Tại giao điểm lịch sử nơi Quảng trường Tử Đạo (Martyrs' Square tức Sahat al-Shuhada) gặp đường Emir Bashir ở ngay trung tâm thủ đô Beirut, ánh mắt của mọi lữ khách đều bị thu hút bởi một khung cảnh kiến trúc đã trở thành biểu tượng nhận diện nổi tiếng nhất của đất nước Liban hiện đại: những bức tường đá vôi màu vàng mật ong ấm áp, bốn ngọn tháp minaret hình bút chì vươn cao 65 mét và hệ mái vòm lợp ngói gốm xanh lam rực rỡ cao 48 mét của Thánh đường Mohammad Al-Amin (tiếng Ả Rập là Jami Muhammad al-Amin, thường được gọi thân mật là Thánh đường Xanh của Beirut) đứng sát vách với mặt tiền Tân cổ điển và tháp chuông của Nhà thờ chính tòa Công giáo Maronite Thánh George. Hình ảnh ngọn tháp gọi kinh Hồi giáo và ngọn tháp chuông Kitô giáo cùng vươn lên một bầu trời trên nền các cột đá thời La Mã cổ đại bên dưới đã gói gọn toàn bộ tâm hồn đa nguyên của thành phố cảng có hơn năm nghìn năm lịch sử.
Trong đời sống đức tin của cộng đồng Hồi giáo tại Cộng hòa Liban, Thánh đường Mohammad Al-Amin giữ vị thế là Đại thánh đường Hồi giáo Sunni lớn nhất và trang trọng nhất cả nước, trực thuộc cơ quan Dar al-Fatwa của Đại Mufti Cộng hòa Liban. Nếu trên đỉnh núi thông phía bắc, Đền thánh Đức Mẹ Liban tại Harissa là nơi gặp gỡ tâm linh giữa núi non và biển cả, và ở thung lũng Beqaa phía đông, Quần thể đền thờ cổ đại tại Baalbek lưu giữ dấu ấn cự thạch hàng thiên niên kỷ, thì Thánh đường Mohammad Al-Amin chính là trái tim cầu nguyện của thủ đô Beirut đã kiên cường tái sinh từ tro tàn của mười lăm năm nội chiến (1975 tới 1990) cũng như vượt qua thảm họa vụ nổ cảng Beirut tháng 8 năm 2020.
IĐấng Tối Cao Allah, Danh Hiệu Cao Quý Al-Amin Của Tiên Tri Muhammad Và Tinh Thần Trung Tín Giữa Lòng Beirut
Theo giáo lý độc thần nghiêm ngặt (Tawhid) của Hồi giáo, mọi lời cầu nguyện năm thời mỗi ngày (Salah), mọi bài thuyết giảng thứ Sáu và mọi nét thư pháp chạm khắc bên trong Thánh đường Mohammad Al-Amin đều chỉ dâng lên duy nhất Đấng Tối Cao Allah. Ngôi đại thánh đường được đặt tên để tôn vinh vị Sứ giả cuối cùng của Đấng Allah là Tiên tri Muhammad kèm theo danh hiệu đạo đức nổi tiếng nhất của Ngài là Al-Amin (Đấng Đáng Tin Cậy, Đấng Trung Tín và Chân Thật).
Theo sử liệu Hồi giáo cổ điển (Sirah), ngay từ khi còn là một thanh niên sinh sống tại thành Mecca trước khi nhận lãnh mặc khải đầu tiên của Kinh Qur'an ở tuổi bốn mươi trên núi Hira, phẩm chất đạo đức trong sáng, lời nói luôn đi đôi với việc làm và sự công tâm tuyệt đối trong giao thương cũng như khi phân xử việc đặt lại Hòn Đá Đen (Hajar al-Aswad) tại đền Kaaba đã khiến toàn thể cư dân Mecca kính trọng gọi Ngài bằng hai danh hiệu As-Sadiq (Người Chân Thật) và Al-Amin (Người Đáng Tin Cậy). Đối với một thành phố thương cảng và giao lưu văn hóa quốc tế như Beirut, việc chọn danh hiệu Mohammad Al-Amin để đặt tên cho ngôi đại thánh đường trung tâm là một lời nhắc nhở thường xuyên về đạo lý giữ chữ tín, lòng trung thực và trách nhiệm bảo vệ công lý giữa con người với nhau.
Bên trong không gian cầu nguyện ngập tràn ánh sáng của Thánh đường Mohammad Al-Amin, giáo nghĩa Hồi giáo Sunni (theo trường phái pháp lý Hanafi và Shafi'i phổ biến tại vùng Levant) được biểu đạt qua nghệ thuật thư pháp Ả Rập cổ điển (Khatt al-Thuluth) chạy vòng quanh cổ mái vòm chính cao 48 mét và các vòm phụ. Khi tín hữu ngước nhìn lên vòm xanh điểm vàng hoặc hướng về hốc tường Mihrab bằng đá cẩm thạch để đọc Surah Al-Fatiha, Ayat al-Kursi và Surah Al-Ikhlas, họ được chiêm ngắm những câu kinh Qur'an ca ngợi Đấng Allah là Ánh Sáng của các tầng trời và mặt đất (Ayat an-Nur, Surah An-Nur 24:35) do các bậc thầy thư pháp hàng đầu của thế giới Ả Rập và Thổ Nhĩ Kỳ cẩn vàng lá.
Không chỉ là nơi cử hành nghi lễ tôn giáo thuần túy, giáo nghĩa thực hành tại Thánh đường Mohammad Al-Amin còn nhấn mạnh đến khái niệm Ta'ayush (Chung sống hòa hợp và tôn trọng lẫn nhau) vốn là nền tảng hiến định và đạo đức của xã hội Liban. Trong các dịp lễ lớn, tiếng gọi cầu nguyện (Adhan) trầm hùng vang lên từ bốn ngọn tháp 65 mét của thánh đường luôn được điều phối hài hòa với tiếng chuông ngân của Nhà thờ chính tòa Maronite Thánh George, Nhà thờ chính tòa Chính thống giáo Hy Lạp Thánh George và Nhà thờ Tin lành nằm trong bán kính chỉ vài trăm mét quanh Quảng trường Tử Đạo.
Hồ sơ lịch sử của cơ quan Dar al-Fatwa và Tập đoàn Tái thiết Trung tâm Beirut (Solidere) ghi lại hành trình hơn một trăm năm mươi năm từ một tịnh thất nhỏ ngoài cổng thành trở thành đại thánh đường quốc gia:
Cội nguồn của thánh đường bắt đầu vào năm 1853 (năm 1270 lịch Hồi giáo), khi Hoàng đế (Sultan) Đế chế Ottoman là Abdulmejid I ban tặng một mảnh đất nằm ngay bên ngoài cổng thành phía nam của phố cổ Beirut cho vị học giả và đạo sư dòng Sufi Khalwatiyya uyên bác là Sheikh Muhammad Abu Nasr al-Yafi. Tại đây, Sheikh Abu Nasr đã dựng lên một phòng cầu nguyện kiêm trường dạy học và nơi phát chẩn cho người nghèo mang tên Zawiyat Abu Nasr (kèm theo khu chợ nhỏ Souk Abu Nasr). Đến năm 1933, trước nhu cầu hành lễ ngày càng tăng của cư dân Beirut, các gia đình Hồi giáo địa phương đã quyết định mở rộng Zawiya thành một ngôi thánh đường và chính thức đổi tên thành Thánh đường Mohammad Al-Amin. Suốt từ thập niên 1940 tới trước năm 1975, Hiệp hội Mohammad Al-Amin đã kiên trì quyên góp tiền từ nhân dân Beirut và các quốc gia Ả Rập để mua thêm các mảnh đất liền kề với ước mơ xây dựng một đại thánh đường xứng tầm thủ đô, nhưng cuộc nội chiến bùng nổ năm 1975 đã biến Quảng trường Tử Đạo thành giới tuyến chiến sự suốt mười lăm năm ròng.
Một điều mà nhiều du khách nước ngoài khi nhìn thấy hình dáng mái vòm tròn và bốn ngọn tháp bút chì của Thánh đường Mohammad Al-Amin thường lầm tưởng là họ nghĩ đây là một di tích cổ có từ thời Đế chế Ottoman thế kỷ 16 hoặc thế kỷ 17 giống như ở Istanbul. Thực tế, tuy đứng trên nền đất thiêng của tịnh thất năm 1853, toàn bộ tòa đại thánh đường hiện hữu là một công trình kiến trúc đương đại hoàn thành đầu thế kỷ 21 (xây dựng từ tháng 11 năm 2002 tới tháng 10 năm 2008) do kiến trúc sư người Liban Azmi Fakhouri thiết kế. Đặc biệt hơn nữa, công trình không phải là bản sao máy móc của kiến trúc Thổ Nhĩ Kỳ: trong khi phần mái vòm xanh và tháp minaret lấy cảm hứng từ trường phái Ottoman cổ điển của kiến trúc sư Mimar Sinan, thì toàn bộ phần thân tường đá vôi vàng mật ong, các cổng vòm nhọn nhiều tầng và họa tiết đá ghép hai màu (ablaq) lại mang đậm phong cách kiến trúc Mamluk truyền thống của vùng đất Liban và Levant.
IITừ Tịnh Thất Abu Nasr Năm 1853, Tâm Nguyện Của Cố Thủ Tướng Rafic Hariri Tới Sự Kiên Cường Sau Biến Cố Năm 2020
Lịch sử của Thánh đường Mohammad Al-Amin gắn liền mật thiết với lịch sử cận đại và hiện đại của thủ đô Beirut: từ thời kỳ mở rộng đô thị ra ngoài tường thành thế kỷ 19, thời kỳ Pháp ủy trị, những năm tháng chiến tranh chia cắt Đông và Tây Beirut, cho đến công cuộc tái thiết trung tâm thành phố đầu thế kỷ 21.
- Năm 1853Sheikh Muhammad Abu Nasr al-Yafi thành lập tịnh thất Zawiyat Abu NasrĐược Sultan Ottoman Abdulmejid I ban đất, học giả Sufi Sheikh Muhammad Abu Nasr al-Yafi xây dựng tịnh thất cầu nguyện và giảng dạy Zawiyat Abu Nasr ngay tại cửa ngõ phía nam phố cổ Beirut.
- Năm 1933 và thập niên 1950Đổi tên thành Thánh đường Mohammad Al-Amin và phát động quỹ đại kiến thiếtNăm 1933, tịnh thất được chuyển đổi thành Thánh đường Mohammad Al-Amin; trong thập niên 1950 và 1960, Hiệp hội Mohammad Al-Amin và cơ quan Dar al-Fatwa quyên góp mua thêm đất quanh Quảng trường Tử Đạo để chuẩn bị xây dựng đại thánh đường.
- 1975 tới 1990Gián đoạn mười lăm năm do Nội chiến Liban tại giới tuyến Quảng trường Tử ĐạoQuảng trường Tử Đạo nằm ngay trên Đường Xanh (Green Line) chia cắt thành phố; ngôi thánh đường nhỏ bị hư hại nặng vì bom đạn và dự án xây mới phải tạm ngừng hoàn toàn suốt 15 năm.
- Tháng 11 năm 2002Thủ tướng Rafic Hariri tài trợ toàn bộ kinh phí và đặt viên đá đầu tiênCố Thủ tướng kiêm nhà từ thiện Rafic Hariri cam kết tài trợ hơn 20 triệu đô la Mỹ để hiện thực hóa ước mơ nửa thế kỷ của người dân Beirut; lễ đặt đá móng diễn ra vào tháng 11 năm 2002 cùng với Đại Mufti Sheikh Mohammad Rashid Qabbani.
- 14 tháng 2 năm 2005Thủ tướng Rafic Hariri bị ám sát và được an táng ngay bên cạnh công trường thánh đườngKhi công trình đang trong giai đoạn hoàn thiện phần thô, ông Rafic Hariri cùng 21 người đi cùng thiệt mạng trong vụ đánh bom xe ngày 14 tháng 2 năm 2005; hàng trăm nghìn người dân Liban thuộc mọi tôn giáo đã đưa tiễn và an táng ông tại khu tưởng niệm Darih sát vách phía bắc thánh đường.
- 17 tháng 10 năm 2008Đại lễ khánh thành trọng thể Thánh đường Mohammad Al-AminGia đình Hariri tiếp tục hoàn tất công trình với sự tham gia trang trí nội thất của kiến trúc sư Rasem Badran; ngày 17 tháng 10 năm 2008, đại thánh đường chính thức khánh thành trước sự hiện diện của các nhà lãnh đạo tôn giáo và đại biểu quốc tế.
- 4 tháng 8 năm 2020 tới 2021Đứng vững qua vụ nổ cảng Beirut và nhanh chóng phục hồi mở cửaSóng xung kích khủng khiếp từ vụ nổ tại cảng Beirut ngày 4 tháng 8 năm 2020 làm vỡ các cửa kính màu, hư hại cửa gỗ và một phần đèn chùm của thánh đường (cũng như Nhà thờ Thánh George kế bên), nhưng kết cấu vòm và tháp hoàn toàn vững vàng và được trùng tu mở cửa trở lại ngay sau đó.
Cuộc khảo cổ dưới chân móng và sự nối tiếp ba nghìn năm văn minh Beirut. Trước khi đổ móng bê tông cho Thánh đường Mohammad Al-Amin vào đầu những năm 2000, các đoàn khảo cổ học của Tổng cục Cổ vật Liban đã tiến hành khai quật khẩn cấp ngay tại góc đường Emir Bashir và Quảng trường Tử Đạo. Cuộc khai quật đã phát lộ phần giao lộ của đại lộ chính có hàng cột đá Decumanus Maximus và Cardo Maximus của thành phố Berytus thời Đế chế La Mã và Byzantine cùng các lớp tường đá thời Phoenicia và thời Trung cổ. Để bảo tồn ký ức lịch sử vô giá này mà vẫn xây dựng được đại thánh đường, các kiến trúc sư đã điều chỉnh vị trí cọc móng và giữ lại một khu vườn khảo cổ lộ thiên với năm cây cột đá hoa cương thời La Mã đứng sừng sững ngay giữa khoảng sân nối liền Thánh đường Mohammad Al-Amin với Nhà thờ chính tòa Thánh George.
IIITường Đá Vàng Mật Ong Mamluk, Mái Vòm Gốm Xanh Cao 48 Mét Và Bốn Tháp Minaret 65 Mét Giữa Trung Tâm Beirut
Được xây dựng trên khu đất rộng gần 4.000 mét vuông với tổng diện tích sàn sử dụng trải trên bốn tầng đạt khoảng 11.000 mét vuông, Thánh đường Mohammad Al-Amin có khả năng đón tiếp từ 5.000 đến 6.400 tín hữu hành lễ cùng lúc. Dưới bàn tay thiết kế của kiến trúc sư Azmi Fakhouri và phần hoàn thiện mỹ thuật nội thất của Rasem Badran, công trình là sự tổng hòa tinh tế giữa quy mô đại thánh đường Ottoman với chất liệu đá và chi tiết trang trí truyền thống của vùng bờ đông Địa Trung Hải.
Trái tim tạo hình của toàn bộ công trình là mái vòm chính vươn cao 48 mét tính từ sàn cầu nguyện, được bao quanh và nâng đỡ về mặt thị giác bởi các bán vòm (half-domes) và vòm nhỏ ở các góc theo nguyên lý phân bổ lực của kiến trúc Ottoman cổ điển. Toàn bộ mặt ngoài của hệ thống mái vòm được lợp bằng những viên gạch gốm tráng men màu xanh da trời (cerulean blue) phản chiếu ánh nắng Địa Trung Hải lấp lánh, tạo nên tên gọi thân thuộc là Thánh đường Xanh của Beirut.
Đứng vươn cao tại bốn góc của tòa thánh đường là bốn ngọn tháp minaret thanh mảnh mang dáng hình ngọn bút chì đặc trưng của trường phái kiến trúc Ottoman, đạt chiều cao 65 mét. Mỗi ngọn tháp được ốp đá vôi màu vàng kem đồng bộ với thân nhà, có các tầng ban công tròn chạm vòm nhũ đá (muqarnas) tinh xảo và kết thúc bằng mũi chóp nhọn màu xanh lam gắn biểu tượng trăng lưỡi liềm vàng.
Để công trình hòa nhập hoàn toàn với cảnh quan kiến trúc truyền thống của Beirut và núi Liban, toàn bộ mặt ngoài của thánh đường được ốp bằng hơn 20.000 mét vuông đá vôi tự nhiên màu vàng mật ong (đá Riyadh và đá Jbeil). Các lối vào chính, cửa sổ vòm nhọn và hành lang có mái vòm (riwaq) được trang trí bằng kỹ thuật ghép đá xen kẽ hai màu sáng tối (ablaq), các bông hoa đá chạm lộng và các tầng nhũ đá muqarnas đậm chất kiến trúc Mamluk vùng Levant.
Nhờ hệ thống bốn trụ lớn (pilon) chịu lực ở bốn góc đỡ thẳng mái vòm 48 mét, không gian đại sảnh cầu nguyện trung tâm dành cho nam giới (rộng hơn 2.400 mét vuông, sức chứa 3.500 người tại tầng chính) mở ra hoàn toàn thông thoáng. Toàn bộ mặt trong của mái vòm và các vòm phụ được các nghệ nhân vẽ tay từng mảng hoa văn thực vật arabesque màu xanh lam, đỏ son và dát vàng lá rực rỡ; từ tâm mái vòm thả xuống một chiếc đèn chùm khổng lồ kết từ pha lê Bohemia và đồng mạ vàng tỏa ánh sáng ấm áp xuống tấm thảm đỏ dệt dày.
Ở bức tường phía nam lệch đông (hướng Qibla về thánh địa Mecca từ Beirut) là hốc tường Mihrab cao vút được ghép từ các dải đá cẩm thạch đa sắc và viền thư pháp kinh Qur'an mạ vàng, bên phải là bục giảng thứ Sáu (Minbar) bằng đá cẩm thạch trắng chạm khắc hoa văn hình học tinh xảo. Phía trên đại sảnh là các tầng ban công lửng rộng rãi dành riêng cho phụ nữ cầu nguyện, được che chắn bằng hệ thống bình phong gỗ tuyết tùng và gỗ sồi chạm mắt cáo truyền thống.
Các tầng dưới của thánh đường bao gồm khu vực tẩy rửa nghi lễ (Wudu) ốp đá cẩm thạch, thư viện nghiên cứu Hồi giáo, hội trường đa năng tổ chức các hội nghị học thuật của cơ quan Dar al-Fatwa và lớp học kinh Qur'an. Ngay sát vách phía bắc của thánh đường (hướng ra Quảng trường Tử Đạo) là khu lăng mộ và vườn tưởng niệm (Darih) của cố Thủ tướng Rafic Hariri cùng các cộng sự đã ngã xuống năm 2005.
| Hạng mục kiến trúc và Không gian | Thông số kỹ thuật chính | Đặc điểm nghệ thuật và Ý nghĩa biểu tượng |
|---|---|---|
| Tổng quy mô và Sức chứa | Diện tích sàn 11.000 mét vuông (4 tầng); sức chứa 5.000 tới 6.400 người | Thiết kế bởi kiến trúc sư Azmi Fakhouri và Rasem Badran, khởi công tháng 11 năm 2002 và khánh thành ngày 17 tháng 10 năm 2008 |
| Mái vòm trung tâm và các bán vòm | Chiều cao vòm chính 48 m | Lợp ngói gốm tráng men màu xanh da trời (Blue Mosque), mặt trong vẽ tay hoa văn arabesque và thư pháp vàng lá |
| Bốn ngọn tháp Minaret | Chiều cao 65 m mỗi tháp tại bốn góc tòa nhà | Tháp hình bút chì phong cách Ottoman ốp đá vôi vàng kem với ban công muqarnas và chóp xanh |
| Mặt tiền và Cổng vòm đá vôi | Hơn 20.000 mét vuông đá vôi vàng mật ong tự nhiên | Kết hợp kỹ thuật ghép đá hai màu ablaq và vòm nhọn truyền thống Mamluk của vùng Levant - Liban |
| Cảnh quan Quảng trường Tử Đạo liền kề | Giáp Nhà thờ chính tòa Thánh George và di chỉ La Mã Berytus | Biểu tượng hòa hợp liên tôn nổi tiếng nhất của thủ đô Beirut với 5 cột đá La Mã cổ đại đứng giữa hai thánh đường |
IVThế Đất Và Hướng
Cần nêu rõ rằng truyền thống Hồi giáo Sunni tại Liban và các kiến trúc sư xây dựng Thánh đường Mohammad Al-Amin không sử dụng thuật phong thủy phương Đông trong việc chọn đất và định hướng công trình. Vị trí của thánh đường kế thừa trực tiếp nền đất lịch sử của tịnh thất Zawiyat Abu Nasr năm 1853 tại Quảng trường Tử Đạo, còn không gian nội thất tuân thủ quy tắc định hướng Qibla trong giáo luật Hồi giáo hướng về đền Kaaba tại Mecca. Những phân tích dưới đây là góc nhìn đối chiếu theo phép xem hình thế sơn thủy cổ truyền của thư viện Vạn Đạo Đường.
Xét trên đại cuộc địa hình của bán đảo Beirut và vùng duyên hải Trung Đông tại tọa độ 33,8950 độ vĩ bắc, 35,5067 độ kinh đông, trung tâm thủ đô Beirut nằm trên một mũi đất đá vôi nhô ra biển Địa Trung Hải, phía sau lưng (phía đông) được che chở bởi bức trường thành hùng vĩ của dãy Núi Liban (Mount Lebanon) cao trên 2.500 mét chạy dọc theo bờ biển từ bắc xuống nam. Trong phép xem hình thế lớn, dãy Núi Liban đóng vai trò là thái tổ sơn vững chãi ngăn chặn gió cát sa mạc từ phía đông, trong khi vịnh Saint George và biển Địa Trung Hải ở phía bắc và phía tây mở ra làm đại thủy minh đường tụ hội giao thương và sinh khí.
Về cục thế đô thị và tọa hướng, khu vực trung tâm lịch sử Beirut nằm trên một thung lũng thoai thoải giữa hai ngọn đồi cổ là đồi Serail ở phía tây (nơi đặt Phủ Thủ tướng Grand Serail) và đồi Achrafieh ở phía đông, tạo thành thế tả thanh long hữu bạch hổ ôm lấy trục Quảng trường Tử Đạo ở chính giữa. Thánh đường Mohammad Al-Amin tọa lạc ngay tại điểm bản lề phía tây nam của Quảng trường Tử Đạo rộng lớn: không gian quảng trường trải dài thẳng ra tới bờ biển phía bắc đóng vai trò là minh đường ngoại viện khoáng đạt đón gió biển mát lành. Trong khi mặt tiền phía đông và phía bắc của thánh đường được thiết kế vuông vức theo đúng lưới đường phố đô thị của Quảng trường Tử Đạo và đường Emir Bashir, thì ở bên trong, toàn bộ trục phòng cầu nguyện chính và bức tường Mihrab được xoay chéo một góc tinh tế về hướng Nam Đông Nam (hướng Qibla từ Beirut về thánh địa Mecca, góc phương vị khoảng 162 độ), tạo nên sự chuyển tiếp hài hòa giữa trật tự hình học của thành phố trần thế bên ngoài và trục tâm linh hướng về thánh địa bên trong.
VLễ Cầu Nguyện Thứ Sáu, Tháng Chay Ramadan Và Các Đại Lễ Quốc Gia Eid Al-Fitr Cùng Eid Al-Adha Tại Beirut
Là đại thánh đường trung tâm trực thuộc Dar al-Fatwa của Cộng hòa Liban, Thánh đường Mohammad Al-Amin mở cửa hằng ngày cho năm thời cầu nguyện (Fajr, Dhuhr, Asr, Maghrib, Isha), còn các kỳ đại lễ tôn giáo được cử hành trọng thể theo lịch Hồi giáo Hijri với sự tham dự của Đại Mufti Cộng hòa Liban và các vị lãnh đạo nhà nước.
| Thời điểm trong năm | Hệ lịch | Tên đại lễ và sự kiện tôn giáo | Nghi thức cử hành tại Thánh đường Mohammad Al-Amin |
|---|---|---|---|
| Trưa thứ Sáu hằng tuần | Thường nhật quanh năm | Lễ Cầu nguyện Cộng đoàn Thứ Sáu (Salat al-Jumu'ah) | Hàng nghìn tín hữu tại thủ đô Beirut quy tụ dưới mái vòm xanh để lắng nghe bài giảng thuyết thứ Sáu (Khutbah) bằng tiếng Ả Rập về đạo đức xã hội và lòng nhân ái, sau đó cùng cử hành lễ nguyện tập thể. |
| Trọn tháng thứ 9 lịch Hồi giáo và Đêm 27 Ramadan | Lịch Hồi giáo Hijri | Tháng Chay Ramadan, Lễ nguyện Tarawih và Đêm Định Mệnh (Laylat al-Qadr) | Mỗi tối trong tháng Ramadan, toàn bộ bốn tháp minaret và mái vòm được thắp sáng rực rỡ; hàng nghìn tín hữu tham dự lễ nguyện đêm Tarawih và thức cầu nguyện suốt Đêm Định Mệnh (Laylat al-Qadr) cầu bình an cho đất nước Liban. |
| Ngày 1 tháng Shawwal (tháng 10 lịch Hồi giáo) | Lịch Hồi giáo Hijri (Quốc lễ tại Liban) | Đại lễ Kết thúc Tháng Chay (Eid al-Fitr) | Sáng sớm ngày mồng 1 lễ Eid, Đại Mufti của Cộng hòa Liban chủ sự đại lễ cầu nguyện Eid và đọc diễn văn toàn quốc tại Thánh đường Mohammad Al-Amin trước sự hiện diện của Thủ tướng và các bộ trưởng, được truyền hình trực tiếp. |
| Ngày 10 tháng Dhu al-Hijjah (tháng 12 lịch Hồi giáo) | Lịch Hồi giáo Hijri (Quốc lễ tại Liban) | Đại lễ Hiến sinh (Eid al-Adha) | Cử hành đại lễ cầu nguyện buổi sáng, thực hiện các chương trình từ thiện phân phát lương thực và thịt hiến sinh cho các gia đình khó khăn khắp Beirut, kết hợp viếng mộ phần các bậc tiền nhân. |
| Ngày 12 tháng Rabi al-Awwal và ngày 1 tháng Muharram | Lịch Hồi giáo Hijri (Quốc lễ tại Liban) | Đại lễ Kỷ niệm Ngày sinh Tiên tri Muhammad (Al-Mawlid an-Nabawi) và Tết Năm mới Hồi giáo | Ngày lễ đặc biệt ý nghĩa đối với ngôi thánh đường mang tên Tiên tri Muhammad Al-Amin: tổ chức các buổi ngâm tụng thơ ca ngợi cuộc đời và đạo đức trung tín của vị Tiên tri cùng các bài giảng giáo lý cho thanh thiếu niên. |
Bức ảnh biểu tượng của Beirut: khi tiếng gọi kinh Adhan hòa cùng tiếng chuông nhà thờ. Đối với người dân Liban và du khách quốc tế, khoảnh khắc xúc động nhất tại Quảng trường Tử Đạo diễn ra vào lúc hoàng hôn mỗi ngày hoặc trưa ngày thứ Sáu và sáng Chủ nhật, khi tiếng gọi cầu nguyện Adhan ngân vang từ bốn ngọn tháp minaret của Thánh đường Mohammad Al-Amin hòa quyện với tiếng chuông ngân từ tháp chuông của Nhà thờ chính tòa Maronite Thánh George nằm ngay sát vách phía tây. Trong các dịp đại lễ Eid al-Fitr, Eid al-Adha hay lễ Giáng Sinh và Phục Sinh, các vị giáo sĩ Hồi giáo của Thánh đường Mohammad Al-Amin và các vị giám mục, linh mục của Nhà thờ Thánh George vẫn giữ truyền thống đi bộ sang thăm và chúc mừng lễ nhau qua khoảng sân lát đá chung, minh chứng cho sức sống bền bỉ của tinh thần hiếu hòa Hồi giáo và tình huynh đệ liên tôn tại Liban.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Quảng trường Tử Đạo (Martyrs' Square hay Sahat al-Shuhada), khu trung tâm Beirut (Beirut Central District), Thủ đô Beirut, Cộng hòa Liban
- Đường tới
- Thánh đường Mohammad Al-Amin nằm ngay tại góc tây nam của Quảng trường Tử Đạo (Martyrs' Square) giao với đường Emir Bashir, thuộc khu trung tâm Beirut (Beirut Central District tức khu Downtown). Từ Sân bay Quốc tế Beirut - Rafic Hariri (BEY, cách trung tâm khoảng 8 tới 9 km về phía nam), du khách đi taxi mất khoảng 15 tới 20 phút theo đại lộ sân bay và đường Fouad Chehab tới thẳng trung tâm thành phố. Nếu đang ở khu vực phố Hamra, bờ biển Corniche, Gemmayzeh hoặc Achrafieh, du khách có thể dễ dàng đi bộ từ 10 tới 20 phút tới Quảng trường Tử Đạo và Quảng trường Ngôi Sao (Nejmeh Square) để tham quan cùng lúc Thánh đường Mohammad Al-Amin, Nhà thờ chính tòa Thánh George và khu di chỉ khảo cổ tắm khoáng La Mã cổ đại.
- Toạ độ
- 33.895, 35.5067
Thánh đường Mohammad Al-Amin mở cửa đón du khách thuộc mọi tôn giáo và quốc tịch vào tham quan miễn phí hằng ngày ngoài các khung giờ đang diễn ra lễ cầu nguyện chính (đặc biệt là buổi trưa thứ Sáu khi toàn bộ không gian dành riêng cho tín hữu hành lễ). Khi bước vào thánh đường (qua lối vào dành cho khách ở phía đường Emir Bashir hoặc Quảng trường Tử Đạo), du khách cần tuân thủ nghiêm túc quy định trang phục: cả nam và nữ đều phải mặc quần dài hoặc váy dài che kín mắt cá chân và áo có tay kín đáo; nữ giới bắt buộc phải quàng khăn trùm kín tóc và mặc áo choàng rộng (ngay tại quầy lễ tân ở cửa vào có phát mượn miễn phí các bộ áo choàng Abaya có mũ trùm đầu sạch sẽ cho nữ du khách). Mọi người đều phải cởi giày dép để trên giá trước khi bước lên thảm đỏ, giữ yên lặng, tắt chuông điện thoại và không chụp ảnh người đang cầu nguyện.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Thánh đường Mohammad Al-Amin, Beirut
Thầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên.
?Hỏi Đáp Nhanh
Tên gọi Mohammad Al-Amin của ngôi đại thánh đường tại Beirut có ý nghĩa là gì?
Ngôi thánh đường được đặt theo tên của Tiên tri Muhammad kèm theo danh hiệu Al-Amin, trong tiếng Ả Rập có nghĩa là Đấng Đáng Tin Cậy, Trung Thực và Giữ Chữ Tín. Đây là tôn hiệu cao quý mà cư dân thành Mecca đã dành để gọi Tiên tri Muhammad ngay từ thời thanh niên nhờ nhân cách đạo đức trong sáng và công chính của Ngài.
Thánh đường Mohammad Al-Amin có phải được xây dựng từ thời Đế chế Ottoman không?
Tiền thân trên mảnh đất này là tịnh thất Sufi Zawiyat Abu Nasr được học giả Sheikh Muhammad Abu Nasr al-Yafi lập vào năm 1853 dưới thời Sultan Ottoman Abdulmejid I và đổi tên thành Thánh đường Mohammad Al-Amin năm 1933. Tuy nhiên, tòa đại thánh đường đồ sộ hiện nay là một công trình kiến trúc hiện đại được xây dựng mới từ tháng 11 năm 2002 tới ngày 17 tháng 10 năm 2008 theo thiết kế của kiến trúc sư người Liban Azmi Fakhouri.
Ai là người đã tài trợ kinh phí để xây dựng Đại thánh đường Mohammad Al-Amin hiện nay?
Sau nhiều thập kỷ dự án bị đình trệ vì cuộc nội chiến Liban (1975 tới 1990), vào năm 2002, cố Thủ tướng Liban kiêm nhà từ thiện Rafic Hariri (1944 tới 2005) đã hiến tặng hơn 20 triệu đô la Mỹ từ tiền cá nhân để xây dựng đại thánh đường. Sau khi ông bị ám sát vào ngày 14 tháng 2 năm 2005, thi hài của ông đã được an táng tại khu tưởng niệm Darih nằm ngay sát vách phía bắc của thánh đường, và gia đình ông đã tiếp tục hoàn thiện công trình để khánh thành năm 2008.
Kiến trúc của Thánh đường Mohammad Al-Amin kết hợp những phong cách nghệ thuật nào?
Công trình là sự giao thoa độc đáo giữa hai trường phái kiến trúc Hồi giáo lớn: phần mái vòm trung tâm cao 48 mét lợp ngói gốm xanh da trời và bốn ngọn tháp minaret hình bút chì cao 65 mét lấy cảm hứng từ kiến trúc Đế chế Ottoman cổ điển (như Thánh đường Xanh Sultan Ahmed ở Istanbul), trong khi toàn bộ phần tường đá vôi vàng mật ong, các cổng vòm nhọn và họa tiết đá ghép hai màu (ablaq) lại mang đậm truyền thống kiến trúc Mamluk bản địa của Liban.
Vì sao vị trí của Thánh đường Mohammad Al-Amin lại được xem là biểu tượng hòa hợp tôn giáo của đất nước Liban?
Thánh đường Mohammad Al-Amin được xây dựng đứng ngay sát vách phía đông của Nhà thờ chính tòa Công giáo Maronite Thánh George (xây dựng năm 1884 tới 1894) và cách không xa Nhà thờ chính tòa Chính thống giáo Hy Lạp Thánh George. Hình ảnh bốn ngọn tháp minaret Hồi giáo đứng cạnh tháp chuông nhà thờ Kitô giáo trên nền các cột đá thời La Mã cổ đại ở giữa hai công trình đã trở thành biểu tượng nổi tiếng nhất về sự chung sống hòa bình đa tôn giáo tại Liban.
Du khách không theo đạo Hồi khi vào tham quan Thánh đường Mohammad Al-Amin cần lưu ý những gì?
Du khách thuộc mọi tôn giáo đều được chào đón vào tham quan miễn phí hàng ngày ngoài giờ cầu nguyện chính. Du khách cần tháo giày ở cửa vào, giữ trật tự và mặc trang phục kín đáo che vai và chân; đối với nữ du khách, nhân viên tại cửa vào sẽ cung cấp miễn phí áo choàng dài có mũ trùm kín tóc (Abaya) để mặc trong suốt thời gian tham quan bên trong.