Nếu như ở trung tâm lịch sử của thủ đô Amman có ngôi Thánh đường Al-Husseini cổ kính và ở quận hành chính Al-Abdali có Thánh đường Quốc vương Abdullah I với mái vòm lam ngọc nổi tiếng, thì khi đi lên vùng đồi cao phía tây thành phố thuộc khu vực Dabouq và Khalda, du khách sẽ bắt gặp một quần thể kiến trúc tôn giáo đồ sộ vươn mình trên đỉnh đồi cao 1.013 mét so với mực nước biển. Đứng sừng sững giữa không gian xanh mát rộng bảy mươi héc-ta của Công viên Quốc vương Hussein (Al-Hussein Public Parks), công trình mang dáng dấp của một tòa thành trì sa mạc thời kỳ Umayyad được xây bằng đá vôi trắng ngà xen lẫn đá hồng ấm áp của núi rừng Jordan, bốn góc là bốn ngọn tháp minaret vươn cao như những ngọn hải đăng nhìn bao quát cả thủ đô Amman lẫn những ngọn đồi vùng Gilead phía bắc. Đó chính là Thánh đường Quốc vương Hussein bin Talal (tiếng Ả Rập gọi là Masjid al-Malik al-Hussein bin Talal), ngôi Đại Thánh đường Quốc gia chính thức (State Mosque) và là thánh đường lớn nhất của Vương quốc Hashemite Jordan hiện đại.
Được Quốc vương Abdullah II bin al-Hussein khởi xướng xây dựng và chính thức khánh thành vào ngày 11 tháng 4 năm 2006 để tưởng niệm người cha kính yêu của mình là cố Quốc vương Hussein bin Talal (vị quân vương đã trị vì Jordan suốt bốn mươi bảy năm từ năm 1952 tới năm 1999 và được nhân dân tôn xưng là Người Kiến Tạo nước Jordan hiện đại), ngôi đại thánh đường này kết tinh trọn vẹn bản sắc nghệ thuật Hồi giáo vùng Bilad al-Sham (Levant). Không chỉ là nơi nhà vua và hoàng gia cử hành các nghi lễ tôn giáo cấp nhà nước, Thánh đường Quốc vương Hussein bin Talal còn là nơi tọa lạc của Bảo tàng Tiên tri Muhammad (khai trương năm 2012), nơi lưu giữ những thánh vật vô giá của lịch sử Hồi giáo sơ khai mà dòng tộc Hashemite đã gìn giữ suốt nhiều thế kỷ, trong đó có bức thư gốc viết trên da thuộc mà chính Tiên tri Muhammad đã đóng ấn gửi cho Hoàng đế Đế chế Byzantine Heraclius vào thế kỷ thứ bảy.
IĐấng Tối Cao Allah, Tâm Nguyện Hiếu Kính Cố Quốc Vương Hussein Bin Talal Và Những Thánh Vật Trực Hệ Của Tiên Tri Muhammad
Trong tư cách là Đại Thánh đường Quốc gia của Vương quốc Hashemite Jordan, toàn bộ không gian kiến trúc và phụng vụ của Thánh đường Quốc vương Hussein bin Talal được hiến dâng lên Đấng Tối Cao Allah theo truyền thống Hồi giáo Sunni chính thống. Từ những bức tường đá vôi chạm khắc hoa văn hình học đến mái vòm trung tâm ngập tràn ánh sáng, mọi chi tiết đều hướng tâm hồn người tín hữu về sự thanh tịnh, lòng biết ơn và sự quy phục Thượng Đế. Công trình đồng thời là biểu hiện cao đẹp của chữ Hiếu và truyền thống thiện nguyện vĩnh cửu (Waqf và Sadaqah Jariyah) mà đương kim Quốc vương Abdullah II dâng lên để cầu nguyện cho linh hồn thân phụ của ngài là cố Quốc vương Hussein bin Talal (sinh ngày 14 tháng 11 năm 1935, băng hà ngày 7 tháng 2 năm 1999).
Dưới triều đại của Quốc vương Hussein bin Talal, Jordan không chỉ vượt qua những cơn bão địa chính trị khắc nghiệt của vùng Trung Đông để trở thành một ốc đảo ổn định, nâng cao dân trí và y tế, mà nhà vua còn đặc biệt quan tâm đến việc trùng tu các thánh địa Hồi giáo và Kitô giáo. Năm 1992, chính Quốc vương Hussein đã tự nguyện bán một dinh thự cá nhân của mình ở nước ngoài để đóng góp hơn tám triệu đô la Mỹ nhằm dát lại năm ngàn tấm đồng mạ vàng cho mái vòm của Đền thờ Đá (Dome of the Rock) tại Jerusalem. Khi nhà vua qua đời năm 1999, hơn năm mươi nguyên thủ quốc gia từ khắp thế giới đã đến Amman dự lễ tang của ngài; và việc xây dựng Đại Thánh đường Quốc vương Hussein bin Talal trên đỉnh đồi cao nhất phía tây Amman chính là sự tiếp nối di sản tâm linh ấy.
Điểm làm nên tầm vóc linh thiêng đặc biệt của Thánh đường Quốc vương Hussein bin Talal trong lòng thế giới Hồi giáo là sự hiện diện của Bảo tàng Tiên tri Muhammad (Museum of the Prophet Muhammad, được Quốc vương Abdullah II chính thức khánh thành bên trong khuôn viên thánh đường vào ngày 15 tháng 5 năm 2012). Vương triều Hashemite của Jordan thuộc chi tộc Banu Hashim của bộ lạc Quraysh tại Mecca, là hậu duệ trực hệ của Tiên tri Muhammad thông qua con gái của Ngài là Đức bà Fatimah al-Zahra và người cháu ngoại là Imam Hasan ibn Ali. Nhờ vai trò lịch sử từng giữ chức Sharif và Tiểu vương xứ Mecca suốt từ thế kỷ 10 cho tới đầu thế kỷ 20, gia tộc Hashemite đã thừa kế và bảo vệ nhiều thánh vật quý giá gắn liền với chính cuộc đời của Đức Tiên tri (Al-Athar al-Nabawiyya).
Bảo vật quan trọng bậc nhất được tôn trí trang trọng trong lồng kính bảo vệ đặc biệt tại bảo tàng của thánh đường là Bức thư gốc của Tiên tri Muhammad gửi cho Hoàng đế Heraclius của Đế chế Đông La Mã (Byzantine). Theo sử liệu Hồi giáo cổ điển (được ghi lại trong bộ Sahih al-Bukhari), vào khoảng năm thứ 6 hoặc thứ 7 lịch Hijri (tức năm 628 Công nguyên, ngay sau Hiệp ước Hudaybiyyah), Tiên tri Muhammad đã cử sứ giả Dihyah al-Kalbi mang bức thư viết bằng chữ Ả Rập cổ trên một tấm da thuộc (kèm dấu ấn bằng bạc của Tiên tri khắc ba chữ Muhammad Rasul Allah xếp từ dưới lên trên) đến vùng đất Levant để trao cho Hoàng đế Heraclius (lúc ấy đang hành hương tới Jerusalem sau khi đánh bại quân Ba Tư). Trong thư, Đức Tiên tri trân trọng mời vị hoàng đế Kitô giáo đón nhận thông điệp hòa bình của đạo Hồi. Bên cạnh bức thư lịch sử vô giá này, bảo tàng còn lưu giữ một sợi râu thánh (Al-Sha'rah al-Nabawiyya) từ bộ râu của Tiên tri Muhammad, một cây non được chiết ghép từ Cây Sahabi (cây cổ thụ có tuổi đời hơn 1.400 năm ở sa mạc Safawi phía đông Jordan, nơi truyền thống ghi nhận chàng thiếu niên Muhammad từng ngồi nghỉ dưới bóng cây và gặp tu sĩ Kitô giáo Bahira trên đường theo chú là Abu Talib đi buôn sang Syria), cùng mô hình chi tiết ngôi nhà và thánh đường đầu tiên của Tiên tri tại Medina.
Một sự kiện lịch sử đáng nhớ đã thử thách sức sống của ngôi đại thánh đường ngay sau khi khánh thành. Vào tháng 12 năm 2011 (năm năm sau lễ khánh thành năm 2006), một sự cố chập điện trong quá trình hàn sửa chữa trên mái đã gây ra một đám cháy làm hư hại nặng phần mái vòm của gian cầu nguyện chính và một số mảng trần trang trí. Ngay lập tức, Quốc vương Abdullah II đã trực tiếp đến hiện trường chỉ đạo một chiến dịch đại trùng tu toàn diện.
Không chỉ phục hồi nguyên trạng kết cấu đá vôi và mái vòm chỉ trong vòng vài tháng để kịp mở cửa lại trước tháng lễ Ramadan năm 2012, đội ngũ kiến trúc sư và nghệ nhân hoàng gia Jordan do nhà thiết kế Samer Tabbaa dẫn đầu còn nâng cấp nội thất thánh đường lên một tầm cao nghệ thuật mới: toàn bộ hệ thống cách âm, chiếu sáng tự nhiên và đặc biệt là bức tường Qibla cùng hốc Mihrab và bục giảng Minbar đã được chế tác lại bằng những loại gỗ quý hiếm với kỹ thuật ghép mộng hình học truyền thống hoàn toàn không dùng đinh kim loại.
Khi chiêm ngưỡng kiến trúc đồ sộ có tường đá dày, các tháp canh góc và hệ thống vòm cuốn của Thánh đường Quốc vương Hussein bin Talal, nhiều du khách nước ngoài thường lầm tưởng đây là một pháo đài cổ đại được cải tạo thành thánh đường. Thực chất, đây là một công trình hoàn toàn mới của thế kỷ 21 (hoàn thành năm 2006), nhưng các kiến trúc sư Jordan đã chủ ý lựa chọn ngôn ngữ kiến trúc Lâu đài Sa mạc thời kỳ Umayyad (Umayyad Desert Castles) và kiến trúc Hồi giáo Mamluk vùng Levant làm hình mẫu thiết kế. Vào thế kỷ 7 và thế kỷ 8 Công nguyên, khi vương triều Umayyad đặt kinh đô tại Damascus, vùng đất Jordan ngày nay từng là nơi các vị Khalip xây dựng chuỗi lâu đài và nhà nghỉ sa mạc nổi tiếng như Qasr Kharana, Qasr Amra, Qasr al-Hallabat và Qasr al-Mshatta với những bức tường đá vôi kiên cố, tháp tròn ở góc và cổng vòm chạm khắc tinh xảo. Việc đưa phong cách thành trì Umayyad vào Đại Thánh đường Quốc gia năm 2006 là lời khẳng định bản sắc kiến trúc bản địa lâu đời của đất nước Jordan, tách biệt với phong cách Ottoman của Thổ Nhĩ Kỳ hay phong cách Ba Tư vùng Vịnh.
IITừ Quy Hoạch Công Viên Quốc Vương Hussein, Lễ Khánh Thành Năm 2006 Tới Cuộc Đại Phục Chế Và Khai Trương Bảo Tàng Năm 2012
Mặc dù là một công trình tôn giáo trẻ tuổi được xây dựng ở đầu thiên niên kỷ thứ ba, Thánh đường Quốc vương Hussein bin Talal đã nhanh chóng trở thành trái tim nghi lễ của Vương quốc Hashemite Jordan và là nơi ghi dấu nhiều cột mốc văn hóa, tôn giáo trọng đại của thủ đô Amman.
- 7 tháng 2 năm 1999Quốc vương Hussein bin Talal băng hà và khởi nguồn dự án khu phức hợp tưởng niệm tại DabouqSau khi Quốc vương Hussein qua đời, Quốc vương Abdullah II quyết định quy hoạch một công viên văn hóa, bảo tàng và đại thánh đường quốc gia trên vùng đồi cao Dabouq ở phía tây Amman để tưởng niệm thân phụ.
- Đầu thập niên 2000 tới năm 2005Thiết kế và thi công Đại Thánh đường theo phong cách kiến trúc Hồi giáo vùng LevantCông trình được xây dựng trên diện tích sàn khoảng 8.000 mét vuông tại điểm cao nhất của Công viên Quốc vương Hussein (độ cao 1.013 mét), sử dụng đá vôi khai thác tại các mỏ đá Ma'an và Ajloun của Jordan.
- 11 tháng 4 năm 2006Quốc vương Abdullah II chính thức khánh thành Thánh đường Quốc vương Hussein bin TalalĐúng dịp kỷ niệm ngày thành lập Tiểu vương quốc Transjordan (11 tháng 4 năm 1921), Quốc vương Abdullah II chủ trì lễ khánh thành và cử hành buổi lễ cầu nguyện đầu tiên, chính thức xác lập đây là Thánh đường Quốc gia (State Mosque) của Jordan.
- 2 tháng 5 năm 2006Khánh thành quần thể Công viên Quốc vương Hussein rộng 70 héc-ta bao quanh thánh đườngToàn bộ khu công viên văn hóa, Làng Văn hóa, Bảo tàng Trẻ em và Bảo tàng Ô tô Hoàng gia nằm liền kề thánh đường được mở cửa, biến nơi đây thành không gian sinh hoạt cộng đồng lớn nhất thủ đô Amman.
- 9 tháng 5 năm 2009Đức Giáo hoàng Biển Đức XVI viếng thăm Thánh đường Quốc vương Hussein bin TalalTrong chuyến tông du lịch sử tới Jordan, Đức Giáo hoàng Biển Đức XVI đã được Hoàng tử Ghazi bin Muhammad đón tiếp trọng thể tại sân trong và đại sảnh của thánh đường, nơi ngài có bài diễn văn quan trọng về đối thoại giữa Kitô giáo và Hồi giáo.
- Tháng 12 năm 2011 tới tháng 5 năm 2012Đại trùng tu sau sự cố hỏa hoạn, lắp đặt Mihrab gỗ mới và khai trương Bảo tàng Tiên tri MuhammadSau một vụ cháy phần mái vào tháng 12 năm 2011, thánh đường được trùng tu hoàn hảo với gian Mihrab và Minbar bằng gỗ chạm vòm Muqarnas do Samer Tabbaa thiết kế; ngày 15 tháng 5 năm 2012, Quốc vương Abdullah II chính thức khai trương Bảo tàng Tiên tri Muhammad.
Cuộc viếng thăm lịch sử của Đức Giáo hoàng Biển Đức XVI ngày 9 tháng 5 năm 2009. Một trong những hình ảnh biểu tượng nhất của tinh thần đối thoại liên tôn thế kỷ 21 tại Trung Đông đã diễn ra ngay dưới mái vòm của Thánh đường Quốc vương Hussein bin Talal. Vào buổi sáng ngày 9 tháng 5 năm 2009, sau khi từ đỉnh núi Nebo trở về thủ đô Amman, Đức Giáo hoàng Biển Đức XVI đã đến thăm ngôi Đại Thánh đường Quốc gia của Jordan. Tại đây, ngài được Hoàng tử Ghazi bin Muhammad (Cố vấn Tôn giáo và Văn hóa của Quốc vương Abdullah II, đồng thời là kiến trúc sư trưởng của sáng kiến Một Tiếng Nói Chung Giữa Chúng Ta, tức A Common Word Between Us and You năm 2007 quy tụ 138 học giả Hồi giáo toàn cầu gửi các nhà lãnh đạo Kitô giáo) đón tiếp nồng hậu.
Trước hàng trăm học giả Hồi giáo, các vị đại giáo trưởng Kitô giáo và đoàn ngoại giao tập trung bên trong khuôn viên thánh đường, Đức Giáo hoàng Biển Đức XVI đã ca ngợi vai trò tiên phong của Vương quốc Jordan và cố Quốc vương Hussein bin Talal trong việc xây dựng hòa bình, đồng thời khẳng định rằng tín hữu Hồi giáo và Kitô giáo, vì cùng tôn thờ Thiên Chúa Duy Nhất và đầy lòng thương xót, được mời gọi cùng nhau bảo vệ phẩm giá con người và công lý xã hội. Sự kiện này đã đưa Thánh đường Quốc vương Hussein bin Talal vào biên niên sử đối thoại tôn giáo thế giới.
IIIKiến Trúc Đá Vôi Umayyad Bốn Tháp Minaret, Tuyệt Tác Mihrab Gỗ Vòm Muqarnas Của Samer Tabbaa Và Không Gian Bảo Tàng Tiên Tri
Trải rộng trên diện tích sàn xây dựng khoảng 8.000 mét vuông với sức chứa hơn 5.500 tín hữu cùng lúc (bao gồm đại sảnh cầu nguyện chính ở tầng trệt, tầng lửng dành cho phụ nữ và sân trong rộng lớn có hành lang vòm bao bọc), Thánh đường Quốc vương Hussein bin Talal là sự tôn vinh nghệ thuật chế tác đá và mộc truyền thống của vùng đất Bilad al-Sham (Syria, Jordan, Palestine và Lebanon lịch sử).
Mặt ngoài của thánh đường được ốp hoàn toàn bằng đá vôi tự nhiên khai thác tại Jordan với kỹ thuật ghép đá hai màu (Ablaq) tinh tế giữa sắc trắng kem và sắc vàng hồng nhạt, chân tường gia cố các trụ ốp vát nghiêng gợi nhớ các lâu đài Umayyad cổ đại. Bốn góc của khu phức hợp vươn cao bốn ngọn tháp minaret uy nghi: phần đế tháp có tiết diện hình vuông vững chãi vươn lên khỏi mái, sau đó chuyển tiếp qua hệ gờ đá vát góc thành thân tháp hình trụ tròn thanh thoát có ban công phát loa kêu gọi cầu nguyện và chóp nhọn gắn trăng lưỡi liềm.
Bước qua cổng vòm chính cao vút được chạm khắc các ô vòm nhũ đá (Muqarnas) bằng đá vôi trắng, tín hữu và du khách tiến vào khoảng sân trong (Sahn) rộng lớn mở ra bầu trời xanh của đỉnh đồi Dabouq. Ba mặt sân được bao bọc bởi các dãy hành lang có mái che (Riwaq) đỡ bằng những hàng cột đá đôi và vòm nhọn hình móng ngựa đặc trưng của kiến trúc Levant, vừa tạo bóng mát dịu nhẹ vừa có thể đón thêm hơn 2.000 người cầu nguyện ngoài trời trong các dịp đại lễ.
Không gian cầu nguyện chính ở tầng trệt rộng khoảng 2.000 mét vuông có trần cao vút, được nâng đỡ bởi các hàng cột đá bát giác ốp đá cẩm thạch màu kem và nối với nhau bằng những nhịp vòm cuốn rộng. Ở trung tâm trần đại sảnh là mái vòm lớn được trang trí bằng các vòng tròn thư pháp chữ Ả Rập mạ vàng và hoa văn hình học ngôi sao tám cánh; từ vòm trần buông xuống những chùm đèn đồng mạ vàng hình tròn lớn tỏa ánh sáng ấm áp xuống tấm thảm len dệt dày màu xanh ôliu và vàng kem.
Tâm điểm nghệ thuật độc nhất vô nhị của nội điện là bức tường Qibla với hốc Mihrab cao tới 11 mét và bục giảng Minbar cao 6 mét do kiến trúc sư nội thất Jordan Samer Tabbaa thiết kế và hoàn thành năm 2012 sau vụ cháy năm 2011. Đây là hốc Mihrab quy mô lớn đầu tiên được ghi nhận trong suốt 1.400 năm lịch sử kiến trúc Hồi giáo được chế tác hoàn toàn bằng gỗ tự nhiên (kết hợp gỗ sồi trắng Mỹ và gỗ gụ đào hoa tâm Honduras) thay vì bằng đá, gạch men hay vữa thạch cao. Hàng trăm khối gỗ được cắt gọt chuẩn xác để ghép thành vòm nhũ đá tổ ong (Muqarnas) ba chiều, bao quanh là bức tường gỗ chạm nổi hai lớp khắc các câu kinh Qur'an bằng kiểu chữ Kufic vuông.
Phía trên khu vực lối vào phía bắc của đại sảnh là tầng lửng rộng khoảng 450 mét vuông dành riêng cho phụ nữ cầu nguyện (sức chứa khoảng 350 tới 500 người). Toàn bộ mặt tiền tầng lửng nhìn xuống đại sảnh chính được che bằng hệ thống vách bình phong gỗ chạm lộng hoa văn hình học truyền thống (Mashrabiya), vừa đảm bảo sự riêng tư tôn nghiêm cho các nữ tín hữu vừa cho phép âm thanh của lời đọc kinh Qur'an và ánh sáng lưu thông hoàn hảo giữa hai tầng.
Tọa lạc ở cánh bên của khu phức hợp thánh đường là Bảo tàng Tiên tri Muhammad, một không gian trưng bày trang nghiêm được thiết kế với ánh sáng dịu nhẹ và hệ thống kiểm soát nhiệt ẩm tiêu chuẩn quốc tế. Tại đây trưng bày bức thư da gốc của Tiên tri Muhammad gửi Hoàng đế Heraclius năm 628, hộp bạc chạm khắc lưu giữ sợi râu thánh của Tiên tri, sa bàn tái hiện thành phố Mecca và Medina thế kỷ 7, sơ đồ phả hệ dòng tộc Hashemite từ Tiên tri Muhammad đến Quốc vương Abdullah II và cây non chiết từ Cây Sahabi 1.400 năm tuổi.
| Hạng mục kiến trúc và Bảo vật | Niên đại và Tác giả thiết kế | Đặc điểm kỹ thuật và Giá trị nghệ thuật |
|---|---|---|
| Tổ hợp ngoại thất và Bốn tháp Minaret | Hoàn thành tháng 4 năm 2006 | Xây bằng đá vôi trắng hồng Jordan kiểu thành trì Umayyad, 4 tháp minaret đế vuông thân tròn ở bốn góc |
| Đại sảnh cầu nguyện chính và Sân trong (Sahn) | Năm 2006, trùng tu nâng cấp năm 2012 | Tổng diện tích sàn khoảng 8.000 mét vuông (phòng chính 2.000 mét vuông), sức chứa tổng cộng hơn 5.500 tín hữu |
| Hốc Mihrab và Bục giảng Minbar bằng gỗ quý | Năm 2012 (nhà thiết kế Jordan Samer Tabbaa) | Mihrab cao 11 m và Minbar cao 6 m làm hoàn toàn bằng gỗ sồi trắng và gỗ gụ Honduras chạm vòm Muqarnas và chữ Kufic |
| Tầng lửng Nữ giới và Vách gỗ Mashrabiya | Năm 2006 tới 2012 | Diện tích 450 mét vuông trên lầu, ngăn cách bằng hệ vách bình phong gỗ chạm mắt cáo hình học truyền thống Levant |
| Bảo tàng Tiên tri Muhammad | Khánh thành ngày 15 tháng 5 năm 2012 | Lưu giữ bức thư da gốc năm 628 của Tiên tri Muhammad gửi Hoàng đế Heraclius, sợi râu thánh và nhánh cây Sahabi |
IVThế Đất Và Hướng
Cần nêu rõ rằng Hoàng gia Hashemite và các kiến trúc sư Jordan không sử dụng thuật phong thủy phương Đông trong việc chọn đất và xây dựng Thánh đường Quốc vương Hussein bin Talal. Vị trí của đại thánh đường được lựa chọn tại đỉnh đồi cao nhất của Công viên Quốc vương Hussein ở cửa ngõ phía tây thủ đô Amman, còn trục của phòng cầu nguyện và hốc Mihrab được định vị chuẩn xác theo hướng Qibla của Hồi giáo hướng về thánh địa Mecca. Những nhận định dưới đây là góc nhìn đối chiếu theo phép xem hình thế sơn thủy cổ truyền của thư viện Vạn Đạo Đường.
Xét trên đại cuộc địa hình của vùng cao nguyên thủ đô Amman tại tọa độ 31,9919 độ vĩ bắc, 35,8192 độ kinh đông, Thánh đường Quốc vương Hussein bin Talal tọa lạc trên một đỉnh sơn nguyên cao tới 1.013 mét so với mực nước biển thuộc dải đồi Dabouq và Khalda. Đây là một trong những điểm cao nhất của toàn bộ vùng đô thị Đại Amman (cao hơn khu phố cổ dưới thung lũng tới gần 300 mét và cao hơn cả quận Al-Abdali khoảng 160 mét). Trong phép xem hình thế, đỉnh đồi này đóng vai trò là thiếu tổ sơn trấn giữ cửa ngõ phía tây bắc của kinh thành: đứng tại sân thánh đường có thể phóng tầm mắt nhìn thấy toàn bộ các dãy đồi của Amman trải dài về phía đông và phía nam, đồng thời đón nhận luồng gió mát trong lành thổi trực tiếp từ biển Địa Trung Hải vượt qua thung lũng Jordan và vùng núi Salt (Balqa) ở phía tây.
Về cục thế và tọa hướng, toàn bộ sườn đồi xung quanh thánh đường được bao bọc bởi 70 héc-ta rừng cây thông, cây bách và vườn hoa của Công viên Quốc vương Hussein, tạo thành một vành đai thanh long bạch hổ lâm viên xanh tươi giữ ẩm và chắn gió bụi sa mạc cho ngôi đền. Đại lộ King Abdullah II chạy dọc theo sườn đông của khu đồi như một dải ngọc đới thủy dẫn mạch giao thông từ trung tâm thành phố lên tới cổng chính. Bản thân tòa thánh đường mang hình khối vuông vức kiên cố như ấn ngọc của bậc đế vương (ngọc tỷ tọa sơn), với bốn ngọn tháp minaret trấn giữ bốn phương Tứ Duy và trục chính điện tọa Bắc Tây Bắc hướng Nam Đông Nam (hướng thẳng về ngôi Đền Kaaba tại Mecca), giúp công trình luôn đón trọn ánh nắng mặt trời rực rỡ trên đỉnh đồi cao nhất thủ đô.
VCác Kỳ Lễ Cầu Nguyện Cấp Nhà Nước Có Sự Hiện Diện Của Quốc Vương, Tháng Ramadan Và Chiêm Bái Thánh Vật Tiên Tri
Với vị thế là Đại Thánh đường Quốc gia (State Mosque), Thánh đường Quốc vương Hussein bin Talal là trung tâm của các nghi lễ tôn giáo trọng thể nhất của Vương quốc Hashemite Jordan theo lịch âm Hồi giáo (Hijri), nơi Quốc vương Abdullah II, Thái tử Hussein bin Abdullah cùng các thành viên hoàng gia và chính phủ thường xuyên đến dự lễ.
| Thời điểm trong năm | Hệ lịch | Tên đại lễ và sự kiện quốc gia | Nghi thức cử hành tại Thánh đường Quốc vương Hussein bin Talal |
|---|---|---|---|
| Trưa thứ Sáu hằng tuần (Salat al-Jumu'ah) | Thường nhật | Lễ Cầu nguyện Cộng đoàn Ngày Thứ Sáu Truyền hình Quốc gia | Buổi lễ cầu nguyện trưa thứ Sáu chính thức của vương quốc với bài thuyết giảng từ bục gỗ Minbar được Đài Truyền hình Jordan phát sóng trực tiếp trên toàn quốc. |
| Tháng 9 lịch Hijri (Tháng Ramadan) | Lịch Hồi giáo (Hijri) | Tháng Chay Ramadan, Lễ Taraweeh và Đêm Định Mệnh Laylat al-Qadr | Hàng vạn người dân Amman đổ về khu đồi Dabouq mỗi đêm để cầu nguyện Taraweeh trong khí hậu mát mẻ của vùng đồi cao; lượng khách chiêm bái Bảo tàng Tiên tri Muhammad tăng cao đột biến. |
| Ngày 1 tháng Shawwal và 10 tháng Dhu al-Hijjah | Lịch Hồi giáo (Hijri) | Lễ Cầu nguyện Đại lễ Eid al-Fitr và Eid al-Adha của Hoàng gia | Quốc vương Abdullah II và Thái tử cùng các quan chức cấp cao thường cử hành lễ cầu nguyện sáng mồng một lễ Eid tại đại sảnh thánh đường trong sự chào đón của đội tiêu binh danh dự. |
| Ngày 1 tháng Muharram và 12 tháng Rabi' al-Awwal | Lịch Hồi giáo (Hijri) | Lễ Đón Năm Mới Hồi giáo (Hijri New Year) và Đại lễ Mawlid al-Nabi | Tổ chức đại lễ kỷ niệm cấp nhà nước dưới sự bảo trợ của Quốc vương nhân ngày sinh của Tiên tri Muhammad và ngày di cư lịch sử Hijrah, mở cửa đặc biệt tại Bảo tàng Tiên tri Muhammad. |
| Ngày 7 tháng 2 và 14 tháng 11 dương lịch | Dương lịch (Kỷ niệm Quốc gia) | Ngày Tưởng niệm Cố Quốc vương Hussein bin Talal (7 tháng 2) và Ngày Sinh của Ngài (14 tháng 11) | Đọc kinh Qur'an và dâng lời cầu nguyện đặc biệt tưởng nhớ công đức của cố Quốc vương Hussein bin Talal, người mà ngôi đại thánh đường mang tên. |
Không gian thanh bình cho gia đình và du khách quốc tế tại Công viên Quốc vương Hussein. Nhờ nằm liền kề với Bảo tàng Ô tô Hoàng gia (nơi trưng bày những chiếc xe lịch sử của Vua Hussein), Bảo tàng Trẻ em và những thảm cỏ xanh rợp bóng cây của Công viên Quốc vương Hussein, ngôi thánh đường không tách biệt khỏi đời sống mà gắn bó mật thiết với nhịp sống gia đình của người dân Amman mỗi dịp cuối tuần. Du khách quốc tế và các đoàn khách từ Việt Nam khi đến thăm phía tây Amman đều có thể kết hợp vào viếng đại sảnh thánh đường, chiêm ngưỡng gian Mihrab gỗ độc bản và bước vào Bảo tàng Tiên tri Muhammad để tận mắt nhìn thấy bức thư ngoại giao 1.400 năm tuổi của lịch sử thế giới.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Đường King Abdullah II (trong khuôn viên Công viên Quốc vương Hussein, khu Dabouq và Khalda), phía tây thủ đô Amman, Vương quốc Hashemite Jordan
- Đường tới
- Thánh đường Quốc vương Hussein bin Talal nằm trên đường King Abdullah II thuộc khu Dabouq và Khalda ở phía tây thủ đô Amman (ngay cổng chính của Công viên Quốc vương Hussein, đối diện Khu Y tế Quốc vương Hussein tức King Hussein Medical Center), cách trung tâm quận Al-Abdali khoảng 10 km về phía tây bắc và cách phố cổ Downtown Amman khoảng 13 km (khoảng 20 tới 25 phút lái xe). Quý vị có thể dễ dàng đi tới thẳng cổng thánh đường bằng taxi, ứng dụng Uber hoặc Careem từ bất kỳ khu vực nào trong thành phố với chi phí khoảng 3 tới 5 JOD, hoặc đi tuyến xe buýt nhanh Amman Bus Rapid Transit (BRT) và các tuyến xe buýt đô thị chạy dọc trục đường King Abdullah II dừng ngay trạm Công viên Quốc vương Hussein.
- Toạ độ
- 31.9919, 35.8192
Thánh đường Quốc vương Hussein bin Talal và Bảo tàng Tiên tri Muhammad mở cửa đón cả tín hữu lẫn du khách quốc tế hoàn toàn miễn phí hằng ngày (ngoài các khung giờ đang diễn ra năm kỳ lễ cầu nguyện chính thức và buổi trưa ngày thứ Sáu). Cổng đón tiếp du khách có nhân viên hướng dẫn thân thiện và cung cấp miễn phí áo choàng dài (Abaya) cũng như khăn trùm đầu cho phụ nữ (nam giới cũng cần mặc quần dài qua đầu gối và áo có tay lịch sự). Trước khi bước vào sân đá cẩm thạch và thảm cầu nguyện bên trong đại sảnh, quý vị cần tháo giày dép để lên giá gỗ, giữ trật tự tuyệt đối và xin phép trước nếu muốn chụp ảnh tại khu vực Bảo tàng Tiên tri Muhammad (không dùng đèn flash chiếu vào bức thư da cổ). Vì thánh đường nằm trên đỉnh đồi cao 1.013 mét ở khu Dabouq, không khí tại đây luôn mát hơn trung tâm Amman từ 3 tới 5 độ C và có gió lớn vào buổi chiều tối, rất lý tưởng để kết hợp đi dạo trong Công viên Quốc vương Hussein ngay bên cạnh.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Thánh đường Quốc vương Hussein bin Talal, Amman
Thầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên.
?Hỏi Đáp Nhanh
Thánh đường nào hiện nay là Thánh đường Quốc gia chính thức và lớn nhất của Vương quốc Jordan?
Đó chính là Thánh đường Quốc vương Hussein bin Talal tại khu đồi Dabouq phía tây thủ đô Amman. Được Quốc vương Abdullah II khánh thành vào ngày 11 tháng 4 năm 2006 để tưởng niệm thân phụ là cố Quốc vương Hussein bin Talal (1935 tới 1999), công trình rộng khoảng 8.000 mét vuông với bốn tháp minaret này đã kế thừa vai trò Đại Thánh đường Quốc gia (State Mosque) từ Thánh đường Quốc vương Abdullah I.
Vì sao gian Mihrab và bục giảng Minbar của Thánh đường Quốc vương Hussein bin Talal lại được xem là độc nhất vô nhị trong thế giới Hồi giáo?
Sau khi một sự cố chập điện gây cháy làm hư hại phần mái vào tháng 12 năm 2011, nhà thiết kế nội thất người Jordan Samer Tabbaa đã thiết kế mới toàn bộ bức tường Qibla, hốc Mihrab cao 11 mét và bục giảng Minbar cao 6 mét hoàn thành năm 2012. Đây là hốc Mihrab quy mô lớn đầu tiên trong suốt 1.400 năm lịch sử kiến trúc Hồi giáo được chế tác hoàn toàn bằng gỗ quý tự nhiên (gỗ sồi trắng Mỹ và gỗ gụ Honduras) ghép thành các ô vòm tổ ong Muqarnas ba chiều và chữ thư pháp Kufic mà không dùng đá hay gạch gốm.
Bảo tàng Tiên tri Muhammad bên trong khuôn viên thánh đường lưu giữ những thánh vật quý giá nào?
Được Quốc vương Abdullah II khai trương vào ngày 15 tháng 5 năm 2012, Bảo tàng Tiên tri Muhammad lưu giữ những bảo vật lịch sử gắn liền với Đức Tiên tri do hoàng tộc Hashemite (hậu duệ trực hệ của Tiên tri) gìn giữ, nổi bật nhất là bức thư gốc viết trên da thuộc có đóng ấn của Tiên tri Muhammad gửi cho Hoàng đế Đế chế Byzantine Heraclius vào khoảng năm 628 Công nguyên, cùng một sợi râu thánh phúc lành của Tiên tri và nhánh cây chiết từ Cây Sahabi 1.400 năm tuổi ở sa mạc Jordan.
Kiến trúc bốn tháp minaret và tường đá của thánh đường được lấy cảm hứng từ thời kỳ lịch sử nào?
Khác với Thánh đường Quốc vương Abdullah I có một mái vòm xanh lam hiện đại, Thánh đường Quốc vương Hussein bin Talal được thiết kế theo phong cách kiến trúc thành trì và lâu đài sa mạc thời kỳ Umayyad (thế kỷ 7 tới thế kỷ 8) kết hợp kiến trúc Mamluk vùng Bilad al-Sham (Levant), thể hiện qua những bức tường đá vôi trắng hồng dày vững chãi, các trụ đá vát góc và bốn ngọn tháp minaret có đế vuông chuyển tiếp lên thân tròn.
Sự kiện liên tôn lịch sử nào đã diễn ra tại Thánh đường Quốc vương Hussein bin Talal vào năm 2009?
Vào ngày 9 tháng 5 năm 2009, trong chuyến tông du tới Đất Thánh, Đức Giáo hoàng Biển Đức XVI đã đến viếng thăm Thánh đường Quốc vương Hussein bin Talal theo lời mời của Quốc vương Abdullah II và Hoàng tử Ghazi bin Muhammad. Tại đây, Đức Giáo hoàng đã gặp gỡ các học giả Hồi giáo hàng đầu và đọc bài diễn văn khẳng định sự tôn trọng lẫn nhau và hợp tác vì hòa bình giữa Kitô giáo và Hồi giáo.
Du khách quốc tế đến thăm Thánh đường Quốc vương Hussein bin Talal có phải mua vé vào cổng không?
Không. Cả khu vực Thánh đường Quốc vương Hussein bin Talal lẫn Bảo tàng Tiên tri Muhammad đều mở cửa đón tiếp du khách quốc tế hoàn toàn miễn phí ngoài các giờ đang cử hành lễ cầu nguyện, và tại cổng đón tiếp có mượn miễn phí áo choàng dài lịch sự (Abaya) cho du khách.