Rời thành phố Nazareth để đi về phía đông bắc khoảng bảy kilômét dọc theo con đường cổ uốn lượn qua vùng đồi Hạ Galilee hướng xuống Biển hồ Tiberias, lữ khách sẽ đặt chân tới thị trấn Kafr Kanna, nơi những vườn lựu và ô-liu bao quanh các mái nhà đá vôi truyền thống. Ngay tại trung tâm phố cổ của thị trấn, nổi bật với mặt tiền đá trắng hai tháp chuông đối xứng và mái vòm đỏ ấm áp sau cánh cổng sắt dẫn vào sân lát đá rộng thoáng là Nhà thờ Tiệc Cưới Cana tại Kafr Kanna, Galilee (Franciscan Wedding Church at Cana), đền thánh do Tỉnh Dòng Phanxicô Bảo Quản Đất Thánh coi sóc.
Trong đức tin của người Công giáo và toàn thể thế giới Kitô giáo, Cana xứ Galilee mang một ý nghĩa khởi nguyên vô cùng đặc biệt: chính tại một đám cưới làng quê ở nơi này, nhận lời chuyển cầu tế nhị của Thân Mẫu là Đức Trinh Nữ Maria, Chúa Giêsu Kitô đã thực hiện dấu lạ (phép lạ) đầu tiên trong sứ vụ công khai của Ngài khi biến nước lã chứa trong sáu chum đá thanh tẩy thành rượu nho thượng hạng, qua đó bày tỏ vinh quang Thiên Chúa và củng cố niềm tin cho các môn đệ tiên khởi (Tin Mừng Gioan 2:1-11). Hơn thế nữa, sự hiện diện của Chúa Giêsu và Mẹ Maria tại bữa tiệc cưới năm xưa đã được Giáo hội tôn nhận là nền tảng nâng hôn nhân tự nhiên của con người lên hàng Bí tích Hôn phối thánh thiêng, biến ngôi nhà thờ tại Kafr Kanna trở thành thánh địa hành hương mơ ước của các đôi vợ chồng khắp năm châu tìm về để nắm tay nhau lặp lại lời thề ước chung thủy trọn đời.
IDấu Lạ Đầu Tiên Hóa Nước Thành Rượu Ngon, Lời Chuyển Cầu Của Đức Mẹ Và Ý Nghĩa Bí Tích Hôn Phối
Biến cố làm nên linh hồn của Đền thánh Cana được Thánh sử Gioan thuật lại chi tiết ở mở đầu chương thứ hai của sách Tin Mừng thứ tư (Gioan 2:1-11): Ngày thứ ba, có tiệc cưới tại Cana miền Galilee, và có thân mẫu Đức Giêsu ở đó. Đức Giêsu và các môn đệ cũng được mời dự tiệc. Khi thấy thiếu rượu, thân mẫu Đức Giêsu nói với Người: Họ hết rượu rồi. Đức Giêsu đáp: Thưa bà, chuyện đó can gì đến bà và tôi? Giờ của tôi chưa đến. Thân mẫu Người nói với gia nhân: Người bảo gì, các anh cứ việc làm theo.
Ở đó có đặt sáu chum bằng đá dùng vào việc thanh tẩy theo tập tục của người Do Thái, mỗi chum chứa được khoảng hai hoặc ba thùng nước (tương đương từ tám mươi tới một trăm hai mươi lít mỗi chum). Chúa Giêsu bảo các gia nhân đổ đầy nước vào các chum ấy rồi múc đem cho vị quản tiệc nếm thử. Khi vị quản tiệc nếm thứ nước đã hóa thành rượu ngon tuyệt hảo mà không biết từ đâu ra, ông đã gọi tân lang lại mà khen rằng: Ai ai cũng thết rượu ngon trước, và khi khách đã ngà ngà mới đem rượu xoàng ra; còn anh, anh lại giữ rượu ngon mãi cho đến bây giờ. Thánh sử Gioan kết luận bằng câu khẳng định mang tính thần học trọng đại: Đức Giêsu đã làm dấu lạ đầu tiên này tại Cana miền Galilee và bày tỏ vinh quang của Người, và các môn đệ đã tin vào Người.
Trong truyền thống thần học của các Giáo phụ và huấn quyền Công giáo, câu chuyện Tiệc Cưới Cana ẩn chứa ba tầng giáo nghĩa sâu sắc:
Thứ nhất là chiều kích Kitô học và Cứu độ học: sáu chiếc chum bằng đá vốn dùng cho nghi thức rửa tay thanh tẩy bên ngoài theo Luật Cựu Ước nay được Chúa Giêsu đổ đầy và biến đổi thành rượu mới tràn trề của Giao Ước Mới, báo trước chính Máu Châu Báu của Ngài trong Bí tích Thánh Thể và bàn tiệc Nước Trời vào ngày cánh chung.
Thứ hai là chiều kích Thánh Mẫu học: tại Cana, Đức Trinh Nữ Maria thể hiện trọn vẹn vai trò Đấng Chuyển Cầu đầy lòng từ mẫu. Mẹ tinh tế nhận ra nỗi bối rối của đôi tân hôn trước khi họ kịp mở lời, đem nỗi thiếu thốn ấy trình dâng lên Chúa Giêsu, và để lại cho toàn thể nhân loại câu di ngôn vàng ngọc cuối cùng của Mẹ được ghi trong Kinh Thánh: Người bảo gì, các anh cứ việc làm theo (Quodcumque dixerit vobis, facite).
Thứ ba là chiều kích Bí tích Hôn phối: như được trích dẫn trang trọng trong Sách Giáo lý Hội Thánh Công giáo (số 1613) và nghi thức cử hành lễ cưới, việc Chúa Giêsu chọn một đám cưới gia đình làm nơi khởi đầu sứ vụ làm phép lạ là dấu chỉ khẳng định sự tốt lành thánh thiêng của đời sống vợ chồng và hứa ban ân sủng của Ngài để biến đổi những lúc cạn kiệt, thử thách của đời sống gia đình thành rượu ngon của tình yêu bền vững.
Bên cạnh phép lạ hóa nước thành rượu, sách Tin Mừng theo Thánh Gioan còn ghi nhận thêm hai mối liên hệ mật thiết khác của thị trấn Cana miền Galilee với cuộc đời Chúa Giêsu: tại Gioan 4:46-54, khi Chúa Giêsu từ miền Giuđê trở lại Cana, một viên đại thần của nhà vua có con trai đang hấp hối tại thành Capernaum đã tìm lên tận Cana van xin Chúa cứu con mình; Chúa Giêsu đứng tại Cana phán một lời quyền năng Ông cứ về đi, con ông sống đó và đứa trẻ tại Capernaum lập tức khỏi bệnh ngay chính giờ ấy (dấu lạ thứ hai tại Cana). Đồng thời, theo Gioan 21:2, Cana miền Galilee chính là quê hương của Thánh Nathanael (được truyền thống đồng nhất với Thánh Bartôlômêô Tông đồ), người môn đệ được ông Philipphê dẫn tới gặp Chúa Giêsu dưới gốc cây vả và được Chúa khen ngợi: Đây đích thật là một người Israel, lòng dạ không có gì gian dối (Gioan 1:47). Do đó, ngay sát bên Nhà thờ Tiệc Cưới tại Kafr Kanna còn có ngôi Nhà nguyện kính Thánh Nathanael (Bartôlômêô) do Dòng Phanxicô coi sóc.
Trong giới khảo cổ học Kinh Thánh hiện đại, có một cuộc thảo luận học thuật thú vị về vị trí địa lý chính xác của làng Cana thời thế kỷ thứ nhất giữa hai địa điểm tại vùng Hạ Galilee: một bên là thị trấn Kafr Kanna (nằm cách Nazareth 7 kilômét về phía đông bắc ngay trên trục đường cổ đi Biển hồ Galilee, nơi có Nhà thờ Tiệc Cưới của Dòng Phanxicô và Nhà thờ Chính thống giáo Hy Lạp Thánh George, được truyền thống hành hương Kitô giáo liên tục xác nhận từ thế kỷ thứ 4 tới nay và có di chỉ khảo cổ thế kỷ 1 dưới hầm mộ); bên kia là phế tích đồi Khirbet Qana (nằm cách Nazareth khoảng 14 kilômét về phía bắc bên kia thung lũng Beit Netofa, nơi các nhà khảo cổ tìm thấy một ngôi làng Do Thái thời La Mã - Byzantine và các hang động có chữ viết của khách hành hương). Thư viện ghi nhận đầy đủ cả hai dữ kiện khảo cổ này để bạn đọc có cái nhìn toàn diện.
IIHành Trình Khảo Cổ Và Kiến Thiết Từ Thế Kỷ Thứ Nhất, Văn Bia Aramaic Thế Kỷ Thứ Tư Tới Đền Thánh Phanxicô Năm 1906
Lịch sử của khu thánh địa dưới chân Nhà thờ Tiệc Cưới Cana tại Kafr Kanna đã được làm sáng tỏ qua ba đợt khai quật khảo cổ học quy mô lớn do các học giả Dòng Phanxicô tiến hành: đợt đầu của cha Jean-Baptiste Guillemot vào thập niên 1880 khi đào móng xây nhà thờ, đợt thứ hai của cha Bellarmino Bagatti vào năm 1969 dưới hầm mộ, và đợt thứ ba của cha Stanislao Loffreda từ năm 1997 tới 1999 tại khu vực sân phía bắc.
Kết quả khai quật đã chứng minh một chuỗi cư trú và thờ phượng liên tục kéo dài suốt hai nghìn năm ngay tại khu đất này: tầng sâu nhất là khu nhà ở dân cư có sân trong của người Do Thái thế kỷ thứ 1 tới thế kỷ thứ 4 Công nguyên; tầng thứ hai là một hội đường hoặc vương cung thánh đường của cộng đoàn Kitô hữu gốc Do Thái (Judeo-Christian) vào cuối thế kỷ thứ 4 tới thế kỷ thứ 5 có hàng cột bao quanh sân và sàn khảm đá mosaic ghi chữ Aramaic; tầng thứ ba là một đại thánh đường ba gian thời Byzantine thế kỷ 6 và thời Thập tự chinh thế kỷ 12. Sau khi bị biến thành đống đổ nát dưới thời Mamluk năm 1263, các tu sĩ Dòng Phanxicô đã bắt đầu hành trình kiên nhẫn kéo dài hơn hai thế kỷ (từ năm 1641 tới 1879) để mua lại từng mảnh đất của di chỉ thiêng liêng này.
- Thế kỷ 1 tới thế kỷ 4 Công nguyênKhu nhà ở cổ vùng Galilee và truyền thống hành hương sớm tới CanaTầng địa tầng cổ nhất dưới hầm mộ nhà thờ hiện nay lưu giữ các bức tường đá vôi trát vữa, bếp lò và bể chứa nước của khu nhà ở vùng Galilee từ thế kỷ 1 tới thế kỷ 4; cuối thế kỷ 4, Thánh Giêrônimô và bà thánh Paula đã ghi nhận việc ghé thăm Cana trên đường từ Nazareth đi Tiberias.
- Cuối thế kỷ 4 tới thế kỷ 6 Công nguyênXây dựng công trình sàn khảm văn bia Aramaic và vương cung thánh đường ByzantineMột tòa nhà phụng vụ lớn có sân cột được dựng lên với sàn khảm mosaic mang dòng văn bia tiếng Aramaic của ông Yoseh con ông Tanhum; tới thế kỷ 6, khách hành hương ẩn danh thành Piacenza (năm 570) ghi chép việc tới cầu nguyện và tắm tại suối nước Cana.
- Thế kỷ 12 tới năm 1263Thánh đường thời Thập tự chinh của Vương quốc Jerusalem và biến cố sụp đổThời Thập tự chinh, ngôi nhà thờ tại Cana được trùng tu kiên cố với ba hậu cung hướng đông để đón các đoàn hành hương châu Âu, trước khi bị quân đội Mamluk của Sultan Baibars phá hủy trên đường tiến đánh Nazareth năm 1263.
- Năm 1641 tới năm 1879Nỗ lực kéo dài hai thế kỷ của Dòng Phanxicô để thu hồi khu đất thánh tại Kafr KannaTừ năm 1641, cha bề trên Francesco Quaresmio bắt đầu đàm phán mua lại phế tích Cana; trải qua nhiều thế hệ thương lượng kiên trì, từ năm 1879 tới 1880 các tu sĩ Dòng Phanxicô hoàn tất việc mua đứt quyền sở hữu toàn bộ khu đất trung tâm Kafr Kanna.
- Năm 1879 tới ngày 30 tháng 9 năm 1906Xây dựng, mở rộng và thánh hiến Nhà thờ Tiệc Cưới Cana hai tháp chuôngNhà nguyện đầu tiên được xây năm 1879, sau đó được mở rộng gấp đôi từ năm 1897 tới 1901 với mặt tiền hai tháp chuông và mái vòm cao dựa trên nền tường cổ; ngày 30 tháng 9 năm 1906, Đức Giám mục Luigi Piccardo cử hành đại lễ thánh hiến thánh đường.
- Năm 1969 và giai đoạn 1997 tới 1999Khai quật khảo cổ toàn diện của cha Bellarmino Bagatti và cha Stanislao LoffredaCha Bellarmino Bagatti cải tạo hầm mộ năm 1969 làm lộ rõ chiếc chum đá cổ và bể nước; từ năm 1997 tới 1999, cha Stanislao Loffreda khai quật khu sân phía bắc, bảo tồn trọn vẹn khu khảo cổ nhiều tầng niên đại cho khách hành hương chiêm ngưỡng.
Dòng văn bia khảm đá bằng tiếng Aramaic của ông Yoseh bar Tanhum ngay trước cửa hầm mộ. Một trong những bảo vật khảo cổ quý giá nhất được phát hiện ngay tại tiền sảnh dẫn xuống hầm mộ của Nhà thờ Tiệc Cưới Cana (do cha Jean-Baptiste Guillemot tìm thấy năm 1881 và được bảo tồn dưới lớp kính ngay trên mặt sàn) là một mảng sàn ghép đá mosaic cổ có niên đại khoảng cuối thế kỷ thứ 4 hoặc đầu thế kỷ thứ 5 Công nguyên. Trên nền đá trắng của bức khảm hiện rõ những dòng chữ viết bằng tiếng Aramaic (ngôn ngữ mẹ đẻ mà chính Chúa Giêsu và các Tông đồ đã nói hằng ngày tại vùng Galilee) bằng bảng chữ cái vuông Do Thái, dịch nghĩa là: Nguyện xin cho ký ức về ông Yoseh, con trai ông Tanhum, con trai ông Butah, cùng các con trai của ông được chúc phúc tốt lành, là những người đã làm bức khảm bàn này; nguyện xin điều đó trở thành nguồn phước lành cho họ. Amen. Bức văn bia này là bằng chứng lịch sử sống động về sự hiện diện của cộng đoàn tín hữu gốc Do Thái nói tiếng Aramaic ngay tại vị trí đền thánh Kafr Kanna từ thời kỳ đầu của Kitô giáo.
IIIMặt Tiền Hai Tháp Chuông Kiểu Salzburg, Gian Cung Thánh Hai Tầng, Hầm Mộ Chum Đá Cổ Và Khu Khảo Cổ Phía Bắc
Về mặt kiến trúc, Nhà thờ Tiệc Cưới Cana tại Kafr Kanna là một công trình thanh lịch kết hợp giữa phong cách Tân Romanesque và Tân Baroque vùng Trung Âu cuối thế kỷ 19, được xây dựng hoàn toàn bằng đá vôi trắng mịn vùng Galilee. Mặt tiền phía tây của nhà thờ hướng ra sân rộng được thiết kế lấy cảm hứng trực tiếp từ mặt tiền Nhà thờ chính tòa Salzburg (Áo): ở chính giữa là khối tam giác đầu hồi (pediment) có gắn phù điêu huy hiệu Năm Thập Giá Jerusalem của Dòng Phanxicô và tượng Chúa Cứu Thế cùng hai thánh đứng trên đỉnh mái, hai bên là hai tháp chuông cao vút đối xứng có mái chóp bát giác sơn đỏ nổi bật trên nền trời xanh.
Bên trong nhà thờ, bố cục không gian ở phía đông được chia thành hai tầng giống như các vương cung thánh đường hành hương cổ: từ hai bên gian giữa, một cầu thang đôi bằng đá cẩm thạch dẫn lên Gian cung thánh tầng trên, và một cầu thang đôi đi xuống Nhà nguyện Hầm mộ (Crypt) nằm ngay bên dưới bàn thờ chính.
Bước qua cổng chính từ phố Churches Street, du khách tiến vào một khoảng sân lát đá rợp bóng cây xanh, nơi trưng bày các thân cột đá vôi và đầu cột Corinth cổ đại được khai quật ngay tại di chỉ. Mặt tiền nhà thờ xây năm 1901 có ba cổng vòm tròn, phía trên cổng giữa khắc dòng chữ Latinh tôn kính nơi Chúa Kitô làm dấu lạ đầu tiên, hai bên là hai tháp chuông bốn tầng treo những quả chuông đồng ngân vang.
Lòng nhà thờ được chia thành gian giữa có vòm trần cao sơn màu kem trắng viền vàng và hai hành lang bên ngăn cách bởi các trụ đá vuông. Trên các ô cửa sổ kính màu dọc hai bên tường là hình ảnh Chúa Giêsu, Đức Mẹ và các đôi hôn nhân thánh thiện. Phía trên bàn thờ chính ở gian cung thánh tầng trên là bức tranh sơn dầu khổ lớn vẽ cảnh Chúa Giêsu đang giơ tay chúc lành cho sáu chum nước giữa bàn tiệc cưới đông đúc trong khi Đức Mẹ Maria đứng bên cạnh chỉ tay hướng dẫn các gia nhân.
Đi xuống các bậc thang đá phía trước gian cung thánh là tiền sảnh của Hầm mộ (Crypt Vestibule), nơi mặt sàn thấp hơn cốt sàn nhà thờ hiện đại khoảng một mét rưỡi. Ngay dưới chân cầu thang được bảo vệ bằng khung kính là mảng sàn khảm đá mosaic thế kỷ thứ 4 khắc tên nhà hảo tâm Yoseh bar Tanhum bar Butah bằng tiếng Aramaic cổ.
Không gian linh thiêng nhất của đền thánh là căn phòng vòm đá nhỏ của Nhà nguyện Hầm mộ nằm ngay dưới bàn thờ chính. Phía sau bàn thờ bằng đá trong hầm mộ là một hốc vách đá tự nhiên và tường nhà cổ từ thế kỷ thứ nhất tới thế kỷ thứ tư, nơi lưu giữ một chiếc chum bằng đá vôi cổ xưa nằm sâu trong hốc đất đá cùng một miệng bể chứa nước cổ (cistern) và bản sao sáu chiếc chum đá thanh tẩy của người Do Thái để khách hành hương hình dung rõ bối cảnh phép lạ.
Nằm dọc bên hông phía bắc của nhà thờ là khu vực khai quật lộ thiên rộng lớn do cha Stanislao Loffreda thực hiện. Từ hành lang quan sát phía trên, du khách có thể nhìn thấy rõ từng lớp địa tầng chồng lên nhau: các căn phòng nhỏ bằng đá bazan và đá vôi của khu nhà ở thế kỷ 1 tới thế kỷ 4, hệ thống bể tắm và rãnh dẫn nước, cùng các chân cột và tường hậu cung của vương cung thánh đường thời Byzantine và Thập tự chinh.
Trong khuôn viên tu viện Phanxicô liền kề và khu vườn phía sau nhà thờ được bố trí nhiều nhà nguyện và lễ đài ngoài trời có mái che, được thiết kế chuyên biệt để các linh mục hướng dẫn từng đoàn hành hương cử hành nghi thức Lặp lại lời thề Bí tích Hôn phối (Renewal of Marriage Vows) cho các cặp vợ chồng trong bầu không khí ấm cúng, trang trọng.
| Hạng mục kiến trúc | Vị trí và niên đại | Đặc điểm nghệ thuật và hiện vật tiêu biểu |
|---|---|---|
| Mặt tiền hai tháp chuông và Sân cột cổ | Phía tây nhà thờ; xây dựng năm 1897 tới 1901, thánh hiến năm 1906 | Thiết kế theo hình mẫu Nhà thờ chính tòa Salzburg; sân trước trưng bày các đầu cột đá thời La Mã - Byzantine |
| Gian chính và Cung thánh tầng trên | Trung tâm và phía đông tầng lầu; phong cách Tân Romanesque - Baroque | Mái vòm chữ thập sáng sủa, kính màu thánh tích và bức họa lớn vẽ cảnh Chúa Giêsu làm phép lạ tại Tiệc Cưới Cana |
| Tiền sảnh Hầm mộ và Văn bia Aramaic | Dưới chân cầu thang xuống hầm mộ; niên đại cuối thế kỷ 4 SCN | Bảo tồn tại chỗ (in situ) sàn khảm mosaic khắc văn bia chữ Aramaic của Yoseh con ông Tanhum con ông Butah |
| Nhà nguyện Hầm mộ (Crypt of the Jars) | Ngay dưới gian cung thánh; nền móng thế kỷ 1 tới thế kỷ 4 SCN | Lưu giữ chiếc chum đá cổ gắn trong tầng đất đá, giếng nước cổ và bản sao 6 chum đá thanh tẩy của người Do Thái |
| Khu Khảo cổ Phía Bắc (Northern Site) | Bên hông phía bắc nhà thờ; khai quật năm 1997 tới 1999 | Làm lộ rõ khu nhà ở dân cư vùng Galilee thế kỷ 1 tới thế kỷ 4 và nền vương cung thánh đường Byzantine - Thập tự chinh |
| Nhà nguyện Thánh Nathanael (Bartôlômêô) | Cách Nhà thờ Tiệc Cưới khoảng 200 m trong phố cổ Kafr Kanna | Xây dựng trên nền nhà truyền thống của Thánh Tông đồ Nathanael quê xứ Cana (Gioan 1:45-51 và 21:2) |
IVThế Đất Và Hướng
Trong truyền thống Công giáo, việc định vị và xây dựng Nhà thờ Tiệc Cưới Cana tại Kafr Kanna hoàn toàn dựa trên việc bảo tồn nguyên vị (in situ) các lớp tường khảo cổ từ thế kỷ thứ nhất và thế kỷ thứ tư cùng quy tắc hướng bàn thờ về phía đông theo truyền thống phụng vụ Kitô giáo, không sử dụng học thuyết phong thủy phương Đông. Dưới đây là phần phân tích địa thế núi đồi Hạ Galilee và trục hướng không gian của công trình dưới góc nhìn đối chiếu hình thế cổ truyền của thư viện.
Xét trên đại cục địa lý của vùng Hạ Galilee (Lower Galilee) tại tọa độ 32,7469 độ vĩ bắc, 35,3383 độ kinh đông, thị trấn Kafr Kanna tọa lạc ở cao độ khoảng 250 tới 270 mét so với mực nước biển, nằm trên sườn bắc của dãy núi Nazareth (Jabal Sikh / Har Yona) và nhìn xuống thung lũng Tur'an (Biq'at Tur'an) bằng phẳng màu mỡ ở phía bắc. Trong cấu trúc địa hình kết nối giữa vùng núi cao Nazareth (cao 400 tới 500 mét ở phía tây nam) với vùng trũng sâu của Biển hồ Galilee (thấp hơn mực nước biển 210 mét ở phía đông), thung lũng và sườn đồi Kafr Kanna đóng vai trò là trạm trung chuyển sinh khí (khí đạo cổ lộ) trên con đường hành hương huyết mạch nối liền quê hương ẩn dật của Chúa Giêsu tại Nazareth với vùng hồ truyền giáo Capernaum và Tabgha.
Xét về cục thế nội tại và trục hướng của thánh đường, Nhà thờ Tiệc Cưới Cana nằm trên thế đất hậu cao tiền thấp, tọa Đông hướng Tây theo trục cổng chính và hướng Đông theo trục phụng vụ (khoảng 90 độ Đông). Phía nam và đông nam phía sau nhà thờ là sườn đồi cao của dãy Har Yona làm chỗ dựa lưng vững chắc (huyền vũ thực sơn), trong khi phía bắc và phía tây mở ra thung lũng Tur'an rộng thoáng đón gió mát từ biển Địa Trung Hải thổi qua hành lang Galilee. Đặc biệt, ngay bên dưới lòng Nhà nguyện Hầm mộ là hệ thống giếng chứa nước cổ và các chum đá thanh tẩy nằm sâu trong lòng đất mát lạnh, đối ứng với ánh sáng rực rỡ của mái vòm phía trên, tạo nên hình ảnh biểu trưng cho sự chuyển hóa kỳ diệu từ thủy (nước lã thanh tẩy) thành hỏa (rượu nồng của tình yêu và ân sủng) ngay tại tâm điểm của ngôi đền thánh hôn nhân.
VĐại Lễ Phép Lạ Đầu Tiên Tại Cana, Nghi Thức Các Đôi Vợ Chồng Lặp Lại Lời Thề Hôn Phối Và Tục Rượu Cưới Cana
Không chỉ là một di tích lịch sử, Nhà thờ Tiệc Cưới Cana tại Kafr Kanna là một trong những đền thánh có bầu không khí hân hoan, ấm áp và xúc động nhất trên toàn cõi Đất Thánh. Hằng ngày, từ sáng tới chiều, các đoàn hành hương từ khắp nơi trên thế giới (trong đó có rất nhiều đoàn hành hương từ Việt Nam) đều quy tụ về đây để cử hành Thánh lễ cầu nguyện cho gia đình và nghi thức Lặp lại lời thề Bí tích Hôn phối (Renewal of Marriage Vows).
| Thời điểm (Lịch phụng vụ) | Tên ngày lễ / Nghi thức | Ý nghĩa phụng vụ | Thực hành tiêu biểu tại Nhà thờ Tiệc Cưới Cana |
|---|---|---|---|
| Chúa nhật thứ hai Thường niên (hoặc Chúa nhật sau lễ Chúa Chịu Phép Rửa) | Đại lễ Phép Lạ Đầu Tiên Của Chúa Giêsu Tại Cana (Hành hương chính thức) | Tưởng niệm việc Chúa Giêsu bày tỏ vinh quang qua phép lạ hóa nước thành rượu | Đức Thượng phụ Latinh Jerusalem hoặc Bề trên Tỉnh Dòng Phanxicô Bảo Quản Đất Thánh chủ sự Thánh lễ đại trào cùng cộng đoàn giáo dân bản địa Kafr Kanna; cử hành nghi thức làm phép rượu nho mới. |
| Ngày 24 tháng 8 hằng năm | Lễ Thánh Bartôlômêô (Nathanael) Tông Đồ, người con quê hương Cana | Tôn kính vị Tông đồ bản hương của thị trấn Cana miền Galilee | Các tu sĩ Dòng Phanxicô và giáo dân địa phương rước kiệu từ Nhà thờ Tiệc Cưới sang Nhà nguyện Thánh Nathanael (Bartôlômêô) cách đó 200 mét để cử hành Thánh lễ trọng thể. |
| Quanh năm theo lịch các đoàn hành hương | Nghi thức Lặp lại Lời thề Bí tích Hôn phối (Renewal of Wedding Vows) | Xin Chúa Giêsu và Mẹ Maria làm mới lại tình yêu và sự gắn kết vợ chồng | Trong Thánh lễ hành hương, các cặp vợ chồng tiến lên trước bàn thờ nắm tay nhau đọc lại lời thề ước khi xưa, nhận phép lành trên nhẫn cưới và được trao Bằng chứng nhận Hôn phối Cana. |
| Chiều thứ Bảy và Chúa nhật hằng tuần | Thánh lễ Giáo xứ Công giáo bản địa Kafr Kanna | Duy trì đức tin sống động của cộng đoàn Kitô hữu Ả Rập tại Galilee | Nhà thờ Tiệc Cưới đồng thời là nhà thờ giáo xứ sôi động của hàng nghìn tín hữu Công giáo bản địa tại Kafr Kanna với các thánh lễ bằng tiếng Ả Rập và hoạt động giáo lý thiếu nhi. |
| Mùa Cưới và các kỳ Kỷ niệm Ngân khánh, Kim khánh Hôn nhân | Hành hương Tạ ơn 25 năm, 50 năm Hôn phối và Nếm rượu Cana | Tạ ơn Thiên Chúa về hồng ân chung thủy qua năm tháng | Các cặp vợ chồng kỷ niệm ngày cưới dâng hoa trước tượng Đức Mẹ Cana và cùng nhau thưởng thức rượu vang ngọt truyền thống sản xuất tại các vườn nho vùng Galilee mang nhãn hiệu Rượu Cưới Cana. |
Truyền thống Rượu Vang Cưới Cana (Cana Wedding Wine) tại phố cổ Kafr Kanna. Ngay bên ngoài cổng Nhà thờ Tiệc Cưới Cana dọc theo con phố nhỏ của Kafr Kanna, các gia đình Kitô hữu bản địa từ nhiều thế hệ đã duy trì các hầm rượu và cửa hàng giới thiệu Rượu vang ngọt truyền thống Cana (Cana Wedding Wine) được ủ từ những giống nho chín mọng trồng trên các sườn đồi nhiều nắng của vùng Galilee cùng với rượu lựu đặc sản. Các cặp vợ chồng và khách hành hương sau khi cử hành nghi thức lặp lại lời thề hôn phối trong nhà thờ thường mang về những chai rượu vang Cana có in hình sáu chiếc chum đá như một món quà chúc phúc cho hạnh phúc gia đình và cho các đám cưới của con cháu tại quê nhà.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Churches Street (Sharia al-Kana'is), Thị trấn Kafr Kanna (trên trục đường Nazareth đi Tiberias), Huyện Hạ Galilee, Quận Bắc, 1693000 Israel
- Đường tới
- Thị trấn Kafr Kanna nằm ngay trên trục Quốc lộ 754 (nối giữa thành phố Nazareth và ngã tư Golani / đường số 77 đi Tiberias), chỉ cách trung tâm Nazareth khoảng 7 km về phía đông bắc. Bằng phương tiện công cộng, từ thành phố Nazareth (trạm phố Paulus VI gần Vương cung thánh đường Truyền Tin) hoặc từ thành phố Tiberias bên Biển hồ Galilee, quý vị có thể bắt các tuyến xe buýt địa phương chạy liên tục mỗi 15 tới 20 phút (như tuyến số 28, 30, 31 hoặc 431 của hãng GBS / Egged) đi thẳng qua trung tâm Kafr Kanna; từ trạm dừng trên đường chính Kafr Kanna, đi bộ theo biển chỉ dẫn vào phố Churches Street khoảng 4 phút là tới cổng Nhà thờ Tiệc Cưới Cana.
- Toạ độ
- 32.7469, 35.3383
Nhà thờ Tiệc Cưới Cana tại Kafr Kanna mở cửa đón khách hành hương hằng ngày (buổi sáng từ 8 giờ tới 12 giờ, buổi chiều từ 14 giờ tới 17 giờ vào mùa đông hoặc 18 giờ vào mùa hè; có thu một khoản phí nhỏ vào cửa để duy trì khu khảo cổ và cảnh quan). Khi vào viếng nhà thờ và hầm mộ, du khách cần mặc trang phục lịch sự kín vai và đầu gối, giữ trật tự khi có các đoàn đang cử hành Thánh lễ và nghi thức hôn phối. Nếu đi theo đoàn có linh mục đi cùng và muốn đăng ký cử hành Thánh lễ hoặc nghi thức Lặp lại lời thề Hôn phối (kèm in Bằng chứng nhận có đóng dấu của Đền thánh Cana), trưởng đoàn nên đặt lịch trước với Văn phòng Trung tâm Thông tin Kitô giáo (Christian Information Center) của Dòng Phanxicô. Đừng quên ghé xuống tiền sảnh hầm mộ để tận mắt nhìn bức khảm chữ Aramaic thế kỷ thứ 4 và bước ra hành lang phía bắc để xem khu khảo cổ nhà ở thế kỷ thứ nhất.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Nhà thờ Tiệc Cưới Cana tại Kafr Kanna, Galilee
Thầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên.
?Hỏi Đáp Nhanh
Nhà thờ Tiệc Cưới Cana tại Kafr Kanna tôn kính những biến cố nào trong Kinh Thánh?
Đền thánh tôn kính trước hết là phép lạ (dấu lạ) đầu tiên của Chúa Giêsu trong sứ vụ công khai: biến nước trong sáu chum đá thanh tẩy thành rượu ngon tại một đám cưới ở Cana miền Galilee nhờ lời chuyển cầu của Đức Mẹ Maria (Tin Mừng Gioan 2:1-11). Ngoài ra, nơi đây còn kỷ niệm phép lạ thứ hai khi Chúa Giêsu đứng tại Cana chữa lành con trai viên đại thần đang bệnh nặng ở Capernaum (Gioan 4:46-54) và là quê hương của Thánh Tông đồ Nathanael tức Bartôlômêô (Gioan 21:2).
Những bằng chứng khảo cổ nào đã được tìm thấy bên dưới nền Nhà thờ Tiệc Cưới Cana hiện nay?
Qua các cuộc khai quật của cha Bellarmino Bagatti (1969) và cha Stanislao Loffreda (1997 tới 1999), các nhà khảo cổ đã tìm thấy ngay dưới hầm mộ và sân phía bắc nhà thờ: (1) Các bức tường đá, bếp đun, bể nước và một chiếc chum đá cổ của khu nhà ở vùng Galilee từ thế kỷ thứ 1 tới thế kỷ thứ 4; (2) Một mảng sàn ghép đá mosaic cuối thế kỷ 4 đầu thế kỷ 5 có khắc văn bia bằng tiếng Aramaic của ông Yoseh bar Tanhum; và (3) Nền móng vương cung thánh đường thời Byzantine thế kỷ 6 và thời Thập tự chinh thế kỷ 12.
Nghi thức Lặp lại lời thề Bí tích Hôn phối tại Nhà thờ Cana diễn ra như thế nào?
Vì Tiệc Cưới Cana là nơi Chúa Giêsu thánh hóa đời sống hôn nhân gia đình, các cặp vợ chồng Công giáo và Kitô hữu khi hành hương tới đây thường cùng nhau đứng trước bàn thờ (hoặc tại các nhà nguyện trong khuôn viên), tay trong tay đọc lại lời cam kết yêu thương và chung thủy suốt đời trước sự chứng kiến của linh mục, nhận phép lành trên đôi nhẫn cưới và được trao tặng Bằng chứng nhận lặp lại lời thề hôn phối có dấu ấn của Đền thánh Cana.
Chiếc chum đá trưng bày trong Hầm mộ của Nhà thờ Cana có phải là chum đá từ thời Chúa Giêsu không?
Trong hốc đá phía sau bàn thờ Nhà nguyện Hầm mộ có bảo tồn một chiếc chum bằng đá vôi cổ nằm sâu trong tầng địa tầng khảo cổ cùng một miệng bể chứa nước cổ từ thời La Mã - Byzantine, đồng thời trưng bày một chiếc bình đá cổ dùng làm bồn rửa tội thời Trung cổ và các chum đá mô phỏng sáu chum đá thanh tẩy của người Do Thái thế kỷ thứ nhất (mỗi chum chứa khoảng 80 tới 120 lít nước) để giúp tín hữu suy niệm sống động về bối cảnh phép lạ.
Sự khác biệt giữa địa điểm Kafr Kanna và đồi khảo cổ Khirbet Qana trong nghiên cứu địa lý Kinh Thánh là gì?
Kafr Kanna (cách Nazareth 7 km về phía đông bắc trên đường đi hồ Galilee) là địa điểm gắn liền với truyền thống hành hương Kitô giáo liên tục suốt nhiều thế kỷ, nơi có Nhà thờ Tiệc Cưới của Dòng Phanxicô xây trên nền di chỉ thế kỷ 1 tới thế kỷ 4. Trong khi đó, Khirbet Qana là một gò khảo cổ không có người ở nằm cách Nazareth 14 km về phía bắc bên kia thung lũng Beit Netofa, nơi một số học giả hiện đại cho rằng cũng có thể là vị trí ngôi làng Cana cổ đại do có các hang động hành hương thời Byzantine.