Qua khỏi cầu Bình Triệu, rẽ vào một con đường nhỏ, quý vị sẽ thấy vào ngày 13 dương lịch một cảnh không giống ngày thường: xe gửi kín các con hẻm, người cầm tràng hạt đi thành dòng về cùng một hướng, những sạp bán nến và tượng nhỏ bày dọc lối vào. Trong khuôn viên, giữa sân rộng, là pho tượng Đức Mẹ Fatima trên một đài cao, trước tượng là một biển nến cháy.
Đây là Trung tâm hành hương Đức Mẹ Fatima Bình Triệu của tổng giáo phận Sài Gòn. Cái làm nơi này khác mọi nhà thờ giáo xứ quanh vùng là nhịp ngày 13. Ngày ấy nhắc lại ngày mười ba trong những tháng năm 1917 ở Fatima, Bồ Đào Nha, và cứ đến ngày ấy mỗi tháng, người từ khắp Sài Gòn lại đổ về.
IMột Nơi Hai Vai: Trung Tâm Hành Hương Và Giáo Xứ
Fatima Bình Triệu có một đặc điểm ít nơi có: nó là trung tâm hành hương trước, rồi mới thành giáo xứ sau. Khu đất được mua và dựng lên từ năm 1966 để đón người về kính Đức Mẹ. Mười một năm sau, năm 1977, giáo xứ Fatima Bình Triệu mới được lập, với chừng 150 gia đình ban đầu theo báo Công giáo và Dân tộc. Hai vai ấy từ đó sống chung trên một khuôn viên.
Vai giáo xứ lo cho những người sống quanh đây: thánh lễ Chúa nhật, giáo lý, rửa tội, cưới hỏi. Vai trung tâm hành hương lo cho những người không sống ở đây: người từ các quận khác của thành phố, từ các tỉnh lân cận, về cầu nguyện rồi ra về trong ngày. Vào ngày thường, quý vị thấy phần giáo xứ. Vào ngày 13, phần trung tâm hành hương lấn át tất cả.
Trong Công giáo, tước hiệu Đức Mẹ Fatima gắn với những lần Đức Mẹ hiện ra mà ba trẻ chăn chiên ở làng Fatima, Bồ Đào Nha, kể lại vào năm 1917. Theo lời các em, lần đầu vào ngày 13 tháng 5 và lần cuối vào ngày 13 tháng 10, các lần giữa cũng rơi vào ngày 13. Giám mục giáo phận sở tại ở Bồ Đào Nha đã công nhận các lần hiện ra ấy là đáng tin vào năm 1930. Sứ điệp được nhấn mạnh là lời mời cầu nguyện, lần hạt Mân Côi và sám hối.
Một nơi mang tên Fatima ở nơi khác, như ở Bình Triệu, không phải nơi Đức Mẹ hiện ra. Đó là nơi kính Đức Mẹ dưới tước hiệu Fatima, giữ lại nhịp ngày 13 và lời mời lần hạt của sứ điệp gốc.
Chỗ hay hiểu lầm về nơi này nằm ở chuyện pho tượng năm 1962. Tín hữu trong vùng hay kể rằng năm ấy phong trào Tông đồ Fatima quốc tế đưa pho tượng Đức Mẹ Fatima đi thánh du qua Việt Nam, và khi tới gần cầu Bình Triệu thì chiếc xe chở tượng chết máy, không đi tiếp được, nên người ta hiểu đó là ý Đức Mẹ muốn ở lại chỗ này. Quanh nơi ấy còn nhiều chuyện ơn lạ khác được lưu truyền. Đó là những chuyện tín hữu kể. Báo Công giáo và Dân tộc chỉ ghi việc rước tượng vào Việt Nam tháng 5 năm 1962, còn việc chọn đất, mua đất và xây dựng là việc của cha Phaolô Võ Văn Bộ. Giáo hội không có phán quyết nào về các chuyện kể ấy, và thư viện ghi đúng như vậy.
IITừ Đài Tượng Tới Ngôi Thánh Đường Mới
Người dựng nên nơi này là cha Phaolô Võ Văn Bộ, người tổ chức việc rước tượng và mua khu đất bên cầu Bình Triệu. Theo báo Công giáo và Dân tộc, khu đất rộng 12,5 mẫu, bảng tra của thư viện ghi chừng 12,5 hecta. Hai cách ghi khớp nhau, vì chữ mẫu trong lối nói quen ở Nam Bộ thường dùng để chỉ một hecta. Các mốc dưới đây đều là mốc xây dựng và mốc tổ chức của Giáo hội.
- 1962Pho tượng thánh duTháng 5, phong trào Tông đồ Fatima đưa pho tượng Đức Mẹ Fatima đi thánh du qua Việt Nam. Chuyện tượng dừng lại bên cầu Bình Triệu là lời tín hữu kể.
- 1966Làm phép đài tượng và khởi côngNgày 15 tháng 8, Đức Tổng giám mục Phaolô Nguyễn Văn Bình làm phép đài tượng Đức Mẹ. Ngày 8 tháng 12 cùng năm khởi công nhà thờ và nhà tĩnh tâm.
- 1969Đàng Thánh GiáTháng 6, làm phép mười bốn chặng Đàng Thánh Giá trong khuôn viên.
- 1970Khánh thành đền FatimaNgày 13 tháng 10, đền Đức Mẹ Fatima hoàn thành và khánh thành, đúng ngày kỷ niệm lần hiện ra cuối cùng ở Fatima.
- 1973Nhà thờ Chúa Kitô VuaNgày 6 tháng 1, hoàn tất ngôi thánh đường Chúa Kitô Vua trong khuôn viên.
- 1977Lập giáo xứGiáo xứ Fatima Bình Triệu được thành lập, chừng 150 gia đình, bổn mạng đổi từ Đức Mẹ Fatima sang Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời.
- 2010Khởi công nhà thờ mớiNgày 13 tháng 11, Đức Hồng y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn chủ sự thánh lễ đặt viên đá đầu tiên.
- 2017Cung hiến nhà thờ mớiNgày 25 tháng 3, Đức Tổng giám mục Phaolô Bùi Văn Đọc cung hiến ngôi thánh đường mới, đúng năm kỷ niệm một trăm năm Fatima.
Theo báo Công giáo và Dân tộc, giáo xứ lớn lên rất nhanh sau khi được lập: từ chừng 150 gia đình năm 1977 lên khoảng 2.800 gia đình vào năm 1990. Ngôi thánh đường mới được dựng dưới thời cha Aloysiô Lê Văn Liêu, cha sở thứ ba của giáo xứ, nhận sở từ tháng 1 năm 2000. Trong lễ cung hiến năm 2017, thánh tích của ba vị Thánh Tử Đạo Việt Nam được đặt vào bàn thờ, theo lệ khi cung hiến một bàn thờ cố định.
IIIĐài Tượng, Đền Fatima Và Ngôi Thánh Đường Mới
Khuôn viên Fatima Bình Triệu là một khu đất bằng rộng chứ không phải một ngôi nhà. Trọng tâm của nó nằm ngoài trời: pho tượng Đức Mẹ trên đài cao giữa sân, chỗ người hành hương thắp nến và lần hạt. Các công trình có mái xếp quanh tâm ấy, mỗi công trình một việc.
Pho tượng cao chừng 3 mét đặt trên đài, làm phép ngày 15 tháng 8 năm 1966. Đây là trái tim của cả khuôn viên, nơi phần lớn người hành hương dừng lâu nhất.
Khánh thành ngày 13 tháng 10 năm 1970, dựng để đủ chỗ cho số người hành hương ngày một đông.
Mười bốn chặng ngoài trời, làm phép tháng 6 năm 1969, là lối cầu nguyện quen của các đoàn về vào ngày 13.
Dài 50 mét, rộng 35 mét, sức chứa khoảng 1.500 người, cung hiến ngày 25 tháng 3 năm 2017. Bàn thờ có thánh tích của ba vị Thánh Tử Đạo Việt Nam.
Khởi công cùng lúc với nhà thờ đầu tiên cuối năm 1966, dành cho các khóa cầu nguyện dài ngày, vai trò mà một nhà thờ giáo xứ thường không có.
Khoảng sân rộng quanh đài tượng dùng cho các thánh lễ ngoài trời ngày 13, khi lòng nhà thờ không đủ chỗ.
Nhìn cả khu, quý vị sẽ thấy cách xếp công trình giống các nơi hành hương lớn hơn là giống một giáo xứ: có đài tượng ngoài trời làm tâm, có đường Thánh Giá, có nhà tĩnh tâm, có sân rộng cho đám đông. Ngôi thánh đường mới là công trình lớn nhất, nhưng nó không lấy mất vai trò của đài tượng. Vào ngày 13, người ta vẫn tìm tới tượng Đức Mẹ trước rồi mới vào nhà thờ.
IVThế Đất Và Hướng
Phần này cần rào trước cho rõ. Công giáo không dạy phong thủy. Nhà thờ xưa thường quay theo hướng phụng vụ, tức hướng đặt bàn thờ và cung thánh theo quy tắc của việc cử hành, còn chỗ đặt các công trình ở Bình Triệu đi theo khu đất mà cha Võ Văn Bộ mua được. Những gì viết dưới đây là cách đọc của thư viện theo con mắt phong thủy cổ truyền, không phải điều chép trong văn bản của Giáo hội, và chỉ là chỗ đối chiếu cho bạn đọc quen lối cổ truyền của người Việt.
Một, đất đầu cầu. Khu đất nằm ngay bên cầu Bình Triệu, chỗ đường lớn từ phía bắc vượt sông Sài Gòn vào thành phố. Lối đọc cổ truyền coi đầu cầu là chỗ khí vào của một vùng: người và việc qua lại đều phải đi qua đó. Một nơi hành hương đặt ở đầu cầu thì ai từ phía bắc về thành phố cũng đi ngang.
Hai, sông ở gần. Sông Sài Gòn chạy không xa khuôn viên. Trong phép xem đất, nước là thứ giữ khí, và đất ven sông lớn ở Nam Bộ thường là đất tụ. Khu đất rộng và bằng, không có núi đồi để tựa, nên theo lối đồng bằng, dòng sông giữ vai trò chỗ dựa.
Ba, minh đường rộng. Trọng tâm của khuôn viên là một khoảng sân rộng với đài tượng ở giữa. Sách địa lý gọi khoảng đất trống bằng phẳng trước chỗ thờ là minh đường và coi minh đường rộng, sáng là điều tốt bậc nhất. Ở đây minh đường không chỉ để dẫn khí vào nhà mà chính là nơi diễn ra việc chính của ngày 13.
Bốn, con số mười ba. Lối cổ truyền của người Việt không có con số mười ba trong phép xem đất. Nhưng đọc từ bên ngoài, một nơi mà người ta về theo một ngày cố định mỗi tháng thì đã có một nhịp riêng, như nhịp rằm và mùng một ở chùa đình. Chúng tôi ghi nhận xét ấy như một chỗ đối chiếu, và dừng ở đó.
VNhịp Ngày Mười Ba
Fatima Bình Triệu có ba lớp nhịp. Lớp thứ nhất là ngày 13 hằng tháng, ngày hành hương thường lệ. Lớp thứ hai là hai ngày 13 lớn trong năm, ngày 13 tháng 5 và 13 tháng 10, kỷ niệm lần hiện ra đầu và cuối ở Fatima theo lời kể của ba trẻ chăn chiên. Lớp thứ ba là lịch của giáo xứ, với lễ bổn mạng Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời. Bảng dưới chỉ ghi ngày, không ghi giờ cử hành.
| Thời điểm | Dịp | Nội dung |
|---|---|---|
| Ngày 13 hằng tháng | Ngày hành hương thường lệ | Người từ khắp thành phố về lần hạt, thắp nến trước tượng, đi Đàng Thánh Giá và dự thánh lễ. Đây là nhịp riêng làm nơi này khác mọi nhà thờ giáo xứ quanh vùng. |
| Ngày 13 tháng 5 | Kỷ niệm lần hiện ra đầu tiên ở Fatima | Một trong hai ngày đông nhất năm, báo Công giáo và Dân tộc ghi có năm tới 15 nghìn tới 20 nghìn người. |
| Ngày 13 tháng 10 | Kỷ niệm lần hiện ra cuối cùng ở Fatima | Ngày đông thứ hai trong năm, cũng là ngày kỷ niệm khánh thành đền Fatima năm 1970. |
| Ngày 15 tháng 8 | Lễ Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời | Lễ bổn mạng giáo xứ từ năm 1977, cũng là ngày kỷ niệm làm phép đài tượng năm 1966. |
| Ngày 25 tháng 3 | Lễ Truyền Tin và kỷ niệm cung hiến | Ngày ngôi thánh đường mới được cung hiến năm 2017. |
| Cả tháng Năm và tháng Mười | Tháng Hoa và tháng Mân Côi | Hai tháng kính Đức Mẹ trong năm phụng vụ, các đoàn giáo xứ về dâng hoa và lần hạt. |
Người về ngày 13 có mấy việc quen. Tới trước đài tượng thắp nến, lần một chuỗi Mân Côi, đi Đàng Thánh Giá nếu có thời gian, rồi dự một thánh lễ. Nhiều người viết ý cầu nguyện ra giấy. Trong những ngày đông nhất, thánh lễ cử hành ngoài sân, và người đứng tràn ra tới các lối đi. Nhịp ấy lặp lại mười hai lần một năm, và chính sự lặp lại đều ấy là cái làm nên nơi này.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Số 58 đường số 5, phường Hiệp Bình (phường Hiệp Bình Chánh cũ, thành phố Thủ Đức cũ), Thành phố Hồ Chí Minh
- Đường tới
- Khuôn viên ở số 58 đường số 5, phường Hiệp Bình, Thành phố Hồ Chí Minh, ngay bên cầu Bình Triệu, phía bờ bắc sông Sài Gòn.
- Toạ độ
- 10.829, 106.7104
Đây là nơi cầu nguyện, không phải điểm tham quan, nên lệ của nơi thờ tự là lệ phải theo: ăn mặc kín đáo, bỏ mũ khi vào nhà thờ và đền, giữ im lặng trước đài tượng. Thắp nến thì đặt đúng chỗ dành cho nến. Vào ngày 13, khuôn viên rất đông, xin quý vị đi theo dòng người, không đứng chắn lối vào đài tượng và không đi ngược chiều trên Đàng Thánh Giá.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Trung tâm hành hương Đức Mẹ Fatima Bình Triệu
Contribute photos, information or video for Our Lady of Fatima Shrine, Binh TrieuThầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Everyone is welcome to enrich this page: a photo you took, a detail the page misses, a short video. Every contribution is read and answered.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên. No community contribution yet. You could be the first.
?Hỏi Đáp Nhanh
Nhà thờ Fatima Bình Triệu ở đâu
Ở số 58 đường số 5, phường Hiệp Bình, Thành phố Hồ Chí Minh, trước kia thuộc phường Hiệp Bình Chánh, thành phố Thủ Đức cũ, ngay bên cầu Bình Triệu. Đây vừa là trung tâm hành hương Đức Mẹ Fatima của tổng giáo phận Sài Gòn, vừa là nhà thờ của giáo xứ Fatima Bình Triệu lập năm 1977.
Vì sao đi Fatima Bình Triệu vào ngày 13
Vì theo lời ba trẻ chăn chiên ở Fatima, Bồ Đào Nha, Đức Mẹ hiện ra với các em vào ngày 13 trong những tháng năm 1917, lần đầu ngày 13 tháng 5, lần cuối ngày 13 tháng 10. Nơi kính Đức Mẹ Fatima ở Bình Triệu giữ nhịp ấy, lấy ngày 13 mỗi tháng làm ngày hành hương.
Chuyện xe chở tượng Đức Mẹ chết máy ở Bình Triệu có thật không
Đó là chuyện tín hữu trong vùng hay kể: năm 1962 pho tượng Đức Mẹ Fatima thánh du qua Việt Nam, xe chở tượng chết máy gần cầu Bình Triệu và tượng được lưu lại. Báo Công giáo và Dân tộc chỉ ghi việc rước tượng vào Việt Nam năm 1962. Giáo hội không có phán quyết nào về chuyện kể ấy.
Fatima Bình Triệu xây năm nào
Đài tượng Đức Mẹ làm phép ngày 15 tháng 8 năm 1966, đền Fatima khánh thành ngày 13 tháng 10 năm 1970, nhà thờ Chúa Kitô Vua xong ngày 6 tháng 1 năm 1973. Ngôi thánh đường mới khởi công ngày 13 tháng 11 năm 2010 và được cung hiến ngày 25 tháng 3 năm 2017.
Ngày hành hương lớn nhất ở Fatima Bình Triệu là ngày nào
Hai ngày lớn nhất là 13 tháng 5 và 13 tháng 10, kỷ niệm lần hiện ra đầu và cuối ở Fatima. Báo Công giáo và Dân tộc ghi có năm hai ngày ấy đón tới 15 nghìn tới 20 nghìn người. Ngoài ra ngày 13 mỗi tháng đều là ngày hành hương thường lệ.