Nằm giữa thung lũng xanh mướt của dòng sông Urola và được che chở bởi vách núi đá vôi hùng vĩ Izarraitz thuộc thị trấn Azpeitia (tỉnh Gipuzkoa, Xứ Basque), Đền thánh Loyola (tên tiếng Basque: Loiolako Santutegia; tiếng Tây Ban Nha: Santuario de Loyola) hiện lên với vẻ uy nghiêm tráng lệ như một góc của thành Roma cổ kính được đặt giữa lòng núi rừng miền Bắc Tây Ban Nha. Một mặt tiền đá cẩm thạch xám đen trải dài suốt 150 mét như sải cánh của một con đại bàng khổng lồ, nâng đỡ ở chính tâm một ngôi vương cung thánh đường hình tròn đội chiếc mái vòm đá cao vút 65 mét lên nền trời Xứ Basque.
Thế nhưng báu vật thiêng liêng nhất của toàn bộ quần thể kiến trúc Baroque đồ sộ ấy lại không phải là những hàng cột đá cẩm thạch khổng lồ, mà là một tòa nhà tháp pháo đài thời Trung cổ bằng đá và gạch đỏ nằm ẩn mình như một viên ngọc quý ngay bên trong cánh trái của đền thánh. Chính tại ngôi nhà tháp cổ của dòng họ Loyola này, vào năm 1491, cậu bé Íñigo López de Loyola đã cất tiếng khóc chào đời; và cũng chính tại căn phòng trên tầng ba của ngôi nhà này vào mùa hè năm 1521, sau khi bị viên đạn đại bác làm gãy nát chân tại trận chiến Pamplona, chàng hiệp sĩ kiêu hùng đã nằm trên giường bệnh đọc sách Cuộc đời Chúa Kitô cùng Truyện các Thánh để rồi trải qua cuộc hoán cải tâm linh tận căn, khai sinh ra Dòng Tên (Societas Iesu) và phương pháp cầu nguyện phân định thần loại làm biến đổi lịch sử Đạo Công giáo toàn cầu.
IViên Đạn Đại Bác Pamplona Năm 1521, Căn Phòng Hoán Cải Và Khởi Nguồn Của Phép Phân Định Thần Loại
Trong lịch sử linh đạo Công giáo hiện đại, ngôi nhà tháp tại Loyola (được tôn kính gọi là Santa Casa, tức Nhà Thánh) là nơi diễn ra một trong những bước ngoặt nội tâm sâu sắc nhất của thế kỷ 16. Sinh năm 1491 là con út trong gia đình mười ba người con của lãnh chúa Beltrán Ibáñez de Oñaz y Loyola, chàng thanh niên Íñigo lớn lên với giấc mộng lập chiến công hiển hách trên chiến trường và chinh phục trái tim của các bậc công nương quý tộc. Ngày 20 tháng 5 năm 1521, khi chỉ huy quân đồn trú bảo vệ thành Pamplona trước cuộc vây hãm của quân đội Pháp, một viên đạn đại bác đã bắn trúng vào giữa hai chân của Íñigo, làm gãy nát ống chân phải và làm bị thương nặng chân trái.
Cảm phục lòng dũng cảm của chàng hiệp sĩ trẻ, quân Pháp đã đặt Íñigo lên cáng khiêng suốt hai tuần lễ vượt qua đường núi hiểm trở về tận ngôi nhà tháp quê hương tại Loyola. Tại đây, sau những cuộc phẫu thuật cưa xương đau đớn không thuốc mê khiến ngài suýt mất mạng vào đêm áp lễ Thánh Phêrô và Phaolô (28 tháng 6 năm 1521), Íñigo phải nằm bất động suốt chín tháng trời trên chiếc giường gỗ tại tầng cao nhất của nhà tháp. Để giết thời gian, chàng hiệp sĩ hỏi xin những cuốn tiểu thuyết hiệp sĩ lãng mạn như Amadís de Gaula, nhưng trong tòa nhà tháp khi ấy chỉ có duy nhất hai bộ sách đạo: cuốn Vita Christi (Cuộc đời Đức Kitô của tu sĩ Dòng Carthusian Ludolph xứ Sachsen) và cuốn Flos Sanctorum (Hoa thơm các Thánh, tức Hạnh các Thánh của Jacobus de Voragine) bằng tiếng Tây Ban Nha.
Chính trong những tháng ngày nằm đọc đi đọc lại hai bộ sách ấy dưới mái gỗ của căn phòng tầng ba, Íñigo đã khám phá ra quy luật cốt lõi của đời sống tâm linh: mỗi khi chàng mơ tưởng đến những chiến công hiệp sĩ và danh vọng thế gian, lòng chàng lúc đầu thấy hào hứng nhưng sau đó lại rơi vào khô khan, trống rỗng và buồn bã; ngược lại, mỗi khi chàng suy nghĩ đến việc đi chân trần hành hương về Jerusalem, ăn chay khổ chế và bước theo Đức Kitô nghèo khó như Thánh Phanxicô Assisi hay Thánh Đa Minh, tâm hồn chàng không những vui tươi lúc đang nghĩ tới mà niềm bình an sâu thẳm ấy vẫn còn đọng lại thật lâu về sau. Từ kinh nghiệm thực nghiệm ấy ngay trên giường bệnh Loyola, nguyên lý Phân định thần loại (Discernimiento de espíritus) đã ra đời, dẫn tới thị kiến Đức Trinh Nữ Maria bồng Chúa Hài Đồng hiện ra củng cố tâm hồn ngài và thúc đẩy ngài lên đường vào cuối tháng 2 năm 1522 để đi tới Đan viện Santa Maria de Montserrat, Catalunya và Hang Thánh Inhaxiô (Cova de Sant Ignasi), Manresa.
Theo giáo nghĩa linh đạo Inhaxiô được kết tinh trong châm ngôn của Dòng Tên là Ad Maiorem Dei Gloriam (AMDG, nghĩa là Cho Vinh Danh Thiên Chúa Hơn), thánh địa Loyola dạy cho người hành hương một chân lý thiết thực: Thiên Chúa không đòi hỏi con người phải hoàn hảo ngay từ đầu mới có thể sử dụng họ, mà Ngài kiên nhẫn biến đổi chính những vết thương, những thất bại đổ vỡ (như viên đạn đại bác tại Pamplona) và cả tính cách nhiệt thành hiệp sĩ của con người thành khí cụ phụng sự Vương quốc Tình yêu của Đức Kitô.
Sử liệu Dòng Tên và tư liệu hoàng gia Tây Ban Nha ghi nhận quá trình chuyển hóa ngôi nhà tháp gia tộc thành đền thánh quốc tế bắt đầu vào thế kỷ 17, sau khi Giáo hoàng Grêgôriô XV tuyên phong hiển thánh cho Thánh Inhaxiô Loyola vào ngày 12 tháng 3 năm 1622. Khi ấy, ngôi nhà tháp Loyola thuộc quyền sở hữu của các hậu duệ dòng họ là các Hầu tước xứ Alcañices và Oropesa vốn không muốn bán lại di sản tổ tiên. Phải đến năm 1681, nhờ sự can thiệp trực tiếp của Thái hậu Mariana xứ Áo (Mariana de Austria, hoàng hậu góa phụ của vua Felipe IV và là mẫu thân của vua Carlos II), Hầu tước xứ Alcañices mới đồng ý nhượng lại ngôi nhà tháp cùng khu đất xung quanh cho Hoàng gia để dâng tặng cho Dòng Tên. Thái hậu Mariana đã đích thân mời kiến trúc sư trưởng của Tòa Thánh tại Roma là Carlo Fontana (1638 tới 1714, người học trò xuất sắc nhất của danh sư Gian Lorenzo Bernini) thiết kế một đại đền thánh Baroque bao bọc lấy ngôi nhà tháp cổ như một chiếc tráp châu báu khổng lồ.
Nhiều du khách khi nhìn thấy mặt tiền Baroque đồ sộ của Đền thánh Loyola từ xa thường tưởng rằng ngôi nhà cổ nơi Thánh Inhaxiô sinh ra đã bị phá bỏ để lấy chỗ xây vương cung thánh đường. Thực tế hoàn toàn ngược lại: toàn bộ ngôi Nhà tháp Loyola (Casa-Torre) bốn tầng từ thế kỷ 14 và 15 vẫn được giữ nguyên vẹn từng viên đá và từng thanh xà gỗ, nằm gọn bên trong tòa cánh phía bắc (bên trái vương cung thánh đường), được bảo vệ khỏi mưa gió bởi các bức tường đá cẩm thạch của thế kỷ 17 để khách hành hương có thể bước trực tiếp vào đúng căn phòng nơi Thánh Inhaxiô đã nằm năm 1521.
IITừ Pháo Đài Trung Cổ Thời Chiến Tranh Phe Phái Tới Tuyệt Tác Baroque La Mã Giữa Lòng Xứ Basque
Lịch sử của ngôi nhà tháp tại Loyola phản ánh trực tiếp sự chuyển mình của Xứ Basque từ thời kỳ đẫm máu của các cuộc chiến tranh phe phái lãnh chúa (Guerras de Bandos) sang thời kỳ Phục Hưng và cải cách tôn giáo. Cuối thế kỷ 14 (khoảng năm 1387 tới 1405), cụ tổ Beltrán Yáñez de Loyola đã xây dựng một pháo đài tháp đá kiên cố bên bờ sông Urola để làm thành lũy của phe Oñacinos. Năm 1457, nhằm chấm dứt các cuộc xung đột đẫm máu giữa các gia tộc quý tộc Basque, quốc vương Enrique IV xứ Castilla đã hạ lệnh san phẳng phần tầng trên bằng đá của tất cả các tháp pháo đài tư nhân trong vùng. Khi gia tộc Loyola được phép xây lại hai tầng trên vào năm 1460, họ không được dùng đá tảng quân sự mà đã mời các thợ nề xây bằng gạch nung đỏ theo phong cách Mudéjar, tạo nên hình dáng nửa dưới bằng đá xám, nửa trên bằng gạch đỏ rất độc đáo của Nhà Thánh ngày nay.
- Cuối thế kỷ 14 và năm 1460Xây dựng Nhà tháp Loyola bằng đá và tái thiết hai tầng trên bằng gạch MudéjarGia tộc Oñaz y Loyola xây dựng nhà tháp phòng thủ bên sông Urola vào cuối thế kỷ 14; sau lệnh phá hủy nửa trên các tháp đá của vua Enrique IV năm 1457, tầng ba và tầng bốn được xây lại bằng gạch nung kiểu Mudéjar năm 1460.
- Năm 1491 và năm 1521 - 1522Thánh Inhaxiô Loyola chào đời và trải qua chín tháng hoán cải trên giường bệnhÍñigo de Loyola sinh năm 1491 tại nhà tháp; từ tháng 6 năm 1521 đến tháng 2 năm 1522, trong khi dưỡng thương sau trận Pamplona tại phòng tầng ba, ngài đọc sách Cuộc đời Chúa Kitô và Hạnh các Thánh, trải qua cuộc hoán cải tâm linh và lên đường hành hương.
- Năm 1554Thánh Phanxicô Borgia đến hành hương và lập nhà nguyện đầu tiên trong Nhà ThánhHai năm trước khi Thánh Inhaxiô qua đời tại Roma, cựu Công tước xứ Gandía là Thánh Phanxicô Borgia (sau là Bề trên Tổng quyền thứ ba của Dòng Tên) đã đến thăm nhà tháp Loyola và quỳ hôn nền sàn căn phòng nơi Thánh Inhaxiô từng nằm dưỡng thương.
- Năm 1681 tới ngày 28 tháng 3, 1689Thái hậu Mariana xứ Áo hiến tặng Nhà Thánh và khởi công quần thể của Carlo FontanaSau khi Thái hậu Mariana mua lại nhà tháp trao cho Dòng Tên năm 1681, kiến trúc sư La Mã Carlo Fontana gửi bản thiết kế tổng thể; ngày 28 tháng 3 năm 1689, viên đá đầu tiên của đại đền thánh được đặt dưới sự chỉ huy của kiến trúc sư Basque Martín de Zaldúa.
- Ngày 31 tháng 7, 1738 và năm 1888Thánh hiến Vương cung thánh đường tròn và hoàn tất toàn bộ hai cánh tu việnKiến trúc sư Sebastián de Lecuona và Ignacio Ibero hoàn thành mái vòm cao 65 mét để cử hành đại lễ thánh hiến Vương cung thánh đường đúng ngày lễ Thánh Inhaxiô 31 tháng 7 năm 1738; cánh phía nam hoàn tất năm 1888 sau các gián đoạn chính trị thế kỷ 18 và 19.
- Năm 1921, ngày 6 tháng 11, 1982 và năm 2021 - 2022Sắc phong Tiểu Vương cung thánh đường, chuyến viếng thăm của Giáo hoàng Gioan Phaolô II và Năm Thánh InhaxiôGiáo hoàng Bênêđictô XV nâng đền thánh lên hàng Tiểu Vương cung thánh đường năm 1921; ngày 6 tháng 11 năm 1982, Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II đến cầu nguyện tại Nhà nguyện Hoán Cải; năm 2021-2022 kỷ niệm 500 năm cuộc hoán cải của Thánh Inhaxiô.
Hình tượng con đại bàng hoàng gia trong bản quy hoạch của kiến trúc sư Carlo Fontana. Khi thiết kế quần thể Đền thánh Loyola cho Thái hậu Mariana xứ Áo (thuộc vương triều Habsburg có biểu tượng là con đại bàng), kiến trúc sư Carlo Fontana đã khéo léo lồng ghép hình ảnh một con đại bàng bằng đá đang sải rộng đôi cánh giữa thung lũng: khối tiền sảnh nhô ra phía trước với bậc thang hoàng gia là đầu và mỏ đại bàng, ngôi Vương cung thánh đường tròn ở chính giữa với mái vòm cao 65 mét là thân và ngực đại bàng, hai tòa nhà học viện và tu viện dài mỗi bên 75 mét (tổng chiều dài mặt tiền 150 mét) là đôi cánh dang rộng, còn khu nhà phụ phía sau là đuôi đại bàng.
IIIVương Cung Thánh Đường Mái Vòm Cao 65 Mét, Bàn Thờ Đá Khảm Churrigueresque Và Nhà Tháp Bốn Tầng
Quần thể Đền thánh Loyola được xây dựng hoàn toàn bằng đá vôi cẩm thạch màu xám đen và hồng nhạt khai thác trực tiếp từ khối núi Izarraitz ngay phía sau đền. Ở chính giữa mặt tiền dài 150 mét là Vương cung thánh đường Thánh Inhaxiô có mặt bằng hình tròn đồng tâm (gợi nhớ đền Pantheon và các nhà thờ Baroque tại Roma của Bernini): một vòng hành lang tròn bên ngoài bao bọc lấy tám trụ cột khổng lồ nâng đỡ mái vòm kép cao 65 mét có đường kính 20 mét.
Phía trước cổng vào vương cung thánh đường là một tiền sảnh hình bán nguyệt lồi ra phía ngoài được dẫn lên bằng ba nhịp cầu thang đá uy nghiêm có tượng sư tử đá canh giữ, phía trên vòm cổng khắc huy hiệu hoàng gia Tây Ban Nha của vua Carlos II và Thái hậu Mariana xứ Áo.
Nằm nguyên vẹn trong lòng cánh bắc của quần thể là tòa nhà tháp hình vuông (mỗi cạnh khoảng 12 mét, cao bốn tầng) của gia tộc Loyola: hai tầng dưới xây bằng đá tảng xám đen dày gần hai mét có lỗ châu mai phòng thủ từ cuối thế kỷ 14, hai tầng trên xây bằng gạch đỏ đan hình quả trám kiểu Mudéjar từ năm 1460.
Trái tim tâm linh thiêng liêng nhất của toàn bộ đền thánh nằm ở tầng bốn (gác mái gỗ) của Nhà tháp: chính là căn phòng ngủ nơi chàng hiệp sĩ Íñigo nằm dưỡng thương suốt 9 tháng năm 1521, đọc sách đạo và được Đức Mẹ hiện ra. Tại vị trí chiếc giường bệnh xưa nay đặt bàn thờ trang nghiêm với pho tượng Thánh Inhaxiô nằm trên giường mắt ngước nhìn lên trời dưới hệ xà gỗ sồi nguyên thủy.
Đi qua bốn tầng của Nhà tháp, người hành hương lần lượt chiêm bái tầng trệt từng là kho vũ khí và chuồng ngựa, tầng hai với gian bếp cổ và phòng ăn gia tộc, tầng ba có nơi truyền thống ghi nhận Thánh Inhaxiô chào đời năm 1491 và nhà nguyện nơi Thánh Phanxicô Borgia đã cử hành Thánh lễ đầu tiên năm 1551.
Ở trung tâm Vương cung thánh đường tròn là mái vòm đá vôi đường kính 20 mét, vươn cao 65 mét tới đỉnh chóp lồng đèn, do kiến trúc sư xứ Basque là Ignacio Ibero thiết kế phần vòm trong chạm nổi tám bức phù điêu khổng lồ biểu trưng cho các nhân đức Kitô giáo và huy hiệu hoàng gia, tạo nên độ vang âm thanh tuyệt hảo.
Hoàn thành vào thập niên 1750 bởi Ignacio Ibero, bàn thờ chính của Vương cung thánh đường là một kiệt tác khảm đá cẩm thạch nhiều màu và đá mã não kết hợp những cột xoắn ốc Solomonic. Ở hốc chính giữa tôn trí pho tượng Thánh Inhaxiô Loyola đúc hoàn toàn bằng bạc nguyên chất cao hơn 2 mét (do Công ty Hoàng gia Gipuzkoa tại Caracas, Venezuela hiến tặng năm 1758 theo mẫu của Francisco Vergara).
Phía trên cổng vào của vương cung thánh đường là cây đàn đại phong cầm danh tiếng gồm hơn 2.100 ống do nghệ nhân Pháp Aristide Cavaillé-Coll chế tác năm 1889. Phía sau hai cánh tu viện là khu vườn rộng lớn và Trung tâm Linh thao Loyola (Centro de Espiritualidad), nơi đón tiếp các tín hữu từ khắp thế giới về tĩnh tâm theo sách Linh Thao.
| Hạng mục | Thông số lịch sử và kiến trúc | Nguồn kiểm chứng |
|---|---|---|
| Nhà tháp Loyola (Santa Casa) | Hai tầng đá dưới xây cuối thế kỷ 14 (khoảng 1387-1405); hai tầng gạch Mudéjar trên xây lại năm 1460 | Đền thánh Loyola (santuariodeloyola.org) và Cục Di sản Văn hóa Xứ Basque |
| Vương cung thánh đường Baroque | Thiết kế năm 1682 bởi Carlo Fontana; khởi công ngày 28/3/1689; thánh hiến ngày 31/7/1738; hoàn tất hai cánh năm 1888 | Tỉnh Dòng Tên Tây Ban Nha và Wikidata Q1584359 |
| Kích thước tổng thể | Chiều dài mặt tiền chính 150 m; đường kính vương cung thánh đường tròn 33 m; đường kính mái vòm 20 m, cao 65 m | Hồ sơ Di sản Văn hóa Xứ Basque (Turismo Euskadi) |
| Kiến trúc sư thi công | Carlo Fontana (bản vẽ gốc Roma), Martín de Zaldúa, Sebastián de Lecuona và Ignacio Ibero | Lưu trữ Lịch sử Đền thánh Loyola |
| Bảo vật nghệ thuật | Nhà nguyện Hoán Cải tầng 4 Nhà Thánh, bàn thờ khảm đá mã não và tượng bạc Thánh Inhaxiô (1758), đàn Cavaillé-Coll (1889) | Bảo tàng Đền thánh Loyola |
| Danh hiệu giáo hội | Tiểu Vương cung thánh đường (sắc phong năm 1921 bởi Giáo hoàng Bênêđictô XV) và Điểm đầu Camino Ignaciano | Văn phòng Hành hương Camino Ignaciano (caminoignaciano.org) |
IVThế Đất Và Hướng
Đây là cách đọc của thư viện theo con mắt phong thủy cổ truyền để bạn đọc quen lối Á Đông có chỗ đối chiếu. Đạo Công giáo và Dòng Tên không sử dụng thuật phong thủy mà quy hoạch đền thánh xoay quanh vị trí thực tế của ngôi nhà tháp cổ nơi Thánh Inhaxiô chào đời. Phần dưới đây phân tích địa thế sơn thủy kỳ vĩ của thung lũng sông Urola và núi Izarraitz tại Azpeitia.
Xét trên bản đồ địa hình miền núi tỉnh Gipuzkoa (Xứ Basque) tại tọa độ 43,1744 độ vĩ bắc, 2,2831 độ kinh tây, Đền thánh Loyola tọa lạc trên một bình nguyên thung lũng xanh bằng phẳng nằm giữa hai thị trấn Azpeitia và Azkoitia, được bao bọc bốn bề bởi những dãy núi đá vôi hùng vĩ. Ngay phía bắc và tây bắc của đền thánh là khối núi đá vôi khổng lồ Izarraitz (với đỉnh Erlo cao 1.026 mét và đỉnh Xoxote cao 912 mét) dựng đứng như một bức bình phong đá cẩm thạch khổng lồ che chắn gió bão từ vịnh Biscay thổi vào, đóng vai trò Thái Tổ sơn kiêm Huyền Vũ hậu chẩm vô cùng uy lực. Dưới chân núi, dòng sông Urola trong vắt uốn khúc chảy êm đềm từ tây sang đông ngay trước mặt quảng trường và khu vườn đền thánh, tạo thành thế Bối sơn diện thủy, sơn hoàn thủy bão hoàn hảo.
Xét về trục định hướng và hình tượng linh điểu, mặt tiền dài 150 mét của Đền thánh Loyola mở về hướng Nam - Đông Nam nhìn ra thảm cỏ xanh mênh mông bên bờ sông Urola làm Đại Minh Đường, đón trọn ánh nắng ban mai và chính ngọ chiếu vào thung lũng núi cao. Trong phép xem hình tượng (Hình gia), bản thiết kế mặt bằng hình chim đại bàng sải cánh của kiến trúc sư Carlo Fontana đặt dưới chân khối núi đá Izarraitz tạo thành cục thế Kim điêu xuất cốc (chim đại bàng bay ra khỏi thung lũng núi): từ một ngôi nhà tháp nhỏ bé ẩn sâu trong hẻm núi Xứ Basque, tinh thần hiệp sĩ tâm linh của Thánh Inhaxiô và các tu sĩ Dòng Tên đã tung cánh bay qua khắp châu Âu, sang tận châu Á (trong đó có việc truyền giáo và góp phần sáng tạo chữ Quốc ngữ tại Việt Nam từ năm 1615) và châu Mỹ.
VĐại Lễ Thánh Inhaxiô Ngày 31 Tháng 7, Các Khóa Linh Thao Quốc Tế Và Hành Trình Camino Ignaciano
Đền thánh Loyola không chỉ là một di tích lịch sử mà là trung tâm hành hương và tĩnh tâm sống động bậc nhất của Dòng Tên trên toàn thế giới. Hằng năm, hàng vạn tín hữu, các tu sĩ, giới trẻ và các đoàn hành hương quốc tế (trong đó có nhiều linh mục, tu sĩ và giáo dân Việt Nam) tìm về đây để tham dự các khóa tĩnh tâm theo sách Linh Thao ngay bên cạnh căn phòng nơi Thánh Inhaxiô đã hoán cải. Bảng dưới đây tổng hợp các kỳ đại lễ và hoạt động tiêu biểu nhất tại đền thánh.
| Thời điểm | Hệ lịch | Tên lễ tiết / Sự kiện phụng vụ | Nghi thức và truyền thống tại Đền thánh Loyola, Azpeitia |
|---|---|---|---|
| Ngày 31 tháng 7 hằng năm | Dương lịch (Lịch Phụng vụ Công giáo và Lễ hội Xứ Basque) | Đại lễ Trọng kính Thánh Inhaxiô Loyola (Fiesta de San Ignacio de Loyola - Bổn mạng Gipuzkoa và Bizkaia) | Kỷ niệm ngày Thánh Inhaxiô qua đời tại Roma (31/7/1556) và ngày thánh hiến Vương cung thánh đường (31/7/1738). Đức Giám mục giáo phận San Sebastián cùng Bề trên Tỉnh dòng Tên và lãnh đạo Chính quyền Xứ Basque (Lehendakari) cử hành Thánh lễ đại trào dưới mái vòm cao 65 mét với bản hành khúc San Inazio March vang dội. |
| Ngày 20 tháng 5 và tháng 6 hằng năm | Dương lịch | Kỷ niệm Ngày Hoán Cải của Thánh Inhaxiô và Khởi hành Đường hành hương Camino Ignaciano | Tưởng nhớ biến cố Pamplona (20/5/1521) và thời gian dưỡng thương tại Nhà Thánh; cử hành nghi thức chúc lành và trao hộ chiếu hành hương cho các đoàn bộ hành bắt đầu chặng đường 650 km đi bộ từ Loyola tới Hang Thánh ở Manresa. |
| Ngày 27 tháng 9 hằng năm | Dương lịch | Lễ Kỷ niệm Ngày Giáo hoàng Phaolô III phê chuẩn thành lập Dòng Tên (1540) | Cộng đoàn Dòng Tên tại Loyola cùng các hội đoàn tông đồ giáo dân cử hành Thánh lễ tạ ơn tại Nhà nguyện Hoán Cải và Vương cung thánh đường, lặp lại lời kinh Dâng Mình (Suscipe) của Thánh Inhaxiô. |
| Quanh năm (đặc biệt mùa Chay và mùa Hè) | Lịch mục vụ của Trung tâm Linh thao Loyola | Các khóa Linh Thao 8 ngày và 30 ngày (Ejercicios Espirituales) | Trung tâm Linh thao Loyola nằm trong cánh tu viện tổ chức các đợt tĩnh tâm thinh lặng trọn vẹn 8 ngày hoặc 30 ngày theo đúng phương pháp của Thánh Inhaxiô, với các giờ cầu nguyện đêm riêng tư bên trong Nhà nguyện Hoán Cải. |
| Tháng 8 hằng năm | Dương lịch | Tuần lễ Âm nhạc Cổ Quincena Musical và Hòa nhạc trên Đàn Cavaillé-Coll | Các nghệ sĩ đại phong cầm quốc tế biểu diễn trên cây đàn Cavaillé-Coll lịch sử năm 1889 dưới vòm đá cẩm thạch của Vương cung thánh đường trong khuôn khổ Liên hoan Âm nhạc San Sebastián. |
Sợi dây ân nghĩa giữa Nhà Thánh Loyola và chữ Quốc ngữ Việt Nam. Đối với người hành hương Việt Nam khi bước lên cầu thang gỗ dẫn vào Nhà nguyện Hoán Cải tại Loyola, xúc cảm luôn mang một chiều kích văn hóa và lịch sử rất riêng. Bởi chính từ ngọn lửa truyền giáo được nhen nhóm trong căn phòng nhỏ này năm 1521, các tu sĩ Dòng Tên như cha Francesco Buzomi, cha Francisco de Pina, cha Gaspar do Amaral, cha António Barbosa và cha Đắc Lộ (Alexandre de Rhodes) đã vượt biển đến Đàng Trong và Đàng Ngoài từ năm 1615, học tiếng nói của người Việt và cùng các thầy giảng bản địa ký âm tiếng Việt bằng chữ cái Latinh, đặt nền móng cho chữ Quốc ngữ mà toàn dân tộc Việt Nam đang sử dụng hôm nay.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Loiola Auzoa, s/n, Thung lũng sông Urola, 20730 Azpeitia, Tỉnh Gipuzkoa, Xứ Basque, Tây Ban Nha
- Đường tới
- Đền thánh tọa lạc tại khu phố Loiola thuộc thị trấn Azpeitia, nằm giữa thung lũng sông Urola ở trung tâm tỉnh Gipuzkoa (cách thành phố ven biển San Sebastián / Donostia khoảng 45 cây số về phía tây nam và cách Bilbao khoảng 60 cây số về phía đông). Từ trung tâm thành phố San Sebastián (quảng trường Plaza Gipuzkoa), quý vị có thể bắt xe buýt công cộng Lurraldebus tuyến UK01 chạy thẳng tới điểm dừng ngay trước cổng vườn Đền thánh Loyola chỉ trong khoảng 45 đến 50 phút.
- Toạ độ
- 43.1744, -2.2831
Vương cung thánh đường Thánh Inhaxiô tại Loyola mở cửa miễn phí hằng ngày cho tín hữu và du khách vào tham dự Thánh lễ và cầu nguyện; riêng khu di tích Nhà Thánh (Santa Casa / Casa-Torre) bên trong cánh bắc có bán vé bảo tồn (kèm thiết bị thuyết minh tự động đa ngôn ngữ dẫn đi qua cả 4 tầng tới tận Nhà nguyện Hoán Cải). Khi bước lên tầng bốn của Nhà Thánh là Nhà nguyện Hoán Cải, quý vị bắt buộc phải giữ thinh lặng tuyệt đối và không quay phim chụp ảnh gây tiếng động, vì đây là không gian cầu nguyện nội tâm thiêng liêng nhất của đền thánh.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Đền thánh Loyola (Nơi sinh Thánh Inhaxiô), Azpeitia
Thầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên.
?Hỏi Đáp Nhanh
Ngôi nhà cổ nơi Thánh Inhaxiô Loyola chào đời và dưỡng thương hiện nằm ở đâu trong Đền thánh?
Ngôi nhà tháp bốn tầng từ thế kỷ 14 và 15 của gia tộc Loyola (gọi là Santa Casa hay Casa-Torre) không hề bị phá dỡ mà được giữ nguyên vẹn hoàn toàn, nằm bọc kín bên trong tòa nhà cánh phía bắc (bên tay trái của Vương cung thánh đường tròn) như một viên ngọc nằm trong tráp đá.
Sự kiện gì đã diễn ra tại Nhà nguyện Hoán Cải (Capilla de la Conversión) vào năm 1521?
Sau khi bị đạn đại bác làm gãy nát chân tại trận chiến Pamplona ngày 20 tháng 5 năm 1521, chàng hiệp sĩ Íñigo de Loyola được khiêng về nằm bất động suốt 9 tháng tại căn phòng trên tầng bốn của nhà tháp. Trong khi đọc hai bộ sách Cuộc đời Chúa Kitô và Hạnh các Thánh trên giường bệnh, ngài đã nhận ra sự khác biệt giữa niềm vui tạm bợ thế gian và niềm bình an bền vững của Thiên Chúa, được Đức Mẹ hiện ra củng cố và quyết tâm dâng đời mình phụng sự Chúa.
Vì sao ngôi nhà tháp Loyola lại có hai tầng dưới xây bằng đá và hai tầng trên xây bằng gạch đỏ?
Ngôi nhà tháp nguyên thủy cuối thế kỷ 14 được xây toàn bằng đá dày như một pháo đài quân sự. Năm 1457, vua Enrique IV xứ Castilla ra lệnh san phẳng nửa trên của tất cả các tháp đá quý tộc tại Xứ Basque để chấm dứt chiến tranh phe phái. Khi được phép xây lại hai tầng trên vào năm 1460, gia tộc Loyola đã cho xây bằng gạch nung đỏ theo phong cách nghệ thuật Mudéjar.
Ai là người đã bảo trợ và ai là kiến trúc sư thiết kế quần thể Đền thánh Baroque tại Loyola?
Năm 1681, Thái hậu Mariana xứ Áo (mẫu thân vua Carlos II của Tây Ban Nha) đã mua lại nhà tháp Loyola từ Hầu tước xứ Alcañices để hiến tặng cho Dòng Tên. Bà đã ủy thác cho kiến trúc sư lừng danh người Ý là Carlo Fontana (học trò kế cận của Bernini tại Roma) thiết kế tổng thể đền thánh hình chim đại bàng sải cánh với mái vòm cao 65 mét, được các kiến trúc sư Basque thi công từ năm 1689 tới 1738.
Đường hành hương Camino Ignaciano bắt đầu từ Đền thánh Loyola đi tới đâu?
Camino Ignaciano là tuyến đường hành hương dài khoảng 650 cây số tái hiện đúng lộ trình mà Thánh Inhaxiô Loyola đã đi bộ vào đầu năm 1522: xuất phát từ chính ngôi Nhà Thánh tại Loyola (Xứ Basque), đi qua vùng La Rioja, Navarra, Aragón (viếng Đức Mẹ Cột Trụ tại Zaragoza), lên Đan viện Montserrat và kết thúc tại Hang Thánh Inhaxiô ở thành phố Manresa (xứ Catalunya).