Nằm ở cực nam của vòng rặng san hô đá vôi thuộc Cộng hòa Palau, cách cố đô Koror khoảng 45 km về phía tây nam qua làn nước xanh thẳm của đầm phá Nam Thái Bình Dương, hòn đảo nhỏ Peleliu (tên bản địa là Beliliou, diện tích chỉ khoảng 13 km vuông) ngày nay phủ đầy rừng nhiệt đới xanh mướt và tiếng chim biển gọi đàn. Thế nhưng, khi bước theo con đường mòn rợp bóng cây dưới chân sườn phía đông của dãy núi đá vôi san hô Umurbrogol (nơi từng được biết đến trong lịch sử quân sự thế giới với tên gọi Bloody Nose Ridge), lữ khách sẽ bắt gặp một không gian tĩnh lặng đầy xúc động: giữa những rễ cây đa cổ thụ quấn quýt là hai cột trụ cổng rêu phong, cặp tượng linh thú hộ pháp Komainu ngồi uy nghiêm trên bệ đá, bồn nước thanh tẩy Temizuya, những chân trụ đèn đá Toro và các bậc thang dẫn lên bệ thờ chính điện Honden. Đó chính là Di tích Đền Thần đạo Peleliu (tên tiếng Nhật lịch sử là Periryu Jinja, tức Đền Thần đạo Periryu).
Trong bức tranh di sản tôn giáo của đảo quốc Palau, bên cạnh không gian tín ngưỡng bản địa tại Nhà hội làng truyền thống và Không gian thờ tổ tiên Bai ra Airai hay các nhà thờ Kitô giáo sầm uất ở trung tâm như Nhà thờ Tin Lành Koror và Nhà thờ Cơ Đốc Phục Lâm Koror, Di tích Đền Thần đạo Peleliu là một chứng tích lịch sử hiếm hoi của truyền thống Thần đạo (Shinto) còn lưu lại ở vùng đảo Micronesia. Hơn cả một phế tích khảo cổ từ thời kỳ Nhật Bản quản trị quần đảo Nam Dương (1914 tới 1945), ngôi đền nhỏ đã đứng vững qua bảy mươi tư ngày đêm bão lửa của Trận chiến Peleliu năm 1944, để rồi trong thế kỷ 21, nơi đây trở thành điểm hội tụ của các cựu chiến binh Hoa Kỳ, thân nhân các gia đình Nhật Bản và người dân bản địa Palau cùng đến cúi đầu cầu nguyện cho hòa bình vĩnh cửu.
ITruyền Thống Thần Đạo Hải Ngoại Thời Kỳ Nam Dương, Lòng Tôn Kính Tự Nhiên Và Sự Chuyển Hóa Thành Đền Tưởng Niệm Hòa Bình
Để hiểu vì sao một ngôi đền Thần đạo truyền thống Nhật Bản lại hiện diện giữa một hòn đảo san hô nhiệt đới ở vĩ độ 7 độ bắc gần xích đạo, cần nhìn lại bối cảnh lịch sử của vùng Tây Thái Bình Dương vào nửa đầu thế kỷ 20. Sau Thế chiến thứ nhất, theo quyết định của Hội Quốc Liên năm 1919 tới 1920, quần đảo Palau cùng các quần đảo Mariana, Caroline và Marshall (trước đó thuộc Đức) được đặt dưới sự quản lý của Nhật Bản với tên gọi Lãnh thổ Ủy trị Nam Dương (Nan'yo Gunto), và chính quyền dân sự mang tên Cơ quan Hành chính Nam Dương (Nan'yo-cho) đã đặt thủ phủ toàn vùng ngay tại đảo Koror của Palau từ năm 1922.
Đến thập niên 1930, khi hàng vạn người dân Nhật Bản (từ vùng Okinawa, Kyushu và Honshu) di cư sang sinh sống tại Palau để làm việc trong các mỏ khai thác photphat trên đảo Angaur và đảo Peleliu, đánh bắt hải sản và trồng trọt, họ đã mang theo tín ngưỡng Thần đạo (Shinto) quê hương. Ngôi đền trung ương lớn nhất toàn vùng Micronesia là Đền Nam Dương (Nan'yo Jinja) được xây dựng năm 1940 tại Koror, trong khi trên đảo Peleliu ở phía nam, cộng đồng cư dân và công nhân mỏ photphat Nhật Bản đã dựng nên Đền Thần đạo Peleliu (Periryu Jinja) ngay dưới chân sườn núi đá san hô Umurbrogol.
Theo truyền thống phụng tự của hệ thống đền Thần đạo thời kỳ Showa sớm (có mối liên kết nghi lễ trực tiếp với tổ đình tối cao là Thần cung Ise tại tỉnh Mie của Nhật Bản), ngôi đền Thần đạo trên đảo Peleliu là nơi tôn kính Thiên Chiếu Đại Thần (Amaterasu Omikami) cùng các chư thần bảo hộ đất đai, biển cả và nghề mỏ (Kami). Trong vũ trụ quan của Thần đạo, thần linh (Kami) không chỉ ngự trong đền thờ mà còn hiện diện sống động trong chính những khu rừng nguyên sinh (Chinju no Mori, tức Khu Rừng Trấn Thủ), những vách đá cổ thụ và nguồn nước thanh khiết bao quanh đền.
Khi những người thợ đá và cư dân Nhật Bản chọn vị trí dưới chân vách đá vôi san hô cổ đại của núi Umurbrogol để lập đền, họ đã áp dụng đúng nguyên tắc không gian thiêng của Thần đạo: con đường dẫn vào đền (Sando) đi xuyên qua bóng cây rừng rợp mát để tách biệt thế giới phàm tục bên ngoài với vùng đất thanh tịnh bên trong; lữ khách bước qua cổng thiêng, rửa tay và súc miệng tại bồn nước đá Temizuya để gột rửa bụi trần cả thân lẫn tâm (nghi thức Misogi và Temizu), đi qua giữa cặp linh thú hộ pháp Komainu rồi mới bước lên bậc thềm đá để vỗ tay hai tiếng, cúi đầu khấn nguyện trước chính điện Honden.
Biến cố lịch sử làm thay đổi mãi mãi số phận của ngôi đền Thần đạo nhỏ bé trên đảo Peleliu là Trận chiến Peleliu (Chiến dịch Stalemate II) diễn ra từ ngày 15 tháng 9 đến ngày 27 tháng 11 năm 1944 giữa Sư đoàn Thủy quân Lục chiến số 1 cùng Sư đoàn Bộ binh 81 của Hoa Kỳ và Sư đoàn Bộ binh 14 của Quân đội Nhật Bản do Đại tá Kunio Nakagawa chỉ huy. Trong suốt 74 ngày đêm giao tranh ác liệt bậc nhất lịch sử Mặt trận Thái Bình Dương, toàn bộ rừng cây trên dãy núi đá san hô Umurbrogol bị pháo hạm và bom napalm thiêu trụi, hơn mười ngàn binh sĩ Nhật Bản và gần hai ngàn binh sĩ Hoa Kỳ đã ngã xuống trên hòn đảo nhỏ chỉ rộng 13 km vuông (trong khi người dân bản địa Palau may mắn đã được sơ tán trước đó sang đảo Babeldaob nên không có thương vong dân sự).
Điều kỳ diệu là dù nằm ngay sát chân dãy núi Umurbrogol nơi diễn ra những cuộc giao tranh cận chiến khốc liệt nhất và chịu nhiều vết đạn găm trên mặt đá, cấu trúc bệ thờ chính điện Honden bằng bê tông giả gỗ, cặp tượng chó đá hộ pháp Komainu, bồn nước Temizuya và các trụ cổng của Đền Thần đạo Peleliu vẫn không bị san phẳng. Sau năm 1945, thay vì bị phá bỏ, di tích ngôi đền đã được chính quyền và người dân bang Peleliu bảo tồn nguyên trạng và bổ sung thêm các tấm bia tưởng niệm hòa bình: biến một ngôi đền thời tiền chiến thành không gian cầu siêu, tưởng niệm và hòa giải nhân đạo dành cho linh hồn của tất cả những người lính từ cả hai phía đã nằm lại trong lòng đất và hang đá Peleliu.
Một điều mà một số du khách khi mới nghe tên thường hiểu nhầm là họ trộn lẫn giữa Đền Nam Dương (Nan'yo Jinja) trên đảo Koror và Di tích Đền Thần đạo Peleliu (Periryu Jinja) trên đảo Peleliu. Trên thực tế, đây là hai ngôi đền ở hai hòn đảo khác nhau cách nhau 45 km đường biển: Đền Nam Dương ở Koror là ngôi đền cấp quốc gia (Kanpei Taisha) khánh thành năm 1940 và đã được phục dựng một mô hình thu nhỏ vào thập niên 1990 ở khu đồi Koror; trong khi đó, Di tích Đền Thần đạo Peleliu nằm trên đảo Peleliu là phế tích nguyên bản từ thập niên 1930 giữa chiến trường xưa, nơi các cấu kiện bê tông, đèn đá, bồn nước và tượng Komainu vẫn giữ nguyên những vết mảnh đạn lịch sử từ tháng 9 năm 1944 giữa khu rừng nhiệt đới tự nhiên mọc lại sau chiến tranh.
IITừ Cộng Đồng Mỏ Photphat Thập Niên 1930, Bão Lửa Mùa Thu Năm 1944 Tới Chuyến Hành Hương Hòa Bình Của Nhật Hoàng Năm 2015
Lịch sử của Di tích Đền Thần đạo Peleliu trải qua ba chương rõ rệt: thời kỳ xây dựng hòa bình của cộng đồng dân sự Nhật Bản vào thập niên 1930, bảy mươi tư ngày đêm khói lửa năm 1944 và hành trình tám mươi năm trở thành biểu tượng hòa giải giữa Nhật Bản, Hoa Kỳ và Cộng hòa Palau.
- Năm 1914 tới thập niên 1920Nhật Bản tiếp quản quần đảo Palau và phát triển ngành khai thác photphat tại PeleliuSau khi tiếp quản quần đảo từ Đức năm 1914 và thành lập Cơ quan Hành chính Nam Dương (Nan'yo-cho) năm 1922, Công ty Khai thác Nam Dương (Nan'yo Kohatsu) mở rộng hoạt động khai thác mỏ photphat và xây dựng khu dân cư trên đảo Peleliu.
- Thập niên 1930Khởi dựng Đền Thần đạo Peleliu (Periryu Jinja) dưới chân núi UmurbrogolCộng đồng cư dân và công nhân Nhật Bản trên đảo Peleliu xây dựng ngôi đền Thần đạo bằng bê tông cốt thép và đá san hô với đầy đủ cổng trụ, tượng Komainu, bồn nước thanh tẩy Temizuya, đèn đá Toro và điện thờ Honden.
- 15 tháng 9 tới 27 tháng 11 năm 1944Trận chiến Peleliu khốc liệt làm biến dạng toàn bộ địa hình rừng cây trên đảoTrong cuộc đổ bộ và giao tranh kéo dài 74 ngày đêm quanh dãy núi đá san hô Umurbrogol, toàn bộ các công trình dân sự và quân sự trên đảo bị tàn phá nặng nề, nhưng bệ thờ Honden và cặp tượng Komainu của ngôi đền vẫn trụ vững.
- Tháng 4 năm 1947Nhóm binh sĩ Nhật Bản cuối cùng ẩn trong hang đá Peleliu bước ra đầu hàng trong hòa bìnhHai năm rưỡi sau khi Thế chiến thứ hai kết thúc, 34 binh sĩ Nhật Bản cuối cùng do Trung úy Ei Yamaguchi dẫn đầu vẫn ẩn náu trong hệ thống hang động núi Umurbrogol mới chính thức bước ra sau khi đọc bức thư của một Đô đốc Nhật Bản.
- Ngày 4 tháng 2 năm 1985Được công nhận trong quần thể Di tích Lịch sử Quốc gia Chiến trường PeleliuBộ Nội vụ và Cục Công viên Quốc gia Hoa Kỳ phối hợp cùng chính quyền Palau chính thức ghi danh Chiến trường Peleliu (bao gồm Di tích Đền Thần đạo Peleliu) là Di tích Lịch sử Quốc gia (National Historic Landmark).
- Ngày 8 và 9 tháng 4 năm 2015Chuyến viếng thăm lịch sử cầu nguyện hòa bình của Nhật hoàng Akihito và Hoàng hậu MichikoNhân dịp kỷ niệm 70 năm kết thúc Thế chiến thứ hai, Nhật hoàng Akihito và Hoàng hậu Michiko cùng Tổng thống Palau, Tổng thống Micronesia và Tổng thống Quần đảo Marshall đã đến đảo Peleliu dâng hoa tưởng niệm các nạn nhân chiến tranh của tất cả các bên.
Cuộc trở về của những cựu binh từ hai chiến tuyến và chuyến viếng thăm năm 2015. Trong những thập niên sau chiến tranh, khi rừng nhiệt đới xanh thẳm dần phủ kín lại những vết thương trên vách đá san hô trắng xóa của dãy Umurbrogol, khu vực Di tích Đền Thần đạo Peleliu và Đài tưởng niệm Hòa bình Tây Thái Bình Dương trên đảo đã chứng kiến những cuộc gặp gỡ đầy nước mắt giữa những người từng ở hai bên chiến tuyến. Nhiều cựu binh Thủy quân Lục chiến Hoa Kỳ (những người từng chiến đấu ở tuổi mười tám, đôi mươi vào mùa thu năm 1944) đã quay trở lại đảo Peleliu cùng với các cựu binh và thân nhân gia đình liệt sĩ Nhật Bản.
Ngay trước bệ thờ rêu phong của Đền Thần đạo Peleliu, nơi trên thân cột bê tông và bệ đá của cặp tượng chó đá Komainu vẫn còn in hằn những vết sứt mẻ do mảnh đạn pháo năm 1944, các phái đoàn từ Nhật Bản và Hoa Kỳ đã cùng dựng nên các cột mốc tưởng niệm hòa bình và dâng những dây hạc giấy ngàn con (Senbazuru) nhiều màu sắc cùng những chai nước suối mát lành (vì trong trận chiến năm 1944 dưới cái nắng 45 độ C trên đảo san hô không có sông suối, cơn khát nước chính là nỗi thống khổ lớn nhất của binh sĩ cả hai bên). Đỉnh cao của tinh thần hòa giải ấy là vào ngày 9 tháng 4 năm 2015, khi Nhật hoàng Akihito và Hoàng hậu Michiko đến đảo Peleliu, cúi đầu tưởng niệm cả tại Đài tưởng niệm Liệt sĩ Nhật Bản lẫn Đài tưởng niệm Quân đội Hoa Kỳ và bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với người dân bản địa đảo Peleliu vì đã tận tâm gìn giữ các di tích và chăm sóc nơi yên nghỉ của những người đã khuất suốt bảy thập kỷ.
IIITrục Thần Đạo Sando Giữa Rừng Nhiệt Đới, Cặp Linh Thú Komainu, Bồn Nước Thanh Tẩy Temizuya Và Bệ Thờ Honden
Mặc dù các cấu trúc mái gỗ phía trên đã bị hủy hoại trong bão lửa năm 1944 và thời gian nhiệt đới, Di tích Đền Thần đạo Peleliu vẫn giữ được bố cục mặt bằng kiến trúc chuẩn mực của một ngôi đền Thần đạo Nhật Bản (Jinja) được xây dựng bằng kỹ thuật bê tông cốt thép pha đá dăm san hô đặc trưng của thời kỳ Nam Dương thập niên 1930.
Từ con đường nhỏ chạy dọc theo chân sườn phía đông của dãy núi Umurbrogol, lối đi dẫn vào đền (Sando) mở ra theo một trục thẳng tắp tiến dần lên sườn đồi rừng cây. Ở đầu lối vào vẫn còn đứng vững hai cột trụ cổng bằng bê tông đúc vuông vức (nơi từng gắn bảng tên đền và cổng Torii) cùng các bậc thềm thấp đưa khách hành hương tách khỏi con đường bên ngoài để bước vào không gian tĩnh mịch dưới tán rừng.
Đặt đối xứng hai bên lối đi Sando là hai bệ đá cao nâng đỡ cặp tượng linh thú hộ pháp Komainu (một con há miệng phát âm A tượng trưng cho khởi nguyên vạn vật, một con ngậm miệng phát âm Un tượng trưng cho sự viên mãn, bảo vệ ngôi đền khỏi tà khí). Dù chịu nhiều vết đạn bắn và sức ép bom nổ trong trận chiến năm 1944 khiến một phần thân tượng bị bong tróc, cặp tượng Komainu bằng đá đúc vẫn giữ nguyên dáng ngồi uy nghi canh giữ lối lên chính điện suốt gần một thế kỷ qua.
Nằm ở bên cạnh lối đi trước khi bước lên các bậc thang chính điện là Bồn nước thanh tẩy (Temizuya hay Chozuya) được đúc bằng bê tông dày hình chữ nhật nguyên khối đặt trên nền đá. Đây là nơi các tín hữu xưa dừng chân dùng gáo gỗ múc nước rửa tay trái, rửa tay phải và súc miệng để thanh lọc thân tâm trước khi bước vào diện kiến thần linh; ngày nay mặt ngoài của bồn nước đã phủ một lớp rêu xanh mượt hòa quyện với màu lá rừng nhiệt đới.
Dọc theo hai bên bậc thang dẫn lên tầng trên của khuôn viên đền là hàng trụ đèn đá truyền thống (Toro, kiểu Kasuga-doro). Một số trụ đèn bị gãy ngang thân trong chiến tranh đã được những người bảo tồn di tích và các đoàn cựu binh cẩn thận xếp đặt lại ngay ngắn trên bệ gốc, tạo nên vẻ đẹp trầm mặc, cổ kính giữa ánh nắng xuyên qua vòm lá.
Ở điểm cao nhất và trang trọng nhất ở cuối trục Sando là một bậc thang dốc dẫn lên bệ nền cao của Chính điện (Honden, nơi tôn trí thần thể Goshintai). Phần bệ nâng và khung dưới của điện thờ Honden được các nghệ nhân Nhật Bản thập niên 1930 đúc bằng bê tông cốt thép rất kiên cố với các chi tiết lan can và đấu củng mô phỏng kiến trúc gỗ truyền thống Shinmei-zukuri; bên trong gian khám thờ nhỏ hiện nay luôn có những dây hạc giấy ngàn con, hương hoa và những chai nước tinh khiết do khách viếng thăm dâng kính.
Ngay bên cạnh lối vào và xung quanh khu vực bệ thờ chính điện là các tấm bia đá tưởng niệm bằng tiếng Nhật và tiếng Anh do các hiệp hội gia đình liệt sĩ, cựu chiến binh và các tổ chức hòa bình dựng lên từ những năm sau chiến tranh để cầu nguyện cho linh hồn những người đã ngã xuống tại Peleliu và khẳng định lời nguyện ước không bao giờ lặp lại chiến tranh.
| Hạng mục kiến trúc trong khuôn viên | Vị trí trên trục không gian đền | Hiện trạng bảo tồn và Ý nghĩa |
|---|---|---|
| Trục đường Sando và Hai cột trụ cổng | Đầu lối vào dưới chân đồi phía đông | Hai trụ cổng bê tông đúc đứng thẳng đánh dấu ranh giới bước vào không gian thiêng của ngôi đền |
| Cặp tượng linh thú hộ pháp Komainu | Đối xứng hai bên trục đường Sando | Bệ đá cao và tượng Komainu nguyên bản thập niên 1930 còn lưu dấu vết mảnh đạn từ năm 1944 |
| Bồn nước thanh tẩy Temizuya (Chozuya) | Bên cạnh lối đi trước bậc thang chính | Bồn đá bê tông nguyên khối phủ rêu xanh dùng cho nghi thức rửa tay thanh tẩy trước khi lên đền |
| Hệ thống trụ đèn đá Toro | Dọc hai bên bậc thang dẫn lên tầng trên | Các bệ và thân đèn đá truyền thống Nhật Bản tạo nhịp điệu trang nghiêm dọc lối lên chính điện |
| Bậc thang cao và Bệ thờ Chính điện Honden | Tầng cao nhất ở cuối trục chính | Cấu trúc bệ và khám thờ bê tông cốt thép kiên cố trên sườn đồi, nơi đặt lễ vật, nước uống và hạc giấy tưởng niệm |
IVThế Đất Và Hướng
Trong truyền thống kiến tạo đền thờ của Thần đạo Nhật Bản (Jinja Shinto), việc chọn đất lập đền luôn tuân theo cảm thức địa lý tâm linh cổ truyền (gắn liền với khái niệm Kannabi tức ngọn núi có thần linh ngự trị và Chinju no Mori tức khu rừng thiêng che chở quanh đền), vốn có nhiều nét tương đồng tự nhiên với phép xem hình thế sơn thủy của phương Đông. Những nhận định dưới đây là góc nhìn đối chiếu theo phép xem hình thế cổ truyền của thư viện Vạn Đạo Đường.
Xét trên đại cuộc địa hình của đảo Peleliu tại tọa độ 7,0019 độ vĩ bắc, 134,2292 độ kinh đông, hòn đảo có hình dáng giống như một chiếc càng tôm hùm vươn ra phía nam đầm phá Palau, được cấu tạo từ những tầng đá vôi san hô cổ đại nâng cao khỏi mặt biển. Chạy dọc theo sườn phía tây bắc của đảo là dãy núi đá vôi san hô Umurbrogol cao khoảng 75 đến 80 mét với hàng trăm đỉnh đá tai mèo sắc nhọn, khe vực và hang động tự nhiên. Di tích Đền Thần đạo Peleliu được đặt ngay tại chân sườn phía đông nam của dãy núi Umurbrogol theo thế tọa Sơn hướng Hải (lưng tựa vách núi đá san hô cổ, mặt nhìn về vùng đất bằng và bờ biển phía đông).
Về bố cục bậc cấp và trường khí, trục đường Sando của ngôi đền đi từ vùng đất thấp dưới chân núi tiến dần lên cao theo từng bậc thềm đá để đặt bệ thờ chính điện Honden ở vị trí cao ráo nhất tựa thẳng vào sườn núi đá vôi vững chắc làm hậu chẩm huyền vũ. Hai bên tả hữu của khuôn viên đền được bao bọc bởi những tán rừng nhiệt đới rậm rạp mọc trên nền đá san hô đóng vai trò như thanh long và bạch hổ tàng phong, giữ cho không gian bên trong đền luôn râm mát, tĩnh mịch và tách biệt khỏi gió bão ngoài khơi. Chính nhờ vị trí nằm nép mình vào hốc sườn núi có vách đá san hô che chắn ở phía sau và hai bên mà các cấu kiện đá của ngôi đền đã tránh được sự hủy diệt trực diện của pháo hạm từ ngoài biển bắn vào trong trận chiến năm 1944.
VCác Nghi Lễ Tưởng Niệm Tháng Chín, Tháng Tám Obon Và Nghi Thức Dâng Nước Cùng Hạc Giấy Hòa Bình
Ngày nay, Di tích Đền Thần đạo Peleliu không còn vận hành như một ngôi đền hành chính hàng ngày của thời kỳ tiền chiến, mà đã trở thành một không gian di sản lịch sử và tâm linh tưởng niệm hòa bình vận hành theo dương lịch gắn liền với các ngày kỷ niệm lịch sử của Cộng hòa Palau, Nhật Bản và Hoa Kỳ.
| Thời điểm trong năm | Hệ lịch | Tên lễ tưởng niệm và sự kiện | Nghi thức cử hành tại Di tích Đền Thần đạo Peleliu và Đảo Peleliu |
|---|---|---|---|
| Ngày 15 tháng 8 và dịp lễ Obon tháng 8 hằng năm | Dương lịch | Ngày Tưởng Niệm Kết Thúc Thế Chiến Thứ Hai (Shusen-bi) và Lễ Vu Lan Obon Nhật Bản | Các phái đoàn thân nhân gia đình liệt sĩ, các hội hữu nghị Nhật Bản - Palau và các tu sĩ Thần đạo cùng Phật giáo Nhật Bản đến đảo Peleliu cử hành lễ cầu siêu (Irei-sai), dâng hương, nước ngọt và dây hạc giấy tại bệ thờ đền. |
| Ngày 15 tháng 9 hằng năm | Dương lịch | Lễ Tưởng Niệm Trận Chiến Peleliu và Ngày Hòa Bình (Peleliu Peace Memorial Day) | Chính quyền bang Peleliu cùng đại diện ngoại giao Hoa Kỳ, Nhật Bản và các cựu chiến binh tổ chức lễ tưởng niệm chung cho tất cả những người đã ngã xuống trong trận chiến mùa thu năm 1944. |
| Mùa xuân và Mùa thu hằng năm | Dương lịch | Các Đoàn Thu Hồi Hài Cốt Nhân Đạo và Hành Hương Giáo Dục Hòa Bình | Các đoàn công tác nhân đạo và sinh viên từ Nhật Bản, Hoa Kỳ và Palau đến viếng thăm di tích đền, dọn dẹp lá cây quanh lối đi Sando và lắng nghe câu chuyện lịch sử về giá trị của hòa bình. |
Tục lệ dâng nước suối mát và hạc giấy ngàn con tại bệ thờ. Khi bước lên các bậc thang đá rêu phong để đến trước bệ thờ chính điện Honden của Di tích Đền Thần đạo Peleliu, du khách quốc tế sẽ luôn nhìn thấy những chai nước suối mở nắp, những lon trà xanh và những chùm hạc giấy ngàn con (Senbazuru) được đặt trang trọng bên trong khám thờ đá. Đối với người hành hương, việc mở nắp một chai nước ngọt mát đặt lên bệ thờ dưới chân núi Umurbrogol là một cử chỉ nhân văn sâu sắc để tưởng nhớ hàng vạn con người trẻ tuổi đã từng chịu đựng cơn khát cháy bỏng trên đảo san hô không có nguồn nước ngọt tự nhiên vào mùa thu năm 1944, đồng thời gửi gắm lời cầu nguyện cho một Thái Bình Dương mãi mãi hòa bình.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Sườn núi san hô Umurbrogol (Bloody Nose Ridge), đảo Peleliu, bang Peleliu, Cộng hòa Palau
- Đường tới
- Đảo Peleliu nằm cách đảo trung tâm Koror khoảng 45 km về phía tây nam. Từ đảo Koror, du khách có thể đến đảo Peleliu bằng hai cách: cách thứ nhất là đi thuyền cao tốc của các công ty lữ hành hoặc phà công cộng của bang Peleliu xuất phát từ cảng Malakal ở Koror đi xuyên qua vùng đầm phá Rock Islands tuyệt đẹp tới cảng Bắc (North Dock) của đảo Peleliu (mất khoảng 60 đến 90 phút tùy loại tàu); cách thứ hai là đi máy bay cánh quạt nhỏ từ Sân bay Quốc tế Roman Tmetuchl hạ cánh xuống đường băng lịch sử Peleliu (mất khoảng 15 phút bay). Từ bến cảng hoặc sân bay trên đảo Peleliu, du khách đi xe ô tô của hướng dẫn viên địa phương khoảng 10 phút theo con đường xuyên đảo tới chân dãy núi Umurbrogol là đến lối vào Di tích Đền Thần đạo Peleliu.
- Toạ độ
- 7.0019, 134.2292
Di tích Đền Thần đạo Peleliu nằm trong khu vực bảo tồn của Công viên Lịch sử Chiến trường Peleliu (Peleliu Battlefield National Historic Landmark) do chính quyền Bang Peleliu quản lý; du khách khi đến thăm các di tích trên đảo cần mua giấy phép tham quan di tích lịch sử (tour permit) tại văn phòng chính quyền bang Peleliu với một khoản phí bảo tồn nhỏ. Khi bước vào khuôn viên Di tích Đền Thần đạo Peleliu, quý vị cần giữ thái độ trang nghiêm, tôn trọng các lễ vật, dây hạc giấy và bia tưởng niệm (tuyệt đối không leo trèo lên cặp tượng chó đá Komainu, bồn nước Temizuya hay bệ thờ chính điện Honden). Đặc biệt lưu ý về an toàn: quý vị chỉ được đi trên con đường mòn và khu vực sân đền đã được rà phá và dọn sạch, tuyệt đối không tự ý rẽ vào rừng rậm hoặc các khe đá ngoài lối mòn và không chạm vào bất kỳ mảnh kim loại hay vật liệu nổ còn sót lại từ Thế chiến thứ hai (UXO) nào trên đảo. Nên mang giày đi bộ kín mũi, thuốc chống muỗi rừng và mang theo đủ nước uống.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Di tích Đền Thần đạo Peleliu
Thầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên.
?Hỏi Đáp Nhanh
Di tích Đền Thần đạo Peleliu được xây dựng vào thời gian nào và bởi ai?
Ngôi đền (tên lịch sử là Periryu Jinja) được xây dựng vào thập niên 1930 bởi cộng đồng cư dân và công nhân mỏ khai thác photphat người Nhật Bản sinh sống trên đảo Peleliu trong thời kỳ Nhật Bản quản trị Lãnh thổ Ủy trị Nam Dương (Nan'yo-cho, 1914 tới 1945) theo ủy nhiệm của Hội Quốc Liên.
Những hạng mục kiến trúc nào của ngôi đền Thần đạo vẫn còn tồn tại sau Thế chiến thứ hai?
Mặc dù nằm ngay dưới chân dãy núi Umurbrogol nơi diễn ra Trận chiến Peleliu khốc liệt từ tháng 9 đến tháng 11 năm 1944, ngôi đền vẫn bảo tồn được hai cột trụ cổng ở đầu đường Sando, cặp tượng sư tử chó đá hộ pháp (Komainu) trên bệ cao, bồn nước đá thanh tẩy (Temizuya), các chân trụ đèn đá (Toro) và bậc thang dẫn lên bệ thờ chính điện (Honden) bằng bê tông cốt thép.
Di tích Đền Thần đạo Peleliu khác gì với Đền Nam Dương (Nan'yo Jinja) ở đảo Koror?
Đây là hai ngôi đền hoàn toàn khác nhau nằm trên hai hòn đảo cách nhau 45 km: Đền Nam Dương (Nan'yo Jinja) ở đảo Koror là ngôi đền cấp quốc gia lớn nhất vùng Micronesia được khánh thành năm 1940 tại thủ phủ Koror; còn Đền Thần đạo Peleliu (Periryu Jinja) nằm trên đảo Peleliu ở phía nam là ngôi đền của cộng đồng đảo Peleliu xây dựng từ thập niên 1930 ngay tại khu vực chiến trường lịch sử năm 1944.
Vì sao khách viếng thăm thường đặt những chai nước suối mở nắp và hạc giấy tại bệ thờ của ngôi đền?
Đảo Peleliu là một đảo đá vôi san hô hầu như không có sông suối nước ngọt trên mặt đất; trong trận chiến kéo dài 74 ngày đêm vào mùa thu năm 1944 dưới cái nắng hơn 40 độ C, cơn khát nước là nỗi đau đớn lớn nhất của những người lính. Vì vậy ngày nay du khách và thân nhân thường dâng nước ngọt mát và dây hạc giấy ngàn con (Senbazuru) tại bệ thờ để cầu siêu cho người đã khuất và cầu nguyện cho hòa bình.
Chuyến viếng thăm đảo Peleliu của Nhật hoàng Akihito vào tháng 4 năm 2015 có ý nghĩa gì?
Nhân dịp kỷ niệm 70 năm kết thúc Thế chiến thứ hai vào ngày 8 và 9 tháng 4 năm 2015, Nhật hoàng Akihito và Hoàng hậu Michiko đã thực hiện chuyến hành hương hòa bình tới đảo Peleliu, cùng Tổng thống Palau và các nhà lãnh đạo Thái Bình Dương dâng hoa tưởng niệm tất cả những người đã thiệt mạng từ cả hai phía và cảm ơn người dân đảo Peleliu đã bảo vệ các di tích lịch sử.
Du khách khi đến tham quan Di tích Đền Thần đạo Peleliu cần lưu ý điều gì về an toàn?
Vì khu vực núi Umurbrogol từng là chiến trường ác liệt năm 1944, du khách bắt buộc phải đi cùng hướng dẫn viên địa phương hoặc đi đúng trên đường mòn đã được làm sạch, tuyệt đối không bước vào bụi rậm ngoài lối đi và không chạm vào bất kỳ di vật kim loại hay vật liệu nổ chưa nổ (UXO) nào còn sót lại trong rừng.