Khi đi dọc theo tuyến quốc lộ ven biển phía đông của Đảo Nam New Zealand (State Highway 1) tiến vào cửa ngõ phía nam của thành phố cảng Timaru thuộc vùng Nam Canterbury, hình ảnh đầu tiên thu hút mọi ánh nhìn từ cả phía đất liền lẫn ngoài khơi Thái Bình Dương là hai ngọn tháp chuông đôi và chiếc mái vòm đồng xanh lục vươn cao kiêu hãnh trên đỉnh đồi Parkside: đó là Vương cung thánh đường Thánh Tâm, Timaru (tiếng Anh là Sacred Heart Basilica, Timaru). Kể từ sau khi Nhà thờ chính tòa Thánh Thể (Cathedral of the Blessed Sacrament) tại thành phố Christchurch bị hư hại nặng nề và phải tháo dỡ sau trận động đất lịch sử tháng 2 năm 2011, Vương cung thánh đường Thánh Tâm tại Timaru đã trở thành minh chứng nguyên vẹn, lộng lẫy và quan trọng nhất còn tồn tại của dòng kiến trúc vương cung thánh đường cổ điển do đại kiến trúc sư Francis William Petre (1847 tới 1918) kiến tạo trên đất nước New Zealand.
Trong bản đồ các thánh địa tâm linh của New Zealand, nếu ở Đảo Bắc có Nhà thờ chính tòa Thánh Phaolô tại Wellington của Anh giáo và Chùa Phật Quang Sơn tại Auckland của Phật giáo, còn sâu trong vùng hồ núi cao nguyên Mackenzie ngay phía tây Timaru có Nhà thờ Người Chăn Cừu Nhân Lành bên hồ Tekapo, thì Vương cung thánh đường Thánh Tâm tại Timaru là viên ngọc quý của truyền thống Công giáo Rôma tại Đảo Nam. Được khởi công ngày 6 tháng 2 năm 1910 và hoàn thành thần tốc chỉ trong vòng hai mươi tháng để khánh thành ngày 8 tháng 10 năm 1911 dưới sự dẫn dắt của các linh mục dòng Đức Mẹ (Society of Mary, tức các tu sĩ Marist) và cộng đồng di dân gốc Ireland, ngôi thánh đường là sự kết hợp tuyệt mỹ giữa kỹ thuật bê tông tiên phong, đá bazan xanh bản địa Timaru, đá vôi trắng chạm khắc Oamaru và ánh sáng huyền diệu từ 28 khung cửa sổ kính màu nhập khẩu trực tiếp từ xưởng Franz Mayer tại Munich (Đức).
IThánh Tâm Chúa Giêsu, Linh Đạo Dòng Đức Mẹ (Marist) Và Danh Xưng Vương Cung Thánh Đường Kiến Trúc Tại Nam Bán Cầu
Ngôi thánh đường lịch sử của thành phố Timaru được cung hiến cho Thánh Tâm Chúa Giêsu (The Most Sacred Heart of Jesus), biểu tượng thần học tối cao về tình yêu thương vô biên, lòng thương xót và sự hy sinh cứu độ của Đức Giêsu Kitô dành cho nhân loại. Ngay trên đỉnh mặt tiền phía tây giữa hai ngọn tháp chuông đôi cũng như trên bàn thờ chính và bức kính màu trung tâm của thánh đường, hình ảnh Chúa Giêsu mở rộng vòng tay để lộ Trái Tim rực lửa yêu thương đội mão gai và thánh giá luôn đón chào mọi tín hữu và khách hành hương bước lên đồi Craigie Avenue.
Lòng sùng kính Thánh Tâm Chúa Giêsu tại Timaru gắn liền máu thịt với công cuộc truyền giáo của các tu sĩ Dòng Đức Mẹ (Society of Mary, viết tắt là SM, thường gọi là các cha dòng Marist), hội dòng được linh mục Jean-Claude Colin sáng lập tại Lyon (Pháp) năm 1816 và được Tòa Thánh trao sứ mạng khai mở Giáo hội Công giáo tại New Zealand cùng Tây Thái Bình Dương từ năm 1838 dưới thời Giám mục Jean-Baptiste Pompallier. Chính các linh mục dòng Marist, đặc biệt là vị Giám mục đầu tiên của Giáo phận Christchurch là Đức cha John Joseph Grimes SM (1842 tới 1915) và vị cha sở huyền thoại của Timaru là Linh mục John Tubman SM, đã hun đúc nên tinh thần sùng kính Thánh Tâm sâu sắc trong lòng các gia đình nông dân và ngư dân Công giáo gốc Ireland tại vùng Nam Canterbury.
Trong truyền thống phụng vụ và mục vụ hiện đại của Giáo phận Công giáo Christchurch, Vương cung thánh đường Thánh Tâm hiện là nhà thờ trung tâm của Giáo xứ Thánh Gia Timaru (Holy Family Parish Timaru). Tại đây, linh đạo sùng kính Thánh Tâm Chúa Giêsu được thể hiện qua việc cử hành Thánh lễ hàng ngày, giờ Chầu Thánh Thể thứ Sáu đầu tháng, các hoạt động giáo dục tại hệ thống trường Công giáo lâu đời nằm ngay xung quanh nhà thờ (như Trường Trung học Roncalli College mang tên Giáo hoàng Gioan XXIII và Trường Tiểu học Thánh Giuse), cùng công tác bác ái xã hội của Hội Thánh Vinh Sơn Phaolô (St Vincent de Paul).
Tác giả đứng sau vẻ đẹp kiến trúc bất hủ của ngôi thánh đường tại Timaru là Francis William Petre (sinh ngày 27 tháng 8 năm 1847 tại Petre, Lower Hutt gần Wellington; qua đời ngày 10 tháng 12 năm 1918 tại Dunedin). Là con trai của Huân tước Henry William Petre (một quý tộc Công giáo Anh quốc di cư sang New Zealand năm 1840), Francis Petre được gửi về châu Âu học kỹ thuật hàng hải, đường sắt và kiến trúc tại Anh và Pháp trước khi trở về Đảo Nam New Zealand vào năm 1872. Nhờ sự am hiểu sâu sắc về vật liệu bê tông cốt liệu tự nhiên, ông được người đương thời kính trọng đặt biệt danh là Ngài Bê Tông (Lord Concrete).
Trong sự nghiệp lẫy lừng của mình, Francis William Petre đã thiết kế hầu hết các đại thánh đường Công giáo lớn nhất New Zealand, bao gồm Nhà thờ chính tòa Thánh Giuse tại Dunedin, Vương cung thánh đường Thánh Patrick tại Oamaru, Vương cung thánh đường Thánh Tâm tại Wellington, Nhà thờ chính tòa Thánh Thể tại Christchurch (1905) và Vương cung thánh đường Thánh Tâm tại Timaru (1910 tới 1911). Nhiều nhà sử học kiến trúc, trong đó có học giả George Bernard Shaw khi viếng thăm New Zealand, đã ca ngợi các công trình vương cung thánh đường của Francis Petre là những kiệt tác kiến trúc cổ điển xuất sắc bậc nhất bên ngoài châu Âu.
Một điểm học thuật quan trọng cần làm rõ cho du khách và người nghiên cứu là danh xưng Vương cung thánh đường (Basilica) của Nhà thờ Thánh Tâm Timaru (cũng như một số nhà thờ khác do Francis Petre thiết kế tại Oamaru và Wellington). Trong thuật ngữ Công giáo, có hai khái niệm: một là Vương cung thánh đường theo sắc phong giáo luật của Giáo hoàng (Papal Minor Basilica), và hai là Vương cung thánh đường theo hình thái kiến trúc La Mã cổ điển (Architectural Basilica, tức ngôi thánh đường có bình đồ chữ nhật dài chia ba nhịp gian bằng hai hàng cột trụ vòm tròn, có hậu cung bán nguyệt và mái vòm lớn thay vì phong cách Gothic nhọn của Anh giáo). Vào cuối thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20 tại New Zealand, kiến trúc sư Francis Petre và Giáo hội Công giáo đã chủ động dùng hình thái và tên gọi Basilica cho các thánh đường lớn như Thánh Tâm Timaru để khẳng định bản sắc kiến trúc La Mã hoàn vũ của cộng đồng Công giáo, và tên gọi Sacred Heart Basilica, Timaru đã trở thành danh xưng lịch sử chính thức được Cơ quan Di sản Quốc gia New Zealand ghi nhận ở cấp độ cao nhất (Di sản Hạng 1).
IIHơn Một Thế Kỷ Từ Nhà Nguyện Gỗ Năm 1874, Đại Công Trường Năm 1910 Tới Cuộc Đại Trùng Tu Kháng Chấn Năm 2021
Lịch sử của Vương cung thánh đường Thánh Tâm tại Timaru là minh chứng sống động cho đức tin kiên cường và lòng quảng đại của cộng đồng Công giáo vùng Nam Canterbury suốt hơn một trăm năm mươi năm qua.
- Thập niên 1860 và năm 1874Các linh mục dòng Đức Mẹ (Marist) lập giáo xứ Timaru và dựng nhà thờ gỗ đầu tiênCác linh mục dòng Marist bắt đầu cử hành thánh lễ cho những người định cư Công giáo tại Nam Canterbury từ thập niên 1860; năm 1874, ngôi nhà thờ Thánh Tâm đầu tiên bằng gỗ được xây dựng tại Timaru và được mở rộng vào các năm 1877, 1879.
- 1899 tới 1909Cha sở John Tubman SM vận động gây quỹ và giao cho kiến trúc sư Francis Petre lập đồ ánTrước sự phát triển nhanh chóng của thành phố cảng Timaru, linh mục quản xứ dòng Marist là cha John Tubman SM khởi xướng quỹ xây dựng thánh đường mới và mời đại kiến trúc sư Francis William Petre thiết kế một vương cung thánh đường nguy nga.
- 6 tháng 2 năm 1910Giám mục John Joseph Grimes SM đặt viên đá đầu tiên khởi công Vương cung thánh đườngĐức cha John Joseph Grimes SM, Giám mục đầu tiên của Giáo phận Christchurch, chủ sự đại lễ đặt viên đá góc tường (Foundation Stone) trước sự chứng kiến của hàng nghìn tín hữu và cư dân vùng Canterbury.
- 8 tháng 10 năm 1911Khánh thành và cung hiến trọng thể Vương cung thánh đường Thánh Tâm TimaruChỉ sau 20 tháng thi công dưới bàn tay của nhà thầu địa phương T. Pringle với tổng chi phí khoảng 23.000 bảng Anh thời bấy giờ, ngôi thánh đường hoàn thành và được Giám mục Grimes cùng các giám mục New Zealand cung hiến ngày 8 tháng 10 năm 1911.
- 2 tháng 4 năm 1985Được công nhận là Di sản Lịch sử Hạng 1 của Quốc gia (Category 1 Historic Place)Cơ quan Bảo tồn Di sản New Zealand (Heritage New Zealand Pouhere Taonga) chính thức xếp hạng Vương cung thánh đường Thánh Tâm Timaru là Di sản Lịch sử Hạng 1 (mã số 327) nhờ giá trị kiến trúc và nghệ thuật đặc biệt.
- 2019 tới ngày 11 tháng 6 năm 2021Hoàn thành đại dự án gia cố kháng chấn, phục hồi mái vòm đồng và tái cung hiếnSau khi đóng cửa năm 2019 để thực hiện dự án gia cố chống động đất trị giá hơn 5,7 triệu đô la New Zealand, thánh đường được Giám mục Paul Martin SM tái mở cửa và cử hành đại lễ Thánh Tâm Chúa Giêsu trọng thể vào ngày 11 tháng 6 năm 2021.
Cuộc hồi sinh năm 2021 và vị thế độc tôn sau thảm họa động đất Christchurch 2011. Trong lịch sử kiến trúc New Zealand, Vương cung thánh đường Thánh Tâm tại Timaru luôn được xem là người em song sinh gần gũi nhất với kiệt tác lớn nhất của Francis William Petre là Nhà thờ chính tòa Thánh Thể tại Christchurch (khánh thành năm 1905). Khi hai trận động đất kinh hoàng vào tháng 9 năm 2010 và ngày 22 tháng 2 năm 2011 tàn phá thành phố Christchurch (cách Timaru khoảng 160 km về phía bắc), làm sập hai tháp chuông và mái vòm của Nhà thờ chính tòa Christchurch, Vương cung thánh đường Thánh Tâm tại Timaru nhờ nằm trên nền đá bazan vững chắc và kết cấu bê tông liền khối đã đứng vững an toàn.
Để bảo vệ vĩnh viễn kiệt tác còn lại này của Francis Petre cho các thế hệ tương lai, từ năm 2019 tới năm 2021, Giáo xứ Thánh Gia Timaru và Giáo phận Christchurch cùng Quỹ Di sản Quốc gia đã thực hiện một cuộc đại trùng tu kỹ thuật cao: gia cố thép chịu lực bên trong các tháp chuông và tường bê tông lên mức tiêu chuẩn kháng chấn cao nhất, thay mới toàn bộ các tấm đồng lợp trên mái vòm trung tâm và hai tháp đôi, đồng thời bảo dưỡng tỉ mỉ 28 cửa sổ kính màu Munich và cây đàn đại phong cầm cổ. Ngày 11 tháng 6 năm 2021, đúng vào ngày Đại lễ Thánh Tâm Chúa Giêsu và kỷ niệm 110 năm hoàn thành (1911 tới 2021), ngôi thánh đường đã tỏa sáng rực rỡ trở lại trên bầu trời Nam Canterbury.
IIIHai Tháp Đôi Và Mái Vòm Đồng Xanh, Hàng Cột Đá Vôi Trắng Oamaru Và 28 Cửa Sổ Kính Màu Franz Mayer Từ Munich
Vương cung thánh đường Thánh Tâm tại Timaru có chiều dài tổng thể khoảng 52 mét (170 feet), chiều rộng 22 mét (72 feet), là sự kết tinh hoàn hảo giữa kiến trúc Vương cung thánh đường Phục hưng La Mã (Roman Renaissance) với những đường nét vòm Byzantine mềm mại. Kiến trúc sư Francis William Petre đã tận dụng tối đa sự tương phản màu sắc của ba loại vật liệu địa chất đặc trưng vùng Đảo Nam: màu xám xanh trầm hùng của đá bazan Timaru (Timaru bluestone) ở phần chân đế, màu xám ấm của tường bê tông trát vữa ở phần thân, và màu trắng ngà tinh khiết của đá vôi Oamaru (Oamaru limestone) ở toàn bộ hệ cột trụ, đầu cột chạm khắc và vòm cửa.
Mặt tiền hướng ra đại lộ Craigie Avenue được định hình bởi hai ngọn tháp chuông vuông đối xứng vươn cao 36 mét (120 feet), đỉnh tháp mở các ô cửa vòm tròn và đội mũ vòm bát giác lợp đồng. Ở giữa mặt tiền là cổng vòm lớn có hàng cột thức Corinth đỡ bức tượng Thánh Tâm Chúa Giêsu trên đỉnh trán tường. Phía trên giao điểm gian giữa và cánh ngang là chiếc mái vòm lớn kiểu Byzantine cao 29 mét (95 feet) có các ô cửa tròn lấy sáng chiếu thẳng xuống bàn thờ.
Bước vào lòng nhà thờ, du khách lập tức bị choáng ngợp bởi không gian ba nhịp gian sáng bừng nhờ hai hàng cột trụ tròn nguyên khối tạc bằng đá vôi trắng mịn khai thác từ vùng Oamaru lân cận. Từng đầu cột (capitals) được các nghệ nhân điêu khắc chạm trổ hoa lá Corinth và các biểu tượng thánh vô cùng sống động, nâng đỡ hệ vòm cuốn bán nguyệt và bộ khung trần vòm bằng gỗ Jarrah đỏ thẫm nhập khẩu từ Tây Úc có độ cộng hưởng âm thanh tuyệt hảo.
Tại trung tâm hậu cung bán nguyệt dưới vòm ánh sáng là Bàn thờ chính (High Altar) chế tác tinh xảo từ đá cẩm thạch trắng Ý kết hợp đá vôi Oamaru chạm trổ như những dải ren đá, phía trên có khám thờ tán lọng cao vút tôn trí Nhà Tạm và tượng Thánh Tâm Chúa Giêsu. Bao quanh khu vực cung thánh là lan can bàn thánh (communion rails) bằng đá cẩm thạch và đồng thau.
Báu vật nghệ thuật danh giá nhất của Vương cung thánh đường Thánh Tâm Timaru là bộ 28 cửa sổ kính màu (stained-glass windows) được đặt chế tác đồng bộ tại xưởng kính màu hoàng gia Franz Mayer and Co. ở Munich (vương quốc Bayern, Đức) vào đầu thế kỷ 20. Với kỹ thuật pha màu thủy tinh bậc thầy của trường phái Munich, các bức tranh kính khắc họa cuộc đời Chúa Giêsu, Đức Trinh Nữ Maria, Thánh Giuse, Thánh Patrick (bổn mạng người Ireland) và các vị thánh tông đồ với chiều sâu hội họa sống động như tranh sơn dầu chiếu sáng.
Trên gác đàn phía trên lối vào chính là cây đàn đại phong cầm (Pipe Organ) cổ kính có âm sắc trầm ấm, phục vụ các buổi thánh lễ trọng thể và hòa nhạc thánh ca. Trên tháp chuông treo bộ bốn quả chuông đồng lớn được đúc từ năm 1882 (chuyển từ nhà thờ gỗ cũ sang) có âm vang ngân xa khắp vùng cảng biển Caroline Bay và trung tâm thành phố Timaru.
| Hạng mục kiến trúc và Nghệ thuật | Niên đại và Tác giả hoặc Nguồn gốc | Đặc điểm kỹ thuật và Giá trị di sản |
|---|---|---|
| Tổng thể kiến trúc và Hai tháp chuông | 1910 tới 1911 (kiến trúc sư Francis William Petre) | Dài 52 m, rộng 22 m, hai tháp mặt tiền cao 36 m và mái vòm trung tâm cao 29 m lợp đồng |
| Kết cấu nền đá xanh và Tường bê tông | Đá bazan Timaru (Timaru bluestone) và bê tông đổ liền khối | Chân móng đá núi lửa bản địa kết hợp kỹ thuật bê tông tiên phong, gia cố kháng chấn toàn diện năm 2021 |
| Hệ cột trụ và Điêu khắc nội thất | Đá vôi trắng Oamaru (Oamaru stone) và trần gỗ Jarrah Tây Úc | Hai hàng cột Corinth trắng muốt chia lòng nhà thờ thành ba nhịp gian uy nghiêm, ấm áp |
| Bộ 28 Cửa sổ Kính màu nghệ thuật | Đầu thế kỷ 20 (xưởng Franz Mayer and Co., Munich, Đức) | Một trong những bộ sưu tập kính màu trường phái Munich đồng bộ và lớn nhất tại New Zealand |
| Bàn thờ chính và Bộ chuông tháp | Bàn thờ đá cẩm thạch (1911) và 4 quả chuông đồng (đúc năm 1882) | Bàn thờ chạm khắc tinh xảo dưới mái vòm chính; bộ chuông lịch sử kế thừa từ nhà thờ đầu tiên |
IVThế Đất Và Hướng
Cần nêu rõ rằng Giáo hội Công giáo tại New Zealand, các linh mục dòng Marist và kiến trúc sư Francis William Petre không sử dụng thuật phong thủy phương Đông trong việc chọn đất hay thiết kế Vương cung thánh đường Thánh Tâm Timaru. Khu đất trên đồi Craigie Avenue được chọn nhằm tạo điểm nhấn thị giác uy nghi cho cộng đồng Công giáo tại cửa ngõ phía nam thành phố và đặt gần cụm trường học, tu viện của giáo xứ. Những phân tích dưới đây là góc nhìn đối chiếu theo phép xem hình thế sơn thủy cổ truyền của thư viện Vạn Đạo Đường.
Xét trên đại cuộc địa hình của vùng duyên hải Nam Canterbury (Đảo Nam New Zealand) tại tọa độ 44,4017 độ vĩ nam, 171,2528 độ kinh đông, thành phố Timaru là khu đô thị duy nhất dọc bờ biển đồng bằng Canterbury được kiến tạo trên một nền đồi đá bazan núi lửa cổ đại (phun trào từ ngọn núi lửa cổ Mount Horrible hay Te Upoko-o-Puhuruhuru ở phía tây cách đây hơn hai triệu năm, tạo thành những sống đồi lượn sóng chạy thẳng ra bờ biển Thái Bình Dương, nơi người Māori xưa gọi là Te Tihi-o-Maru). Chính cấu trúc địa chất nền đá núi lửa cứng chắc này đã giúp Timaru có độ ổn định địa chấn vượt trội so với nền đất phù sa sỏi cát ở vùng Christchurch phía bắc.
Về tọa sơn và hướng thủy, Vương cung thánh đường Thánh Tâm ngự ngay trên đỉnh sống đồi cao của khu Parkside dọc theo trục đại lộ Craigie Avenue (tuyến Quốc lộ 1). Ở phía tây và tây bắc xa xa phía sau đất liền là dãy núi Nam Alps (Southern Alps) và rặng đồi Hunters Hills đóng vai trò là thái tổ sơn và thiếu tổ sơn hùng vĩ dẫn mạch khí đổ về hướng đông ra biển. Mặt tiền hai tháp chuông của vương cung thánh đường mở rộng về phía Đông Bắc nhìn xuống đại lộ Craigie Avenue và hướng ra cảng biển Timaru cùng vịnh Caroline Bay trên bờ Thái Bình Dương cách đó chỉ hơn 1 km. Vịnh biển Caroline Bay và bến cảng chắn sóng ở phía đông bắc tạo thành một ngoại minh đường tụ thủy rộng lớn, trong khi ngọn đồi nơi nhà thờ tọa lạc đủ cao để đón trọn ánh bình minh phương đông chiếu xuyên qua các ô cửa kính màu Munich vào lòng cung thánh mỗi buổi sáng.
VĐại Lễ Thánh Tâm Chúa Giêsu Tháng Sáu, Lễ Thánh Gia, Lễ Thánh Patrick 17 Tháng 3 Và Truyền Thống Giáng Sinh Nam Bán Cầu
Là trái tim phụng vụ của Giáo xứ Thánh Gia Timaru thuộc Giáo phận Christchurch, Vương cung thánh đường Thánh Tâm duy trì nhịp sống cầu nguyện hàng ngày và các kỳ đại lễ trọng thể theo lịch phụng vụ Công giáo Rôma (dương lịch).
| Thời điểm trong năm | Hệ lịch | Tên đại lễ phụng vụ và sự kiện | Nghi thức cử hành tại Vương cung thánh đường Thánh Tâm, Timaru |
|---|---|---|---|
| Ngày 17 tháng 3 và tháng 3 hoặc tháng 4 | Dương lịch | Lễ Thánh Patrick (17 tháng 3) cùng Tuần Thánh và Đại lễ Phục Sinh | Tưởng nhớ di sản của những người định cư Công giáo gốc Ireland đã xây dựng nhà thờ ngày 17 tháng 3; cử hành trọng thể Tam Nhật Vượt Qua và Đại lễ Phục Sinh. |
| Tháng 6 (Thứ Sáu sau Lễ Mình Máu Thánh Chúa) | Dương lịch (Lễ Bổn mạng Thánh đường) | Đại lễ Thánh Tâm Chúa Giêsu (Solemnity of the Most Sacred Heart of Jesus) | Ngày lễ tước hiệu trọng đại nhất trong năm của Vương cung thánh đường Timaru (cũng là ngày kỷ niệm tái mở cửa nhà thờ 11 tháng 6 năm 2021) với thánh lễ đồng tế, chầu Thánh Thể và hội họp toàn giáo xứ cùng học sinh các trường Công giáo. |
| Ngày 15 tháng 8 và ngày 8 tháng 10 | Dương lịch | Đại lễ Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời (Bổn mạng Quốc gia New Zealand) và Kỷ niệm Cung hiến Đền thánh (8 tháng 10 năm 1911) | Ngày 15 tháng 8 là lễ bổn mạng của toàn Giáo hội Công giáo New Zealand (do Giám mục Pompallier dâng hiến từ năm 1838); ngày 8 tháng 10 kỷ niệm ngày khánh thành Vương cung thánh đường năm 1911. |
| Ngày 24 tới 25 tháng 12 và Chúa Nhật sau Giáng Sinh | Dương lịch | Đại lễ Giáng Sinh và Lễ Thánh Gia Thất (Bổn mạng Giáo xứ Thánh Gia Timaru) | Thánh lễ Đêm Giáng Sinh giữa mùa hè Nam bán cầu với hợp xướng và đàn đại phong cầm vang dội dưới mái vòm đồng, tiếp nối bằng lễ bổn mạng Giáo xứ Thánh Gia. |
Niềm tự hào di sản của người dân thành phố cảng Timaru. Đối với người dân Timaru và toàn vùng Nam Canterbury, bất kể thuộc tôn giáo nào, Vương cung thánh đường Thánh Tâm từ hơn một thế kỷ qua luôn là biểu tượng kiến trúc đáng tự hào nhất của thành phố. Trong suốt quá trình gây quỹ gia cố kháng chấn từ năm 2019 đến năm 2021, không chỉ các tín hữu Công giáo mà cả Hội đồng Quận Timaru, các quỹ bảo tồn di sản và đông đảo người dân địa phương đã chung tay đóng góp để giữ cho hai ngọn tháp đồng và bộ kính màu Munich mãi mãi tỏa sáng trên bầu trời thành phố cảng.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Số 7 đại lộ Craigie Avenue, khu Parkside, Timaru 7910, vùng Nam Canterbury, Đảo Nam, New Zealand
- Đường tới
- Vương cung thánh đường Thánh Tâm tọa lạc tại số 7 đại lộ Craigie Avenue (ngay trên trục Quốc lộ 1, State Highway 1), khu Parkside, cách khu phố trung tâm thương mại Timaru và vịnh biển Caroline Bay khoảng 1 đến 1,5 km về phía nam. Nếu đi ô tô hoặc xe buýt liên tỉnh InterCity dọc theo tuyến đường trục chính từ Christchurch (cách 160 km về phía bắc, mất khoảng 2 giờ lái xe) hoặc từ Dunedin (cách 195 km về phía nam, mất khoảng 2 giờ 30 phút lái xe) hay từ hồ Tekapo (cách 105 km về phía tây bắc, mất khoảng 1 giờ 15 phút lái xe qua State Highway 8), du khách sẽ đi ngang qua ngay trước mặt tiền hai tháp chuông của nhà thờ trên đường Craigie Avenue; xung quanh nhà thờ có chỗ đỗ xe thuận tiện trên phố.
- Toạ độ
- -44.4017, 171.2528
Vương cung thánh đường Thánh Tâm tại Timaru mở cửa hàng ngày vào ban ngày để đón tín hữu vào cầu nguyện và du khách đến chiêm ngưỡng di sản kiến trúc, đặc biệt là sau khi hoàn tất công cuộc đại trùng tu năm 2021. Để ngắm trọn vẹn vẻ đẹp rực rỡ nhất của 28 khung cửa sổ kính màu Franz Mayer từ Munich, quý vị nên ghé thăm nhà thờ vào buổi sáng hoặc đầu giờ chiều những ngày nắng đẹp, khi ánh mặt trời chiếu xuyên qua lớp kính thủy tinh màu in bóng lên những hàng cột đá vôi trắng Oamaru. Khi ở bên trong nhà thờ, quý vị vui lòng giữ yên lặng, tắt chuông điện thoại, ăn mặc lịch sự và không đi lại chụp ảnh trong lúc đang cử hành Thánh lễ hoặc nghi thức phụng vụ.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Vương cung thánh đường Thánh Tâm, Timaru
Thầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên.
?Hỏi Đáp Nhanh
Ai là kiến trúc sư thiết kế Vương cung thánh đường Thánh Tâm tại Timaru và vì sao ông lại nổi tiếng?
Vương cung thánh đường Thánh Tâm Timaru do Francis William Petre (1847 tới 1918), kiến trúc sư nhà thờ vĩ đại nhất của New Zealand đầu thế kỷ 20, thiết kế. Nhờ tài năng tiên phong sử dụng bê tông kết hợp đá bản địa để xây dựng những thánh đường cổ điển đồ sộ, ông được mệnh danh là Ngài Bê Tông (Lord Concrete). Sau khi Nhà thờ chính tòa Thánh Thể ở Christchurch bị hư hại nặng do động đất năm 2011, Vương cung thánh đường Timaru trở thành tác phẩm vương cung thánh đường lớn nguyên vẹn và tiêu biểu nhất còn lại của ông.
Vương cung thánh đường Thánh Tâm Timaru được xây dựng vào năm nào và bằng những chất liệu gì?
Nhà thờ được Giám mục John Joseph Grimes SM đặt viên đá đầu tiên ngày 6 tháng 2 năm 1910 và khánh thành ngày 8 tháng 10 năm 1911 (chỉ mất 20 tháng thi công). Công trình kết hợp ba chất liệu địa phương và khu vực: chân móng bằng đá bazan xanh Timaru (Timaru bluestone), tường thân bằng bê tông đổ liền khối, các hàng cột và phù điêu nội thất bằng đá vôi trắng Oamaru (Oamaru stone), cùng hệ trần vòm bằng gỗ Jarrah của Úc và mái lợp đồng.
Bộ cửa sổ kính màu bên trong Vương cung thánh đường Thánh Tâm có nguồn gốc từ đâu?
Toàn bộ 28 cửa sổ kính màu tuyệt đẹp bên trong nhà thờ đều được đặt chế tác tại xưởng kính màu hoàng gia danh tiếng Franz Mayer and Co. tại thành phố Munich (Đức) vào đầu thế kỷ 20, được vận chuyển bằng đường biển sang New Zealand và được đánh giá là một trong những bộ sưu tập kính màu trường phái Munich quý giá nhất Nam bán cầu.
Vì sao ngôi nhà thờ này lại được gọi là Vương cung thánh đường (Basilica)?
Trong truyền thống kiến trúc Công giáo tại New Zealand thời kỳ của kiến trúc sư Francis Petre, danh xưng Basilica được dùng cho những thánh đường lớn thiết kế theo hình thái Vương cung thánh đường La Mã cổ điển (bình đồ ba nhịp gian với hàng cột vòm tròn, hậu cung bán nguyệt và mái vòm lớn phong cách Phục hưng La Mã kết hợp Byzantine) để phân biệt với lối kiến trúc Gothic của các nhà thờ Anh giáo. Tên gọi Sacred Heart Basilica, Timaru đã gắn liền với công trình từ năm 1911 và được công nhận là Di sản Quốc gia Hạng 1.
Dự án đại trùng tu từ năm 2019 đến năm 2021 tại Vương cung thánh đường Timaru đã thực hiện những hạng mục gì?
Nhằm bảo vệ công trình trước nguy cơ động đất, từ năm 2019 đến tháng 6 năm 2021, giáo xứ đã thực hiện dự án đại trùng tu trị giá hơn 5,7 triệu đô la New Zealand: gia cố khung thép kháng chấn bên trong hai tháp chuông và tường bê tông, lợp lại toàn bộ các tấm đồng mới trên mái vòm trung tâm và hai đỉnh tháp, đồng thời phục chế hệ thống kính màu Munich, bàn thờ và đàn đại phong cầm.
Hành trình khám phá Đảo Nam có thể kết hợp thăm Vương cung thánh đường Timaru và Nhà thờ bên hồ Tekapo như thế nào?
Thành phố cảng Timaru nằm ngay tại điểm đầu phía đông của tuyến đường cao nguyên cảnh quan State Highway 8 dẫn lên vùng Mackenzie. Từ Vương cung thánh đường Thánh Tâm ở Timaru, du khách chỉ cần lái xe theo đường State Highway 8 qua thị trấn Fairlie và đèo Burkes Pass khoảng 105 km (mất 1 giờ 15 phút) là tới thẳng Nhà thờ Người Chăn Cừu Nhân Lành bên bờ hồ Tekapo.