Đi theo đại lộ Michigan (Michigan Avenue) ở góc đông bắc thủ đô Washington, qua những dãy nhà gạch của khuôn viên Đại học Công giáo Hoa Kỳ, quý vị sẽ thấy trước tiên một mái vòm lớn lát ngói xanh, vàng và đỏ nổi lên trên hàng cây, rồi một ngọn tháp vuông cao vút đứng cạnh. Tới gần, cả khối đá sáng hiện ra với một vòm cửa khổng lồ ở mặt tiền, và không có khung thép nào bên trong.
Người Việt thường gọi nơi này là Vương cung thánh đường Đức Mẹ Vô Nhiễm ở Washington, tên đầy đủ là Vương cung thánh đường Đền thờ Quốc gia Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội (Basilica of the National Shrine of the Immaculate Conception). Đây là nhà thờ Công Giáo lớn nhất Bắc Mỹ theo tư liệu của Đền thờ, dâng kính Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội, bổn mạng Hoa Kỳ. Với kiều bào, bên trong còn có nguyện đường Đức Mẹ La Vang do người Công Giáo Việt Nam tại Hoa Kỳ dâng tặng năm 2006.
ITước Hiệu Vô Nhiễm Nguyên Tội Và Chữ Đền Thờ Quốc Gia
Tên của nơi này gồm ba lớp. Vương cung thánh đường (basilica) là tước hiệu danh dự Tòa Thánh ban cho những nhà thờ có vai trò đặc biệt, nơi này nhận tước hiệu ấy năm 1990. Đền thờ Quốc gia (National Shrine) nghĩa là một đền thánh cho người Công Giáo cả nước, nơi hành hương chung chứ không phải nhà thờ của một giáo xứ, vì thế tư liệu của Đền thờ tự gọi mình là America's Catholic Church, nhà thờ Công Giáo của nước Mỹ. Lớp thứ ba là tước hiệu Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội, cũng là tước hiệu mà người Công Giáo Hoa Kỳ kính làm bổn mạng của nước mình. Hơn tám mươi nhà nguyện bên trong kính Đức Mẹ dưới nhiều tước hiệu khác nhau.
Theo giáo lý Công Giáo, Vô Nhiễm Nguyên Tội nghĩa là Đức Maria, ngay từ lúc được thụ thai trong lòng mẹ mình, đã được gìn giữ khỏi tội tổ tông nhờ ơn Thiên Chúa, vì Bà được chọn làm Mẹ Chúa Giêsu. Giáo hội Công Giáo công bố điều này thành tín điều năm 1854, và lễ kính được cử hành ngày 8 tháng 12. Tín điều này nói về sự thụ thai của chính Đức Maria, không nói về việc Chúa Giêsu sinh bởi trinh nữ, hai điều người mới tìm hiểu hay nhầm.
Theo tư liệu của Đền thờ, ý tưởng về một ngôi nhà thờ Công Giáo lớn ở thủ đô đã được nhắc tới từ năm 1846, khi một tờ báo ở Lowell, bang Massachusetts, đăng tin về dự định dựng một nhà thờ lớn tại Washington. Phải tới năm 1913 ý tưởng ấy mới có người gánh vác: giám mục Thomas Shahan, người đứng đầu Đại học Công giáo Hoa Kỳ ở ngay bên cạnh, trình dự định lên Giáo hoàng Piô X (Pius X), được ngài chúc lành và góp phần riêng. Ông mất ngày 9 tháng 3 năm 1932 và là người duy nhất được an táng trong vương cung thánh đường, dưới Nhà nguyện Ave Maria do chính ông đặt tên.
Có hai chỗ hay bị lẫn. Thứ nhất, nhiều người tưởng đây là nhà thờ chính tòa của Washington. Không phải. Vương cung thánh đường không đặt ngai tòa giám mục nào, nó là đền thánh quốc gia. Nhà thờ chính tòa Công Giáo của Tổng giáo phận Washington là một nhà thờ khác, dâng kính Thánh Mátthêu.
Thứ hai, thủ đô Washington còn có Nhà thờ Quốc gia Washington, một nhà thờ Gothic của Giáo hội Episcopal thuộc truyền thống Anh giáo. Còn danh xưng nhà thờ Gothic lớn nhất nước Mỹ của Nhà thờ chính tòa Thánh Patrick New York là danh xưng có điều kiện về lối kiến trúc, không mâu thuẫn với nơi này.
IIBốn Mươi Năm Từ Đá Móng Tới Ngày Cung Hiến
Công trình được dựng theo hai chặng cách nhau hơn hai mươi năm. Chặng đầu làm phần dưới đất, tức Nhà thờ Hầm (Crypt Church), để có chỗ cử hành phụng vụ ngay. Chặng sau dựng toàn bộ Nhà thờ Trên (Great Upper Church) trong khoảng năm năm. Tranh khảm còn được làm tiếp gần sáu mươi năm nữa.
- 1913Dự định được chúc lànhGiám mục Thomas Shahan trình dự định lên Giáo hoàng Piô X và được ngài chúc lành, góp phần riêng.
- 1920Đặt đá móngViên đá móng được đặt ngày 23 tháng 9 năm 1920. Lễ đầu tiên trong Nhà thờ Hầm cử hành vào lễ Phục Sinh năm 1924.
- 1926 tới 1931Nhà thờ HầmNhà thờ Hầm xong năm 1926 theo tư liệu Đền thờ, toàn bộ tầng hầm xong năm 1931. SAH Archipedia ghi phần nhà thờ dưới xong năm 1927.
- 1954 tới 1959Dựng Nhà thờ TrênPhần thân trên được xây do Eugene F. Kennedy Jr. điều hành. Tư liệu Đền thờ ghi việc xây nối lại năm 1955, SAH Archipedia ghi 1954.
- 1959Cung hiếnNgày 20 tháng 11 năm 1959, Nhà thờ Trên được cung hiến. Tranh khảm Chúa Kitô Uy Nghi ở hậu cung là món trang trí duy nhất đã xong trong ngày ấy.
- 1990Vương cung thánh đườngTòa Thánh ban tước hiệu vương cung thánh đường cho Đền thờ Quốc gia.
- 2006Nguyện đường Đức Mẹ La VangNguyện đường do người Công Giáo Việt Nam tại Hoa Kỳ dâng tặng được khánh thành ngày 21 tháng 10 năm 2006.
- 2017Vòm Chúa Ba NgôiTranh khảm Vòm Chúa Ba Ngôi được cung hiến ngày 8 tháng 12 năm 2017, đánh dấu hoàn tất phần kiến trúc.
Có ba chỗ nguồn vênh nhau mà thư viện ghi thẳng. Thứ nhất là năm xong Nhà thờ Hầm: tư liệu Đền thờ ghi 1926, hồ sơ kiến trúc SAH Archipedia của Hội Sử gia Kiến trúc Hoa Kỳ ghi phần nhà thờ dưới xong năm 1927. Thứ hai là năm nối lại việc xây phần trên: Đền thờ ghi 1955, SAH Archipedia ghi Eugene F. Kennedy Jr. điều hành từ 1954 tới 1959.
Thứ ba, đáng lưu ý nhất, là diện tích sàn. Đền thờ ghi hơn 200.000 bộ vuông, tức chừng 18.600 mét vuông. SAH Archipedia ghi 77.500 bộ vuông, tức chừng 7.200 mét vuông, và xếp nơi này thứ mười một trong các nhà thờ lớn nhất thế giới. Rất có thể con số của Đền thờ tính gộp cả tầng hầm và các không gian phụ, còn con số kia chỉ tính lòng nhà thờ. Thư viện không chọn một con số.
IIIByzantine Và Roman, Đá Gạch Không Dầm Thép
Kiến trúc sư Charles D. Maginnis của hãng Maginnis and Walsh chọn lối Byzantine mới pha nét Roman, theo SAH Archipedia là một phần vì lối ấy cho phép xây phần ngoài và hoàn thiện phần trong cùng lúc. Mặt bằng hình thánh giá Latinh, một vòm lớn đứng trên chỗ giao của gian giữa và cánh ngang, mặt ngoài vòm lát ngói xanh, vàng, đỏ với các biểu tượng Đức Mẹ. Vật liệu hoàn toàn là nề: đá vôi Indiana, gạch và vòm ngói, không dùng thép chịu lực. Tư liệu Đền thờ ghi công trình dùng 11,5 triệu viên gạch.
Lòng Nhà thờ Trên lấy mẫu Vương cung thánh đường Thánh Máccô ở Venice (Venezia): năm vòm nối nhau dọc trục chính, tường và vòm phủ tranh khảm, đá vôi và cẩm thạch đánh bóng hắt ánh sáng dịu. Tư liệu Đền thờ gọi đây là nơi giữ bộ sưu tập nghệ thuật tôn giáo đương đại lớn nhất thế giới, trong đó có điêu khắc của Ivan Meštrović và Lee Lawrie.
Ở hậu cung phía bắc, do John de Rosen thực hiện, rộng 3.610 bộ vuông, chừng 335 mét vuông, dùng 3.000 sắc độ kính Venice, riêng màu đỏ có 300 sắc. Đây là tranh khảm đầu tiên của Nhà thờ Trên.
Vòm giữa, rộng 18.300 bộ vuông, ghép từ hơn 14 triệu mảnh kính cắt tay, vẽ Chúa Ba Ngôi, Đức Mẹ Vô Nhiễm và các thánh gắn với nước Mỹ. Cung hiến ngày 8 tháng 12 năm 2017.
Vòm Chiên Con Chiến Thắng (1966), vòm Thánh Hóa (1968), vòm Cứu Chuộc (2006), vòm Nhập Thể (2007) và vòm Chúa Ba Ngôi (2017).
Một gian rộng và thấp, ba hậu cung, vòm lớn phủ ngói Guastavino màu xám theo SAH Archipedia. Đây là phần cổ nhất, có lễ từ năm 1924.
Tháp chuông cao 329 bộ, chừng 100 mét, mang bộ carillon 56 quả chuông lắp năm 1963.
| Hạng mục | Số liệu | Nguồn |
|---|---|---|
| Chiều dài toàn công trình | 459 bộ, chừng 140 m | SAH Archipedia |
| Chiều cao vòm lớn | 237 bộ, chừng 72 m | SAH Archipedia |
| Tháp chuông | 329 bộ, chừng 100 m | Đền thờ và SAH Archipedia |
| Vòm cửa mặt tiền | Cao 96 bộ, sâu 22 bộ | SAH Archipedia |
| Diện tích sàn | Hơn 200.000 bộ vuông | Đền thờ, SAH ghi 77.500 bộ vuông |
| Nhà nguyện và nguyện đường | Hơn 80 | Đền thờ |
IVThế Đất Và Hướng
Trước khi đọc thế đất, xin nói rõ: Công Giáo không có phép phong thủy. Lệ xưa của nhà thờ Kitô giáo là quay cung thánh về phía đông, hướng mặt trời mọc, dấu chỉ Chúa Phục Sinh. Nhưng lệ ấy không bắt buộc, và nơi này là một ví dụ: tư liệu Đền thờ gọi hậu cung có tranh Chúa Kitô Uy Nghi là hậu cung phía bắc, nghĩa là trục chính chạy bắc nam, bàn thờ ở phía bắc, cửa lớn mở về phía nam. Phần dưới đây là cách thư viện đọc theo phong thủy cổ truyền của người Việt, đặt ra để bạn đọc có chỗ so sánh. Đó không phải điều ghi trong tư liệu của Đền thờ, và các kiến trúc sư không dựa vào đó khi chọn hướng.
Điều người đọc theo lối Việt sẽ để ý trước hết là hướng. Bàn thờ ở phía bắc, cửa lớn nhìn về phía nam, tức thế tọa bắc hướng nam, lưng tựa bắc, mặt hướng nam. Đây là hướng mà sách xưa của người Việt và người Hoa coi là chính hướng, hướng của cung điện và đình làng, đón nắng và tránh gió bấc. Ở đây sự trùng khớp do mặt bằng khu đất mà ra, thư viện không gán cho nó ý đồ nào.
Thứ hai là minh đường. Trước mặt tiền phía nam là khoảng sân và bãi cỏ rộng của khuôn viên đại học, không nhà cao tầng nào chắn. Lối cổ truyền coi khoảng trống bằng phẳng trước cửa là chỗ khí dừng lại trước khi vào nhà, càng rộng và sáng càng tốt.
Thứ ba là hình thể. Một vòm tròn lớn ở giữa, một ngọn tháp vuông cao đứng lệch sang một bên. Theo phép xem hình núi của người Việt, khối tròn thuộc hành Kim, khối cao thẳng thuộc hành Mộc, và một ngọn cao đơn độc cạnh khối chính đôi khi được đọc là văn bút, ngọn bút, gắn với chữ nghĩa và học hành. Nơi này đứng sát một trường đại học, nên cách đọc ấy tình cờ khớp với cảnh thật. Nhưng tháp chuông đứng riêng cạnh nhà thờ là lệ quen của kiến trúc Ý và Byzantine, không ai chọn nó theo la bàn.
VLễ Theo Lịch Phụng Vụ Và Những Cuộc Hành Hương Của Người Việt
Là đền thánh quốc gia, nơi này theo lịch phụng vụ chung của Giáo hội Công Giáo, tính theo dương lịch, cộng thêm những ngày gắn với tước hiệu Đức Mẹ Vô Nhiễm và những cuộc hành hương của các cộng đồng. Bài chỉ ghi ngày, không ghi giờ giấc.
| Ngày | Theo lịch nào | Lễ | Nội dung |
|---|---|---|---|
| 8 tháng 12 | Lịch phụng vụ Công Giáo, dương lịch | Lễ Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội | Lễ bổn mạng của Đền thờ và của Hoa Kỳ, lễ lớn nhất trong năm. |
| 20 tháng 11 | Dương lịch, kỷ niệm cung hiến | Kỷ niệm cung hiến Nhà thờ Trên | Ngày cung hiến năm 1959. |
| 15 tháng 8 | Lịch phụng vụ Công Giáo | Lễ Đức Mẹ Lên Trời | Một trong những lễ trọng kính Đức Mẹ trong năm. |
| 24 tháng 11 | Lịch phụng vụ Công Giáo | Lễ Thánh Anrê Dũng Lạc và các bạn tử đạo | Lễ kính 117 Thánh Tử Đạo Việt Nam, những vị có tên khắc trên bảng đồng trong nguyện đường Đức Mẹ La Vang. |
| Tháng 5 | Dương lịch, tháng Đức Mẹ | Hành hương Thánh Mẫu của người Công Giáo gốc Á và các đảo Thái Bình Dương | Tổ chức hằng năm, lần thứ 22 ngày 3 tháng 5 năm 2025, có cộng đoàn người Việt góp phần. |
Về người Việt: nguyện đường Đức Mẹ La Vang là quà của người Công Giáo Việt Nam tại Hoa Kỳ, khánh thành sáng thứ Bảy ngày 21 tháng 10 năm 2006. Theo Đài Á Châu Tự Do (RFA), chừng 8.000 tín hữu từ nhiều tiểu bang về dự, hơn hai mươi cộng đoàn đi rước, nền nguyện đường có hình trống đồng với mười hai ngôi sao và bốn chim Việt. Theo VietCatholic, Liên Đoàn Công Giáo Việt Nam tại Hoa Kỳ tổ chức Hành hương Đức Mẹ La Vang tại vương cung thánh đường, lần thứ tư vào tháng 6 năm 2011. Theo báo Catholic Standard, trong cuộc hành hương Thánh Mẫu của người Công Giáo gốc Á ngày 3 tháng 5 năm 2025, cộng đoàn Đức Mẹ La Vang ở Chantilly, bang Virginia, múa dâng và kiệu ảnh Đức Mẹ La Vang, người Việt từ Richmond dẫn chuỗi Mân Côi bằng tiếng Việt.
Tích Đức Mẹ La Vang gắn với vùng La Vang, Quảng Trị: năm 1798, giữa lúc giáo dân lánh nạn cấm đạo cầu nguyện dưới gốc cây lớn trong rừng, Đức Mẹ được kể là đã hiện ra an ủi và chỉ cho họ một loại lá để chữa bệnh. Đó là lời truyền của tín hữu, tư liệu Đền thờ kể lại đúng như thế.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- 400 Michigan Avenue NE, Washington, DC 20017 (cạnh Đại học Công giáo Hoa Kỳ)
- Đường tới
- Vương cung thánh đường nằm ở số 400 Michigan Avenue NE, Washington, cạnh khuôn viên Đại học Công giáo Hoa Kỳ. Ga tàu điện gần nhất là ga Brookland, đi bộ chừng mười phút.
- Toạ độ
- 38.9334, -77.0007
Đây là đền thánh cử hành phụng vụ mỗi ngày, nên lệ của nơi thờ tự là lệ phải theo. Vài điều thường được nhắc: ăn mặc kín đáo, bỏ mũ khi vào trong, giữ im lặng trong Nhà thờ Trên và các nhà nguyện. Khi đang có thánh lễ, khách xem kiến trúc xin đứng phía sau, không đi lại giữa các hàng ghế. Trong nguyện đường Đức Mẹ La Vang thường có người quỳ cầu nguyện, xin quý vị đi nhẹ và nhường chỗ.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Vương cung thánh đường Đền thờ Quốc gia Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội
Contribute photos, information or video for Basilica of the National Shrine of the Immaculate ConceptionThầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Everyone is welcome to enrich this page: a photo you took, a detail the page misses, a short video. Every contribution is read and answered.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên. No community contribution yet. You could be the first.
?Hỏi Đáp Nhanh
Vương cung thánh đường Đức Mẹ Vô Nhiễm Washington có phải nhà thờ lớn nhất nước Mỹ không
Theo tư liệu của Đền thờ, đây là nhà thờ Công Giáo lớn nhất Bắc Mỹ, với hơn 200.000 bộ vuông sàn. Hồ sơ SAH Archipedia ghi con số thấp hơn là 77.500 bộ vuông và xếp nơi này thứ mười một thế giới. Hai con số có thể khác nhau vì cách tính, thư viện ghi cả hai. Công trình dài 459 bộ, vòm cao 237 bộ.
Nhà thờ Đức Mẹ Vô Nhiễm Washington xây năm nào
Đá móng đặt ngày 23 tháng 9 năm 1920. Nhà thờ Hầm xong năm 1926 theo Đền thờ, năm 1927 theo SAH Archipedia. Nhà thờ Trên xây khoảng 1954 tới 1959 và cung hiến ngày 20 tháng 11 năm 1959. Năm 1990 được phong vương cung thánh đường, tới năm 2017 vòm cuối cùng mới hoàn tất tranh khảm.
Nguyện đường Đức Mẹ La Vang ở Washington có từ khi nào
Nguyện đường do người Công Giáo Việt Nam tại Hoa Kỳ dâng tặng, khánh thành ngày 21 tháng 10 năm 2006 với chừng 8.000 người dự theo RFA. Bên trong có tượng Đức Mẹ La Vang bế Chúa Hài Đồng trên bệ đá đỏ, tranh khảm về cuộc hiện ra và về các Thánh Tử Đạo Việt Nam, cùng bảng đồng khắc tên 117 vị thánh.
Vô Nhiễm Nguyên Tội nghĩa là gì
Đó là tín điều Công Giáo công bố năm 1854: Đức Maria ngay từ lúc được thụ thai đã được Thiên Chúa gìn giữ khỏi tội tổ tông. Tín điều này nói về sự thụ thai của chính Đức Maria, không phải về việc Chúa Giêsu sinh bởi trinh nữ, hai điều hay bị nhầm. Lễ kính là ngày 8 tháng 12, cũng là lễ bổn mạng của Hoa Kỳ.
Đền thờ Quốc gia Đức Mẹ Vô Nhiễm có phải nhà thờ chính tòa Washington không
Không. Đây là đền thánh quốc gia và vương cung thánh đường, không đặt ngai tòa giám mục. Nhà thờ chính tòa Công Giáo của Tổng giáo phận Washington là nhà thờ Thánh Mátthêu. Thủ đô còn có Nhà thờ Quốc gia Washington thuộc Giáo hội Episcopal, truyền thống Anh giáo, là một nơi khác hẳn.