Nằm ngay trung tâm quận thương mại cổ Quiapo ở bờ bắc dòng sông Pasig thuộc thủ đô Manila, nơi chỉ cách vài trăm mét đi bộ là có thể bắt gặp cả Vương cung thánh đường thép San Sebastian ở phía đông lẫn Thánh đường Hoàng Kim Masjid Al-Dahab ở phía đông nam, Vương cung thánh đường và Đền Thánh Quốc gia Chúa Giêsu Nazareno (quen gọi là Nhà thờ Quiapo hay Simbahan ng Quiapo) là nơi nhịp đập đức tin bình dân của người Philippines vang lên mãnh liệt suốt ngày đêm. Bước ra khỏi ga tàu điện trên cao Carriedo hay băng qua đại lộ Quezon Boulevard để tiến vào quảng trường Plaza Miranda, du khách lập tức bắt gặp mặt tiền màu kem trắng trang nhã với đôi tháp chuông bốn tầng và mái vòm lớn vươn cao trên biển người đang chắp tay cầu nguyện.
Được khởi lập từ năm 1586 dưới tước hiệu ban đầu là Giáo xứ Thánh Gioan Tẩy Giả, Nhà thờ Quiapo trở thành thánh địa hành hương lớn của Công giáo châu Á kể từ thế kỷ 18 khi đón nhận pho tượng Chúa Giêsu Nazareno Đen (Nuestro Padre Jesus Nazareno, người dân kính gọi là Poong Hesus Nazareno), tác phẩm điêu khắc bằng gỗ mesquite sẫm màu được các tu sĩ dòng Augustinô Chân Đất rước trên chuyến tàu buồm Manila Galleon vượt Thái Bình Dương từ cảng Acapulco (Mexico) tới Manila vào năm 1606. Được Giáo hoàng Gioan Phaolô II nâng lên hàng Tiểu Vương cung thánh đường năm 1987 và được Tòa Thánh sắc phong làm Đền Thánh Quốc gia năm 2024, nơi đây là tâm điểm của cuộc đại rước kiệu Traslacion ngày 9 tháng 1 hằng năm quy tụ hàng triệu tín hữu đi chân trần.
IPho Tượng Chúa Giêsu Nazareno Đen Bằng Gỗ Mesquite Mexico Và Đức Tin Đồng Cảm Với Nỗi Khổ Con Người
Trái tim thiêng liêng của Vương cung thánh đường Quiapo là pho tượng cổ Chúa Giêsu Nazareno Đen (Nuestro Padre Jesus Nazareno, tiếng Tagalog gọi thân thương là Poong Nazareno hay Apo Itim) được tôn trí trang trọng trong lồng kính trên cao chính giữa cung thánh (Camarin). Khác với hình tượng Chúa Kitô Vua ngự trên ngai vàng uy nghi hay Chúa Giêsu Hài Đồng (như tại Vương cung thánh đường Santo Nino ở Cebu), pho tượng tại Quiapo khắc họa Đức Giêsu thành Nazareth trong giờ phút thương khó trên đường lên đồi Canvê: Ngài mặc tấm áo nhung màu đỏ sẫm (màu maroon) thêu chỉ vàng kim tinh xảo, đầu đội mão gai cùng ba tia sáng vàng (tres potencias) tượng trưng cho ba quyền năng thần linh và mầu nhiệm Ba Ngôi, một chân quỳ xuống đất vì sức nặng của cây Thánh Giá gỗ đen khổng lồ vác trên vai phải, gương mặt đẫm mồ hôi và ánh mắt mở to nhìn thẳng vào người chiêm bái với vẻ nhẫn nại sâu thẳm.
Pho tượng có kích thước bằng người thật này được một nghệ nhân khuyết danh người bản địa Mexico chạm khắc vào cuối thế kỷ 16 hoặc đầu thế kỷ 17 tại vùng Acapulco (Tân Tây Ban Nha) từ lõi gỗ cây mesquite (một loài gỗ cứng quý hiếm ở Mexico có thớ gỗ tự nhiên màu nâu đen rất sẫm, tương tự gỗ mun). Trải qua chuyến hải hành nhiều tháng vượt Thái Bình Dương năm 1606 cùng hàng trăm năm tiếp xúc với khói nến sáp và những vụ hỏa hoạn lịch sử mà pho tượng thoát nạn, màu gỗ mesquite càng trở nên đen bóng huyền mặc, gần gũi với làn da rám nắng của những người lao động nghèo vùng nhiệt đới.
Bên cạnh việc phụng thờ Chúa Giêsu Nazareno, nhà thờ Quiapo từ ngày thành lập năm 1586 vẫn giữ vị thánh bổn mạng nguyên thủy của giáo xứ là Thánh Gioan Tẩy Giả (San Juan Bautista), vị ngôn sứ tiền hô đã làm phép rửa cho Chúa Giêsu trên dòng sông Giođan, tạo nên sự song hành hài hòa giữa vị thánh mở đường và Đấng Cứu Thế vác Thánh Giá trong cùng một ngôi đền thánh.
Các nhà thần học và xã hội học tôn giáo tại Philippines khi nghiên cứu sức hút đặc biệt của Vương cung thánh đường Quiapo đều chỉ ra chiều kích Kitô học về sự đồng cảm khổ đau (Christology of Suffering and Solidarity). Đối với hàng triệu người lao động bình dân, tài xế xe jeepney, tiểu thương chợ phố và những gia đình đang gánh chịu bệnh tật hay nghịch cảnh kinh tế, hình ảnh Chúa Giêsu Nazareno quỳ một gối xuống đất dưới sức nặng của cây Thánh Giá nhưng đôi chân vẫn đang lấy đà để đứng dậy bước tiếp chính là tấm gương phản chiếu cuộc đời của chính họ: Thiên Chúa không đứng ngoài nhìn xuống nỗi khổ của con người mà đã trực tiếp gánh lấy gánh nặng cuộc đời cùng với người nghèo khó.
Trong truyền thống hành hương Quiapo, cử chỉ người tín hữu cởi bỏ giày dép để đi chân trần, mặc áo màu đỏ sẫm và vẫy chiếc khăn tay trắng để chạm vào dây kéo kiệu hoặc bàn chân tượng Chúa (nghi thức Pagpupugay hay Pahalik) không phải là sự mê tín vật chất, mà là ngôn ngữ thể lý của lòng khiêm cung (pakikipagkapwa): bước đi bằng đôi chân trần như Chúa Giêsu năm xưa để học bài học kiên nhẫn, tha thứ và không bao giờ bỏ cuộc trước nghịch cảnh.
Sử liệu của Tổng giáo phận Manila (Archdiocese of Manila) và Dòng Augustinô Chân Đất (Order of Augustinian Recollects, OAR) ghi nhận rằng giáo xứ Quiapo được Toàn quyền Tây Ban Nha Santiago de Vera cùng các tu sĩ Dòng Phanxicô do Cha Antonio de Nombela đứng đầu thành lập vào ngày 29 tháng 8 năm 1586. Hai mươi năm sau, vào ngày 31 tháng 5 năm 1606, phái đoàn truyền giáo đầu tiên của Dòng Augustinô Chân Đất khởi hành từ cảng Acapulco (Mexico) trên chuyến tàu buồm Espiritu Santo đã cập cảng Manila, mang theo pho tượng Nuestro Padre Jesus Nazareno. Ban đầu pho tượng được tôn trí tại nhà thờ San Juan de Bagumbayan (khu công viên Rizal ngày nay) rồi chuyển vào nhà thờ San Nicolas de Tolentino trong thành cổ Intramuros, và được Giáo hoàng Innôcentê X ban sắc chuẩn nhận hội đoàn sùng kính năm 1650.
Vào ngày 9 tháng 1 năm 1787, theo chỉ thị của Tổng giám mục Manila Basilio Sancho de Santa Justa y Rufina, pho tượng Chúa Giêsu Nazareno Đen được rước trọng thể (Traslacion) về an vị tại Nhà thờ Thánh Gioan Tẩy Giả ở quận Quiapo. Ngày 11 tháng 12 năm 1987, Giáo hoàng Gioan Phaolô II ban sắc lệnh nâng Nhà thờ Quiapo lên hàng Tiểu Vương cung thánh đường; và ngày 29 tháng 1 năm 2024, với sự chuẩn thuận của Giáo hoàng Phanxicô và Hội đồng Giám mục Philippines (CBCP), thánh đường chính thức được tôn phong làm Đền Thánh Quốc gia Chúa Giêsu Nazareno (National Shrine of Jesus Nazareno).
Nhiều người thường hiểu lầm rằng ngày 9 tháng 1 hằng năm là ngày lễ bổn mạng giáo xứ Quiapo theo lịch phụng vụ chung hoặc là ngày pho tượng cập cảng Manila từ Mexico. Thực tế, ngày 31 tháng 5 năm 1606 mới là ngày tượng tới Manila và ngày lễ kính trọng thể Chúa Giêsu Nazareno trong lịch phụng vụ là Thứ Sáu Tuần Thánh; còn ngày 9 tháng 1 chính là kỷ niệm biến cố lịch sử Traslacion (Cuộc Rước Chuyển Vị năm 1787) khi pho tượng được rước từ thành cổ Intramuros (Bagumbayan) về ngự vĩnh viễn tại Nhà thờ Quiapo.
IIBốn Trăm Bốn Mươi Năm Qua Lửa Đạn Động Đất Và Công Trình Của Hai Nghệ Sĩ Quốc Gia Philippines
Lịch sử của Vương cung thánh đường Quiapo từ năm 1586 tới nay là một chuỗi những cuộc hồi sinh ngoạn mục từ đống tro tàn. Ban đầu, ngôi nhà thờ dựng bằng tre và mái lá cọ nipa của các tu sĩ Phanxicô bên dòng kênh rạch mọc đầy rau bèo kiapo đã bị cháy rụi năm 1603. Khi được xây lại bằng đá, nhà thờ liên tiếp hứng chịu hai trận động đất lớn nhất lịch sử Manila vào năm 1645 và ngày 3 tháng 6 năm 1863 khiến mái vòm và tháp chuông sụp đổ. Chưa dừng lại ở đó, vào ngày 30 tháng 10 năm 1928, một trận hỏa hoạn lớn đã thiêu rụi gần như toàn bộ phần mái gỗ và nội thất nhà thờ thế kỷ 19, chỉ còn trơ lại bốn bức tường đá cháy sém trong khi pho tượng Chúa Giêsu Nazareno Đen vẫn được giáo dân cứu thoát nguyên vẹn.
Chính từ biến cố cháy nhà thờ năm 1928 ấy, diện mạo kiến trúc biểu tượng của Nhà thờ Quiapo hiện nay đã ra đời. Dưới sự vận động của linh mục chánh xứ Cha Magdaleno Castillo và nữ ân nhân Bà Dona Encarnacion Nakpil de Orense, kiến trúc sư trẻ tuổi tài năng Juan F. Nakpil (người sau này được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Quốc gia Philippines đầu tiên về Kiến trúc năm 1973) đã thiết kế tái thiết toàn bộ thánh đường từ năm 1933 tới năm 1936 theo phong cách Baroque Mexico bằng bê tông cốt thép kiên cố, giúp công trình đứng vững qua bom đạn khốc liệt của Trận chiến Manila năm 1945 trong Thế chiến thứ hai. Đến năm 1984, để đón nhận dòng người hành hương tăng gấp bội, một Nghệ sĩ Quốc gia về Kiến trúc khác là Jose Maria Zaragoza đã mở rộng khéo léo lòng nhà thờ mà vẫn giữ nguyên vẹn mặt tiền và mái vòm lịch sử năm 1933 của Juan Nakpil.
- Ngày 29 tháng 8 năm 1586Toàn quyền Santiago de Vera và Dòng Phanxicô thành lập Giáo xứ QuiapoGiáo xứ Quiapo được thành lập bên bờ bắc sông Pasig dưới sự bảo trợ của Thánh Gioan Tẩy Giả với ngôi nhà nguyện đầu tiên làm bằng tre và lá nipa.
- Ngày 31 tháng 5 năm 1606Tượng Chúa Giêsu Nazareno Đen vượt Thái Bình Dương từ Mexico tới ManilaCác tu sĩ Dòng Augustinô Chân Đất (OAR) đi trên tàu buồm Manila Galleon từ cảng Acapulco (Mexico) cập bến Manila, mang theo pho tượng Chúa Giêsu vác Thánh Giá bằng gỗ mesquite đen.
- Ngày 9 tháng 1 năm 1787Cuộc rước chuyển vị (Traslacion) đưa tượng Chúa Nazareno về Nhà thờ QuiapoTheo lệnh của Tổng giám mục Manila Basilio Sancho de Santa Justa, pho tượng Chúa Giêsu Nazareno Đen được rước trọng thể về tôn trí tại Nhà thờ Quiapo, khởi nguồn cho đại lễ Traslacion ngày 9 tháng 1.
- Năm 1928 và giai đoạn 1933 tới 1936Hỏa hoạn năm 1928 và công cuộc tái thiết của Kiến trúc sư Juan NakpilSau vụ cháy lớn ngày 30 tháng 10 năm 1928, kiến trúc sư Juan F. Nakpil tái thiết thánh đường bằng bê tông cốt thép với mặt tiền Baroque Mexico, hai tháp chuông bốn tầng và mái vòm lớn, vượt qua Thế chiến thứ hai năm 1945.
- Năm 1984 và ngày 11 tháng 12 năm 1987Mở rộng lòng nhà thờ (Jose Maria Zaragoza) và phong Tiểu Vương cung thánh đườngKiến trúc sư Jose Maria Zaragoza mở rộng không gian nội thất năm 1984 dưới thời Hồng y Jaime Sin; ngày 11 tháng 12 năm 1987, Giáo hoàng Gioan Phaolô II nâng Nhà thờ Quiapo lên hàng Tiểu Vương cung thánh đường.
- Ngày 29 tháng 1 năm 2024Nâng cấp thành Đền Thánh Quốc gia và Vương cung thánh đường Chúa Giêsu NazarenoĐược sự chuẩn y của Tòa Thánh Vatican dưới triều Giáo hoàng Phanxicô và Hội đồng Giám mục Philippines, thánh đường chính thức mang tước hiệu Tiểu Vương cung thánh đường và Đền Thánh Quốc gia Chúa Giêsu Nazareno.
Hai phần thân tượng qua thế kỷ và phép lành của hai vị Giáo hoàng thế kỷ 17 và 19. Một chi tiết lịch sử nghệ thuật quan trọng được lưu giữ trong hồ sơ bảo tồn của Tổng giáo phận Manila và Ủy ban Lịch sử Quốc gia Philippines là cấu trúc của pho tượng được tôn kính ngày nay tại Quiapo. Vào thế kỷ 18, do lo ngại một pho tượng duy nhất có thể bị hư hại khi vừa để trên bàn thờ vừa rước ngoài đường phố, các tu sĩ Dòng Augustinô Chân Đất đã ủy thác nghệ nhân bản địa Philippines chạm thêm một bản sao chính xác được chúc lành từ nguyên bản năm 1606. Qua bom đạn ác liệt của Trận chiến Manila năm 1945 làm hư hại phần thân tượng trong thành cổ Intramuros, Tổng giáo phận Manila vào cuối thế kỷ 20 đã kết hợp phần đầu tượng cổ nguyên gốc từ Mexico gắn trên thân tượng thờ trên bàn thờ chính Camarin, trong khi bản tượng rước trong đại lễ Traslacion ngày 9 tháng 1 mang phần thân cổ gắn đầu tượng bản sao để bảo vệ an toàn cho bảo vật quốc gia trước biển người hàng triệu tín hữu.
IIIMặt Tiền Baroque Mexico Của Juan Nakpil, Cột Xoắn Solomonic Và Mái Vòm Giữa Quảng Trường Plaza Miranda
Hiếm có ngôi thánh đường nào tại Philippines mang dấu ấn thiết kế trực tiếp của cả hai Nghệ sĩ Quốc gia về Kiến trúc (National Artists for Architecture) như Vương cung thánh đường Quiapo: Juan F. Nakpil (người kiến tạo mặt tiền, hai tháp chuông và mái vòm năm 1933) và Jose Maria Zaragoza (người mở rộng lòng nhà thờ và hành lang năm 1984). Công trình mang phong cách Tân Baroque Mexico và Tây Ban Nha (Mexican-Spanish Baroque Revival) thanh lịch với tông màu kem nhạt phối chỉ trắng nổi bật giữa không gian phố thị sầm uất của Manila.
Khác với vẻ thô mộc trầm mặc của các nhà thờ đá san hô vùng Ilocos như Nhà thờ Paoay, Vương cung thánh đường Quiapo vươn cao thanh thoát với hệ cột xoắn ốc Solomonic lấy cảm hứng từ vương cung thánh đường ở Mexico và Rôma, gợi nhắc trực tiếp nguồn gốc vượt biển từ Acapulco của pho tượng Chúa Giêsu Nazareno.
Mặt tiền chính nhìn ra Quảng trường Plaza Miranda do kiến trúc sư Juan Nakpil thiết kế năm 1933 nổi bật với ba cổng vòm lớn ở tầng trệt và hệ thống cột xoắn ốc (Solomonic columns) trang trí ở tầng hai, phía trên trán tường đặt biểu tượng Chén Thánh và Bánh Thánh phát sáng giữa đôi thiên thần chầu.
Hai bên mặt tiền là cặp tháp chuông bốn tầng có bình đồ bát giác ở các tầng trên, mở các ô cửa vòm đón gió và kết thúc bằng chóp vòm gắn thánh giá. Ngay tại giao điểm cánh ngang và lòng chính là khối mái vòm lớn (Cupola) có dãy cửa sổ vòng tròn rọi ánh sáng tự nhiên thẳng xuống cung thánh.
Trung tâm nội thất là cung thánh ốp đá cẩm thạch, phía trên bàn thờ chính là khám kính bảo vệ (Camarin) nơi tôn trí pho tượng gốc Chúa Giêsu Nazareno Đen quỳ một gối vác Thánh Giá giữa ánh đèn vàng ấm áp, cho phép tín hữu nhìn ngắm từ khắp mọi góc trong lòng nhà thờ.
Được kiến trúc sư Jose Maria Zaragoza mở rộng năm 1984 bằng cách dời tường biên ra sát ranh đất trong khi giữ lại các đoạn tường đá cổ thế kỷ 19 làm cột trụ bên trong, lòng nhà thờ có sức chứa hàng nghìn người dự lễ cùng lúc. Phía sau cung thánh bố trí cầu thang riêng dẫn lên hậu đường nơi tín hữu xếp hàng chạm tay và khăn trắng vào chân tượng Chúa.
Trải rộng ngay trước thềm cửa chính dọc đại lộ Quezon Boulevard là Quảng trường Plaza Miranda, không gian công cộng lịch sử của thủ đô Manila, nơi vào mỗi ngày thứ Sáu hằng tuần và mùa đại lễ tháng Giêng đều biến thành một nhà thờ ngoài trời khổng lồ với hàng vạn tín hữu theo dõi Thánh lễ qua các màn hình lớn.
| Hạng mục | Thông số và đặc điểm lịch sử | Nguồn kiểm chứng |
|---|---|---|
| Niên đại thành lập giáo xứ và rước tượng | Lập giáo xứ ngày 29 tháng 8 năm 1586; tượng tới Manila ngày 31 tháng 5 năm 1606; rước về Quiapo năm 1787 | Biên niên sử Tổng giáo phận Manila và Dòng Augustinô Chân Đất (OAR) |
| Chất liệu và nguồn gốc bảo tượng | Gỗ mesquite sẫm màu chạm khắc tại Acapulco (Mexico), cao cỡ người thật, vận chuyển bằng tàu Manila Galleon | Ủy ban Lịch sử Quốc gia Philippines (NHCP), Wikidata Q1755290 |
| Kiến trúc sư thiết kế công trình hiện đại | Juan F. Nakpil (tái thiết 1933 tới 1936) và Jose Maria Zaragoza (mở rộng năm 1984), hai Nghệ sĩ Quốc gia Philippines | Hồ sơ kiến trúc Vương cung thánh đường Quiapo |
| Tước hiệu Tòa Thánh và Giáo hội | Tiểu Vương cung thánh đường (11 tháng 12 năm 1987); Đền Thánh Quốc gia Chúa Giêsu Nazareno (29 tháng 1 năm 2024) | Tòa Thánh Vatican, Hội đồng Giám mục Philippines (CBCP) và GCatholic |
| Địa chỉ hành chính | Quảng trường Plaza Miranda, đại lộ Quezon Boulevard, quận Quiapo, Manila 1001, Metro Manila, Philippines | Tổng giáo phận Manila (RCAM) |
IVThế Đất Và Hướng
Nằm ở vị trí giao điểm của những dòng chảy sông nước và huyết mạch giao thương sầm uất hàng đầu bờ bắc sông Pasig, địa thế của Vương cung thánh đường Quiapo là hình mẫu điển hình của thế đất thủy khẩu giao hội, minh đường tụ chúng (nơi các nhánh nước và dòng người hội tụ về khoảng sân rộng mở trước mặt tiền). Phần dưới đây phân tích địa thế thực địa của công trình theo phép xem hình thế cổ truyền của thư viện.
Xét về mạch thủy sông Pasig và mạng lưới kênh rạch cổ tại tọa độ 14,5989 độ vĩ bắc, 120,9839 độ kinh đông, quận Quiapo hình thành trên một vùng châu thổ sông nước trù phú nằm ngay bờ bắc sông Pasig (con sông huyết mạch nối từ hồ Laguna de Bay chảy ra Vịnh Manila, chỉ cách nhà thờ khoảng ba trăm năm mươi mét về phía nam qua chợ Quinta). Tên gọi Quiapo vốn bắt nguồn từ loài cây bèo cái mặt nước (kiapo) từng phủ xanh các nhánh rạch tự nhiên bao bọc khu đất này là rạch Estero de Quiapo và Estero de San Miguel. Trong phép xem thủy pháp đô thị, vị trí nằm ngay phía bắc khúc uốn của sông Pasig và đầu cầu Quezon Bridge (nối sang thành cổ Intramuros nơi có Nhà thờ chính tòa Manila và Nhà thờ San Agustin) kết hợp với trục đại lộ Quezon Boulevard và tuyến đường đi bộ Carriedo đã biến khu đất Nhà thờ Quiapo thành một tâm điểm hội tụ nhân khí (nhân hải triều củng) lớn của toàn vùng đô thị Manila.
Xét về tọa hướng và thế minh đường Plaza Miranda, trục chính của Vương cung thánh đường Quiapo đặt theo hướng tọa đông đông bắc hướng tây tây nam: phần cung thánh nơi tôn trí tượng Chúa Giêsu Nazareno tựa lưng về phía đông đông bắc (hướng đất liền nội đô và gò đất San Sebastian), còn mặt tiền lớn cùng ba cổng chính mở rộng về hướng tây tây nam nhìn thẳng ra khoảng không gian Quảng trường Plaza Miranda và hướng về phía Vịnh Manila. Giữa một quận phố cổ có mật độ xây dựng rất dày đặc, sự hiện diện của Quảng trường Plaza Miranda nằm phẳng rộng ngay trước thềm nhà thờ đóng vai trò một nội minh đường tụ khí quý giá, giúp hàng vạn tín hữu từ các ngả đường đổ về có chỗ dừng chân lắng đọng trước khi bước qua ngưỡng cửa thánh đường.
Nhìn trên bản đồ văn hóa tâm linh quận Quiapo, trong bán kính chưa đầy sáu trăm mét quanh Vương cung thánh đường Nazareno Đen có Vương cung thánh đường thép San Sebastian ở phía đông và Thánh đường Hoàng Kim Masjid Al-Dahab ở phía đông nam, tạo nên một tam giác di sản tôn giáo độc đáo nơi các cộng đồng tín ngưỡng cùng chung sống bên bờ sông Pasig.
VĐại Lễ Rước Kiệu Chân Trần Traslacion Ngày 9 Tháng 1, Ngày Thứ Sáu Quiapo Và Lễ Thánh Gioan Tẩy Giả
Nhịp sống phụng vụ tại Vương cung thánh đường Quiapo không chỉ bừng sáng vào các dịp lễ trọng trong năm mà diễn ra sôi động suốt mỗi tuần lễ, đặc biệt là vào mọi ngày thứ Sáu hằng tuần (Quiapo Day) và đạt tới đỉnh cao choáng ngợp vào ngày mồng 9 tháng 1 dương lịch trong cuộc đại rước Traslacion. Bảng dưới đây ghi nhận các kỳ lễ tiết và truyền thống hành hương tiêu biểu nhất tại Đền Thánh Quốc gia này.
| Thời gian | Hệ lịch | Tên lễ tiết | Nghi thức và sinh hoạt tại Vương cung thánh đường Quiapo |
|---|---|---|---|
| Ngày 9 tháng 1 hằng năm (kèm tuần cửu nhật từ 31 tháng 12 tới 8 tháng 1) | Dương lịch | Đại lễ Rước kiệu Chúa Giêsu Nazareno Đen (Feast of the Black Nazarene / Traslacion) | Một trong những cuộc hành hương Công giáo lớn trên thế giới: sau Thánh lễ nửa đêm tại khán đài Quirino Grandstand (công viên Luneta), hàng triệu tín hữu đi chân trần mặc áo đỏ sẫm (Mamamasan) cùng kéo hai sợi dây thừng lớn đưa cỗ kiệu thép (Andas) chở tượng Chúa Giêsu Nazareno Đen vượt qua cầu sông Pasig và các con phố hẹp suốt 15 tới 22 tiếng đồng hồ để trở về Vương cung thánh đường Quiapo trong tiếng hô vang Viva Nuestro Padre Jesus Nazareno. |
| Mọi ngày thứ Sáu hằng tuần suốt cả năm | Dương lịch | Ngày Thứ Sáu Tuần Cửu Nhật Kính Chúa Nazareno (Friday Novena / Quiapo Day) | Thứ Sáu hằng tuần được người dân Manila gọi là Ngày Quiapo: nhà thờ mở cửa từ 4 giờ sáng tới tối muộn để cử hành gần 20 Thánh lễ liên tiếp phát sóng trực tiếp ra Quảng trường Plaza Miranda, thu hút hàng chục nghìn người tới cầu nguyện và xếp hàng hôn kính chân tượng (Pagpupugay). |
| Thứ Sáu Tuần Thánh (tháng 3 hoặc tháng 4) | Lịch Phụng vụ Công giáo | Lễ Tưởng niệm Cuộc Thương Khó của Chúa và Rước kiệu Nazareno Đen | Ngày lễ phụng vụ chính thức của tước hiệu Chúa Giêsu Nazareno vác Thánh Giá: cỗ kiệu Chúa Nazareno Đen được rước đi trang nghiêm qua các tuyến phố Quiapo trong bầu khí chay tịnh, suy niệm Mười Bốn Chặng Đàng Thánh Giá và Bảy Lời Chúa nói trên Thập Giá. |
| Ngày 24 tháng 6 hằng năm | Dương lịch (Lịch Phụng vụ Công giáo) | Lễ Sinh nhật Thánh Gioan Tẩy Giả (Feast of St. John the Baptist) | Kỷ niệm vị thánh bổn mạng nguyên thủy của giáo xứ Quiapo từ năm 1586 với các Thánh lễ tạ ơn trọng thể, rước tượng Thánh Gioan Tẩy Giả và nghi thức rẩy nước phép chúc lành (nhắc nhớ bí tích Rửa Tội) cho cộng đồng dân cư quận Quiapo. |
Hai điểm tựa tâm linh hàng tuần của người dân thủ đô Manila. Trong đời sống tín ngưỡng của cư dân vùng đô thị Metro Manila, có một nhịp cầu nguyện hàng tuần đã trở thành nét văn hóa truyền đời: ngày thứ Tư hằng tuần dòng người đổ về bờ vịnh phía nam tại Nhà thờ Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp Baclaran để dâng lời khấn cùng Mẹ Maria, còn ngày thứ Sáu hằng tuần hàng vạn bước chân lại hội tụ về Quảng trường Plaza Miranda trước Vương cung thánh đường Quiapo để tâm sự cùng Chúa Giêsu Nazareno Đen.
Hơn bốn thế kỷ kể từ ngày pho tượng gỗ mesquite rời bến cảng Acapulco vượt đại dương sang Manila năm 1606, hình ảnh Đấng Cứu Thế âm thầm vác Thánh Giá giữa lòng Quiapo vẫn tiếp thêm nghị lực và niềm hy vọng bất diệt cho hàng triệu con người trên khắp quần đảo Philippines.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Quảng trường Plaza Miranda, đại lộ Quezon Boulevard, quận Quiapo, thành phố Manila
- Đường tới
- Vương cung thánh đường Quiapo tọa lạc ngay tại Quảng trường Plaza Miranda, mặt tiền đại lộ Quezon Boulevard, quận Quiapo, trung tâm thành phố Manila (cách bờ bắc sông Pasig và cầu Quezon Bridge khoảng 350 mét). Cách di chuyển thuận tiện và nhanh chóng nhất là đi tàu điện trên cao LRT Tuyến số 1 (LRT-1) xuống tại Ga Carriedo (Carriedo Station), từ ga đi bộ dọc theo phố đi bộ Carriedo Street chỉ khoảng 250 mét (3 phút đi bộ) về phía đông là ra thẳng Quảng trường Plaza Miranda trước cửa nhà thờ. Ngoài ra, hầu hết các tuyến xe jeepney và xe buýt chạy dọc đại lộ Quezon Boulevard (nối từ España / Quezon City xuống cầu Quezon Bridge và Taft Avenue) đều dừng ngay tại trạm Quiapo Church.
- Toạ độ
- 14.5989, 120.9839
Quận Quiapo và Quảng trường Plaza Miranda là một trong những khu vực đông đúc và nhộn nhịp nhất thủ đô Manila, đặc biệt vào các ngày thứ Sáu hằng tuần và dịp Đại lễ Traslacion từ ngày 7 tới ngày 9 tháng 1. Khi tới viếng Vương cung thánh đường Quiapo, xin quý vị mặc trang phục lịch sự kín vai và dài qua gối, bảo quản cẩn thận tư trang cá nhân nơi đông người và tuân theo hướng dẫn phân luồng một chiều của đội ngũ tình nguyện viên nhà thờ (Hijos del Nazareno) khi vào dự lễ hoặc xếp hàng thực hiện nghi thức kính tượng (Pagpupugay) phía sau cung thánh. Nếu quý vị muốn quan sát đại lễ rước kiệu Traslacion ngày 9 tháng 1 mà không quen chen giữa biển người chân trần dày đặc, quý vị nên đứng quan sát từ các ban công trên cao hoặc ghé thăm nhà thờ vào các ngày thường trong tuần.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Vương cung thánh đường Nazareno Đen tại Quiapo, Manila
Thầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên.
?Hỏi Đáp Nhanh
Pho tượng Chúa Giêsu Nazareno Đen tại Vương cung thánh đường Quiapo có nguồn gốc từ đâu và làm bằng gỗ gì?
Pho tượng được một nghệ nhân khuyết danh tại Mexico chạm khắc từ lõi gỗ cây mesquite (loài gỗ cứng tự nhiên có màu nâu đen sẫm của vùng Trung Mỹ) trong tư thế Chúa Giêsu quỳ một gối vác Thánh Giá. Tượng được các tu sĩ Dòng Augustinô Chân Đất (OAR) đưa lên tàu buồm Manila Galleon vượt Thái Bình Dương từ cảng Acapulco (Mexico) tới Manila vào ngày 31 tháng 5 năm 1606.
Vì sao Đại lễ rước kiệu Traslacion vào ngày 9 tháng 1 hằng năm lại thu hút hàng triệu người đi chân trần?
Ngày 9 tháng 1 kỷ niệm sự kiện lịch sử Traslacion (năm 1787) khi pho tượng Chúa Giêsu Nazareno Đen được rước chuyển vị từ thành cổ Intramuros về ngự tại Nhà thờ Quiapo. Hàng triệu tín hữu (gọi là Mamamasan) mặc áo màu đỏ sẫm và đi chân trần để đồng cảm với sự khiêm hạ và cuộc khổ nạn của Chúa Giêsu khi vác Thánh Giá trên đường lên đồi Canvê.
Những kiến trúc sư nổi tiếng nào đã thiết kế tòa nhà Vương cung thánh đường Quiapo hiện nay?
Tòa thánh đường hiện nay là tác phẩm của hai Nghệ sĩ Quốc gia Philippines về Kiến trúc (National Artists for Architecture): sau vụ cháy lớn năm 1928, Kiến trúc sư Juan F. Nakpil đã thiết kế tái thiết mặt tiền Baroque Mexico, hai tháp chuông bốn tầng và mái vòm lớn vào giai đoạn 1933 tới 1936; sau đó vào năm 1984, Kiến trúc sư Jose Maria Zaragoza đã thiết kế mở rộng lòng nhà thờ để tăng sức chứa cho khách hành hương.
Vương cung thánh đường Quiapo được nâng lên hàng Đền Thánh Quốc gia và Tiểu Vương cung thánh đường vào năm nào?
Nhà thờ Quiapo được Giáo hoàng Gioan Phaolô II ban sắc lệnh nâng lên hàng Tiểu Vương cung thánh đường (Minor Basilica) vào ngày 11 tháng 12 năm 1987. Đến ngày 29 tháng 1 năm 2024, với sự chuẩn thuận của Tòa Thánh Vatican dưới triều Giáo hoàng Phanxicô và Hội đồng Giám mục Philippines, thánh đường chính thức được tôn phong làm Tiểu Vương cung thánh đường và Đền Thánh Quốc gia Chúa Giêsu Nazareno.
Ngoài Chúa Giêsu Nazareno Đen, vị thánh bổn mạng nguyên thủy của Giáo xứ Quiapo từ năm 1586 là ai?
Khi Toàn quyền Santiago de Vera và các tu sĩ Dòng Phanxicô thành lập Giáo xứ Quiapo vào ngày 29 tháng 8 năm 1586, nhà thờ được dâng kính Thánh Gioan Tẩy Giả (San Juan Bautista). Cho tới nay, giáo xứ vẫn cử hành trọng thể lễ Sinh nhật Thánh Gioan Tẩy Giả vào ngày 24 tháng 6 hằng năm song hành với lòng sùng kính Chúa Giêsu Nazareno.