín Guerrero và đường Vetilio Alfau Durán), trung tâm thành phố Salvaleón de Higüey, tỉnh La Altagracia, Cộng hòa Dominica
- Đường tới
- Vương cung thánh đường tọa lạc ngay ở cuối đại lộ Avenida Libertad tại trung tâm thành phố Salvaleón de Higüey, tỉnh La Altagracia ở miền đông Cộng hòa Dominica. Từ khu du lịch biển Punta Cana / Bávaro (cách khoảng 45 km về phía đông), quý vị chỉ cần đi theo đường cao tốc Autovía del Coral / Autopista El Coral khoảng 35 tới 40 phút bằng ô tô, taxi hoặc xe buýt địa phương là tới thẳng Higüey. Từ thủ đô Santo Domingo (cách khoảng 145 km về phía tây), xe buýt tốc hành Expreso Bávaro hoặc Sitrabapu khởi hành liên tục dọc theo đường cao tốc Autovía del Este đưa quý vị tới ngay gần khuôn viên Vương cung thánh đường trong khoảng 2 giờ 15 phút.
- Toạ độ
- 18.6161, -68.7169
Vương cung thánh đường Đức Mẹ Altagracia tại Higüey mở cửa miễn phí hằng ngày từ sáng sớm đến chiều tối để đón khách hành hương và du khách quốc tế. Khi bước qua cổng kiểm soát của khuôn viên Vương cung thánh đường, cả nam giới lẫn nữ giới đều bắt buộc phải tuân thủ quy định trang phục nghiêm ngặt: mặc áo có tay che kín vai, quần dài hoặc váy dài qua đầu gối (không được mặc quần đùi, váy ngắn, áo ba lỗ hoặc đồ đi biển từ Punta Cana sang; tại cổng có quầy cho mượn khăn choàng nếu cần), bỏ mũ nón và giữ trật tự trong lòng nhà thờ. Sau khi cầu nguyện trước bức linh ảnh Đức Mẹ Altagracia ở cung thánh, quý vị rất nên ghé thăm Bảo tàng La Altagracia nằm ngay trong khuôn viên vườn phía đông nam để chiêm ngưỡng bộ sưu tập báu vật lịch sử.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Vương cung thánh đường Đức Mẹ Altagracia, Higüey
Thầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên.
?Hỏi Đáp Nhanh
Tước hiệu Đức Mẹ Altagracia (Nuestra Señora de la Altagracia) có ý nghĩa là gì và bức tranh vẽ cảnh gì?
Trong tiếng Tây Ban Nha, Altagracia có nghĩa là Ân Sủng Tối Cao, ám chỉ mầu nhiệm cao trọng nhất là việc Con Thiên Chúa giáng sinh làm người qua Đức Trinh Nữ Maria. Vì vậy, bức linh ảnh Đức Mẹ Altagracia từ đầu thế kỷ 16 (rộng 33,5 cm, cao 45 cm) thực chất là một bức tranh Chúa Giáng Sinh (Natividad): Đức Mẹ khoác áo xanh điểm sao chắp tay chiêm ngắm Hài Nhi Giêsu nằm trước mặt, phía sau là Thánh Giuse cầm nến và phía trên là ngôi sao Bêlem.
Bức linh ảnh Đức Mẹ Altagracia có nguồn gốc tại thành phố Higüey từ khi nào?
Theo bản tường trình lịch sử năm 1650 của kinh sĩ Luis Gerónimo de Alcocer, bức tranh đã được hai anh em quý tộc Tây Ban Nha là Alfonso và Antonio de Trejo mang từ vùng Extremadura sang đảo Hispaniola vào đầu thế kỷ 16 (khoảng trước năm 1514) và hiến tặng cho giáo xứ Higüey. Truyền thuyết dân gian còn gắn bức tranh với phép lạ hiện ra trên gốc cây cam ở Higüey, nơi người dân đã xây dựng ngôi đền cổ San Dionisio hoàn thành năm 1572.
Ai là kiến trúc sư thiết kế Vương cung thánh đường Higüey hiện đại với ngọn vòm cao 80 mét?
Sau cuộc thi kiến trúc quốc tế tổ chức năm 1947, đồ án giành chiến thắng thuộc về hai kiến trúc sư người Pháp là André-Jacques Dunoyer de Segonzac và Pierre Dupré (cùng cộng sự Pierre Domino). Khởi công năm 1954 và khánh thành ngày 21 tháng 1 năm 1971, công trình được xây bằng bê tông cốt thép theo mặt bằng chữ thập Latinh với ngọn vòm parabol trung tâm cao 80 mét biểu trưng cho đôi bàn tay chắp lại cầu nguyện và treo dàn 45 quả chuông đồng.
Những vị Giáo hoàng nào đã ban tặng vinh dự đặc biệt cho Vương cung thánh đường và bức linh ảnh Đức Mẹ Altagracia?
Bức linh ảnh và ngôi đền đã nhận 4 dấu ấn Giáo hoàng trọng đại: năm 1922 Đức Giáo hoàng Piô XI ban phép Đội Triều Thiên Giáo Hoàng lần thứ nhất; ngày 17/12/1970 Đức Giáo hoàng Phaolô VI nâng đền thờ lên hàng Tiểu Vương cung thánh đường; Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II đích thân đội triều thiên bạc mạ vàng năm 1979 và tới tận Higüey cử hành lễ thánh hiến Vương cung thánh đường ngày 12/10/1992; và ngày 15/8/2022 Đức Giáo hoàng Phanxicô trao tặng Bông Hồng Vàng.
Sự khác biệt giữa Đức Mẹ Altagracia tại Higüey và Đức Mẹ Từ Bi (Las Mercedes) tại Santo Cerro là gì?
Trong truyền thống Công giáo và lịch sử Cộng hòa Dominica, Đức Mẹ Từ Bi (Nuestra Señora de las Mercedes, mừng lễ ngày 24 tháng 9 tại Santo Cerro, La Vega) là Bổn Mạng chính thức của Nhà nước Cộng hòa từ Hiến pháp năm 1844; trong khi Đức Mẹ Altagracia (mừng lễ ngày 21 tháng 1 tại Higüey) được tôn vinh là Người Mẹ và Đấng Bảo Hộ tinh thần (Protectora Espiritual) của nhân dân Dominica.
Đại lễ ngày 21 tháng 1 hằng năm tại Vương cung thánh đường Higüey diễn ra như thế nào?
Ngày 21 tháng 1 (kỷ niệm chiến thắng Sabana Real ngày 21/1/1691 dưới sự che chở của Đức Mẹ) là ngày Quốc lễ của Cộng hòa Dominica. Hàng trăm ngàn người hành hương từ khắp cả nước đổ về Higüey thức canh suốt đêm 20 rạng sáng 21 tháng 1, đón đoàn kỵ sĩ lùa hàng trăm con bò dâng cúng (Los Toros de la Virgen), xếp hàng qua cửa đồng mạ vàng để hôn kính bức linh ảnh và tham dự Thánh lễ Đại trào có Tổng thống quốc gia hiện diện.