Dạo bước dọc theo con phố yên bình rợp bóng cây cổ thụ Malaya Gruzinskaya thuộc quận Presnensky ở trung tâm phía tây thủ đô Moskva, giữa những tòa nhà mang dáng dấp cổ điển Nga và hiện đại, du khách bỗng ngỡ ngàng khi bắt gặp một tòa đại thánh đường bằng gạch đỏ sẫm vươn lên bầu trời những ngọn tháp nhọn chót vót, những vòm cuốn gãy thanh thoát và ô cửa sổ hoa hồng chạm đá trắng tinh xảo. Giữa kinh đô của những mái vòm củ hành thếp vàng Chính thống giáo, công trình ấy hiện diện như một khúc giao hưởng kiến trúc phương Tây trang nhã và kiên cường.
Đó chính là Nhà thờ chính tòa Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội (tiếng Nga gọi là Sobor Neporochnogo Zachatiya Presvyatoy Devy Marii), ngôi thánh đường Công giáo lớn nhất trên toàn lãnh thổ Liên bang Nga và là nhà thờ chính tòa của Tổng giáo phận Mẹ Thiên Chúa tại Moskva. Được kiến trúc sư tài danh gốc Ba Lan Foma Bogdanovich-Dvorzhetsky thiết kế và hoàn thành vào năm 1911, từng trải qua sáu mươi năm bị đóng cửa và biến thành viện thiết kế công nghiệp thời Liên Xô trước khi được tái thánh hiến trọng thể vào năm 1999, đại thánh đường không chỉ là trung tâm đức tin của người Công giáo Nga, Ba Lan, Đức, Hàn Quốc, Pháp, Tây Ban Nha mà còn là mái nhà thiêng liêng gắn bó máu thịt suốt nhiều thập niên qua của Cộng đoàn Công giáo Việt Nam tại Moskva.
IĐức Trinh Nữ Maria Vô Nhiễm Nguyên Tội, Ngai Tòa Tổng Giáo Phận Và Mái Nhà Đức Tin Việt Nam
Đại thánh đường trên phố Malaya Gruzinskaya được dâng hiến dưới tước hiệu Đức Trinh Nữ Maria Vô Nhiễm Nguyên Tội (Immaculata Conceptio Beatissimae Virginis Mariae, mừng kính trọng thể vào ngày 8 tháng 12 hằng năm). Khi cộng đồng tín hữu Công giáo tại Moskva (phần lớn là các kỹ sư, công nhân đường sắt và trí thức người Ba Lan, người Litva và người Đức) đệ đơn xin phép xây dựng ngôi nhà thờ thứ ba của thành phố vào cuối thế kỷ 19, tín điều Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội do Giáo hoàng Piô IX công bố năm 1854 đang là ngọn nguồn hy vọng thiêng liêng mạnh mẽ nhất của người Công giáo khắp Đông Âu. Hình tượng Đức Mẹ Maria tinh tuyền không vương bợn nhơ tội lỗi, đứng trên quả địa cầu đạp đầu con rắn cổ và giang rộng đôi tay từ mẫu che chở đoàn con giữa muôn vàn gian khó, đã trở thành linh hồn của ngôi thánh đường này suốt hơn một thế kỷ qua.
Tại khu vực cung thánh tối cao của nhà thờ chính tòa, phía sau bàn thờ bằng đá cẩm thạch màu xanh sẫm (bên trong lưu giữ thánh tích của Thánh Tông đồ Anrê, Thánh Zenon, Thánh Giáo hoàng Piô X và đặc biệt là một mảnh khăn trùm đầu của Đức Trinh Nữ Maria cùng thánh tích của Thánh nữ Faustina Kowalska và Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II), vươn cao cây Thánh Giá lớn cùng bức tượng Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội và Ngai Giám mục (Cathedra) của vị Tổng giám mục Trưởng giáo tỉnh Moskva.
Đối với hàng nghìn gia đình, sinh viên, tiểu thương và người lao động thuộc Cộng đoàn Công giáo Việt Nam tại Moskva (nhận Thánh Cả Giuse và Các Thánh Tử Đạo Việt Nam làm quan thầy bổn mạng, dưới sự chăm sóc mục vụ tận tụy của các linh mục Dòng Ngôi Lời SVD và các linh mục Việt Nam), Nhà thờ chính tòa Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội chính là quê hương tâm linh thứ hai. Giữa một đất nước mà người Công giáo chỉ chiếm một tỷ lệ nhỏ bé, việc được quỳ dưới mái vòm Gothic cao vút hoặc trong nhà nguyện tầng hầm ấm áp của nhà thờ chính tòa để nghe đọc Lời Chúa, hát thánh ca Việt Nam và lãnh nhận các bí tích bằng chính tiếng mẹ đẻ là nguồn ủi an vô giá giúp người tín hữu Việt Nam giữ trọn đức tin nơi xứ tuyết.
Trong thần học Công giáo, mầu nhiệm Vô Nhiễm Nguyên Tội khẳng định rằng ngay từ giây phút đầu tiên được thụ thai trong lòng bà Thánh Anna, Đức Trinh Nữ Maria đã được Thiên Chúa gìn giữ khỏi mọi vết nhơ của tội tổ tông nhờ công nghiệp cứu chuộc của Đức Giêsu Kitô. Tại Moskva, mầu nhiệm ấy còn mang một ý nghĩa lịch sử và mục vụ sống động: giống như ánh sáng tinh khôi không bị bóng tối làm hoen ố, ngôi thánh đường dù từng bị chặt gãy hết các tháp nhọn, bị đúc bốn tầng sàn bê tông ngăn cắt lòng nhà thờ để làm xưởng máy và ký túc xá suốt từ năm 1938 tới thập niên 1990, nhưng khi được trả lại cho Giáo hội và tái thánh hiến năm 1999, vẻ đẹp thánh thiện nguyên sơ của ngôi đền lại bừng sáng rực rỡ hơn bao giờ hết.
Phù hợp với đặc tính hoàn vũ (Catholica) của Giáo hội, Nhà thờ chính tòa Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội hiện là một trong những nhà thờ đa ngôn ngữ sôi động nhất Đông Âu, nơi mỗi tuần các Thánh lễ được cử hành bằng tám thứ tiếng: tiếng Nga, tiếng Ba Lan, tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Tây Ban Nha, tiếng Hàn Quốc, tiếng Việt Nam, tiếng Latinh (cùng nghi lễ Công giáo Đông phương tiếng Armenia).
Sử liệu lưu trữ của thành phố Moskva ghi nhận vào cuối thế kỷ 19, hai nhà thờ Công giáo cổ của Moskva là Nhà thờ Thánh Louis của người Pháp (xây năm 1830) và Nhà thờ Thánh Phêrô và Phaolô ở khu Milyutinsky (xây năm 1845) đã trở nên quá chật hẹp trước số lượng giáo dân tăng lên hơn ba mươi nghìn người, đặc biệt là cộng đồng công nhân và nhân viên ngành đường sắt Moskva - Brest (nay là ga Belorussky) cư ngụ tại quận Presnya. Năm 1894, Hội đồng Bộ trưởng Đế quốc Nga đã phê chuẩn đơn thỉnh nguyện xây dựng nhà thờ mới trên khu đất phố Malaya Gruzinskaya, nhưng kèm theo ba điều kiện hạn chế ngặt nghèo của thời Sa hoàng: thứ nhất, nhà thờ phải nằm xa Điện Kremlin và các thánh địa Chính thống giáo cổ; thứ hai, không được xây tháp chuông tách biệt; và thứ ba, mặt tiền bên ngoài không được đắp tượng điêu khắc hình người lấn ra vỉa hè.
Kiến trúc sư nổi tiếng gốc Ba Lan Foma Osipovich Bogdanovich-Dvorzhetsky (Tomasz Bohdanowicz-Dworzecki, 1859 tới 1920), giáo sư Trường Hội họa, Điêu khắc và Kiến trúc Moskva, đã giải quyết xuất sắc các giới hạn ấy bằng một đồ án Tân Gothic vươn cao thanh thoát, dùng chính nghệ thuật gạch nung nhiều sắc độ và các đỉnh tháp kim (pinnacles) để tạo vẻ uy nghi mà không cần tượng mặt tiền. Công trình khởi công năm 1901 với tổng kinh phí khoảng ba trăm nghìn rúp tiền vàng quyên góp từ giáo dân, hoàn thành phần xây dựng cơ bản và được cử hành lễ thánh hiến trọng thể vào ngày 21 tháng 12 năm 1911.
Nhiều người khi nhìn kiến trúc Tân Gothic phương Tây của Nhà thờ chính tòa Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội và nghe tên con phố Malaya Gruzinskaya (Phố Tiểu Gruzia) thường lầm tưởng ngôi nhà thờ này có liên quan đến người Gruzia hoặc được xây bởi các kiến trúc sư Tây Âu. Thực tế, tên phố Malaya Gruzinskaya bắt nguồn từ khu định cư lịch sử của đoàn tùy tùng Hoàng tử Bakar Vakhtangovich xứ Gruzia tại đây từ thế kỷ 18, còn ngôi nhà thờ Công giáo xây năm 1901 tới 1911 là công trình của cộng đồng người Ba Lan Công giáo tại Moskva do kiến trúc sư gốc Ba Lan sinh ra tại Vitebsk là Foma Bogdanovich-Dvorzhetsky thiết kế.
IITừ Lễ Cung Hiến Năm 1911, Bi Kịch Năm 1938 Tới Cuộc Phục Sinh Thánh Đường Năm 1999
Lịch sử hơn một trăm hai mươi năm của Nhà thờ chính tòa Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội là một bản anh hùng ca về lòng trung kiên của người tín hữu giữa những cơn bão táp của thế kỷ 20. Trong gần ba thập niên đầu sau khi thánh hiến năm 1911, giáo xứ Malaya Gruzinskaya phát triển vô cùng rực rỡ với trường học từ thiện, thư viện và các hội đoàn bác ái. Sau Cách mạng năm 1917, cha chánh xứ tiên khởi Linh mục Michał Cakul (Mikhail Tsakul) vẫn kiên cường ở lại coi sóc đoàn chiên giữa làn sóng đóng cửa các cơ sở tôn giáo, cho tới khi ngài bị bắt giữ trong cuộc Đại Thanh Trừng năm 1937 và chịu xử bắn vào ngày 26 tháng 8 năm 1937 tại trường bắn Butovo.
Ngày 30 tháng 7 năm 1938, nhà thờ chính thức bị chính quyền Liên Xô ra lệnh đóng cửa: toàn bộ bàn thờ, đàn phong cầm và nội thất bị tịch thu hoặc phá hủy; các ngọn tháp nhọn trên mái bị tháo dỡ; và bên trong lòng thánh đường cao vút bị đổ bê tông chia cắt thành bốn tầng sàn để làm ký túc xá công nhân rồi làm trụ sở của Viện nghiên cứu thiết kế công nghiệp Mosspetspromproekt. Phải đợi tới năm 1990, khi một nhóm giáo dân Công giáo tại Moskva dũng cảm tụ tập cử hành Thánh lễ đầu tiên ngay trên bậc thềm đá ngoài cửa nhà thờ vào ngày lễ Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội (8 tháng 12 năm 1990), hành trình đòi lại và trùng tu ngôi thánh đường suốt chín năm ròng rã mới bắt đầu, khép lại bằng đại lễ tái cung hiến lịch sử ngày 12 tháng 12 năm 1999.
- Năm 1894 tới năm 1899Được cấp phép xây dựng và phê duyệt đồ án của kiến trúc sư Foma Bogdanovich-DvorzhetskyCộng đồng Công giáo tại quận Presnya mua khu đất rộng 2.200 sải vuông trên phố Malaya Gruzinskaya và thông qua bản thiết kế Tân Gothic sức chứa 5.000 người của kiến trúc sư Foma Bogdanovich-Dvorzhetsky.
- Năm 1901 tới 21 tháng 12 năm 1911Mười năm xây dựng bằng tiền quyên góp và Đại lễ Thánh hiến năm 1911Sau mười năm thi công bền bỉ với kinh phí 300.000 rúp vàng do các tín hữu khắp Đế quốc Nga và Ba Lan đóng góp, ngôi đại thánh đường chính thức được thánh hiến ngày 21 tháng 12 năm 1911.
- Năm 1937 tới 30 tháng 7 năm 1938Linh mục chánh xứ Mikhail Tsakul tử đạo và nhà thờ bị đóng cửa, chia làm bốn tầngTháng 8 năm 1937, cha chánh xứ Mikhail Tsakul bị hành quyết; ngày 30 tháng 7 năm 1938, nhà thờ bị đóng cửa, đập bỏ các tháp nhọn và ngăn thành 4 tầng lầu bê tông làm viện thiết kế Mosspetspromproekt.
- Ngày 8 tháng 12 năm 1990Thánh lễ ngoài trời đầu tiên trên bậc thềm Malaya Gruzinskaya sau hơn nửa thế kỷĐúng ngày lễ trọng Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội năm 1990, linh mục Tadeusz Pikus cùng hàng trăm giáo dân cử hành Thánh lễ ngay trên bậc thềm trước cửa nhà thờ đang bị khóa kín, mở đầu công cuộc phục hồi giáo xứ.
- Năm 1996 tới 12 tháng 12 năm 1999Đại trùng tu tháo dỡ sàn bê tông và Lễ Tái Thánh Hiến bởi Hồng y Angelo SodanoDưới sự lãnh đạo của Tổng giám mục Tadeusz Kondrusiewicz và cha Józef Zaniewski, toàn bộ các sàn bê tông ngăn tầng được tháo dỡ, tháp nhọn và kính màu được phục dựng; ngày 12 tháng 12 năm 1999, Hồng y Quốc vụ khanh Tòa Thánh Angelo Sodano cử hành lễ tái cung hiến trọng thể.
- Năm 2002 và năm 2005Nâng lên hàng Nhà thờ chính tòa Tổng giáo phận và khánh thành Đại phong cầm KuhnNăm 2002, Giáo hoàng Gioan Phaolô II nâng cấu trúc Tông tòa tại Moskva lên thành Tổng giáo phận Mẹ Thiên Chúa; năm 2005, nhà thờ lắp đặt hoàn chỉnh cây đàn Đại phong cầm Kuhn 74 âm sắc được tặng từ Nhà thờ chính tòa Basel (Thụy Sĩ).
Sự hình thành và gắn bó của Cộng đoàn Công giáo Việt Nam tại Nhà thờ chính tòa Moskva. Ngay từ những năm cuối thập niên 1990 khi ngôi thánh đường trên phố Malaya Gruzinskaya vừa hoàn tất trùng tu, các sinh viên, trí thức và gia đình tiểu thương Công giáo người Việt tại Moskva đã bắt đầu quy tụ về đây. Được sự nâng đỡ đặc biệt của Đức Tổng giám mục Tadeusz Kondrusiewicz và sau này là Đức Tổng giám mục Paolo Pezzi, cùng sự dấn thân mục vụ của các linh mục truyền giáo Dòng Ngôi Lời (Societas Verbi Divini - SVD) và các linh mục Việt Nam sang du học, mục vụ tại Nga, Cộng đoàn Công giáo Việt Nam tại Moskva đã chính thức được tổ chức quy củ.
Suốt hơn hai thập niên qua, đều đặn mỗi ngày Chúa Nhật và các ngày lễ trọng, tiếng hát của Ca đoàn Công giáo Việt Nam tại Moskva lại vang lên trong ngôi nhà thờ chính tòa; hàng trăm em thiếu nhi người Việt sinh ra tại Nga được học giáo lý bằng tiếng Việt, rước lễ lần đầu và thêm sức ngay dưới mái đền Malaya Gruzinskaya, tạo nên một cộng đoàn đức tin kiểu mẫu được Tòa Tổng giám mục Moskva hết lòng trân quý.
IIIMặt Tiền Tân Gothic Ba Đỉnh Nhọn, Vòm Hoa Hồng Đá Trắng Và Đại Phong Cầm Kuhn 5.563 Ống Đồng
Về mặt lịch sử kiến trúc, Nhà thờ chính tòa Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội là một trong những công trình Tân Gothic (Neo-Gothic) quy mô và thuần khiết nhất tại Đông Âu. Kiến trúc sư Foma Bogdanovich-Dvorzhetsky đã thiết kế công trình theo bình đồ chữ thập Latinh ba nhịp gian (basilica three-nave) có cánh ngang rộng và hậu cung đa giác, kết hợp cảm hứng từ mặt tiền ba cổng vòm nhọn của Tu viện Westminster (Luân Đôn) với hệ thống tháp kim nhọn và vòm cuốn của Nhà thờ chính tòa Milano (Ý).
Sự tương phản giữa sắc gạch nung đỏ sẫm của các bức tường chịu lực với những chi tiết cột, hoa văn chạm lộng và cửa sổ hoa hồng bằng đá vôi trắng tạo cho tòa nhà vẻ đẹp vừa trang nghiêm cổ kính vừa bay bổng thanh thoát.
Mặt tiền chính nhìn ra phố Malaya Gruzinskaya được chia làm ba nhịp đứng ngăn cách bởi các trụ tường (buttresses) kết thúc bằng những tháp kim nhọn (pinnacles). Phía trên cổng chính vòm nhọn nhiều lớp là ô Cửa sổ Hoa Hồng (Rose Window) lớn bằng đá trắng và kính màu; trên đỉnh trán tường tam giác là chữ viết tắt tên Đức Mẹ Maria (VMIC) và cây thánh giá cao vút.
Vì quy định năm 1894 của Sa hoàng cấm xây tháp chuông tách biệt, kiến trúc sư Bogdanovich-Dvorzhetsky đã khéo léo dựng ngay tại giao điểm giữa gian giữa và cánh ngang một ngọn tháp bát giác lớn theo kiểu Gothic Anh (Lantern Tower) kết thúc bằng chóp nhọn vươn cao hơn 60 mét, giúp lấy ánh sáng thẳng từ trên cao rọi xuống bàn thờ trung tâm.
Bên trong lòng nhà thờ dài 65 mét được chia thành ba nhịp gian bởi hai hàng cột bát giác nâng đỡ hệ vòm gân nhọn (ribbed vaults) sơn trắng thanh thoát. Dọc theo hai tường bên và cánh ngang là hàng chục khung cửa sổ kính màu cao tới 8 mét (được nghệ nhân Toropov và các xưởng kính màu Ba Lan, Bỉ phục chế cuối thập niên 1990) khắc họa các chặng đời Chúa Giêsu, Đức Mẹ Fatima, Đức Mẹ Lộ Đức và các thánh.
Khu cung thánh được lát và dựng bàn thờ bằng đá cẩm thạch xanh lục sẫm từ vùng Ural. Bên trong bàn thờ chính lưu giữ hộp thánh tích quý giá gồm một mảnh khăn trùm đầu của Đức Trinh Nữ Maria và xương thánh của nhiều vị thánh tử đạo. Phía bên trái cung thánh là Ngai Giám mục (Cathedra) của Tổng giám mục Moskva, còn ở hai cánh ngang là bàn thờ Thánh Tâm Chúa Giêsu và bàn thờ Đức Mẹ.
Đặt trên lầu hát phía trên cổng vào chính là cây đàn Đại phong cầm lịch sử do hãng Orgelbau Kuhn AG (Thụy Sĩ) chế tạo năm 1955 cho Nhà thờ chính tòa Cải cách Basel (Basel Münster) và được hiến tặng cho Nhà thờ chính tòa Moskva năm 2002 (lắp đặt hoàn chỉnh năm 2005). Với 4 bàn phím tay, 1 bàn phím chân, 74 âm sắc (stops) và 5.563 ống đàn, đây là một trong những cây đại phong cầm lớn nhất nước Nga.
Dọc hai tường bên gian giữa là 14 phù điêu Chặng Đàng Thánh Giá chạm đá trắng. Phía dưới nền nhà thờ là khu Tầng hầm (Crypt) rộng lớn gồm Nhà nguyện Lòng Chúa Thương Xót, các phòng học giáo lý, hội trường mục vụ và không gian sinh hoạt ấm cúng, nơi Cộng đoàn Công giáo Việt Nam tại Moskva thường tổ chức các buổi sinh hoạt, học giáo lý và gặp gỡ đồng hương sau Thánh lễ.
| Hạng mục và Thông số | Niên đại và Xuất xứ | Đặc điểm kỹ thuật và Giá trị nghệ thuật |
|---|---|---|
| Quy mô tổng thể và Kiến trúc sư | 1901 tới 1911 (KTS Foma Bogdanovich-Dvorzhetsky) | Phong cách Tân Gothic gạch đỏ ba nhịp gian, chiều dài khoảng 65 mét, tháp trung tâm cao hơn 60 mét |
| Đàn Đại phong cầm (Pipe Organ) | Chế tạo năm 1955 tại Thụy Sĩ (hãng Kuhn); lắp đặt tại Moskva năm 2002 tới 2005 | Quà tặng từ Nhà thờ chính tòa Basel (Thụy Sĩ), gồm 74 âm sắc, 4 bàn phím tay và 5.563 ống kim loại, gỗ |
| Hệ thống Chuông nhà thờ | Đúc tại Ba Lan (xưởng Felczyński) và hiến tặng năm 1999 | Bộ 5 quả chuông đồng treo trong tháp mặt tiền, quả lớn nhất nặng 900 kg mang tên Đức Mẹ Fatima |
| Thánh tích tại Bàn thờ chính | An vị trong lễ tái thánh hiến ngày 12 tháng 12 năm 1999 | Lưu giữ mảnh khăn trùm đầu của Đức Trinh Nữ Maria cùng thánh tích Thánh Anrê, Thánh Piô X, Thánh Gioan Phaolô II |
| Hệ thống Kính màu (Stained Glass) | Phục dựng từ năm 1998 tới 2005 bởi nghệ nhân Nga, Ba Lan và Đức | Hơn 30 khung cửa sổ kính màu vòm nhọn và cửa sổ hoa hồng mặt tiền tạo hiệu ứng ánh sáng ngũ sắc huyền ảo |
| Cộng đoàn Đa sắc tộc và Việt Nam | Hoạt động liên tục từ năm 1999 tới nay dưới Tòa Tổng giám mục Moskva | Cử hành Thánh lễ bằng 8 ngôn ngữ mỗi tuần, trong đó có Thánh lễ và giáo lý tiếng Việt định kỳ |
IVThế Đất Và Hướng
Cần lưu ý rằng Giáo hội Công giáo không áp dụng thuật phong thủy phương Đông trong việc chọn đất và xây dựng nhà thờ: vị trí của Nhà thờ chính tòa Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội trên phố Malaya Gruzinskaya được xác định vào năm 1894 do đây là khu vực tập trung đông cư dân Công giáo người Ba Lan làm việc tại đường sắt Moskva - Brest và đáp ứng điều kiện của chính quyền Sa hoàng là nằm cách xa Điện Kremlin. Dưới đây là phần phân tích địa hình và hướng trục của công trình theo góc nhìn đối chiếu sơn thủy cổ truyền của thư viện.
Xét trên địa hình tự nhiên của vùng trung tâm phía tây thủ đô Moskva tại tọa độ 55,7672 độ vĩ bắc, 37,5713 độ kinh đông, Nhà thờ chính tòa Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội tọa lạc trên gờ đất cao bằng phẳng của bậc thềm cổ quận Presnya (Krasnaya Presnya), nằm ở phía bắc khúc uốn lớn của dòng sông Moskva và phía tây thung lũng dòng sông cổ Presnya (nay là chuỗi hồ nước tự nhiên của Vườn thú Moskva cách nhà thờ khoảng tám trăm mét về phía đông nam). Khu đất phố Malaya Gruzinskaya nằm ở cao độ khoảng 155 mét so với mực nước biển, cao ráo và vững chãi hơn hẳn vùng bãi bồi ven sông Moskva ở phía nam, tạo nên một hậu chẩm bình nguyên ổn định giữa lòng đô thị.
Xét về trục hướng và thế vươn không gian, do hình dáng khu đất chạy dọc theo mặt phố Malaya Gruzinskaya, tòa đại thánh đường được kiến tạo theo trục tọa Tây Nam hướng Đông Bắc: khu cung thánh và hậu cung đa giác đặt ở phía Tây Nam, trong khi mặt tiền chính ba đỉnh nhọn và ô Cửa sổ Hoa Hồng mở về hướng Đông Bắc nhìn ra khoảng sân vườn rợp bóng cây và trục phố Malaya Gruzinskaya. Trong phép xem hình thế cổ truyền, kiến trúc Tân Gothic với hàng chục ngọn tháp kim (pinnacles) và tháp lồng đèn trung tâm vươn thẳng lên bầu trời hơn 60 mét mang hình tượng Hỏa sơn xung thiên (ngọn lửa đức tin vươn cao), kết hợp với sắc gạch đỏ sẫm (thuộc hành Hỏa) giúp xua tan hàn khí lạnh giá của những tháng mùa đông phương Bắc và tạo nên một điểm tụ khí ấm áp, trang nghiêm giữa lòng Moskva.
VĐại Lễ Bổn Mạng 8 Tháng 12, Thánh Lễ Tiếng Việt Hằng Tuần Và Đêm Hòa Nhạc Đại Phong Cầm
Là nhà thờ chính tòa của Tổng giáo phận Công giáo Mẹ Thiên Chúa tại Moskva, đời sống phụng vụ tại đây diễn ra suốt bảy ngày trong tuần theo lịch phụng vụ Rôma (dương lịch), đồng thời kết hợp các ngày lễ truyền thống riêng của Cộng đoàn Công giáo Việt Nam tại Moskva theo cả dương lịch lẫn âm lịch Việt Nam.
| Thời gian | Hệ lịch | Tên lễ tiết và sự kiện | Nghi thức cử hành tại Nhà thờ chính tòa Malaya Gruzinskaya |
|---|---|---|---|
| Chúa Nhật hằng tuần | Dương lịch (Lịch Phụng vụ Rôma) | Chuỗi Thánh lễ Đa ngôn ngữ và Thánh lễ Tiếng Việt của Cộng đoàn Việt Nam | Từ sáng sớm tới tối Chúa Nhật, các Thánh lễ được cử hành nối tiếp nhau bằng tiếng Nga, Ba Lan, Anh, Pháp, Tây Ban Nha, Hàn, Armenia và đặc biệt là Thánh lễ tiếng Việt quy tụ đông đảo các gia đình, sinh viên và người lao động Việt Nam tại Moskva. |
| Ngày 8 tháng 12 hằng năm (kèm ngày 12 tháng 12) | Dương lịch | Đại lễ Trọng kính Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội (Bổn mạng Nhà thờ chính tòa) | Kỳ đại lễ lớn nhất trong năm của Tổng giáo phận Moskva do Đức Tổng giám mục chủ sự cùng toàn thể linh mục đoàn và đại diện các cộng đoàn sắc tộc, đồng thời kỷ niệm ngày tái thánh hiến ngôi đền (12/12/1999). |
| Tháng 3 (Lễ Thánh Giuse 19/3), Tháng 5 (Tháng Hoa) và Tháng 11 (Các Thánh Tử Đạo Việt Nam 24/11) | Dương lịch | Lễ Quan thầy Cộng đoàn Công giáo Việt Nam và Dâng hoa kính Đức Mẹ | Cộng đoàn Công giáo Việt Nam tại Moskva tổ chức rước kiệu, đội hoa đồng tiến trong tà áo dài truyền thống, cử hành Thánh lễ đồng tế trọng thể mừng kính Thánh Cả Giuse và 117 Thánh Tử Đạo Việt Nam. |
| Đêm 24 tháng 12, Đại lễ Phục Sinh và Mồng Một Tết Nguyên Đán | Dương lịch và Âm lịch Việt Nam | Đêm Canh thức Giáng Sinh, Kiệu Phục Sinh và Thánh lễ Minh Niên Cầu Bình An | Đêm Giáng Sinh và Phục Sinh thu hút hàng nghìn người dân Moskva tham dự; riêng dịp Tết cổ truyền Việt Nam, cộng đoàn người Việt cử hành Thánh lễ Tân Niên cầu bình an cho quê hương, hái lộc Lời Chúa và chúc Tết ông bà cha mẹ. |
| Các buổi tối Thứ Tư, Thứ Bảy và Chúa Nhật hằng tuần | Dương lịch | Chương trình Hòa nhạc Đại phong cầm và Thánh nhạc Quốc tế (De Bonis Operibus) | Tổ chức bởi Quỹ Nghệ thuật Thánh nhạc, trình diễn các kiệt tác của Johann Sebastian Bach, Mozart, Vivaldi trên cây đàn Đại phong cầm Kuhn 74 âm sắc phục vụ công chúng yêu nhạc cổ điển tại Moskva. |
Tiếng kinh Kính Mừng ngân vang giữa mùa đông Moskva. Vào những chiều Chúa Nhật mùa đông khi tuyết phủ trắng những ngọn tháp nhọn trên phố Malaya Gruzinskaya, hình ảnh từng gia đình người Việt dắt tay con nhỏ bước qua cánh cổng sắt rèn của nhà thờ chính tòa, cùng cất tiếng hát thánh ca Việt Nam hòa cùng tiếng đàn phong cầm ngân vang dưới vòm đá Gothic cao vút là một nét chấm phá vô cùng ấm áp và cảm động. Cùng với Chùa Phật Tích Trúc Lâm trong Tổ hợp Hà Nội - Moskva và Tu viện Pokrovsky, Nhà thờ chính tòa Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội đã trở thành một địa chỉ tinh thần không thể thiếu của người Việt xa xứ trên đất Nga.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Đường Malaya Gruzinskaya (Ulitsa Malaya Gruzinskaya), số 27/13, Quận Presnensky (TsAO), 123056 Moskva, Liên bang Nga
- Đường tới
- Nhà thờ chính tòa tọa lạc tại số 27/13 đường Malaya Gruzinskaya (Ulitsa Malaya Gruzinskaya, 27/13), quận Presnensky, trung tâm thủ đô Moskva. Quý vị có thể dễ dàng đi Tàu điện ngầm Moskva (Moscow Metro) tới một trong ba ga gần nhất: thứ nhất là ga Ulitsa 1905 Goda (tuyến số 7 màu tím, Tagansko-Krasnopresnenskaya Line), từ cửa ga đi bộ dọc theo phố Bolshaya Gruzinskaya hoặc Malaya Gruzinskaya khoảng 8 tới 10 phút (750 mét); thứ hai là ga Krasnopresnenskaya (tuyến vòng tròn số 5 màu nâu) hoặc ga Barrikadnaya, đi bộ khoảng 10 tới 12 phút; thứ ba là ga Belorusskaya (tuyến số 2 màu xanh lá và tuyến vòng tròn số 5), đi bộ hoặc đi xe buýt số c369 dừng ngay trước cổng nhà thờ.
- Toạ độ
- 55.7672, 37.5713
Nhà thờ chính tòa Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội mở cửa hằng ngày từ sáng tới tối cho mọi tín hữu và du khách vào cầu nguyện, tham quan hoàn toàn miễn phí (riêng các buổi hòa nhạc đại phong cầm buổi tối có bán vé gây quỹ từ thiện bảo tồn đàn). Khi bước vào bên trong nhà thờ, xin quý vị mặc trang phục lịch sự kín đáo, nam giới bỏ mũ nón ngay khi qua cửa tiền sảnh, tắt chuông điện thoại và giữ thinh lặng tuyệt đối khi đang có Thánh lễ, giờ Chầu Thánh Thể hoặc khi các linh mục đang ngồi tòa giải tội dọc hai hành lang bên. Nếu quý vị là người Công giáo Việt Nam sang công tác, du học hoặc du lịch tại Moskva muốn tham dự Thánh lễ tiếng Việt và gặp gỡ Cộng đoàn Công giáo Việt Nam, quý vị có thể xem lịch lễ chi tiết cập nhật trên bảng thông báo ở tiền sảnh hoặc xuống khu vực Nhà nguyện Tầng hầm (Crypt) vào ngày Chúa Nhật.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Nhà thờ chính tòa Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội (Có cộng đoàn Công giáo Việt Nam), Moskva
Thầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên.
?Hỏi Đáp Nhanh
Nhà thờ Công giáo lớn nhất tại thủ đô Moskva và trên toàn Liên bang Nga là nhà thờ nào?
Đó chính là Nhà thờ chính tòa Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội tọa lạc tại số 27/13 phố Malaya Gruzinskaya, quận Presnensky, thủ đô Moskva. Được xây dựng từ năm 1901 tới năm 1911 theo phong cách Tân Gothic bằng gạch đỏ, đây là Nhà thờ chính tòa của Tổng giáo phận Công giáo Mẹ Thiên Chúa tại Moskva.
Cộng đoàn Công giáo Việt Nam tại Moskva sinh hoạt và dự lễ ở đâu?
Cộng đoàn Công giáo Việt Nam tại Moskva (quy tụ hàng nghìn giáo dân là các gia đình kiều bào, sinh viên và người lao động Việt Nam) gắn bó mật thiết và sinh hoạt định kỳ hằng tuần ngay tại Nhà thờ chính tòa Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội trên phố Malaya Gruzinskaya. Dưới sự đồng hành của các linh mục Dòng Ngôi Lời (SVD) và các linh mục Việt Nam, cộng đoàn cử hành Thánh lễ tiếng Việt mỗi Chúa Nhật, dạy giáo lý cho thiếu nhi và tổ chức các đại lễ Giáng Sinh, Phục Sinh, Tết Nguyên Đán, Tháng Hoa và lễ Các Thánh Tử Đạo Việt Nam.
Chuyện gì đã xảy ra với Nhà thờ Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội trong thời kỳ từ năm 1938 tới năm 1990?
Sau khi cha chánh xứ Mikhail Tsakul bị xử bắn năm 1937, nhà thờ bị đóng cửa ngày 30 tháng 7 năm 1938. Toàn bộ các ngọn tháp nhọn trên mái bị tháo dỡ, nội thất bị hủy bỏ và lòng nhà thờ cao vút bị đổ sàn bê tông chia thành 4 tầng lầu để làm ký túc xá và viện thiết kế công nghiệp Mosspetspromproekt. Đến thập niên 1990, nhà thờ được trả lại cho Giáo hội, trùng tu toàn diện và được Hồng y Quốc vụ khanh Tòa Thánh Angelo Sodano tái thánh hiến ngày 12 tháng 12 năm 1999.
Vì sao Nhà thờ chính tòa Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội không có tháp chuông tách biệt và không có tượng đắp ngoài mặt tiền?
Khi Hội đồng Bộ trưởng Nga hoàng cấp phép xây dựng nhà thờ cho cộng đồng người Ba Lan vào năm 1894, chính quyền đã đặt ra điều kiện không được xây tháp chuông độc lập và không được đắp tượng hình người ở mặt tiền đường phố. Kiến trúc sư Foma Bogdanovich-Dvorzhetsky đã giải quyết tài tình bằng cách dựng tháp lồng đèn bát giác ở giữa mái và treo bộ 5 quả chuông đồng ẩn bên trong tháp mặt tiền.
Cây đàn Đại phong cầm bên trong Nhà thờ chính tòa Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội có gì đặc biệt?
Đó là cây Đại phong cầm danh tiếng do hãng Orgelbau Kuhn (Thụy Sĩ) chế tạo năm 1955 với 74 âm sắc, 4 bàn phím tay và 5.563 ống đàn. Cây đàn này vốn thuộc về Nhà thờ chính tòa Cải cách Basel (Basel Münster) tại Thụy Sĩ và được trao tặng cho Nhà thờ chính tòa Moskva vào năm 2002 (lắp đặt hoàn chỉnh năm 2005), trở thành một trong những cây đàn phong cầm nhà thờ lớn và hay nhất nước Nga.