Trên bờ biển phía tây tràn ngập ánh nắng của hòn đảo chính Viti Levu, nơi những cánh đồng mía đường xanh bạt ngàn trải dài từ chân dãy núi lửa Koroyanitu ra tới tận mép nước biển Yasawa, thành phố Lautoka từ hơn một thế kỷ qua được mệnh danh là Thành phố Mía đường (Sugar City) và là đô thị lớn thứ hai của quốc đảo Fiji. Giữa những con phố rợp bóng cọ hoàng gia ở trung tâm thành phố, tại số nhà trên trục đường Vakabale Street, một quần thể kiến trúc hai tầng thanh thoát khoác lên mình hai gam màu trắng tinh khôi và xanh ngọc lục bảo dịu mát cùng mái vòm tròn và những ngọn tháp minaret vươn cao chính là Thánh đường Jame Masjid tại Lautoka (tiếng Anh là Lautoka Jame Masjid hoặc Lautoka Mosque).
Nếu như ở bờ đông nam ẩm ướt của đảo Viti Levu, thủ đô Suva tự hào với những di sản Kitô giáo lâu đời như Nhà thờ chính tòa Thánh Tâm, Suva hay Nhà thờ Giám lý Trăm Năm, và thị trấn Nadi lân cận rực rỡ sắc màu Ấn Độ giáo với Đền Sri Siva Subramaniya Swami, thì Thánh đường Jame Masjid tại Lautoka chính là trái tim tâm linh lớn nhất và lâu đời nhất của cộng đồng Hồi Giáo tại miền Tây quần đảo Fiji. Được những người lao động Ấn Độ nhập cư theo chế độ hợp đồng mía đường (Girmitiya) cùng Liên đoàn Hồi giáo Fiji (Fiji Muslim League) khởi dựng từ năm 1928 và tái thiết bằng bê tông kiên cố vào năm 1947, ngôi thánh đường là biểu tượng sống động cho sức sống bền bỉ của đức tin Islam giữa lòng Nam Thái Bình Dương.
IĐức Tin Độc Thần Tawhid, Hướng Cầu Nguyện Qibla Từ Nam Thái Bình Dương Về Mecca Và Ký Ức Những Người Lao Động Girmitiya
Theo giáo lý chính thống của Hồi Giáo (Islam), Thánh đường Jame Masjid tại Lautoka là ngôi nhà cầu nguyện chung (Jame Masjid hay Juma Masjid, tức Đại thánh đường cử hành lễ nguyện thứ Sáu hằng tuần) dành riêng cho sự thờ phượng Độc thần tuyệt đối hướng về Đức Allah (Tawhid). Bên trong toàn bộ không gian đại sảnh cầu nguyện hai tầng của thánh đường hoàn toàn không có bất kỳ pho tượng, bức tranh chân dung hay hình ảnh nhân dạng nào; thay vào đó, sự hiện diện thiêng liêng được biểu đạt qua ánh sáng tự nhiên ngập tràn, những đường vòm cân xứng hài hòa và những bức thư pháp chạm khắc các câu kinh từ Thiên kinh Qur'an cùng danh hiệu của Đấng Tiên tri Muhammad.
Một điểm hết sức thú vị về mặt địa lý linh thiêng tại Thánh đường Jame Masjid ở Lautoka là việc xác định hướng cầu nguyện Qibla (hướng về ngôi đền Kaaba tại thánh địa Mecca, Ả Rập Xê Út). Do quần đảo Fiji nằm ở Nam bán cầu, sát đường kinh tuyến 180 độ (giữa Thái Bình Dương, cách thánh địa Mecca hơn 15.200 cây số đường chim bay), đường tròn lớn ngắn nhất trên mặt địa cầu nối từ thành phố Lautoka (tọa độ 17,6194 độ vĩ nam, 177,4525 độ kinh đông) tới Mecca không đi về hướng Đông mà phóng về hướng Tây - Tây Bắc (góc phương vị khoảng 287 tới 288 độ), băng qua biển San Hô, miền bắc nước Úc và Ấn Độ Dương. Chính vì vậy, bức tường Qibla và hốc tường chỉ hướng Mihrab của Thánh đường Jame Masjid tại Lautoka được thiết kế xoay chuẩn xác về hướng Tây - Tây Bắc, nơi mỗi ngày năm lần các tín hữu tại cực viễn đông của thế giới cùng cúi đầu hòa nhịp cầu nguyện với hàng tỷ tín đồ Hồi giáo trên khắp địa cầu.
Sự hiện diện của Thánh đường Jame Masjid giữa thành phố Lautoka bắt nguồn từ một chương sử bi tráng của vùng biển Nam Thái Bình Dương: cuộc di cư của những người lao động hợp đồng Ấn Độ được gọi là Girmitiya (bắt nguồn từ chữ Agreement tức bản hợp đồng lao động năm năm). Bắt đầu từ ngày 14 tháng 5 năm 1879 khi con tàu buồm Leonidas cập bến đảo Ovalau (gần Nhà thờ Thánh Tâm tại Levuka) cho tới năm 1916, chính quyền thuộc địa Anh đã đưa tổng cộng 60.553 người lao động từ tiểu lục địa Ấn Độ (chủ yếu từ các vùng Uttar Pradesh, Bihar và Nam Ấn) sang Fiji để khai khẩn các đồn điền mía đường của Công ty Đường Thuộc địa (Colonial Sugar Refining Company - CSR).
Trong số hơn sáu vạn người Girmitiya vượt đại dương gian khổ ấy, có khoảng 14 tới 15 phần trăm (tương đương gần 9.000 người) là các tín đồ Hồi giáo. Giữa điều kiện lao động khắc nghiệt trên các cánh đồng mía nắng cháy của vùng Lautoka, Ba và Nadi, những người công nhân Hồi giáo ấy vẫn lặng lẽ giữ vững năm thời lễ nguyện Salah hằng ngày, nhịn chay tháng Ramadan và truyền dạy kinh Qur'an cho con cháu dưới những mái lều tranh. Khi chế độ lao động hợp đồng chấm dứt vào năm 1920, những gia đình Hồi giáo định cư tự do quanh nhà máy đường Lautoka (nhà máy đường lớn nhất Nam bán cầu thời bấy giờ) đã gom góp từng đồng tiền tiết kiệm từ mồ hôi trồng mía để dựng nên Thánh đường Jame Masjid vào năm 1928 như một lời tạ ơn Đức Allah trên quê hương mới.
Thánh đường Jame Masjid tại Lautoka là một trong những trụ cột quan trọng nhất của Liên đoàn Hồi giáo Fiji (Fiji Muslim League - FML). Được thành lập vào ngày 31 tháng 10 năm 1926 tại thánh đường Fazl-e-Umar ở Samabula (thủ đô Suva), Liên đoàn Hồi giáo Fiji là tổ chức đại diện lâu đời và uy tín nhất của cộng đồng người Hồi giáo tại quần đảo Fiji, không chỉ chăm lo đời sống tôn giáo mà còn xây dựng một hệ thống trường học thế tục kết hợp đạo đức trải rộng khắp cả nước. Ngay sau khi Liên đoàn ra đời năm 1926, Chi hội Lautoka (Lautoka Branch of the Fiji Muslim League) đã được thành lập và trực tiếp đứng ra mua đất trên đường Vakabale Street để kiến tạo Thánh đường Jame Masjid năm 1928, biến nơi đây thành trung tâm điều phối giáo dục, từ thiện và cứu trợ xã hội cho toàn bộ vùng miền Tây đảo Viti Levu.
Nhiều du khách quốc tế khi lần đầu đến quốc đảo Fiji ở Nam Thái Bình Dương thường bất ngờ khi bắt gặp những ngôi thánh đường Hồi giáo có mái vòm xanh lá cây và tháp minaret cao vút như Thánh đường Jame Masjid ở Lautoka bên cạnh các ngôi đền Hindu và nhà thờ Kitô giáo, và tự hỏi liệu đây có phải là những công trình mới được người nhập cư hiện đại xây dựng gần đây hay không. Thực tế, cộng đồng Hồi giáo đã bén rễ tại Fiji suốt gần một thế kỷ rưỡi kể từ năm 1879, và Thánh đường Jame Masjid tại Lautoka (1928) là một di tích lịch sử gần một trăm năm tuổi, nơi tiếng gọi cầu nguyện Adhan đã hòa quyện cùng tiếng gió biển Thái Bình Dương qua bốn tới năm thế hệ người Fiji gốc Ấn và người Fiji bản địa.
IITừ Ngôi Nhà Nguyện Gỗ Của Thợ Trồng Mía Năm 1928, Đại Trùng Tu Bê Tông Năm 1947 Tới Biểu Tượng Hòa Hợp Tôn Giáo Thế Kỷ 21
Lịch sử gần một thế kỷ của Thánh đường Jame Masjid trên đường Vakabale Street gắn liền với sự trỗi dậy của thành phố cảng mía đường Lautoka từ một khu lán trại đồn điền thuộc địa thành trung tâm công nghiệp và giáo dục sầm uất của miền Tây Fiji.
- 1879 tới 1916Các thế hệ người Hồi giáo Girmitiya đầu tiên đặt chân tới vùng mía đường LautokaKhởi đầu từ chuyến tàu Leonidas năm 1879 và đặc biệt sau khi nhà máy đường lớn Lautoka Sugar Mill đi vào hoạt động năm 1903, hàng ngàn gia đình lao động Hồi giáo gốc Ấn Độ đến sinh sống và canh tác mía đường quanh vùng Lautoka.
- 1926 và 1928Thành lập Liên đoàn Hồi giáo Fiji (1926) và khởi dựng Thánh đường Jame Masjid tại Lautoka (1928)Hai năm sau khi Liên đoàn Hồi giáo Fiji (Fiji Muslim League) ra đời tại Suva năm 1926, Chi hội Lautoka đã vận động quyên góp và dựng ngôi Thánh đường Jame Masjid đầu tiên bằng khung gỗ và mái tôn trên khu đất đường Vakabale Street vào năm 1928.
- Thập niên 1930 tới 1940Hình thành Trường Tiểu học Hồi giáo Lautoka (Lautoka Muslim Primary School)Từ hạt nhân là lớp học kinh Qur'an và chữ Urdu tại Thánh đường Jame Masjid, cộng đồng đã phát triển trường học chính quy để xóa mù chữ và đào tạo tri thức hiện đại cho trẻ em mọi tôn giáo tại Lautoka.
- 1947Tái thiết toàn diện Thánh đường Jame Masjid bằng bê tông cốt thép và gạch đáKhi dân số Hồi giáo tại Lautoka tăng nhanh sau Thế chiến thứ hai, ngôi nhà nguyện gỗ năm 1928 được tháo dỡ để xây dựng lại thành ngôi thánh đường bê tông cốt thép kiên cố có mái vòm và tháp minaret vào năm 1947.
- Thập niên 1970 tới 1990Mở rộng quy mô lên hai tầng và thành lập Trường Trung học Lautoka Muslim CollegeSau khi Fiji giành độc lập năm 1970, Thánh đường Jame Masjid được mở rộng thêm tầng lầu thứ hai, các hành lang vòm thoáng mát và khu sân wudu rộng lớn; đồng thời Liên đoàn Hồi giáo mở thêm trường trung học Lautoka Muslim College phục vụ hàng ngàn học sinh.
- Thế kỷ 21 (2014 tới nay)Tu bổ hiện đại hóa, đón tiếp nguyên thủ quốc tế và làm điểm tựa cứu trợ thiên taiThánh đường được trang bị hệ thống năng lượng xanh, thảm cầu nguyện mới và điều hòa không khí, được chọn làm điểm kết nối văn hóa trong các chuyến thăm cấp cao (như dịp năm 2014) và luôn mở cửa làm trung tâm cứu trợ lương thực cho cư dân Lautoka trong các trận bão lũ nhiệt đới.
Truyền thống hiếu khách và cánh cửa mở rộng cho mọi sắc tộc tại Thành phố Mía đường. Một trong những nét đẹp đáng trân trọng nhất trong lịch sử của Thánh đường Jame Masjid tại Lautoka và Liên đoàn Hồi giáo Fiji là tinh thần cởi mở liên tôn giữa một xã hội đa sắc tộc. Tại các trường học gắn liền với giáo đoàn Lautoka như Lautoka Muslim Primary School và Lautoka Muslim College, một tỷ lệ lớn học sinh và giáo viên là người Fiji bản địa theo Kitô giáo (Giám lý và Công giáo) hoặc người Fiji gốc Ấn theo Ấn Độ giáo cùng học tập dưới một mái trường. Hằng năm, Ban quản trị Thánh đường Jame Masjid trên đường Vakabale Street thường xuyên đón tiếp các đoàn học sinh, sinh viên, các nhà lãnh đạo tôn giáo bạn và du khách quốc tế vào thăm thánh đường để tìm hiểu về kiến trúc, lịch sử di dân Girmitiya và thông điệp hòa bình (Salam) của đạo Hồi.
IIIMái Vòm Xanh Ngọc Lục Bảo, Cặp Tháp Minaret Trắng, Hàng Hiên Vòm Mát Và Đại Sảnh Cầu Nguyện Hai Tầng
Kiến trúc của Thánh đường Jame Masjid tại Lautoka là sự giao thoa hài hòa giữa ngôn ngữ kiến trúc Hồi giáo truyền thống vùng Nam Á (phong cách Indo-Islamic / Mughal) do tổ tiên người Girmitiya mang theo trong ký ức với kỹ thuật xây dựng bê tông nhiệt đới hiện đại của vùng biển Nam Thái Bình Dương, nổi bật với hai sắc màu chủ đạo là trắng tinh khiết và xanh lục bảo tươi mát.
Nhìn từ trục đường Vakabale Street, điểm nhấn thu hút ánh nhìn đầu tiên của Thánh đường Jame Masjid là khối mái vòm tròn dạng củ hành (bulbous dome) sơn màu xanh lá cây đậm đà đặt trên cổ vòm hình bát giác trắng có trổ các ô cửa nhỏ lấy sáng. Phía trên đỉnh vòm và đỉnh các ngọn tháp minaret vươn cao ở mặt tiền đều gắn biểu tượng trăng lưỡi liềm (Hilal) bằng kim loại sáng lấp lánh dưới nắng vàng miền Tây Fiji.
Khối nhà chính của thánh đường được xây dựng bằng bê tông cốt thép cao hai tầng vững chãi. Dọc theo mặt tiền và hai bên hông của cả tầng trệt lẫn tầng lầu là chuỗi hành lang sâu có mái che (verandah) được đỡ bởi hàng cột vuông và các khung vòm nhọn hình mũi giáo truyền thống (pointed Indo-Islamic arches) sơn trắng viền xanh lá, vừa tạo vẻ đẹp trang nghiêm vừa che nắng mưa nhiệt đới cho tín hữu.
Bước qua các cửa gỗ và cửa kính lớn là đại sảnh cầu nguyện rộng rãi có sức chứa hơn 1.500 tín hữu cùng lúc ở cả hai tầng. Sàn nhà được lát gạch mát lạnh và phủ kín những dải thảm cầu nguyện êm ái kẻ sẵn các đường saf (hàng ngang) song song hướng thẳng về phía Tây - Tây Bắc, trong khi hệ thống quạt trần công suất lớn, cửa sổ cao và điều hòa giữ cho không gian luôn thoáng mát.
Tại chính giữa bức tường phía Tây - Tây Bắc (bức tường Qibla hướng về thánh địa Mecca) là hốc tường Mihrab có dạng vòm nhọn trang trí gạch men hoa văn hình học và thư pháp Ả Rập ghi các câu kinh Qur'an. Ngay bên phải Mihrab là bục giảng Minbar có bậc thang trang trọng, nơi vị Imam đứng thuyết giảng bài Khutbah vào mỗi buổi trưa lễ nguyện thứ Sáu (Jumu'ah).
Phía bên hông khuôn viên thánh đường được bố trí khu vực thực hành nghi thức tẩy trần (Wudu) sạch sẽ và rộng rãi với hàng vòi nước chảy liên tục, ghế ngồi lát gạch men chống trượt và mái che mát mẻ, giúp hàng trăm tín hữu có thể rửa mặt, tay và chân đúng nghi thức trước khi bước vào thánh đường.
Cấu trúc hai tầng mở rộng của Thánh đường Jame Masjid tại Lautoka cho phép bố trí không gian cầu nguyện riêng biệt, kín đáo và đầy đủ tiện nghi dành cho các nữ tín hữu Hồi giáo, cùng với các phòng học giáo lý (Madrasa) buổi chiều cho thiếu nhi và phòng làm việc của Ban quản trị Chi hội Liên đoàn Hồi giáo Fiji.
| Hạng mục kiến trúc | Giai đoạn xây dựng và Vị trí | Đặc điểm kỹ thuật và Công năng tôn giáo |
|---|---|---|
| Khối nhà chính hai tầng bê tông cốt thép | Tái thiết năm 1947, mở rộng cuối thế kỷ 20 (Đường Vakabale Street) | Kết cấu bê tông chịu bão nhiệt đới sơn hai màu trắng và xanh ngọc lục bảo, sức chứa trên 1.500 tín hữu |
| Mái vòm trung tâm (Green Dome) và Tháp Minaret | Trên đỉnh mái khối sảnh chính và mặt tiền | Vòm tròn kiểu Indo-Islamic gắn biểu tượng trăng lưỡi liềm Hilal và tháp phát tiếng gọi cầu nguyện Adhan |
| Hệ thống hành lang vòm nhọn (Arched Verandahs) | Bao quanh tầng trệt và tầng lầu hai | Dãy vòm nhọn vừa mang thẩm mỹ Hồi giáo Nam Á vừa tạo khoảng đệm bóng râm chống bức xạ mặt trời miền Tây Fiji |
| Bức tường Qibla, Hốc Mihrab và Bục Minbar | Phía Tây - Tây Bắc của đại sảnh Musalla (góc phương vị ~288 độ) | Định vị chuẩn xác hướng cầu nguyện từ quần đảo Fiji vượt Ấn Độ Dương về đền thiêng Kaaba tại Mecca |
| Khu tẩy lễ Wudu và Khuôn viên sinh hoạt cộng đồng | Sân bên trong khuôn viên đường Vakabale Street | Phục vụ nghi thức thanh tẩy trước giờ lễ Salah và tổ chức bữa ăn xả chay Iftar cộng đồng mỗi tháng Ramadan |
IVThế Đất Và Hướng
Cần lưu ý rằng Hồi giáo (Islam) và Liên đoàn Hồi giáo Fiji không sử dụng thuật phong thủy phương Đông khi quy hoạch và xây dựng Thánh đường Jame Masjid tại Lautoka. Trong truyền thống kiến trúc Hồi giáo toàn cầu, quy tắc định hướng tối thượng và duy nhất của mọi thánh đường là trục cầu nguyện Qibla phải hướng chuẩn xác về ngôi đền Kaaba tại thánh địa Mecca, kết hợp với mạng lưới ô bàn cờ đô thị của đường Vakabale Street tại trung tâm Lautoka. Phần nhận định dưới đây là góc nhìn đối chiếu theo phép xem hình thế sơn thủy cổ truyền của thư viện Vạn Đạo Đường.
Xét trên tổng thể địa lý tự nhiên của đảo lớn Viti Levu tại tọa độ 17,6194 độ vĩ nam, 177,4525 độ kinh đông, thành phố Lautoka và Thánh đường Jame Masjid tọa lạc trên một dải đồng bằng phù sa ven biển màu mỡ nằm ở sườn khuất gió phía tây bắc của đảo (Dry Zone / Leeward Coast). Phía sau lưng thành phố về hướng Đông và Đông Nam là khối núi lửa hùng vĩ của dãy Koroyanitu (Mount Evans Range, đỉnh cao 1.195 mét) vươn lên sừng sững như một bức đại hậu chẩm sơn. Chính bức tường núi cao gần một ngàn hai trăm mét này đã chặn lại những đám mây mưa ẩm ướt của gió mậu dịch Đông Nam, tạo nên bầu trời trong xanh, khô ráo và tràn ngập ánh nắng mặt trời quanh năm cho vùng đất Lautoka.
Về hướng trục tâm linh và thủy pháp đại dương, do bức tường Qibla của Thánh đường Jame Masjid quay về hướng Tây - Tây Bắc (khoảng 288 độ) để hướng tới thánh địa Mecca, nên mặt hướng tâm linh của toàn bộ đại sảnh cầu nguyện mở thẳng ra phía bờ biển vịnh Lautoka và eo biển Yasawa (Bligh Water / Coral Sea) nằm cách thánh đường chưa đầy một cây số về phía tây bắc. Ngoài khơi mặt biển phẳng lặng phía trước thánh đường là chuỗi đảo nhỏ (như đảo Vio, đảo Bekana và xa hơn là quần đảo Yasawa) dàn trải trên mặt nước xanh biếc như những gò tiền án và triều sơn che chở cho vùng vịnh cảng, tạo nên thế đất lưng tựa núi cao Koroyanitu, mặt hướng biển rộng Thái Bình Dương vô cùng khoáng đạt và tụ khí.
VLễ Nguyện Thứ Sáu Jumu'ah, Đêm Tháng Chay Ramadan Và Đại Lễ Eid Giữa Lòng Thành Phố Mía Đường
Mọi sinh hoạt tôn giáo tại Thánh đường Jame Masjid ở Lautoka được cử hành theo năm thời lễ nguyện hằng ngày (Salah) và lịch Hồi giáo âm lịch (Lịch Hijri) do Liên đoàn Hồi giáo Fiji công bố dựa trên việc quan sát trăng lưỡi liềm đầu tháng. Do các tháng lịch Hijri ngắn hơn dương lịch khoảng 11 ngày mỗi năm, các kỳ đại lễ tại thánh đường dịch chuyển tuần hoàn qua các mùa trong năm.
| Thời gian | Hệ lịch | Tên lễ tiết và sự kiện | Nghi thức phụng vụ và truyền thống cộng đồng tại Thánh đường Jame Masjid Lautoka |
|---|---|---|---|
| Trưa Thứ Sáu hằng tuần (vào giờ lễ Dhuhr) | Lịch hằng tuần | Đại Lễ Nguyện Tập Thể Ngày Thứ Sáu (Salat al-Jumu'ah) | Hàng ngàn tín hữu Hồi giáo từ khắp thành phố Lautoka và các vùng phụ cận quy tụ chật kín hai tầng thánh đường trên đường Vakabale Street để lắng nghe bài giảng Khutbah bằng tiếng Anh, tiếng Urdu và tiếng Ả Rập rồi cùng cử hành lễ nguyện tập thể. |
| Tháng 9 lịch Hijri (kéo dài 29 hoặc 30 ngày) | Lịch Hồi giáo (Hijri) | Tháng Chay Linh Thiêng Ramadan, Tiệc Xả Chay Iftar và Lễ Nguyện Đêm Tarawih | Mỗi chiều khi mặt trời lặn xuống biển phía tây Lautoka, khuôn viên thánh đường tổ chức bữa ăn xả chay Iftar miễn phí với chà là, súp và các món ăn truyền thống Fiji - Ấn Độ, tiếp nối bằng lễ nguyện đêm Tarawih ngân vang tiếng tụng kinh Qur'an trọn 30 phần (Juz). |
| Mùng 1 tháng Shawwal (tháng 10 lịch Hijri) | Lịch Hồi giáo (Hijri) | Đại Lễ Mừng Kết Thúc Tháng Chay (Eid al-Fitr) | Buổi sáng đại lễ lớn nhất trong năm: các gia đình diện trang phục truyền thống Kurta, Shalwar Kameez và Sulu mới tinh tới dự lễ nguyện Eid, trao tiền mừng từ thiện Zakat al-Fitr cho người nghèo và chia sẻ bánh ngọt Sawaiyan với hàng xóm mọi tôn giáo. |
| Mùng 10 tháng Dhu al-Hijjah (tháng 12 lịch Hijri) | Lịch Hồi giáo (Hijri) | Đại Lễ Hiến Sinh (Eid al-Adha / Bakr-Eid) | Kỷ niệm lòng vâng phục Đức Allah của Tiên tri Ibrahim: cử hành lễ nguyện sáng trọng thể tại thánh đường và chia sẻ phần thực phẩm thiện nguyện Qurbani tới các gia đình khó khăn quanh tỉnh Ba. |
| Ngày 12 tháng Rabi' al-Awwal (tháng 3 lịch Hijri) | Lịch Hồi giáo (Hijri) | Lễ Kỷ Niệm Ngày Sinh Đấng Tiên Tri Muhammad (Milad-un-Nabi / Mawlid) | Tổ chức các buổi thuyết giảng về cuộc đời và đạo đức nhân từ của Đấng Tiên tri Muhammad, ngâm thơ ca tụng Naat bằng tiếng Urdu và các hoạt động thiện nguyện xã hội của Liên đoàn Hồi giáo Fiji. |
Hương vị món bánh ngọt Sawaiyan ngày lễ Eid và tình làng nghĩa xóm đa văn hóa tại Fiji. Vào những ngày đại lễ Eid al-Fitr và Milad-un-Nabi (được Nhà nước Cộng hòa Fiji công nhận là ngày nghỉ lễ quốc gia chính thức trên toàn quần đảo), con phố Vakabale Street trước cổng Thánh đường Jame Masjid trở nên rộn ràng sắc màu. Sau khi hoàn tất buổi lễ nguyện sáng và ôm chầm lấy nhau với lời chúc Eid Mubarak, các gia đình Hồi giáo tại Lautoka trở về nhà nấu món chè bún sữa ngọt nấu với thảo quả, hạnh nhân và nho khô gọi là Sawaiyan (Sheer Khurma) để mang sang biếu những người hàng xóm theo đạo Hindu và đạo Kitô giáo, tạo nên một bức tranh chung sống hòa bình ấm áp hiếm có giữa đại dương.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Đường Vakabale Street (giao với trục Yasawa Street), trung tâm thành phố cảng Lautoka (Thành phố Đường Mía hay Sugar City), bờ tây đảo Viti Levu, Fiji
- Đường tới
- Thánh đường Jame Masjid tọa lạc ngay trên đường Vakabale Street ở trung tâm thương mại của thành phố Lautoka, tỉnh Ba, bờ tây đảo Viti Levu, Fiji. Từ Sân bay Quốc tế Nadi (Nadi International Airport), du khách chỉ cần đi taxi hoặc xe buýt tốc hành theo đường cao tốc Queens Road về phía bắc khoảng 24 km (tương đương 25 tới 30 phút di chuyển) là tới trung tâm thành phố Lautoka. Trong nội ô Lautoka, đường Vakabale Street nằm ngay cạnh chợ trung tâm Lautoka Municipal Market, bến xe buýt Lautoka và công viên Churchill Park, rất thuận tiện để đi bộ tham quan.
- Toạ độ
- -17.6042, 177.4525
Thánh đường Jame Masjid tại Lautoka là không gian cầu nguyện tôn nghiêm nhưng luôn giữ truyền thống hiếu khách đối với những du khách muốn tìm hiểu văn hóa và lịch sử Hồi giáo tại Fiji (ngoài giờ đang cử hành chính lễ nguyện tập thể đông người như trưa thứ Sáu). Khi đến thăm khuôn viên thánh đường trên đường Vakabale Street, quý khách vui lòng tuân thủ nghiêm trang phép lịch sự Hồi giáo: ăn mặc lịch sự kín đáo (nam giới mặc quần dài và áo có tay; nữ giới mặc trang phục dài che kín tay chân và quàng khăn choàng nhẹ trùm đầu khi vào khu vực thánh đường), tháo giày dép để lên giá quy định trước khi bước qua thềm thảm cầu nguyện, giữ yên lặng và tuyệt đối không đi cắt ngang trước mặt những tín hữu đang quỳ lạy cầu nguyện.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Thánh đường Jame Masjid tại Lautoka
Thầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên.
?Hỏi Đáp Nhanh
Thánh đường Jame Masjid tại Lautoka được thành lập vào năm nào và do ai khởi dựng?
Thánh đường Jame Masjid tại Lautoka được khởi lập vào năm 1928 trên đường Vakabale Street bởi cộng đồng những người Hồi giáo gốc Ấn Độ (hậu duệ các công nhân trồng mía Girmitiya đến Fiji từ năm 1879) dưới sự tổ chức của Chi hội Lautoka thuộc Liên đoàn Hồi giáo Fiji (Fiji Muslim League, thành lập năm 1926). Năm 1947, ngôi nhà nguyện bằng gỗ ban đầu được xây dựng lại bằng bê tông cốt thép kiên cố và sau đó mở rộng thành tòa thánh đường hai tầng như ngày nay.
Hướng cầu nguyện (Qibla) của Thánh đường Jame Masjid tại Lautoka quay về hướng địa lý nào để hướng tới thánh địa Mecca?
Do quần đảo Fiji nằm ở Nam Thái Bình Dương gần đường kinh tuyến 180 độ (tọa độ Lautoka khoảng 17,62 độ vĩ nam, 177,45 độ kinh đông), đường tròn lớn ngắn nhất nối từ Lautoka tới ngôi đền Kaaba ở thánh địa Mecca (Ả Rập Xê Út) đi về hướng Tây - Tây Bắc (góc phương vị khoảng 287 tới 288 độ). Vì vậy, bức tường Qibla và hốc Mihrab của thánh đường được xây quay chuẩn xác về phía Tây - Tây Bắc nhìn ra biển San Hô và Ấn Độ Dương.
Kiến trúc của Thánh đường Jame Masjid tại Lautoka có những đặc điểm gì nổi bật?
Thánh đường nổi bật giữa trung tâm thành phố Lautoka với hai gam màu trắng và xanh ngọc lục bảo dịu mát, kết hợp phong cách kiến trúc Hồi giáo Nam Á (Indo-Islamic) với kỹ thuật bê tông nhiệt đới: công trình gồm hai tầng rộng lớn có sức chứa hơn 1.500 tín hữu, trên mái là khối vòm tròn màu xanh lá gắn biểu tượng trăng lưỡi liềm Hilal cùng các tháp minaret trắng, bao quanh bởi chuỗi hành lang vòm nhọn giúp che nắng và đón gió biển.
Thánh đường Jame Masjid tại Lautoka đóng vai trò như thế nào đối với nền giáo dục và từ thiện tại miền Tây Fiji?
Bên cạnh vai trò là trung tâm cầu nguyện lớn nhất miền Tây đảo Viti Levu, Thánh đường Jame Masjid và Chi hội Liên đoàn Hồi giáo Fiji tại Lautoka còn là cái nôi sáng lập Trường Tiểu học Hồi giáo Lautoka (Lautoka Muslim Primary School) và Trường Trung học Lautoka Muslim College đào tạo hàng ngàn học sinh thuộc mọi tôn giáo, sắc tộc, đồng thời là điểm tựa cứu trợ lương thực và chỗ trú ẩn cộng đồng mỗi khi có bão nhiệt đới đổ bộ.
Thuật ngữ Girmitiya gắn liền với lịch sử hình thành Thánh đường Jame Masjid tại Lautoka có nghĩa là gì?
Girmitiya (bắt nguồn từ cách phát âm chữ tiếng Anh Agreement tức Bản hợp đồng) là tên gọi lịch sử chỉ hơn 60.500 người lao động từ tiểu lục địa Ấn Độ được đưa sang Fiji theo chế độ hợp đồng năm năm từ năm 1879 tới năm 1916 để làm việc trên các đồn điền mía đường. Khoảng 14 tới 15 phần trăm trong số họ là tín đồ Hồi giáo, những người đã kiên trì giữ gìn đức tin và chung tay xây dựng Thánh đường Jame Masjid tại Thành phố Mía đường Lautoka.
Du khách không theo đạo Hồi cần lưu ý những quy tắc trang phục và ứng xử nào khi ghé thăm Thánh đường Jame Masjid tại Lautoka?
Du khách được chào đón tìm hiểu kiến trúc bên ngoài và có thể xin phép Ban quản trị để thăm bên trong ngoài giờ lễ nguyện chính, với điều kiện tuân thủ trang phục kín đáo (nam mặc quần dài và áo có tay; nữ mặc trang phục dài che kín tay chân và quàng khăn trùm đầu), tháo giày dép đặt lên kệ trước khi bước vào khu vực trải thảm và giữ trật tự trang nghiêm.