Từ ngoài khơi vùng biển Koro tiến về bờ phía đông của đảo núi lửa Ovalau thuộc tỉnh Lomaiviti, giữa một bên là rạn san hô chắn sóng trắng xóa bọt biển và một bên là những đỉnh núi đá bazan xanh thẳm dựng đứng sau dãy phố gỗ cổ kính của Thị trấn Cảng lịch sử Levuka, ánh mắt của mọi thủy thủ và du khách đều hướng về một ngọn tháp đá vuông vức cao mười chín mét vươn lên ngay sát bờ đại lộ ven biển Beach Street. Ngọn tháp mang chiếc đồng hồ bốn mặt cổ kính ấy không chỉ ngân tiếng chuông cầu nguyện mà còn phát ra luồng ánh sáng đèn hiệu màu xanh lục dẫn đường cho tàu bè vượt qua cửa biển hẹp đầy đá ngầm để tiến vào bến cảng an toàn: đó chính là Nhà thờ Thánh Tâm tại Levuka (tiếng Anh là Sacred Heart Church, Levuka).
Trước khi thủ đô của Fiji được dời về bán đảo Suva vào năm 1882 (nơi sau này mọc lên Nhà thờ chính tòa Thánh Tâm, Suva và Nhà thờ Giám lý Trăm Năm), thị trấn cảng Levuka trên đảo Ovalau chính là thủ đô đầu tiên của quốc đảo Fiji và là cái nôi lịch sử nơi đức tin Công Giáo bén rễ vững chắc nhất. Được vị thừa sai tiên khởi Cha Jean-Baptiste Bréhéret SM (1815 tới 1898) và các tu sĩ Dòng Đức Maria (Marist Fathers) khởi lập từ năm 1858, Nhà thờ Thánh Tâm tại Levuka ngày nay là một trong những công trình kiến trúc trụ cột làm nên Di sản Thế giới UNESCO đầu tiên của quốc đảo Fiji (ghi danh năm 2013), nơi lưu giữ trọn vẹn ký ức của một thương cảng Thái Bình Dương thế kỷ 19.
IThánh Tâm Chúa Giêsu, Ngọn Đèn Hải Đăng Tâm Linh Vượt Rạn San Hô Và Tổ Phụ Truyền Giáo Jean-Baptiste Bréhéret SM
Nhà thờ lịch sử trên đường Beach Street của cố đô Levuka được cung hiến kính Thánh Tâm Chúa Giêsu (Sacred Heart of Jesus). Đối với các tu sĩ Dòng Đức Maria (Society of Mary / Marist Fathers) rời nước Pháp vượt nửa vòng trái đất tới vùng biển Melanesia và Polynesia vào giữa thế kỷ 19, việc dâng kính ngôi nhà thờ trung tâm tại thương cảng sầm uất nhất Fiji cho Thánh Tâm Chúa Giêsu mang một thông điệp mục vụ sâu sắc: giữa một bến cảng đầy biến động của tàu săn cá voi, thương nhân buôn gỗ đàn hương, thủy thủ viễn dương và các bộ tộc bản địa đang giao tranh, Trái Tim Chúa Kitô là bến đỗ bình an đón nhận mọi con người.
Hình ảnh ẩn dụ về ngôi nhà thờ như ngọn hải đăng dẫn đường giữa biển đời hiểm nguy đã trở thành hiện thực vật lý sống động ngay trên đỉnh tháp chuông của Nhà thờ Thánh Tâm tại Levuka. Do toàn bộ bờ biển phía đông đảo Ovalau được bao bọc bởi một vành đai rạn san hô ngầm sắc nhọn (Barrier Reef), mọi con tàu muốn vào cảng Levuka đều phải đi qua một khe nước hẹp tự nhiên gọi là Luồng biển Levuka (Levuka Passage / Daveta). Vào ban đêm hoặc khi sương mù giăng kín mặt biển, các thuyền trưởng phải căn chỉnh hai ngọn đèn tiêu dẫn luồng (leading lights) nằm thẳng hàng nhau: ngọn đèn tiêu phía trên nằm trên sườn đồi cao sau thị trấn, và ngọn đèn tiêu phía dưới mang ánh sáng màu xanh lục được lắp đặt ngay trên ô cửa tháp chuông của Nhà thờ Thánh Tâm. Khi ánh đèn trên tháp nhà thờ và ánh đèn trên đỉnh đồi chập làm một đường thẳng, con tàu biết chắc mình đang đi đúng luồng nước sâu an toàn để cập bến.
Linh hồn của Nhà thờ Thánh Tâm tại Levuka gắn liền với cuộc đời tận hiến suốt năm mươi tư năm tại Fiji của vị tổ phụ truyền giáo Cha Jean-Baptiste Bréhéret SM (1815 tới 1898). Sinh tại giáo phận Angers (Pháp), Cha Bréhéret dẫn đầu đoàn thừa sai Marist đầu tiên đặt chân lên đảo Lakeba ngày 12 tháng 8 năm 1844 giữa muôn vàn thiếu thốn, bệnh tật và sự nghi kỵ. Năm 1858, nhận thấy thị trấn cảng Levuka trên đảo Ovalau đang trở thành trung tâm giao thương của toàn quần đảo dưới sự bảo trợ của Tù trưởng Tui Levuka, Cha Bréhéret đã quyết định thiết lập giáo xứ Thánh Tâm tại Levuka làm tổng hành dinh truyền giáo.
Khi Tòa Thánh chính thức thành lập Hạt Phủ doãn Tông tòa Quần đảo Fiji (Apostolic Prefecture of the Fiji Islands) vào ngày 27 tháng 3 năm 1863, Cha Jean-Baptiste Bréhéret SM được bổ nhiệm làm vị Phủ doãn Tông tòa đầu tiên của Fiji, đặt trụ sở ngay tại Nhà thờ Thánh Tâm Levuka này suốt từ năm 1863 tới năm 1887. Người dân Fiji bản địa lẫn các thủy thủ châu Âu tại Levuka đều kính trọng gọi ngài là vị mục tử hiền lành không bao giờ biết mệt mỏi: ngài tự tay đóng thuyền buồm nhỏ mang tên L'Étoile du Matin (Sao Mai) để vượt biển thăm viếng các đảo xa và yên nghỉ tại chính mảnh đất Ovalau vào ngày 12 tháng 8 năm 1898 (đúng kỷ niệm 54 năm ngày ngài đặt chân tới Fiji).
Bên cạnh chức năng là một ngọn đèn hiệu hàng hải, ngọn tháp của Nhà thờ Thánh Tâm tại Levuka còn lưu giữ một truyền thống âm thanh độc đáo có một không hai ở Nam Thái Bình Dương: chiếc đồng hồ cơ học bốn mặt trên tháp luôn gõ chuông báo giờ hai lần liên tiếp cho mỗi giờ tròn. Cụ thể, đúng vào đầu mỗi giờ (ví dụ lúc 6 giờ hoặc 12 giờ), quả chuông lớn trên tháp sẽ ngân vang đủ số tiếng tương ứng với số giờ; sau đó đúng một tới hai phút, khi dư âm vừa dứt, bộ máy đồng hồ lại tự động gõ lặp lại chính xác số tiếng chuông ấy một lần nữa! Tục lệ truyền thống từ thế kỷ 19 này giúp những người dân trong thung lũng hay các thủy thủ đang làm việc trên boong tàu ngoài cảng nếu lỡ không đếm kịp số tiếng chuông ở lượt gõ đầu tiên thì có thể lắng nghe và đếm lại chính xác ở lượt gõ thứ hai.
Khi nhìn thấy ngọn tháp chuông xây bằng đá và bê tông vôi san hô đồ sộ đứng ngay mặt tiền đường Beach Street, nhiều du khách tưởng rằng toàn bộ Nhà thờ Thánh Tâm tại Levuka đều được xây bằng đá giống như Nhà thờ chính tòa Thánh Tâm tại Suva. Trên thực tế, công trình là một sự kết hợp vật liệu rất thú vị của thế kỷ 19: chỉ có ngọn tháp đồng hồ cao 19 mét phía trước được xây bằng khối đá và vữa vôi san hô kiên cố để chịu lực cho quả chuông, đồng hồ và đèn hiệu hàng hải trước gió bão, trong khi toàn bộ gian chính nhà thờ nối liền phía sau tháp lại được dựng hoàn toàn bằng gỗ ván ghép (timber weatherboard) theo phong cách Tân Gothic truyền thống Thái Bình Dương.
IITừ Trụ Sở Truyền Giáo Năm 1858, Bản Hiến Chương Nhượng Địa Năm 1874 Tới Di Sản Thế Giới UNESCO Năm 2013
Lịch sử của Nhà thờ Thánh Tâm phản chiếu trọn vẹn thời kỳ hoàng kim của Levuka khi nơi đây là thủ đô đầu tiên của Fiji, trước khi những vách núi hẹp của đảo Ovalau không còn đủ đất mở rộng buộc chính quyền phải dời đô về Suva năm 1882, vô tình giữ lại cho Levuka diện mạo nguyên sơ của thế kỷ 19.
- 1858Cha Jean-Baptiste Bréhéret SM thành lập giáo xứ và nhà thờ đầu tiên tại LevukaMười bốn năm sau khi đặt chân tới đảo Lakeba (1844), Cha Jean-Baptiste Bréhéret SM lập cơ sở truyền giáo Công giáo và dựng ngôi nhà nguyện đầu tiên kính Thánh Tâm Chúa Giêsu trên đường ven biển Beach Street ở Levuka.
- 27 tháng 3 năm 1863Levuka trở thành trụ sở của Hạt Phủ doãn Tông tòa Quần đảo FijiTòa Thánh thiết lập Hạt Phủ doãn Tông tòa Fiji do Cha Jean-Baptiste Bréhéret SM đứng đầu, biến Nhà thờ Thánh Tâm tại Levuka thành nhà thờ trung tâm của toàn bộ giáo hội Công giáo tại Fiji suốt hơn hai thập niên.
- 1871 và 10 tháng 10 năm 1874Levuka là Thủ đô Vương quốc Fiji và nơi ký kết Văn kiện Nhượng địa (Deed of Cession)Ngay tại Levuka cách nhà thờ vài trăm mét, Ratu Seru Cakobau được tôn làm Vua của Fiji năm 1871 và ngày 10 tháng 10 năm 1874 các vị Đại Tù trưởng đã ký Văn kiện Nhượng địa tại Nasova, đưa Levuka thành thủ đô thuộc địa đầu tiên của Fiji.
- 1882 và 1887Thủ đô hành chính chuyển về Suva và nâng cấp Hạt Đại diện Tông tòaNăm 1882 thủ đô Fiji chuyển từ Levuka sang Suva trên đảo Viti Levu; năm 1887 Đức cha Julien Vidal SM được bổ nhiệm làm Giám mục Đại diện Tông tòa nhưng vẫn đặc biệt chăm sóc cái nôi lịch sử tại Levuka.
- Cuối thế kỷ 19 (thập niên 1880 tới 1890)Mở rộng nhà thờ gỗ Tân Gothic và xây dựng Tháp Đồng hồ Đá cao 19 métDưới sự coi sóc của Cha François-Xavier Nicouleau SM, Cha Bréhéret và Giám mục Julien Vidal, ngôi nhà thờ gỗ được mở rộng quy mô lớn và xây dựng ngọn tháp chuông bằng đá và vữa san hô cao 19 mét ở mặt tiền đường Beach Street.
- 12 tháng 8 năm 1898 và thế kỷ 20Cha Jean-Baptiste Bréhéret SM qua đời tại Ovalau và lắp đặt đèn hiệu hàng hảiCha Bréhéret qua đời ngày 12 tháng 8 năm 1898 sau 54 năm phục vụ tại Fiji; sang thế kỷ 20, ngọn tháp đồng hồ của nhà thờ được tích hợp hệ thống đèn tiêu hàng hải màu xanh lục dẫn luồng cho cảng Levuka và đứng vững qua các trận bão lớn (như bão Bebe năm 1972).
- 22 tháng 6 năm 2013 và 2016UNESCO công nhận Di sản Thế giới và bảo tồn sau siêu bão WinstonNgày 22 tháng 6 năm 2013, Thị trấn Cảng lịch sử Levuka (với Nhà thờ Thánh Tâm là điểm nhấn kiến trúc trung tâm) trở thành Di sản Thế giới UNESCO đầu tiên của Fiji; công trình tiếp tục đứng vững và được tu bổ sau siêu bão cấp 5 Winston tháng 2 năm 2016.
Vai trò của các tu sĩ và nữ tu Dòng Đức Maria đối với nền giáo dục cổ điển tại cố đô Levuka. Không chỉ xây dựng ngôi thánh đường trên đường Beach Street, các thừa sai Dòng Đức Maria (Marist Fathers), các Sư huynh Marist (Marist Brothers) và các Nữ tu Dòng Đức Maria (Marist Sisters) từ Nhà thờ Thánh Tâm đã biến hòn đảo nhỏ Ovalau thành cái nôi giáo dục hàng đầu của Fiji từ cuối thế kỷ 19. Ngay sát bên khuôn viên Nhà thờ Thánh Tâm là Trường Tu viện Đức Maria (Convent School / Marist Convent School) với những dãy nhà gỗ có hàng hiên thoáng mát, cùng với Trường Cao đẳng Thánh Gioan (St. John's College, thành lập năm 1894 tại Cawaci trên đảo Ovalau). Nhiều thế hệ các nhà lãnh đạo, trí thức và danh nhân của quốc đảo Fiji thuộc đủ mọi tôn giáo và sắc tộc đã lớn lên dưới mái trường bên tiếng chuông gõ hai lần của Nhà thờ Thánh Tâm Levuka.
Khi Ủy ban Di sản Thế giới UNESCO chính thức ghi danh Thị trấn Cảng lịch sử Levuka (Levuka Historical Port Town) vào Danh sách Di sản Thế giới tại kỳ họp lần thứ 37 ở Phnom Penh ngày 22 tháng 6 năm 2013, hồ sơ di sản đã nhấn mạnh rằng Levuka là hình mẫu hiếm hoi còn nguyên vẹn ở Thái Bình Dương về một thương cảng thuộc địa thế kỷ 19 hòa quyện giữa quy hoạch làng bản địa Fiji (làng Vakaviti) với kiến trúc hàng hải châu Âu, trong đó ngọn tháp đá của Nhà thờ Thánh Tâm và con suối Totoga Creek bên cạnh là trục định vị không gian quan trọng nhất của toàn khu di sản.
IIITháp Đồng Hồ Đá Vôi San Hô Cao 19 Mét, Thân Nhà Thờ Gỗ Tân Gothic Và Hệ Thống Đèn Tiêu Dẫn Luồng Biển
Kiến trúc của Nhà thờ Thánh Tâm tại Levuka là một mẫu mực độc đáo của kiến trúc tôn giáo thương cảng Nam Thái Bình Dương thế kỷ 19: kết hợp ngọn tháp mặt tiền bằng đá vôi san hô và vữa bê tông mang phong cách Tân Romanesque - Gothic vững chãi như một ngọn hải đăng với khối nhà thờ chính bằng gỗ ván ghép nhẹ nhàng, thoáng khí.
Đứng sừng sững ngay sát vỉa hè đường ven biển Beach Street là ngọn tháp chuông hình vuông bốn tầng cao khoảng 19 mét (62 feet). Tháp được xây bằng đá bazan bản địa kết hợp đá vôi san hô và vữa trát sơn màu kem trắng điểm các đường gờ chỉ màu xanh đậm và đỏ nâu, bốn góc đỉnh tháp có bốn chóp nhọn nhỏ (pinnacles) vây quanh gờ mái kiểu tháp canh trung cổ và cây thánh giá trên đỉnh cao nhất.
Ở tầng trên của ngọn tháp đá là bốn mặt đồng hồ tròn lớn nhìn ra bốn hướng Đông (ra biển Koro), Tây (về phía núi đá đảo Ovalau), Nam và Bắc dọc theo phố cảng Beach Street. Bộ máy đồng hồ cổ bên trong kết nối với quả chuông đồng được thiết kế theo cơ chế điểm giờ kép truyền thống: gõ đủ số tiếng chuông vào đúng giờ tròn và gõ lặp lại một lần nữa ngay sau đó khoảng một tới hai phút.
Được lắp đặt tại ô cửa tầng cao của mặt phía đông ngọn tháp nhìn thẳng ra biển là chiếc đèn hiệu hàng hải chuyên dụng phát ánh sáng màu xanh lục (green sector/leading light). Kết hợp với trạm đèn tiêu thứ hai nằm trên sườn đồi cao phía tây sau lưng nhà thờ, ngọn đèn trên tháp Nhà thờ Thánh Tâm tạo thành đường ngắm chuẩn xác dẫn tàu thuyền vượt qua cửa biển Levuka Passage giữa rạn san hô hiểm trở.
Nối liền phía sau ngọn tháp đá là khối thân nhà thờ hình chữ nhật xây dựng hoàn toàn bằng khung gỗ cứng và ốp ván gỗ ngang (weatherboard) sơn trắng theo phong cách Tân Gothic thuộc địa Thái Bình Dương (Carpenter Gothic). Dọc hai bên tường gỗ mở các ô cửa sổ vòm nhọn lắp kính màu và cửa chớp gỗ giúp đón gió biển mát rượi từ bờ kè Beach Street thổi xuyên qua lòng nhà thờ.
Bên trong lòng nhà thờ, hệ thống cột gỗ thanh mảnh nâng đỡ vòm trần gỗ cao sơn màu sáng dịu mắt, giúp không gian luôn thoáng đãng ngay cả trong những ngày hè nhiệt đới oi bức. Khu vực Cung thánh ở đầu phía tây được bài trí trang nghiêm với bàn thờ gỗ chạm trổ, tượng Thánh Tâm Chúa Giêsu, Đức Mẹ Maria và các bức chạm Đàng Thánh Giá cổ từ thời các thừa sai Pháp thế kỷ 19.
Bao quanh Nhà thờ Thánh Tâm là quần thể nhà xứ và Trường Tu viện Công giáo cổ kính nằm nép mình dưới chân vách núi đá lửa xanh thẳm của đảo Ovalau, bên cạnh dòng suối đá trong vắt Totoga Creek chảy từ đỉnh núi xuống biển Koro qua những cây cầu nhỏ trên đường Beach Street.
| Hạng mục kiến trúc và kỹ thuật | Niên đại và Vị trí | Đặc điểm cấu tạo và Giá trị di sản |
|---|---|---|
| Tháp chuông và đồng hồ đá mặt tiền (Clock Tower) | Cuối thế kỷ 19 (Mặt tiền đường Beach Street, Levuka) | Tháp vuông bốn tầng cao 19 mét xây bằng đá và vữa vôi san hô với bốn chóp góc và cổng vòm nhọn đón khách từ bờ biển |
| Đồng hồ bốn mặt gõ chuông hai lần và Đèn hiệu hàng hải | Cuối thế kỷ 19 tới thế kỷ 20 (Tầng trên của tháp đá) | Đồng hồ điểm giờ kép cách nhau một phút và đèn tiêu hàng hải màu xanh lục dẫn tàu thuyền vượt cửa rạn san hô Levuka |
| Gian chính nhà thờ gỗ Tân Gothic (Carpenter Gothic Nave) | Khởi lập năm 1858, mở rộng cuối thế kỷ 19 | Kết cấu khung gỗ ốp ván ngang sơn trắng với hệ thống cửa sổ vòm nhọn kính màu và cửa chớp thông gió nhiệt đới |
| Nội thất Cung thánh và Ký ức Cha Jean-Baptiste Bréhéret SM | 1858 tới 1898 | Lưu giữ bàn thờ gỗ chạm, tượng Thánh Tâm Chúa Giêsu và dấu ấn 40 năm mục vụ tại Levuka của vị Phủ doãn Tông tòa đầu tiên của Fiji |
| Quần thể Di sản Thế giới Thị trấn Cảng Levuka | 22 tháng 6 năm 2013 (UNESCO mã số 1399) | Hạng mục kiến trúc tôn giáo nổi bật nhất trên dải phố cổ Beach Street thuộc Di sản Thế giới đầu tiên của Fiji |
IVThế Đất Và Hướng
Cần lưu ý rằng Giáo hội Công giáo Rôma và Cha Jean-Baptiste Bréhéret SM không sử dụng thuật phong thủy phương Đông khi chọn đất và xây dựng Nhà thờ Thánh Tâm tại Levuka. Ngôi nhà thờ được định vị theo địa hình dải đất hẹp ven biển của thị trấn cảng Levuka (mặt tiền tháp chuông quay thẳng ra đường bờ biển Beach Street và luồng tàu vào cảng). Phần nhận định dưới đây là góc nhìn đối chiếu theo phép xem hình thế sơn thủy cổ truyền của thư viện Vạn Đạo Đường.
Xét trên địa hình đặc biệt của hòn đảo núi lửa cổ Ovalau tại tọa độ 17,6836 độ vĩ nam, 178,8344 độ kinh đông, thị trấn cảng Levuka và Nhà thờ Thánh Tâm sở hữu một thế đất điển hình của sơn hải tương giao (núi cao áp sát biển rộng). Phía sau lưng nhà thờ về hướng Tây là vách núi đá bazan hùng vĩ của miệng núi lửa cổ đảo Ovalau (đỉnh Nadelaiovalau cao hơn 620 mét) vươn lên dựng đứng như một bức đại bình phong hậu chẩm sơn che chắn toàn bộ phía tây, tạo thành một vòng cung núi ôm khít lấy dải đất bằng hẹp ven biển nơi thị trấn Levuka tọa lạc.
Về hướng công trình và thủy pháp, Nhà thờ Thánh Tâm tọa Tây hướng Đông: lưng tựa vào chân núi đá lửa Ovalau, còn mặt tiền ngọn tháp đồng hồ 19 mét mở thẳng về hướng Đông nhìn ra đại lộ Beach Street và mặt nước xanh biếc của biển Koro (Koro Sea) cách bậc thềm nhà thờ chỉ vài chục bước chân. Ngay bên hông nhà thờ là dòng suối ngọt Totoga Creek bắt nguồn từ khe núi đá phía tây chảy xuống đổ ra biển, trong khi ngoài khơi cách bờ khoảng một cây số về phía đông là dải rạn san hô chắn sóng (Ovalau Barrier Reef) chạy dài như một bức ngọc đái tiền án ôm giữ lấy mặt nước phẳng lặng của vũng cảng Levuka. Đặc biệt, việc trục thẳng từ đỉnh núi phía tây đi qua ngọn đèn xanh trên tháp chuông nhà thờ chiếu thẳng ra đúng khe mở tự nhiên của rạn san hô (Levuka Passage) tạo thành một đường thiên tâm thập đạo kết nối hoàn hảo giữa đỉnh núi, tháp đền thiêng và cửa biển đại dương.
VThánh Lễ Chúa Nhật Phố Cảng, Đại Lễ Thánh Tâm Chúa Giêsu Và Lễ Hội Di Sản Cố Đô Levuka
Mọi sinh hoạt phụng vụ tại Nhà thờ Thánh Tâm ở Levuka được cử hành theo lịch phụng vụ Rôma của Tổng giáo phận Suva (dương lịch). Giữa nhịp sống yên bình như ngưng đọng thời gian của hòn đảo Ovalau, tiếng chuông điểm giờ kép của nhà thờ và các buổi lễ cuối tuần vẫn là sợi dây gắn kết cộng đồng giáo dân các làng quanh đảo suốt hơn một trăm sáu mươi năm qua.
| Thời gian | Hệ lịch | Tên lễ tiết và sự kiện | Nghi thức phụng vụ và truyền thống văn hóa tại Nhà thờ Thánh Tâm Levuka |
|---|---|---|---|
| Chúa Nhật hằng tuần | Dương lịch (Lịch Phụng vụ Công giáo) | Thánh Lễ Chúa Nhật Cộng Đoàn Giáo Xứ Levuka (bằng tiếng Fiji và tiếng Anh) | Giáo dân từ thị trấn Levuka và các làng ven biển đảo Ovalau quy tụ dự lễ sáng Chúa Nhật trong tiếng chuông tháp đá và tiếng hát thánh ca truyền thống. |
| Tuần Thánh và Lễ Phục Sinh (tháng 3 hoặc tháng 4) | Lịch Phụng vụ Công giáo | Đàng Thánh Giá Dọc Đường Ven Biển Beach Street và Đại Lễ Phục Sinh | Cộng đoàn giáo xứ cử hành nghi thức suy tôn Thánh Giá và canh thức Phục Sinh trọng thể giữa không gian nhà thờ gỗ thế kỷ 19. |
| Tháng 6 hằng năm (Thứ Sáu sau Lễ Mình Máu Thánh Chúa) | Lịch Phụng vụ Công giáo | Đại Lễ Bổn Mạng Thánh Tâm Chúa Giêsu (Feast of the Sacred Heart of Jesus) | Lễ quan thầy của giáo xứ cổ nhất Fiji: cử hành Thánh lễ trọng thể, dâng lễ vật truyền thống của các làng đảo Ovalau và tiệc mừng cộng đồng tại khuôn viên trường tu viện. |
| 12 tháng 8 hằng năm | Dương lịch | Kỷ Niệm Ngày Các Thừa Sai Marist Tới Fiji (1844) và Ngày Giỗ Cha Jean-Baptiste Bréhéret SM (1898) | Tưởng nhớ ngày Cha Jean-Baptiste Bréhéret SM đặt chân tới Fiji (12/8/1844) cũng chính là ngày ngài qua đời tại Ovalau 54 năm sau (12/8/1898). |
| 10 tháng 10 hằng năm (và tuần lễ kỷ niệm UNESCO tháng 6) | Dương lịch (Lịch Quốc gia Fiji) | Lễ Kỷ Niệm Ngày Fiji (Fiji Day / Ký Văn kiện Nhượng địa 1874 và Độc lập 1970) tại Cố đô Levuka | Thị trấn cảng Levuka tổ chức các hoạt động văn hóa di sản dọc đại lộ Beach Street từ công viên Nasova qua trước tháp đồng hồ Nhà thờ Thánh Tâm. |
Dạo bước trên con phố không đèn giao thông và lắng nghe tiếng chuông thế kỷ 19. Cố đô Levuka trên đảo Ovalau là một nơi rất đặc biệt: cả thị trấn Di sản Thế giới này chỉ có một con đường chính chạy dọc bờ biển là Beach Street, không có lấy một cột đèn giao thông hay tòa nhà cao tầng hiện đại nào. Khi du khách quốc tế đi phà vượt biển từ đảo chính Viti Levu sang đảo Ovalau và tản bộ dọc theo bờ kè đá san hô lúc hoàng hôn, lắng nghe chiếc đồng hồ trên tháp Nhà thờ Thánh Tâm thong thả điểm bảy tiếng chuông rồi một phút sau lại ngân vang bảy tiếng chuông lần thứ hai trong khi ngọn đèn hiệu màu xanh lục bắt đầu bật sáng nhìn ra cửa biển, người ta có cảm giác như đang sống lại trọn vẹn giữa một trang tiểu thuyết hàng hải Nam Thái Bình Dương của một thế kỷ rưỡi trước.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Đường ven biển Beach Street, Thị trấn Cảng lịch sử Levuka, bờ đông đảo Ovalau, tỉnh Lomaiviti, Fiji
- Đường tới
- Nhà thờ Thánh Tâm tọa lạc ngay trên trục đại lộ ven biển Beach Street ở trung tâm Thị trấn Cảng lịch sử Levuka, bờ phía đông đảo Ovalau, tỉnh Lomaiviti, Fiji. Để đến đảo Ovalau từ thủ đô Suva (đảo Viti Levu), du khách đi xe buýt hoặc ô tô từ Suva tới bến cảng Natovi (khoảng 1 giờ 15 phút), sau đó đi phà biển (ferry) vượt eo biển khoảng 45 tới 60 phút sang cảng Buresala trên đảo Ovalau rồi đi xe dọc đường ven biển 25 phút về thị trấn Levuka. Khi đã ở trong thị trấn Levuka, nhà thờ nằm ngay giữa phố chính Beach Street, chỉ cách khách sạn Royal Hotel và Bưu điện cổ vài phút đi bộ.
- Toạ độ
- -17.6836, 178.8344
Nhà thờ Thánh Tâm tại Levuka mở cửa đón tín hữu và du khách tham quan miễn phí (quý vị có thể chiêm ngưỡng ngọn tháp đồng hồ và đèn hiệu hàng hải từ đại lộ Beach Street bất cứ lúc nào trong ngày, và vào thăm không gian nội thất gỗ Tân Gothic vào ban ngày hoặc dịp Thánh lễ Chúa Nhật). Khi bước vào bên trong nhà thờ và khuôn viên trường học giáo xứ, quý vị vui lòng ăn mặc kín đáo lịch sự theo phong tục truyền thống của đảo Ovalau (che vai và đầu gối, không mặc đồ tắm biển khi đi dạo trong thị trấn di sản), bỏ mũ nón và giữ trật tự trang nghiêm.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Nhà thờ Thánh Tâm tại Levuka
Thầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên.
?Hỏi Đáp Nhanh
Nhà thờ Thánh Tâm tại Levuka được xây dựng vào năm nào và do ai sáng lập?
Nhà thờ Thánh Tâm tại cố đô Levuka được thành lập vào năm 1858 bởi vị thừa sai tiên khởi người Pháp là Cha Jean-Baptiste Bréhéret SM (1815 tới 1898) cùng các tu sĩ Dòng Đức Maria (Hội Thừa sai Marist). Đây là trung tâm truyền giáo lâu đời và là trụ sở của Hạt Phủ doãn Tông tòa Quần đảo Fiji từ năm 1863 tới năm 1887 trước khi tòa giám mục chuyển về Suva.
Vì sao ngọn tháp chuông của Nhà thờ Thánh Tâm tại Levuka lại đóng vai trò là một ngọn hải đăng dẫn đường cho tàu biển?
Bờ biển thị trấn Levuka trên đảo Ovalau được bao bọc bởi một rạn san hô ngầm hiểm trở, tàu thuyền muốn vào cảng phải đi qua một cửa biển hẹp gọi là Levuka Passage. Do đó, trên tầng cao của ngọn tháp đá cao 19 mét của Nhà thờ Thánh Tâm có lắp một ngọn đèn hiệu hàng hải phát ánh sáng màu xanh lục: khi tàu biển ngoài khơi căn chỉnh ngọn đèn xanh trên tháp nhà thờ thẳng hàng với ngọn đèn tiêu thứ hai trên sườn đồi phía sau thị trấn, con tàu sẽ đi chuẩn xác qua luồng nước sâu an toàn vào cảng.
Chiếc đồng hồ trên tháp Nhà thờ Thánh Tâm tại Levuka có thói quen điểm chuông độc đáo như thế nào?
Chiếc đồng hồ cơ học bốn mặt lắp trên tháp đá của nhà thờ nổi tiếng với truyền thống gõ chuông hai lần cho mỗi giờ tròn: đúng vào đầu giờ, chuông sẽ gõ đủ số tiếng báo giờ, và chỉ khoảng một tới hai phút sau, đồng hồ lại tự động gõ lặp lại chính xác số tiếng chuông đó một lần nữa để người dân và thủy thủ nếu chưa kịp đếm ở lần đầu có thể xác nhận lại giờ giấc.
Sự kết hợp vật liệu giữa ngọn tháp mặt tiền và phần thân chính của Nhà thờ Thánh Tâm tại Levuka có gì đặc biệt?
Công trình kết hợp hai kỹ thuật xây dựng khác nhau của thế kỷ 19: ngọn tháp đồng hồ bốn tầng cao 19 mét ở mặt tiền đường Beach Street được xây bằng khối đá và vữa vôi san hô kiên cố để chịu bão và nâng đỡ chuông đồng cùng đèn hiệu, trong khi toàn bộ gian chính nhà thờ nối phía sau lại được dựng bằng khung gỗ cứng ốp ván ngang (weatherboard) sơn trắng theo phong cách Tân Gothic Thái Bình Dương.
Nhà thờ Thánh Tâm và thị trấn Levuka đã được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới vào năm nào?
Vào ngày 22 tháng 6 năm 2013, Ủy ban Di sản Thế giới UNESCO đã chính thức ghi danh Thị trấn Cảng lịch sử Levuka (Levuka Historical Port Town, mã số 1399) làm Di sản Thế giới đầu tiên của quốc đảo Fiji, trong đó Nhà thờ Thánh Tâm trên đường Beach Street là một trong những di tích kiến trúc trụ cột tiêu biểu nhất.
Cha Jean-Baptiste Bréhéret SM có vị trí như thế nào trong lịch sử Công giáo tại Levuka và quần đảo Fiji?
Cha Jean-Baptiste Bréhéret SM (1815 tới 1898) được tôn kính là vị tổ phụ của Giáo hội Công giáo tại Fiji: ngài dẫn đầu đoàn thừa sai Marist đầu tiên tới Fiji ngày 12 tháng 8 năm 1844, sáng lập Nhà thờ Thánh Tâm tại Levuka năm 1858, làm Phủ doãn Tông tòa đầu tiên của Fiji từ năm 1863 tới 1887 và tận tụy phục vụ người dân đảo suốt 54 năm cho tới khi qua đời tại Ovalau vào đúng ngày 12 tháng 8 năm 1898.