Cộng Đồng Bahá'í Toàn Cầu: Một Đạo Không Chia Tông Phái, Giao Ước Và Viện Công Lý Toàn Cầu

ITổng Quan

Cộng đồng không có tu sĩ. Việc chung ở mọi cấp do các hội đồng chín người được bầu kín lo. Có vài nhóm nhỏ trong lịch sử đã tách ra, và thư viện có trang riêng cho từng nhóm, nhưng các nhóm ấy rất nhỏ và cộng đồng chính không công nhận họ. Trang này nói về cộng đồng chính: vì sao nó giữ được một khối, nó được tổ chức ra sao, và người Bahá'í sinh hoạt thế nào.

IIChuỗi Kế Tục

Nhiều đạo chia nhánh ngay sau khi đấng sáng lập qua đời vì câu hỏi ai được quyền dẫn dắt. Người Bahá'í gọi câu trả lời của họ là Giao Ước. Theo đó, Bahá'u'lláh viết trong di chúc ai là người kế tục và ai có quyền giải thích lời ông, và 'Abdu'l-Bahá cũng làm như vậy trong di chúc của mình.

• 1863Ridván
  Bahá'u'lláh tuyên bố tại Baghdad. Mốc khai lập đạo.
• 1892'Abdu'l-Bahá kế tục
  Theo di chúc của Bahá'u'lláh, ông là người đứng đầu và người giải thích duy nhất có thẩm quyền.
• 1921Shoghi Effendi làm Người Giám Hộ
  Theo di chúc của 'Abdu'l-Bahá.
• 1957Shoghi Effendi qua đời
  Không có con, không chỉ định người Giám Hộ kế tiếp. Những Bàn Tay Của Chính Nghĩa tạm giữ việc chung.
• 1963Viện Công lý Toàn cầu
  Bầu lần đầu tháng Tư tại Haifa. Từ đó bầu năm năm một lần.

IIIGiao Ước Và Sự Hợp Nhất

Từ đó đi ra một khái niệm khó hiểu với người ngoài: vi phạm Giao Ước. Cộng đồng dùng chữ này cho người đứng ra chống lại chuỗi kế tục đã định, chẳng hạn tự nhận chức vị mà di chúc không trao, và vận động người khác theo mình. Theo Wikipedia, chỉ Viện Công lý Toàn cầu có quyền tuyên bố một người vi phạm Giao Ước. Người như thế không còn được xem là thành viên, tín đồ được dặn tránh giao du với họ nhưng vẫn phải tôn trọng quyền công dân của họ và không được thù ghét họ. Người tự rời đạo thì không bị xem là vi phạm Giao Ước.

IVĐời Sống Cộng Đồng

Nhịp sinh hoạt của một cộng đồng Bahá'í địa phương xoay quanh Lễ Mười Chín Ngày, họp mỗi tháng lịch Badí' một lần, gồm ba phần: cầu nguyện, bàn việc chung, và chia sẻ thân tình. Người Bahá'í đọc kinh nguyện hằng ngày, giữ chay trong tháng 'Alá', và mừng mười một ngày thánh trong năm.

Từ thập niên 1990, cộng đồng tập trung vào bốn loại sinh hoạt cơ sở mở cho mọi người: nhóm cầu nguyện, lớp giáo dục tinh thần cho trẻ em, nhóm cho thiếu niên, và vòng học theo chuỗi sách của Viện Ruhi. Theo Bahá'í World News Service, có hơn 300 viện đào tạo trên thế giới và hơn 900 dự án phát triển lớn, trong đó hơn 600 trường học.

VTổ Chức Và Phân Bố

Bộ máy gọi là Trật Tự Hành Chính có ba cấp hội đồng bầu: Hội đồng Tinh thần Địa phương, Hội đồng Tinh thần Quốc gia, và Viện Công lý Toàn cầu, mỗi cấp chín người. Không ai được ứng cử hay vận động. Song song là một nhánh bổ nhiệm gồm Hội đồng Cố vấn Châu lục và các thành viên Hội đồng Phụ tá, có vai trò khích lệ và tư vấn, không có quyền quyết định hành chính.

VINhững Nhóm Tách Ra

Lịch sử ghi nhận vài nhóm đã tách khỏi chuỗi kế tục. Thư viện có trang riêng cho ba nhóm và trình bày bằng lời mô tả.

• Người Azali. Theo Báb nhưng không nhận Bahá'u'lláh, đi theo Subh-i-Azal sau cuộc chia tách ở Edirne năm 1866 tới 1867. Họ là người Bábí, không phải người Bahá'í.
• Orthodox Bahá'í Faith. Theo Mason Remey, người năm 1960 tự tuyên bố là Người Giám Hộ kế tiếp.
• BUPC. Nhóm do Leland Jensen lập ở Montana, Hoa Kỳ, cũng nhận dòng Giám Hộ nối từ Mason Remey.

Cộng đồng Bahá'í chính không công nhận các nhóm này, vì theo cách hiểu của cộng đồng, họ đứng ngoài chuỗi kế tục đã được viết rõ trong di chúc. Các nhóm ấy thì cho rằng chính họ mới giữ đúng chuỗi kế tục. Theo các nguồn đã dẫn trong từng trang, mỗi nhóm hiện chỉ có từ vài chục tới vài nghìn người.

VIITại Việt Nam

Tại Việt Nam, cộng đồng Bahá'í là một phần của cộng đồng toàn cầu này, mang tên Cộng đồng tôn giáo Baha'i Việt Nam, có Hội đồng Tinh thần cấp quốc gia bầu lần đầu ngày 21 tháng Ba năm 2008. Theo Ban Tôn giáo Chính phủ, tính tới tháng 12 năm 2021 có khoảng 7.000 tín đồ ở 45 tỉnh thành. Chi tiết xem trang riêng về Cộng đồng tôn giáo Baha'i Việt Nam.

VIIIBiểu Tượng Của Nhánh

Ngôi sao chín cánh

IXCác Nhánh Khác Của Bahá'í

Cộng Đồng Bahá'í Toàn Cầuجامعهٔ بهائیĐạo Bahá'í không chia tông phái.Cộng Đồng Tôn Giáo Baha'i Việt NamCộng đồng tôn giáo Baha'i Việt NamKhông phải một nhánh riêng mà là cộng đồng quốc gia của cùng một đạo, thuộc hệ thống Viện Công lý Toàn cầu.Dùng biểu tượng chung của đạoNhóm Orthodox Bahá'í FaithOrthodox Bahá'í FaithNhóm theo ông Mason Remey, người năm 1960 tự tuyên bố là Người Giám Hộ kế tiếp Shoghi Effendi, sau ông là Joel Marangella.Dùng biểu tượng chung của đạoNhóm Bahá'ís Under the Provisions of the CovenantBahá'ís Under the Provisions of the Covenant (BUPC)Nhóm do ông Leland Jensen lập ở Montana, Hoa Kỳ, trong thập niên 1960 và 1970, cũng tin vào dòng Giám Hộ nối từ Mason Remey.Dùng biểu tượng chung của đạoNgười Azali, Dòng Bábí Còn Lạiازلی AzalīKhông phải người Bahá'í.Dùng biểu tượng chung của đạo

XNguồn Tham Khảo

Thư viện đối chiếu các nguồn dưới đây. Chỗ nào các nguồn vênh nhau, bài ghi rõ cả hai.

1. Bahá'í World News Service, Statistics
2. Wikipedia, Covenant of Bahá'u'lláh
3. Wikipedia, Mason Remey
4. Wikipedia, Bahá'í Azali split
5. Ban Tôn giáo Chính phủ, Tôn giáo và chính sách tôn giáo ở Việt Nam, 2023
6. Wikipedia, Covenant-breaker

?Hỏi Đáp Nhanh

›Đọc Tiếp