Nằm trên đỉnh một khối cao nguyên đá bazan núi lửa bằng phẳng vươn cao hơn ba mươi lăm mét so với mặt nước biển Đại Tây Dương mà người dân địa phương gọi là Plateau (Platô), trung tâm lịch sử của thủ đô Praia trên đảo Santiago là nơi quy tụ toàn bộ nhịp đập hành chính, văn hóa và tâm linh của đảo quốc Cabo Verde (Cape Verde). Khi dạo bước dưới những tán cây keo và phượng vĩ rợp mát của Quảng trường Alexandre Albuquerque (Praça Alexandre Albuquerque), giữa một bên là Tòa thị chính (Câmara Municipal) màu hồng nhạt và một bên là Tòa án Tối cao cùng Dinh Tổng thống ở cuối đại lộ, toàn bộ cạnh phía đông của quảng trường được định hình bởi vẻ đẹp thanh thoát, trang nghiêm của Nhà thờ chính tòa Đức Bà Ân Sủng (Pró-Catedral de Nossa Senhora da Graça).
Trong bức tranh di sản tôn giáo của quần đảo Cabo Verde nằm giữa lòng Đại Tây Dương cách bờ biển Sénégal chừng sáu trăm cây số về phía tây, nếu Nhà thờ Đức Bà Mân Côi, Cidade Velha năm 1495 và Phế tích Nhà thờ chính tòa Sé, Cidade Velha cách đó mười lăm cây số là chứng nhân khởi nguyên của thế kỷ 15 và 16, thì Nhà thờ chính tòa Đức Bà Ân Sủng tại Praia là biểu tượng của sự tiếp nối sống động suốt năm thế kỷ của Đạo Công Giáo tại Tây Phi. Được xây dựng từ năm 1894 và mở cửa phụng vụ vào đúng ngày 15 tháng 8 năm 1902, ngôi thánh đường Tân cổ điển màu kem trắng viền đá xám này chính là ngai tòa đương đại của Giáo phận Santiago de Cabo Verde, nơi đặt Cathedra của vị Hồng y đầu tiên trong lịch sử đất nước và là điểm hội tụ của toàn thể người dân thủ đô trong mỗi dịp đại lễ quốc gia.
ITước Hiệu Đức Bà Ân Sủng (Nossa Senhora da Graça), Thánh Giacôbê Tông Đồ Và Ngai Tòa Kế Thừa Giáo Phận Cổ Nhất Tây Phi
Ngôi nhà thờ chính tòa tại trung tâm thủ đô Praia được cung hiến trọng thể cho Đức Trinh Nữ Maria dưới tước hiệu Đức Bà Ân Sủng (Nossa Senhora da Graça), đồng thời là vị Thánh Bổn mạng bảo trợ của chính thành phố Praia và cư dân vùng nam đảo Santiago. Trên bàn thờ chính ở hậu cung phía đông, pho tượng Đức Bà Ân Sủng với gương mặt hiền từ, hai tay mở rộng ban phát hồng ân cho đoàn con cái đi biển và làm ruộng trên mảnh đất núi lửa khô hạn luôn được bao quanh bởi hoa tươi và ánh nến cầu nguyện. Cùng với Đức Bà Ân Sủng, thánh đường còn tôn kính Thánh Giacôbê Tông đồ Cả (Santiago Maior), vị thánh đã trao tên cho hòn đảo lớn nhất quần đảo là Đảo Santiago (được các nhà hàng hải Bồ Đào Nha khám phá năm 1460) và cho toàn bộ Giáo phận Santiago de Cabo Verde.
Về mặt giáo luật, công trình mang danh hiệu chính thức là Pró-Catedral (Quyền Nhà thờ chính tòa / Nhà thờ chính tòa thực tế) của Giáo phận Santiago de Cabo Verde. Trong truyền thống Giáo hội Công giáo, thuật ngữ Pró-Catedral được dùng cho một nhà thờ giáo xứ chính (Igreja Matriz) được nâng lên đảm nhiệm toàn bộ chức năng và phẩm giá của một Nhà thờ chính tòa đặt ngai tòa Giám mục (Cathedra), trong khi ngôi Nhà thờ chính tòa lịch sử ban đầu là Phế tích Nhà thờ chính tòa Sé, Cidade Velha (xây dựng từ năm 1555 đến 1700 và bị cướp biển Pháp tàn phá năm 1712) vẫn được giữ danh vị lịch sử thiêng liêng của buổi đầu lập giáo phận.
Tước hiệu Đức Bà Ân Sủng (Nossa Senhora da Graça) mang một ý nghĩa tâm linh đặc biệt sâu sắc đối với lịch sử hình thành dân tộc Kriolu (Creole) của Cabo Verde. Quần đảo Cabo Verde vốn là những hòn đảo núi lửa không có người ở giữa vùng khí hậu Sahel khô hạn sát sa mạc Sahara, nơi suốt nhiều thế kỷ từng chịu đựng những đợt hạn hán kéo dài nhiều năm liền (as secas) và bi kịch của chế độ buôn bán nô lệ xuyên Đại Tây Dương. Trong hoàn cảnh thiên nhiên khắc nghiệt chỉ trông chờ vào những cơn mưa mùa tháng Tám và tháng Chín (as águas), lòng sùng kính Đức Bà Ân Sủng đã trở thành nguồn cậy trông lớn lao nhất của người dân đảo: Ân sủng (Graça) vừa là ơn cứu độ thiêng liêng của Thiên Chúa qua tay Đức Mẹ, vừa là cơn mưa lành nuôi sống đồng ngô, bãi mía và giữ cho những con tàu đánh cá vượt sóng Đại Tây Dương trở về bình an.
Sự kiện ngày 14 tháng 2 năm 2015, khi Đức Giáo hoàng Phanxicô trao mũ Hồng y cho Giám mục Giáo phận Santiago de Cabo Verde là Đức Hồng y Arlindo Gomes Furtado (sinh năm 1949 tại đảo Santiago, vị Hồng y đầu tiên trong lịch sử gần năm trăm năm của Giáo hội Cabo Verde), đã nâng Nhà thờ chính tòa Đức Bà Ân Sủng tại Praia lên thành biểu tượng của sự trưởng thành trọn vẹn của một Giáo hội bản địa châu Phi tự lập và giàu sức sống.
Cuộc chuyển dời thủ phủ từ Ribeira Grande (Cidade Velha) về cao nguyên Praia năm 1770 và quá trình kiến tạo nhà thờ năm 1894 tới 1902. Theo hồ sơ của Khu Trung tâm Lịch sử Praia trình UNESCO (mã số dự kiến 6103), trong suốt hơn hai thế kỷ đầu tiên sau khi Đức Giáo hoàng Clêmentê VII lập Giáo phận Santiago de Cabo Verde ngày 31 tháng 1 năm 1533, trung tâm hành chính và tôn giáo của quần đảo đặt tại thung lũng ven biển Ribeira Grande (nay là Cidade Velha). Tuy nhiên, do địa thế thung lũng thấp của Ribeira Grande liên tục bị hải tặc Anh, Pháp, Hà Lan tập kích từ ngoài biển (đỉnh điểm là vụ cướp phá của Jacques Cassard tháng 5 năm 1712 làm sập mái Nhà thờ chính tòa Sé), chính quyền và các giám mục đã dần chuyển nơi làm việc sang khu định cư Praia de Santa Maria nằm cách đó 15 km về phía đông, nơi có cao nguyên đá bazan Plateau bằng phẳng có vách đá dựng đứng tự nhiên bảo vệ ba phía nhìn xuống một vịnh cảng rộng và an toàn.
Năm 1770, Praia chính thức trở thành thủ phủ của quần đảo Cabo Verde (và được nâng lên quy chế thành phố - Cidade da Praia vào ngày 29 tháng 4 năm 1858). Ngôi nhà thờ giáo xứ Đức Bà Ân Sủng cũ trên cao nguyên Plateau vốn nhỏ hẹp và xuống cấp nặng vào cuối thế kỷ 19. Để kiến tạo một thánh đường xứng tầm với thủ đô đang được quy hoạch hiện đại hóa theo mô hình đại lộ và quảng trường châu Âu, chính quyền và giáo phận đã khởi công xây dựng Nhà thờ Đức Bà Ân Sủng mới vào năm 1894 trên khu đất phía đông Quảng trường Alexandre Albuquerque (ngay cạnh trụ sở chính phủ), hoàn thành và khánh thành trọng thể vào đúng ngày Đại lễ Đức Mẹ Lên Trời và lễ quan thầy thành phố 15 tháng 8 năm 1902.
Nhiều du khách khi bước vào Quảng trường Alexandre Albuquerque và nhìn thấy mặt tiền của Nhà thờ chính tòa Đức Bà Ân Sủng thường lầm tưởng rằng đây là một ngôi nhà thờ cổ từ thế kỷ 16 hoặc 17 giống như các di tích ở Cidade Velha. Thực tế, toàn bộ cấu trúc Nhà thờ chính tòa Đức Bà Ân Sủng tại Praia là một công trình kiến trúc cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20 (xây dựng từ năm 1894 đến năm 1902) mang phong cách Tân cổ điển Đế chế Bồ Đào Nha muộn. Ngôi nhà thờ thế kỷ 16 đến 17 nguyên thủy của đảo Santiago nằm ở thị trấn di sản Cidade Velha cách Praia 15 km về phía tây; trong khi đó, khu phố cổ trên đồi Plateau của Praia là một quần thể quy hoạch đô thị thế kỷ 19 cực kỳ đồng bộ, nơi nhà thờ năm 1902 hòa điệu cùng Dinh Tổng thống (xây cuối thế kỷ 19) và Doanh trại Jaime Mota (1826).
IIBiên Niên Sử Từ Vịnh Cảng Praia de Santa Maria Thế Kỷ 16 Đến Khánh Thành Thánh Đường Năm 1902 Và Ngai Tòa Hồng Y Năm 2015
Lịch sử của Nhà thờ chính tòa Đức Bà Ân Sủng gắn liền trực tiếp với quá trình hình thành thủ đô Praia trên cao nguyên đá núi lửa Plateau và bước chuyển giao lịch sử từ thời kỳ hàng hải thuộc địa sang nước Cộng hòa Cabo Verde độc lập hiện đại.
- Năm 1515 tới năm 1615Hình thành điểm định cư Praia de Santa Maria và giáo xứ Đức Bà Ân Sủng đầu tiên trên cao nguyên PlateauKhu định cư bên vịnh cảng Praia de Santa Maria xuất hiện trong sử liệu từ năm 1515 nhờ cảng nước sâu tự nhiên; một nhà nguyện và giáo xứ kính Đức Bà Ân Sủng (Nossa Senhora da Graça) sớm được lập trên cao nguyên đá Plateau để phục vụ cư dân và thủy thủ.
- Năm 1712 tới năm 1770Hải tặc Jacques Cassard tàn phá Ribeira Grande (1712) và chính thức chuyển thủ phủ cùng Tòa Giám mục về Praia (1770)Sau khi Nhà thờ chính tòa Sé tại Ribeira Grande bị cướp biển Pháp đốt phá năm 1712, các thống đốc và giám mục chuyển dần về cao nguyên Plateau dễ phòng thủ của Praia; năm 1770, Praia chính thức trở thành thủ phủ của quần đảo Cabo Verde.
- Ngày 29 tháng 4 năm 1858Praia được nâng lên hàng Thành phố (Cidade da Praia) và quy hoạch Quảng trường Alexandre AlbuquerqueSắc lệnh hoàng gia Bồ Đào Nha nâng Praia lên quy chế Thành phố, thúc đẩy việc quy hoạch mạng lưới đường phố ô bàn cờ trên đồi Plateau xoay quanh Quảng trường trung tâm Alexandre Albuquerque.
- Năm 1894 tới ngày 15 tháng 8 năm 1902Khởi dựng và khánh thành trọng thể Nhà thờ Đức Bà Ân Sủng theo phong cách Tân cổ điểnĐể thay thế ngôi nhà thờ cũ chật hẹp và hư hỏng, công trình Nhà thờ Đức Bà Ân Sủng mới bằng đá bazan và vữa vôi được khởi công năm 1894 tại cạnh đông quảng trường trung tâm và khánh thành vào đúng ngày đại lễ quan thầy 15 tháng 8 năm 1902.
- Năm 1975 tới ngày 9 tháng 12 năm 2003Độc lập của Cabo Verde (1975), đón Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II (1990) và chia tách Giáo phận Mindelo (2003)Sau khi Cabo Verde giành độc lập năm 1975, Đức cha Paulino do Livramento Évora trở thành vị Giám mục bản địa đầu tiên ngự tại Nhà thờ chính tòa Praia và đón Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II đến thăm mục vụ từ ngày 25 đến 27 tháng 1 năm 1990. Năm 2003, cụm đảo phía bắc tách ra thành Giáo phận Mindelo, còn Praia giữ vai trò trung tâm của Giáo phận mẹ Santiago de Cabo Verde.
- Ngày 14 tháng 2 năm 2015 tới năm 2016Vinh thăng vị Hồng y đầu tiên của Cabo Verde (2015) và đưa Khu lịch sử Praia vào Danh sách Dự kiến UNESCO (2016)Tháng 2 năm 2015, Giám mục Giáo phận Santiago de Cabo Verde là Đức cha Arlindo Gomes Furtado được Đức Giáo hoàng Phanxicô vinh thăng Hồng y. Năm 2016, Nhà thờ chính tòa Đức Bà Ân Sủng cùng Khu Trung tâm Lịch sử Praia được đưa vào Danh sách Dự kiến Di sản Thế giới của UNESCO (mã số 6103).
Chuyến tông du lịch sử tháng 1 năm 1990 của Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II và cột mốc 500 năm Giáo phận Santiago de Cabo Verde. Trong lịch sử đương đại của Nhà thờ chính tòa Đức Bà Ân Sủng, biến cố sâu sắc nhất là chuyến viếng thăm mục vụ của Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II từ ngày 25 đến ngày 27 tháng 1 năm 1990. Khi đặt chân đến thủ đô Praia và gặp gỡ hàng giáo sĩ, tu sĩ cùng giáo dân tại Nhà thờ chính tòa Đức Bà Ân Sủng, Đức Giáo hoàng đã ca ngợi đức tin kiên trung của người dân quần đảo Cabo Verde, những người đã biến một trạm trung chuyển đau thương của lịch sử hàng hải Đại Tây Dương thành một ốc đảo của sự hòa hợp văn hóa và lòng nhân ái Kitô giáo.
Bước sang thế kỷ 21, Nhà thờ chính tòa Đức Bà Ân Sủng tại Praia cùng với các giáo xứ trên đảo Santiago đang hướng tới cột mốc lịch sử trọng đại kỷ niệm 500 năm thiết lập Giáo phận Santiago de Cabo Verde (1533 tới 2033). Sự kết nối liên tục giữa phế tích đá cổ kính ở Cidade Velha và ngôi thánh đường sống động trên đồi Plateau của Praia đã làm nên chiều sâu lịch sử hiếm có cho Giáo hội Công giáo tại vùng Tây Phi.
IIIKiến Trúc Tân Cổ Điển Bồ Đào Nha Tuyệt Đẹp, Tháp Chuông Đồng Hồ Chính Tâm Và Hậu Cung Nhìn Ra Vịnh Cảng Praia
Nhà thờ chính tòa Đức Bà Ân Sủng tại Praia là một tác phẩm tiêu biểu của kiến trúc Tân cổ điển thuộc địa Bồ Đào Nha cuối thế kỷ 19 (Neoclássico Colonial Português), nổi bật bởi tỷ lệ hình học cân đối, đường nét thanh mảnh và sự tiết chế trang nhã phù hợp với khí hậu nhiệt đới khô của quần đảo Cabo Verde. Công trình được xây dựng bằng đá bazan núi lửa khai thác tại đảo Santiago kết hợp gạch nung và vữa vôi, bên ngoài sơn màu trắng kem dịu mắt làm nổi bật các hệ trụ bổ tường (pilasters), gờ chỉ cửa sổ và đường diềm mái được sơn màu xám đá (hoặc vàng đất nhạt theo từng đợt trùng tu).
Khác với Nhà thờ chính tòa Đức Bà Ánh Sáng, Mindelo hay Nhà thờ Đức Bà Vô Nhiễm Nguyên Tội, São Filipe vốn có hai tháp chuông đôi ở hai bên mặt tiền, Nhà thờ chính tòa Đức Bà Ân Sủng tại Praia mang cấu trúc một tháp chuông trung tâm duy nhất (torre sineira central) vươn cao ngay trên trục giữa của mặt đứng phía tây nhìn ra Quảng trường Alexandre Albuquerque, gợi nhớ đến phong cách các nhà thờ giáo xứ miền nam Bồ Đào Nha và vùng Algarve thế kỷ 19.
Mặt đứng chính phía tây hướng ra Quảng trường Alexandre Albuquerque được chia làm ba nhịp đứng đối xứng bởi bốn dải trụ bổ tường kẻ rãnh Cổ điển. Ở tầng trệt có ba cổng vòm bán nguyệt dẫn vào tiền sảnh (cổng chính ở giữa lớn hơn hai cổng bên), phía trên là ba cửa sổ cao đón gió và ánh sáng cho gác đàn ca đoàn. Vươn thẳng lên từ nhịp giữa mặt tiền là ngọn tháp chuông vuông hai tầng có gắn đồng hồ tròn bốn mặt, các ô cửa vòm treo chuông đồng và kết thúc bằng lan can con tiện đá bao quanh chóp tháp kim tự tháp gắn thánh giá.
Bên trong thánh đường là một không gian cầu nguyện trang nghiêm, ngập tràn ánh sáng tự nhiên nhờ hai dãy cửa sổ vòm cao mở dọc theo tường bên phía bắc và phía nam đón gió biển thổi qua đồi Plateau. Trần nhà thờ được ốp gỗ sáng màu uốn vòm nhẹ để giảm nhiệt độ mặt trời, kết hợp với sàn đá mát lạnh, hai hàng ghế gỗ dài sẫm màu và những chiếc đèn chùm pha lê treo dọc lối đi chính dẫn thẳng lên cung thánh.
Khu vực cung thánh ở đầu phía đông được ngăn cách với lòng nhà thờ bằng một khung vòm khải hoàn lớn (arco triunfal) đỡ lấy mái vòm hậu cung. Tại đây đặt Bàn thờ Chính mang phong cách Tân cổ điển sơn trắng viền vàng trang nhã tôn trí pho tượng Đức Bà Ân Sủng (Nossa Senhora da Graça), các bàn thờ phụ kính Thánh Tâm Chúa Giêsu và Đức Mẹ Fatima, cùng chiếc Ngai tòa Giám mục (Cathedra) bằng gỗ chạm khắc của Đức Hồng y Giám mục Giáo phận Santiago de Cabo Verde.
Một nét độc đáo về quy hoạch đô thị của Nhà thờ chính tòa Praia là công trình nằm xuyên suốt chiều rộng của dải đất giữa Quảng trường Alexandre Albuquerque ở phía tây và Đại lộ Avenida Andrade Corvo ở rìa vách đá phía đông. Nhờ vậy, khối hậu cung bán nguyệt (ábside) và cánh ngang của nhà thờ tạo thành một mặt đứng kiến trúc thứ hai rất đẹp trên Đại lộ Andrade Corvo, chỉ cách bờ vực cao nguyên Plateau vài chục mét, nơi nhìn thẳng xuống bến cảng Praia và hòn đảo nhỏ Ilhéu de Santa Maria.
| Hạng mục kiến trúc và lịch sử | Thông số và đặc điểm chi tiết | Nguồn kiểm chứng |
|---|---|---|
| Tên gọi chính thức và vị trí | Pró-Catedral de Nossa Senhora da Graça; cạnh đông Quảng trường Alexandre Albuquerque, khu Plateau, thủ đô Praia, đảo Santiago | Hồ sơ UNESCO Tentative List (Ref. 6103) và GCatholic |
| Niên đại xây dựng và khánh thành | Khởi công năm 1894 và chính thức khánh thành ngày 15 tháng 8 năm 1902 (thay thế nhà thờ giáo xứ cũ) | Viện Di sản Văn hóa Cabo Verde (IPC - Instituto do Património Cultural) |
| Phong cách và bố cục kiến trúc | Tân cổ điển thuộc địa Bồ Đào Nha (Neoclássico); mặt tiền 3 nhịp với 1 tháp chuông đồng hồ chính tâm ở phía tây và hậu cung bán nguyệt ở phía đông | Hồ sơ Kiến trúc Centro Histórico da Praia và Wikidata (Q7246670) |
| Vật liệu xây dựng | Đá bazan núi lửa bản địa, gạch đặc, vữa vôi sơn trắng kem và xám đá kết hợp hệ mái và trần gỗ | Viện Di sản Văn hóa Cabo Verde (IPC) |
| Vị thế Giáo hội | Ngai tòa hiện tại của Giáo phận Santiago de Cabo Verde (lập ngày 31 tháng 1 năm 1533) và ngai tòa Hồng y đầu tiên của Cabo Verde (từ năm 2015) | Giáo phận Santiago de Cabo Verde và Tòa Thánh Vatican |
IVThế Đất Và Hướng
Cần nêu rõ rằng các kỹ sư và kiến trúc sư Bồ Đào Nha quy hoạch khu phố Plateau và xây dựng Nhà thờ chính tòa Đức Bà Ân Sủng từ năm 1894 đến năm 1902 hoàn toàn không sử dụng thuật phong thủy phương Đông. Việc đặt nhà thờ tại cạnh đông Quảng trường Alexandre Albuquerque với mặt tiền quay về hướng Tây và hậu cung quay về hướng Đông tuân thủ quy tắc hướng phụng vụ truyền thống của Kitô giáo (ad orientem - bàn thờ hướng về phía mặt trời mọc) kết hợp với địa hình phòng thủ tự nhiên của cao nguyên đá Plateau. Phần dưới đây là góc nhìn đối chiếu theo phép xem hình thế sơn thủy cổ truyền của thư viện Vạn Đạo Đường.
Xét trên bản đồ địa hình miền nam đảo Santiago tại tọa độ 14,9175 độ vĩ bắc, 23,5089 độ kinh tây, khu trung tâm lịch sử của thủ đô Praia tọa lạc trên một đài đá bazan núi lửa bằng phẳng nhô cao khoảng 35 đến 40 mét (khu Plateau / Achada Grande) nằm kẹp giữa hai thung lũng suối cạn chảy ra biển (Ribeira da Trindade ở phía đông và Ribeira de São Filipe ở phía tây) và vươn ra sát bờ vịnh Porto da Praia ở phía nam và đông nam. Trong phép xem hình thế cổ truyền, địa hình đài cao có vách đá dựng đứng bao bọc ba mặt nhìn xuống vịnh biển kín gió (có mũi đất Ponta Temerosa và đảo nhỏ Ilhéu de Santa Maria làm thủy khẩu quan tỏa chắn sóng lớn Đại Tây Dương) chính là thế phượng hoàng đậu trên đài đá cao nhìn ra minh đường hải vịnh, vừa an toàn tuyệt đối trước triều cường và ngập lụt, vừa đón trọn luồng gió mậu dịch mát lành.
Trên mặt bằng phẳng phiu của đài đá Plateau ấy, Nhà thờ chính tòa Đức Bà Ân Sủng nằm ở vị trí trung tâm theo trục tọa Đông hướng Tây (hơi chếch Tây Tây Nam): cổng chính và tháp chuông đồng hồ của nhà thờ mở rộng về phía Tây nhìn thẳng ra không gian vuông vức, rợp bóng cây xanh của Quảng trường Alexandre Albuquerque đóng vai trò nội minh đường tụ khí ngay giữa các cơ quan tối cao của quốc gia; trong khi đó, hậu cung phía Đông của nhà thờ lại vươn ra sát rìa vách đá trên đại lộ Andrade Corvo để đón trọn những tia nắng bình minh đầu tiên mọc lên từ mặt biển Đại Tây Dương bao la.
VĐại Lễ Quan Thầy Đức Bà Ân Sủng Ngày 15 Tháng 8, Lễ Thánh Giacôbê Và Mùa Lễ Tro Tabanka Trên Đảo Santiago
Là nhà thờ mẹ của Giáo phận Santiago de Cabo Verde trên hòn đảo đông dân nhất cả nước, đời sống phụng vụ tại Nhà thờ chính tòa Đức Bà Ân Sủng vận hành theo Lịch Phụng vụ Công giáo Rôma (Dương lịch), hòa quyện sâu sắc với văn hóa âm nhạc và lễ hội truyền thống của người dân thủ đô Praia.
| Thời điểm trong năm | Hệ lịch áp dụng | Tên lễ tiết và Sự kiện | Nghi thức cử hành đặc trưng tại Nhà thờ chính tòa Đức Bà Ân Sủng, Praia |
|---|---|---|---|
| Ngày 15 tháng 8 hằng năm | Lịch Phụng vụ Công giáo (Dương lịch) | Đại lễ Đức Bà Ân Sủng và Đức Mẹ Lên Trời (Festa de Nossa Senhora da Graça, Bổn mạng Nhà thờ chính tòa và Thủ đô Praia) | Ngày lễ lớn nhất trong năm của thủ đô Praia và kỷ niệm ngày khánh thành nhà thờ (15 tháng 8 năm 1902): Đức Hồng y Giám mục chủ sự Thánh lễ Đại trào trọng thể và dẫn đầu đoàn rước kiệu tượng Đức Bà Ân Sủng đi quanh Quảng trường Alexandre Albuquerque và các đại lộ trên đồi Plateau để cầu xin mưa thuận gió hòa cho mùa vụ. |
| Thứ Tư Lễ Tro, Tuần Thánh và Đại lễ Phục Sinh (tháng 2 tới tháng 4) | Lịch Phụng vụ Công giáo | Thứ Tư Lễ Tro (Quarta-feira de Cinzas) và Tam Nhật Vượt Qua | Tại đảo Santiago, Thứ Tư Lễ Tro là một ngày lễ trọng đại đặc biệt của mọi gia đình: hàng ngàn tín hữu xếp hàng chật kín Nhà thờ chính tòa để xức tro lên trán mở đầu Mùa Chay, tiếp nối bằng Lễ Làm Phép Dầu và cuộc rước Thứ Sáu Tuần Thánh trên đồi Plateau. |
| Tháng 5 và tháng 6 hằng năm | Dương lịch | Lễ Thánh Giá (3 tháng 5), Lễ Mình Máu Thánh Chúa (Corpus Christi) và Mùa Lễ hội các Thánh Tháng Sáu | Cử hành cuộc rước Thánh Thể trọng thể quanh quảng trường trung tâm vào lễ Corpus Christi; đồng thời hòa nhịp cùng mùa lễ hội các vị Thánh nhân dân (Santos Populares: Thánh Antôn 13 tháng 6, Thánh Gioan 24 tháng 6) với truyền thống văn hóa Tabanka đặc trưng của đảo Santiago. |
| Ngày 31 tháng 1 và ngày 25 tháng 7 hằng năm | Dương lịch | Kỷ niệm Ngày Thiết lập Giáo phận Santiago de Cabo Verde (31 tháng 1 năm 1533) và Lễ Thánh Giacôbê Tông Đồ | Các buổi Thánh lễ tạ ơn cấp giáo phận kỷ niệm sắc chỉ năm 1533 khai sinh Giáo phận cổ nhất Tây Phi và tôn vinh Thánh Giacôbê Tông đồ, bổn mạng của đảo Santiago. |
| Ngày 24 và 25 tháng 12 hằng năm | Dương lịch | Thánh lễ Đêm Giáng Sinh (Misa do Galo) và Đại lễ Giáng Sinh | Toàn bộ không gian Quảng trường Alexandre Albuquerque được thắp đèn rực rỡ, cộng đoàn quy tụ tham dự Thánh lễ nửa đêm trong tiếng hát thánh ca bằng cả tiếng Bồ Đào Nha và tiếng bản địa Kabuverdianu (Crioulo). |
Lời thánh ca bằng tiếng Crioulo và cầu nguyện cho mùa mưa tháng Tám trên cao nguyên Plateau. Bước vào tham dự một Thánh lễ Chúa Nhật tại Nhà thờ chính tòa Đức Bà Ân Sủng, du khách sẽ lập tức cảm nhận được tâm hồn ấm áp của người Cabo Verde qua những bài thánh ca đa thanh ngân vang bằng cả tiếng Bồ Đào Nha chuẩn mực lẫn tiếng mẹ đẻ Kabuverdianu (Crioulo của đảo Santiago) hòa cùng tiếng đàn guitar và nhịp trống nhẹ nhàng. Đặc biệt vào dịp đại lễ quan thầy ngày 15 tháng 8, đúng vào thời điểm cả quần đảo ngóng chờ những cơn mưa mùa nhiệt đới làm xanh lại những sườn núi đá bazan khô cháy, lời kinh cầu xin Đức Bà Ân Sủng (Nossa Senhora da Graça) ban mưa lành và bình an trên đồi Plateau luôn là khoảnh khắc thiêng liêng gắn kết triệu trái tim người con Cabo Verde từ quê nhà đến khắp năm châu.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Cạnh phía đông Quảng trường Alexandre Albuquerque (Praça Alexandre Albuquerque), khu phố cổ trên đồi Plateau (Platô), thủ đô Praia, đảo Santiago, Cộng hòa Cabo Verde (Cape Verde)
- Đường tới
- Nhà thờ chính tòa Đức Bà Ân Sủng tọa lạc ngay tại trung tâm khu phố cổ trên đồi Plateau (Platô) của thủ đô Praia, chiếm cạnh phía đông của Quảng trường trung tâm Praça Alexandre Albuquerque (giữa đường Rua 5 de Julho và đại lộ Avenida Andrade Corvo). Từ Sân bay Quốc tế Nelson Mandela của Praia (cách khu Plateau khoảng 3,5 km về phía đông bắc) hoặc từ khu khách sạn ven biển Achada de Santo António và Prainha ở phía nam, du khách đi taxi chỉ mất khoảng 5 đến 10 phút là lên tới ngay Quảng trường Alexandre Albuquerque trên đỉnh đồi Plateau.
- Toạ độ
- 14.9175, -23.5089
Nhà thờ chính tòa Đức Bà Ân Sủng tại Praia mở cửa miễn phí đón tín hữu và du khách hằng ngày vào các buổi sáng và chiều tối xoay quanh giờ cử hành Thánh lễ (Thánh lễ ngày thường thường diễn ra vào sáng sớm và chiều muộn khoảng 18 giờ; ngày Chúa Nhật có nhiều Thánh lễ suốt buổi sáng và chiều tối luôn đông kín giáo dân). Khi bước vào tham quan lòng nhà thờ, quý vị cần mặc trang phục lịch sự kín đáo (không mặc đồ đi biển hoặc quần đùi ngắn), bỏ mũ nón và giữ yên lặng tuyệt đối khi cộng đoàn đang cầu nguyện. Sau khi tham quan bên trong nhà thờ từ cổng chính ở Quảng trường Alexandre Albuquerque, quý vị đừng quên đi bộ vòng ra phía sau nhà thờ trên đại lộ Avenida Andrade Corvo và đài ngắm cảnh Diogo Gomes để phóng tầm mắt nhìn xuống toàn cảnh vịnh cảng Praia và đảo nhỏ Santa Maria tuyệt đẹp.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Nhà thờ chính tòa Đức Bà Ân Sủng, Praia
Thầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên.
?Hỏi Đáp Nhanh
Vì sao Nhà thờ Đức Bà Ân Sủng tại Praia lại được gọi là Pró-Catedral (Quyền Nhà thờ chính tòa) của Giáo phận Santiago de Cabo Verde?
Giáo phận Santiago de Cabo Verde được Đức Giáo hoàng Clêmentê VII thành lập từ ngày 31 tháng 1 năm 1533 với ngôi Nhà thờ chính tòa nguyên thủy (Sé Catedral) đặt tại cố đô Ribeira Grande (nay là Cidade Velha). Sau khi Nhà thờ chính tòa Sé bị cướp biển Pháp tàn phá năm 1712 và thủ phủ chuyển về Praia năm 1770, Nhà thờ Mẹ Đức Bà Ân Sủng tại Praia trở thành nơi đặt Ngai tòa Giám mục (Cathedra) và đảm nhiệm mọi chức năng của một nhà thờ chính tòa, nên mang danh hiệu giáo luật là Pró-Catedral để vẫn trân trọng danh vị lịch sử của di tích Sé ở Cidade Velha.
Ngôi Nhà thờ chính tòa Đức Bà Ân Sủng hiện nay được xây dựng và khánh thành vào thời gian nào?
Để thay thế ngôi nhà thờ giáo xứ cũ trên đồi Plateau vốn nhỏ hẹp và xuống cấp vào cuối thế kỷ 19, công trình Nhà thờ chính tòa Đức Bà Ân Sủng hiện nay đã được khởi công xây dựng vào năm 1894 theo phong cách Tân cổ điển Bồ Đào Nha và chính thức khánh thành vào đúng ngày đại lễ quan thầy của thành phố là ngày 15 tháng 8 năm 1902.
Kiến trúc của Nhà thờ chính tòa Đức Bà Ân Sủng tại Praia có điểm gì khác biệt so với các nhà thờ lớn khác ở Cabo Verde?
Khác với Nhà thờ chính tòa Đức Bà Ánh Sáng ở Mindelo hay Nhà thờ Mẹ ở São Filipe vốn có hai tháp chuông đôi ở hai bên mặt tiền, Nhà thờ chính tòa Đức Bà Ân Sủng tại Praia được thiết kế với một ngọn tháp chuông đồng hồ duy nhất vươn cao ngay trên trục chính tâm của mặt tiền phía tây nhìn ra Quảng trường Alexandre Albuquerque, trong khi hậu cung bán nguyệt phía đông lại mở ra đại lộ Avenida Andrade Corvo sát vách đá nhìn xuống vịnh cảng Praia.
Vị Hồng y đầu tiên của Cabo Verde gắn bó với Nhà thờ chính tòa Đức Bà Ân Sủng là ai?
Đó là Đức Hồng y Arlindo Gomes Furtado (sinh năm 1949 tại đảo Santiago). Sau khi làm Giám mục tiên khởi của Giáo phận Mindelo (2003 tới 2009), Ngài được bổ nhiệm làm Giám mục Giáo phận Santiago de Cabo Verde ngự tại Nhà thờ chính tòa Đức Bà Ân Sủng ở Praia từ năm 2009, và ngày 14 tháng 2 năm 2015, Ngài được Đức Giáo hoàng Phanxicô vinh thăng làm vị Hồng y đầu tiên trong lịch sử Cabo Verde.
Đại lễ quan thầy của Nhà thờ chính tòa và thủ đô Praia diễn ra vào ngày nào trong năm?
Đại lễ quan thầy kính Đức Bà Ân Sủng (Festa de Nossa Senhora da Graça, trùng với Đại lễ Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời) diễn ra trọng thể vào ngày 15 tháng 8 hằng năm. Đây là ngày lễ lớn nhất của thủ đô Praia, trùng với thời điểm người dân cầu xin những cơn mưa mùa tháng Tám cho quần đảo, với Thánh lễ Đại trào và cuộc rước kiệu linh tượng Đức Mẹ đi quanh các đại lộ trên cao nguyên Plateau.
Khu phố lịch sử quanh Nhà thờ chính tòa Đức Bà Ân Sủng đã được đề cử danh hiệu di sản gì?
Vào năm 2016, Nhà thờ chính tòa Đức Bà Ân Sủng cùng toàn bộ quần thể kiến trúc thế kỷ 19 quanh Quảng trường Alexandre Albuquerque thuộc Khu Trung tâm Lịch sử Praia (Centro Histórico da Praia) trên cao nguyên Plateau đã được Chính phủ Cộng hòa Cabo Verde chính thức đệ trình vào Danh sách Dự kiến Di sản Thế giới của UNESCO (mã số 6103).