Nằm ngay tại ngã tư giao lộ giữa trục đường huyết mạch Mendana Avenue và đại lộ rợp bóng cây Hibiscus Avenue ở khu vực Point Cruz, trung tâm thủ đô Honiara trên đảo Guadalcanal, Nhà thờ Anh giáo Các Thánh (tiếng Anh gọi là All Saints Anglican Church, Honiara, và trong ký ức của nhiều thế hệ người dân đảo vẫn quen gọi là All Saints Cathedral) là chiếc nôi lịch sử thời hậu chiến của Giáo hội Anh giáo Melanesia (Anglican Church of Melanesia, viết tắt là ACoM). Trong bức tranh đa dạng của các truyền thống Kitô giáo cải cách và Tin Lành tại Quần đảo Solomon, Giáo hội Anh giáo Melanesia là cộng đồng tôn giáo có số lượng tín hữu đông đảo nhất toàn quốc (chiếm khoảng một phần ba dân số cả nước), đứng song hành cùng Giáo hội Công giáo tại Nhà thờ chính tòa Thánh Giá trên đồi lân cận và Giáo hội Hiệp nhất tại Nhà thờ Kokeqolo ở Munda.
Câu chuyện ra đời của Nhà thờ Các Thánh (All Saints) tại Honiara là một minh chứng cảm động cho sức sáng tạo và niềm hy vọng vươn lên từ đống tro tàn của Thế chiến thứ hai. Khi Chiến dịch Guadalcanal (1942 tới 1943) kết thúc, cả trung tâm hành chính cũ của chính quyền Bảo hộ Anh tại đảo Tulagi lẫn ngôi nhà thờ chính tòa Anh giáo cổ kính Thánh Luca tại Siota (trên cụm đảo Nggela) đều đã bị bom đạn chiến tranh tàn phá nặng nề. Khi thủ đô mới Honiara được dựng lên từ năm 1945 trên nền các căn cứ hậu cần của quân đội Hoa Kỳ ở bờ bắc Guadalcanal, Giáo phận Melanesia đã tiếp nhận hai nhà vòm thép bán nguyệt tiền chế của quân đội Mỹ (Quonset huts), ghép nối lại với nhau tại đầu đường Hibiscus Avenue, mở rộng hàng hiên thoáng gió và trang hoàng bằng các cột gỗ chạm khắc cẩn xà cừ bản địa để làm Nhà thờ chính tòa Các Thánh từ năm 1949. Suốt hai mươi năm đóng vai trò là nhà thờ chính tòa (1949 tới 1969) trước khi được tái thiết khang trang vào năm 1971, chính dưới mái nhà thờ lịch sử này, những vị Giám mục người bản địa Melanesia đầu tiên đã được tấn phong, mở ra kỷ nguyên tự chủ của Giáo hội Anh giáo tại Nam Thái Bình Dương.
IMầu Nhiệm Các Thánh Thông Công, Di Sản Tử Đạo Của Giám Mục John Coleridge Patteson Và Huynh Đoàn Anh Giáo Melanesia
Tước hiệu Các Thánh (All Saints) được chọn cho ngôi nhà thờ trung tâm tại thủ đô Honiara vào cuối thập niên 1940 mang một ý nghĩa thần học và lịch sử vô cùng sâu sắc đối với Phái bộ Truyền giáo Melanesia (Melanesian Mission, thành lập năm 1849 bởi Giám mục George Augustus Selwyn từ New Zealand). Trong truyền thống Anh giáo Công giáo cao phái (Anglo-Catholic tradition) vốn định hình nên bản sắc phụng vụ của Giáo phận Melanesia ngay từ thế kỷ 19, mầu nhiệm Các Thánh Thông Công (Communion of Saints) khẳng định rằng Giáo hội không chỉ gồm những tín hữu đang sống trên các hòn đảo hôm nay, mà còn kết hiệp mật thiết với muôn vàn các thánh tông đồ, các vị tử đạo và các bậc tiền nhân đức tin qua mọi thời đại.
Tại Quần đảo Solomon, khái niệm Các Thánh có một sức cộng hưởng đặc biệt với tâm thức văn hóa bản địa (nơi người dân vốn luôn cảm nhận sự hiện diện gần gũi của các bậc tiền nhân như tại Điện thờ tổ tiên trên đảo nhân tạo Laulasi): khi bước vào Nhà thờ Các Thánh (All Saints), người tín hữu Melanesia nhận ra rằng các bậc tổ tiên đức tin và các vị tử đạo ngay trên quê hương mình đã trở thành những thành viên vinh hiển trong đại gia đình Thiên quốc.
Đứng đầu trong sổ bộ Các Thánh và Các Vị Tử Đạo được tôn kính đặc biệt tại Nhà thờ Các Thánh Honiara là Đức Giám mục Tử đạo John Coleridge Patteson (1827 tới 1871), vị Giám mục tiên khởi của Melanesia. Là một học giả ngôn ngữ thiên tài người Anh có khả năng nói được hơn hai mươi ngôn ngữ đảo Thái Bình Dương, Giám mục Patteson đã dành trọn cuộc đời đi thuyền Southern Cross qua các đảo Solomon và Vanuatu để giảng dạy và bảo vệ người dân đảo trước nạn tàu buôn người cưỡng bức lao động (gọi là blackbirding). Vào ngày 20 tháng 9 năm 1871, tại đảo san hô Nukapu thuộc quần đảo Santa Cruz (tỉnh Temotu, cực đông Quần đảo Solomon), Giám mục Patteson đã chịu tử đạo khi một mình bơi thuyền vào bờ để hóa giải nỗi oán hận của dân làng sau khi năm thanh niên trên đảo vừa bị bọn buôn người bắt cóc. Thi hài của ngài được dân làng đặt trên một chiếc thuyền độc mộc đẩy ra biển, trên ngực đặt một tàu lá cọ dừa thắt làm năm nút để nói rằng cái chết của ngài là sự đền mạng cho năm người con của đảo.
Bên cạnh Giám mục Patteson và người giáo lý viên bản địa Stephen Taroaniara (tử đạo cùng đợt năm 1871 tại Guadalcanal), truyền thống thánh thiện sống động nhất gắn liền với Nhà thờ Các Thánh Honiara là Huynh đoàn Anh giáo Melanesia (Melanesian Brotherhood, tiếng bản địa gọi là Ira Retatasiu, nghĩa là Những Người Anh Em). Được sáng lập năm 1925 ngay trên đảo Guadalcanal bởi một thanh niên bản địa tên là Ini Kopuria (1900 tới 1945, quê ở làng Maravovo phía tây Honiara), các tu huynh Tasiu sống đời khó nghèo, độc thân và vâng phục theo từng nhóm nhỏ, đi chân đất và chỉ mang theo một cây gậy gỗ cùng chiếc túi thổ cẩm để đem hòa bình tới những vùng bộ tộc xa xôi nhất.
Trong lịch sử đương đại của Quần đảo Solomon đầu thế kỷ 21, Nhà thờ Anh giáo Các Thánh (All Saints) tại Honiara đã trở thành trung tâm cầu nguyện và kiến tạo hòa bình trong giai đoạn biến động sắc tộc đau thương (thường được gọi là The Tensions, kéo dài từ năm 1998 tới năm 2003 trên đảo Guadalcanal). Khi các nhóm vũ trang xung đột khiến hàng vạn người phải rời bỏ nhà cửa và thủ đô Honiara rơi vào tình trạng bị phong tỏa, khuôn viên Nhà thờ Các Thánh ở ngã tư Mendana và Hibiscus cùng các tu huynh Huynh đoàn Melanesia và Hội Các Bà Mẹ (Mothers' Union) đã dũng cảm đứng ở tuyến lửa giữa các phe phái để thuyết phục hạ vũ khí và cứu trợ người tị nạn.
Vào tháng 4 năm 2003, bảy tu huynh của Huynh đoàn Melanesia (gồm Tu huynh Trưởng Nathaniel Sado cùng sáu tu huynh Robin Lindsay, Francis Tofi, Patterson Gatu, Lionel Laka, Tony Sirihi và Denis Tarakasi) đã bị một nhóm phiến quân cực đoan ở vùng bờ biển Weather Coast phía nam Guadalcanal sát hại khi các thầy đi tay không vào căn cứ phiến quân để thương thuyết vì hòa bình. Sự hy sinh anh dũng của Bảy Tu Huynh Tử Đạo năm 2003 đã làm thức tỉnh lương tri toàn quốc, dẫn tới việc ký kết thỏa thuận hòa bình và giải giáp vũ khí chỉ vài tháng sau đó. Tại Nhà thờ Các Thánh Honiara, ký ức về Bảy Tu Huynh Tử Đạo luôn được tôn kính sâu sắc trong mỗi dịp Đại lễ Các Thánh ngày 1 tháng 11 như những chứng nhân hòa bình của thời đại mới.
Nhiều tài liệu du lịch và bản đồ cũ của thủ đô Honiara vẫn ghi tên ngôi nhà thờ ở góc đường Mendana và Hibiscus là All Saints Cathedral (Nhà thờ chính tòa Các Thánh), khiến du khách bối rối khi thấy một ngôi nhà thờ chính tòa Anh giáo khác lớn hơn là St. Barnabas Cathedral nằm cách đó khoảng 1,5 km về phía đông trên đường Kukum Highway. Sự thật lịch sử rất rõ ràng: Nhà thờ Các Thánh (All Saints) chính là Nhà thờ chính tòa đầu tiên của Giáo phận Anh giáo Melanesia tại Honiara suốt hai mươi năm từ năm 1949 tới năm 1969. Khi dân số Honiara tăng nhanh vào cuối thập niên 1960, Giáo phận đã xây dựng đại thánh đường mới St. Barnabas Cathedral (thánh hiến tháng 6 năm 1969) để làm nhà thờ chính tòa của toàn Giáo tỉnh, đồng thời dỡ bỏ cấu trúc nhà vòm thép Quonset cũ kỹ tại All Saints để xây dựng lại ngôi nhà thờ mới khang trang vào năm 1971 làm Nhà thờ Giáo xứ Trung tâm Các Thánh (All Saints Parish Church). Dù không còn giữ ngai tòa giám mục chính thức từ sau năm 1969, người dân Honiara vẫn trìu mến gọi All Saints bằng danh xưng lịch sử của nó vì vị trí ngay trái tim thành phố.
IITừ Hai Mái Vòm Thép Quân Sự Quonset Năm 1949, Lễ Tấn Phong Các Giám Mục Bản Địa Năm 1963 Tới Ngôi Nhà Thờ Tái Thiết Năm 1971
Lịch sử của Nhà thờ Anh giáo Các Thánh (All Saints) gắn liền mật thiết với quá trình hình thành thủ đô Honiara sau Thế chiến thứ hai và bước chuyển mình lịch sử của Giáo hội Anh giáo từ một phái bộ truyền giáo hải ngoại trở thành một Giáo tỉnh tự trị của người Melanesia.
- 1849 và ngày 20 tháng 9 năm 1871Thành lập Phái bộ Melanesia và cuộc tử đạo của Giám mục John Coleridge PattesonGiám mục George Augustus Selwyn sáng lập Phái bộ Truyền giáo Melanesia năm 1849; năm 1861 John Coleridge Patteson được tấn phong làm Giám mục đầu tiên của Melanesia và chịu tử đạo tại Nukapu năm 1871.
- Năm 1925Ini Kopuria sáng lập Huynh đoàn Anh giáo Melanesia (Melanesian Brotherhood) trên đảo GuadalcanalChàng thanh niên bản địa Ini Kopuria lập dòng tu huynh truyền giáo bản địa đầu tiên tại Maravovo (Guadalcanal), lực lượng đã đưa đức tin Anh giáo lan tỏa khắp các đảo.
- 1947 tới 1949Dựng Nhà thờ chính tòa Các Thánh (All Saints Cathedral) từ hai nhà vòm thép Quonset tại HoniaraSau khi nhà thờ chính tòa cũ tại Siota bị hủy hoại trong Thế chiến II, Giám mục Sydney Caulton chuyển trụ sở về thủ đô mới Honiara, ghép hai nhà vòm thép quân sự Quonset của Mỹ tại góc đường Hibiscus làm Nhà thờ chính tòa Các Thánh.
- 30 tháng 5 năm 1954Lễ tấn phong Giám mục đầu tiên tại Quần đảo Solomon cho Đức cha Alfred Thomas HillTại Nhà thờ chính tòa Các Thánh Honiara, cựu thuyền trưởng hàng hải Alfred Thomas Hill được tấn phong làm Giám mục thứ 9 của Melanesia trước sự chứng kiến của hàng nghìn tín hữu.
- 30 tháng 11 năm 1963Lễ tấn phong lịch sử hai vị Giám mục người bản địa Melanesia đầu tiênVào ngày lễ Thánh Anrê năm 1963, ngay tại cung thánh Nhà thờ Các Thánh, hai linh mục bản địa là Dudley Tuti (đảo Isabel) và Leonard Alufurai (đảo Malaita) được tấn phong Giám mục phụ tá.
- Tháng 6 năm 1969 tới năm 1971Chuyển giao chức năng chính tòa và tái thiết toàn diện Nhà thờ Giáo xứ Các Thánh năm 1971Sau khi Nhà thờ chính tòa Thánh Barnaba hoàn thành năm 1969, cấu trúc nhà vòm thép Quonset cũ kỹ được tháo dỡ để xây dựng ngôi nhà thờ mới rộng rãi, khánh thành và tái cung hiến năm 1971.
- 26 tháng 1 năm 1975Thành lập Giáo tỉnh Tự trị của Giáo hội Anh giáo Melanesia (ACoM)Giáo phận Melanesia chính thức tách khỏi Giáo tỉnh New Zealand để trở thành Giáo tỉnh tự trị của Giáo hội Anh giáo Melanesia, với Nhà thờ Các Thánh là giáo xứ trung tâm lớn nhất thủ đô.
- Năm 2003 và năm 2021Tưởng niệm Bảy Tu Huynh Tử Đạo Hòa Bình và kỷ niệm 50 năm tái thiết nhà thờ (1971 tới 2021)Nhà thờ Các Thánh đóng vai trò trung tâm cầu nguyện hòa giải sau sự hy sinh của 7 tu huynh Huynh đoàn Melanesia năm 2003 và kỷ niệm nửa thế kỷ ngôi thánh đường tái thiết năm 2021.
Kiến trúc nhà vòm thép Quonset huyền thoại (1949 tới 1969) và hai lễ tấn phong giám mục làm thay đổi lịch sử Melanesia. Trong ký ức đô thị của thủ đô Honiara thập niên 1950 và 1960, ngôi Nhà thờ chính tòa Các Thánh (All Saints Pro-Cathedral) đầu tiên là một công trình độc nhất vô nhị. Khi quân đội Hoa Kỳ rút khỏi căn cứ Guadalcanal sau năm 1945, họ để lại hàng trăm nhà kho vòm bán nguyệt bằng tôn lượn sóng mạ kẽm gọi là Quonset huts. Với nguồn ngân quỹ hạn hẹp sau chiến tranh, Phái bộ Melanesia đã mua lại hai chiếc nhà vòm Quonset cỡ lớn, đặt nối tiếp nhau trên khu đất góc đại lộ Mendana và đường Hibiscus, tháo bỏ các tấm tôn bịt kín ở hai bên sườn để mở ra hai hàng hiên rộng lợp lá dừa nước và tôn mát, đồng thời dựng các hàng cột gỗ rừng già được nghệ nhân Solomon chạm khắc và cẩn vỏ ốc xà cừ trắng.
Chính dưới mái vòm thép quân sự được thánh hóa bằng nghệ thuật bản địa ấy, hai sự kiện trọng đại nhất trong lịch sử hiện đại của Giáo hội Anh giáo Melanesia đã diễn ra. Sự kiện thứ nhất là ngày 30 tháng 5 năm 1954, khi Đức cha Alfred Thomas Hill (1901 tới 1969, vị giám mục được người dân đảo vô cùng kính yêu với biệt danh Vị Giám Mục Thủy Thủ vì ngài từng là thuyền trưởng tàu biển trước khi đi tu) được tấn phong làm Giám mục thứ 9 của Melanesia; đây là lễ tấn phong giám mục đầu tiên trong lịch sử diễn ra ngay trên đất Quần đảo Solomon thay vì phải tổ chức ở New Zealand. Chín năm sau, vào ngày 30 tháng 11 năm 1963, chính Đức cha Alfred Hill cùng Tổng giám mục New Zealand đã chủ sự lễ tấn phong tại Nhà thờ Các Thánh cho hai vị Giám mục người bản địa Melanesia đầu tiên là Đức cha Dudley Tuti (1919 tới 2006) và Đức cha Leonard Alufurai (1925 tới 2000), chứng minh rằng người con của các hòn đảo Solomon đã sẵn sàng tự mình lãnh đạo Giáo hội và đất nước tiến tới độc lập.
IIIKiến Trúc Nhiệt Đới Hiện Đại Năm 1971, Cung Thánh Cẩn Xà Cừ Melanesia Và Khuôn Viên Trung Tâm Mục Vụ Hibiscus Avenue
Ngôi Nhà thờ Anh giáo Các Thánh (All Saints) hiện diện ngày nay tại trung tâm Honiara là công trình được tái thiết và cung hiến vào năm 1971 ngay trên nền móng lịch sử của nhà thờ chính tòa vòm thép cũ. Được thiết kế để phục vụ một giáo xứ đô thị năng động có hàng nghìn tín hữu tham dự mỗi tuần, công trình kết hợp kết cấu khung thép và bê tông hiện đại bền vững với không gian mở đặc trưng của vùng xích đạo và những di vật nghệ thuật Melanesia quý giá được gìn giữ từ thời kỳ chính tòa 1949.
Nhà thờ Các Thánh được xây dựng theo mặt bằng hội trường chữ nhật rộng lớn với hệ mái dốc cao vươn rộng che chắn những cơn mưa rào xích đạo. Dọc theo hai bức tường bên của lòng nhà thờ là hệ thống cửa sổ chớp và các ô thoáng lớn mở ra hàng hiên rợp bóng cây, đón luồng gió biển từ cảng Point Cruz chỉ cách đó hai trăm mét về phía bắc thổi mát khắp không gian thờ phượng.
Khu vực cung thánh của Nhà thờ Các Thánh mang đậm dấu ấn phụng vụ Anh giáo Công giáo (Anglo-Catholic) kết hợp mỹ thuật bản địa: Bàn thờ trung tâm, giảng đài và cây Thánh Giá lớn phía trên cung thánh được chế tác từ gỗ cứng tối màu của Solomon, trang trí bằng các dải khảm vỏ ốc xà cừ trắng (nautilus shell inlay) lấp lánh. Nhiều chi tiết gỗ chạm khắc và đồ thờ tự lịch sử từng hiện diện trong ngôi nhà thờ chính tòa Quonset giai đoạn 1949 tới 1969 vẫn được bảo tồn trang trọng bên trong nhà thờ.
Nằm ở phía trước hai bên cung thánh là khu vực dành cho các ca đoàn phụng vụ nổi tiếng của Giáo xứ Các Thánh (All Saints Parish Choir và Youth Choir). Không gian trần nhà thờ được xử lý âm học ấm áp để tôn vinh cả những bài thánh ca Anh giáo truyền thống trích từ cuốn sách kinh Book of Common Prayer bằng tiếng Anh và tiếng Pijin lẫn những bản thánh ca sáng tác mới đệm bằng sáo bè ống tre (panpipes) và trống gỗ.
Trong khuôn viên và không gian tưởng niệm của nhà thờ có các bảng ghi danh và biểu tượng tôn kính Đức Giám mục Tử đạo John Coleridge Patteson (1871), người sáng lập Huynh đoàn Melanesia Ini Kopuria (1925) và đặc biệt là Bảy Tu Huynh Tử Đạo của Huynh đoàn Anh giáo Melanesia đã hy sinh vì sứ mệnh hòa bình trên đảo Guadalcanal vào tháng 4 năm 2003.
Bao quanh Nhà thờ Các Thánh tại góc đại lộ Mendana và Hibiscus Avenue là một quần thể mục vụ sầm uất gồm văn phòng giáo xứ, hội trường sinh hoạt cộng đồng, trung tâm mục vụ thanh niên, văn phòng Hội Các Bà Mẹ (Mothers' Union) và trạm dừng chân của các tu huynh Huynh đoàn Melanesia khi về làm việc tại thủ đô, biến nơi đây thành điểm hẹn tinh thần và từ thiện xã hội suốt bảy ngày trong tuần.
| Giai đoạn và Hạng mục Kiến trúc | Niên đại lịch sử | Đặc điểm kỹ thuật và Vai trò trong Giáo hội Anh giáo Melanesia |
|---|---|---|
| Nhà thờ chính tòa Các Thánh thời hậu chiến (Pro-Cathedral) | 1949 tới 1969 | Ghép từ hai nhà vòm thép quân sự Quonset của Mỹ kết hợp cột gỗ chạm khắc và hàng hiên lá; nơi tấn phong Giám mục Alfred Hill (1954) và hai Giám mục bản địa đầu tiên (1963) |
| Nhà thờ Giáo xứ Các Thánh tái thiết hiện nay | Xây dựng lại và cung hiến năm 1971 | Kiến trúc hội trường nhiệt đới hiện đại khung bê tông và thép, mái dốc rộng, thông gió tự nhiên tối đa tại ngã tư Mendana và Hibiscus |
| Cung thánh và Nghệ thuật khảm vỏ ốc xà cừ | Bảo tồn từ thập niên 1950 và bổ sung năm 1971 | Bàn thờ, thánh giá và giảng đài bằng gỗ rừng nhiệt đới cẩn vỏ ốc xà cừ trắng theo truyền thống nghệ nhân đảo Solomon |
| Quần thể Mục vụ Giáo xứ và Huynh đoàn Melanesia | 1947 tới thế kỷ 21 | Trung tâm hoạt động của Hội Các Bà Mẹ (Mothers' Union), các ca đoàn thanh niên và mục vụ hòa giải đô thị tại trung tâm Honiara |
IVThế Đất Và Hướng
Cần nêu rõ rằng Giáo hội Anh giáo Melanesia không sử dụng thuật phong thủy phương Đông khi chọn khu đất lập Nhà thờ Các Thánh vào cuối thập niên 1940 và tái thiết năm 1971. Khu đất tại giao lộ đại lộ Mendana và đường Hibiscus được chọn vì nằm ngay trung tâm hành chính và cảng biển Point Cruz của thủ đô mới Honiara, giúp mọi tầng lớp cư dân đô thị, công chức và thủy thủ đều có thể đi bộ tới nhà thờ dễ dàng. Những phân tích dưới đây là góc nhìn đối chiếu cảnh quan địa lý tự nhiên theo hệ quy chiếu của thư viện Vạn Đạo Đường.
Xét trên đại cuộc địa hình của khu trung tâm Honiara trên bờ bắc đảo Guadalcanal tại tọa độ 9,4314 độ vĩ nam, 159,9547 độ kinh đông, Nhà thờ Anh giáo Các Thánh tọa lạc tại vị trí bình dương tụ hội, tiền hải hậu sơn ngay nơi chân đồi giao thoa với dải đồng bằng ven biển. Phía nam của khu đất (dọc theo trục đường Hibiscus Avenue đi lên vùng đồi Lengakiki và Mbumburu) là các dải đồi đá vôi nâng cao nối liền về phía khối núi Mount Austen và dãy Kavo Range, tạo thành thế hậu chẩm sơn vững chãi nâng đỡ từ phía sau. Khác với Nhà thờ chính tòa Thánh Giá nằm hẳn trên đỉnh gò đồi, Nhà thờ Anh giáo Các Thánh nằm ở thềm đất bằng phẳng ngay chân đồi nơi hai trục giao thông sầm uất nhất của thủ đô là đại lộ Đông Tây (Mendana Avenue) và đại lộ Nam Bắc (Hibiscus Avenue) gặp nhau, đóng vai trò như một huyệt tụ khí bình nguyên giữa lòng phố thị.
Về thủy pháp và minh đường, chỉ cách mặt bắc của nhà thờ chưa đầy 200 mét là bờ biển vịnh Point Cruz và vùng biển Ironbottom Sound êm ả. Bán đảo Point Cruz vươn ra ở phía tây bắc như cánh tay hữu bạch hổ ôm giữ bến cảng, trong khi ở phía đông cách đó khoảng 800 mét là cửa sông Mataniko đổ ra biển như cánh tay tả thanh long thủy. Nhờ địa thế mở rộng bốn bề ở ngã tư rợp bóng cây cổ thụ và đón trực tiếp làn gió mậu dịch đông nam thổi dọc theo bờ biển Honiara, khuôn viên Nhà thờ Các Thánh luôn giữ được sự thông thoáng, mát mẻ và là nơi hội tụ bước chân của người dân từ khắp các đảo về thủ đô.
VĐại Lễ Các Thánh 1 Tháng 11, Lễ Thánh Tử Đạo John Patteson 20 Tháng 9 Và Ngày Lễ Huynh Đoàn Anh Giáo Melanesia
Đời sống phụng vụ tại Nhà thờ Anh giáo Các Thánh diễn ra hằng ngày và đặc biệt long trọng vào các ngày Chúa nhật theo lịch phụng vụ của Giáo hội Anh giáo Melanesia (dương lịch), dựa trên quyển Sách Cầu Nguyện Chung Melanesia (A Melanesian English Prayer Book) cử hành bằng tiếng Anh và tiếng Solomon Pijin.
| Thời điểm trong năm | Hệ lịch | Tên đại lễ phụng vụ và sự kiện | Nghi thức cử hành đặc trưng tại Nhà thờ Anh giáo Các Thánh, Honiara |
|---|---|---|---|
| Ngày 24 tháng 4 hằng năm | Dương lịch | Lễ Kỷ niệm Bảy Tu Huynh Tử Đạo của Huynh đoàn Melanesia (Seven Martyrs of the Melanesian Brotherhood) | Thánh lễ tưởng niệm đặc biệt dành cho Tu huynh Nathaniel Sado và sáu tu huynh đã hy sinh vì hòa bình trên đảo Guadalcanal vào tháng 4 năm 2003. |
| Ngày 20 tháng 9 hằng năm | Dương lịch (Lễ Trọng toàn Giáo tỉnh) | Đại lễ Đức Giám mục Tử đạo John Coleridge Patteson và Các Bạn Tử Đạo (Patteson Day) | Kỷ niệm ngày Giám mục tiên khởi John Coleridge Patteson chịu tử đạo tại Nukapu (20 tháng 9 năm 1871) với đoàn rước thánh giá trang kết năm nút lá cọ dừa truyền thống. |
| Chúa nhật gần ngày 28 tháng 10 | Dương lịch | Lễ Thánh Simon và Giuđa Tông đồ: Ngày Truyền thống Huynh đoàn Melanesia (Brothers' Day) | Kỷ niệm ngày Ini Kopuria khấn dòng đầu tiên sáng lập Huynh đoàn Anh giáo Melanesia (1925); các tu huynh mặc áo chùng đen thắt dây lưng trắng quy tụ dâng lễ và làm mới lời khấn. |
| Ngày 1 tháng 11 hằng năm | Dương lịch (Lễ Bổn mạng Nhà thờ) | Đại lễ Các Thánh Nam Nữ (All Saints' Day, Patronal Festival) | Ngày hội lớn nhất trong năm của Giáo xứ Các Thánh: thánh lễ đại trào từ sáng sớm, rước kiệu, trình diễn hợp xướng, múa truyền thống các đảo và tiệc thông công toàn giáo xứ. |
| Ngày 24 và 25 tháng 12 | Dương lịch | Lễ Vọng Giáng Sinh và Đại lễ Giáng Sinh (Christmas Sung Eucharist) | Các ca đoàn của Giáo xứ Các Thánh biểu diễn những bản thánh ca Giáng Sinh hòa âm bốn bè vang vọng khắp khu trung tâm Point Cruz. |
Biểu tượng tàu lá cọ thắt năm nút và sức sống của Hội Các Bà Mẹ (Mothers' Union). Trong các dịp lễ lớn tại Nhà thờ Anh giáo Các Thánh như Lễ Giám mục Patteson (20 tháng 9) và Đại lễ Các Thánh (1 tháng 11), du khách sẽ thấy trên bàn thờ và quanh các cột nhà thờ xuất hiện hình ảnh những tàu lá dừa non được thắt thành năm nút thắt đều nhau: đó chính là biểu tượng thiêng liêng của Giáo hội Anh giáo Melanesia nhắc nhớ về tàu lá cọ đặt trên ngực Giám mục tử đạo John Coleridge Patteson năm 1871, nay đã được biến đổi từ dấu hiệu báo thù thành biểu tượng của sự tha thứ và năm vết thương cứu độ của Đức Kitô. Cùng với các tu huynh áo đen Tasiu của Huynh đoàn Melanesia, lực lượng nòng cốt làm nên sức sống cộng đồng tại Nhà thờ Các Thánh là hàng trăm hội viên Hội Các Bà Mẹ Anh giáo (Mothers' Union) trong trang phục váy xanh lam và áo trắng tinh khôi, những người đảm nhận việc giáo dục trẻ em, thăm viếng bệnh nhân tại Bệnh viện Trung ương Honiara và gìn giữ sự gắn kết gia đình giữa lòng thủ đô hiện đại.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Giao lộ đại lộ Mendana Avenue và đường Hibiscus Avenue, khu trung tâm Point Cruz, thủ đô Honiara, đảo Guadalcanal, Quần đảo Solomon
- Đường tới
- Nhà thờ Anh giáo Các Thánh nằm tại vị trí đắc địa nhất trung tâm thủ đô Honiara, ngay góc ngã tư đại lộ Mendana Avenue và đầu đường Hibiscus Avenue, đối diện khu vực cảng Point Cruz, chỉ cách Bảo tàng Quốc gia Quần đảo Solomon khoảng 200 mét về phía đông và cách Nhà thờ chính tòa Công giáo Thánh Giá khoảng 400 mét. Từ Sân bay Quốc tế Honiara (cách trung tâm 11 km về phía đông), du khách đi taxi hoặc xe buýt địa phương dọc theo trục đường Kukum Highway nối thẳng vào Mendana Avenue khoảng 20 phút là tới ngay trước cổng nhà thờ.
- Toạ độ
- -9.4314, 159.9547
Nhà thờ Anh giáo Các Thánh (All Saints) nằm ngay trung tâm thủ đô Honiara và mở cửa tự do hằng ngày cho tín hữu cũng như du khách vào cầu nguyện, tìm hiểu lịch sử Giáo hội Anh giáo Melanesia. Các thánh lễ Chúa nhật buổi sáng (đặc biệt là lễ hát Sung Eucharist lúc 7 giờ và 9 giờ sáng) thu hút rất đông giáo dân với phần âm nhạc hợp xướng truyền thống đặc sắc. Khi vào thăm nhà thờ, quý vị cần mặc trang phục lịch sự, kín đáo (che vai và đầu gối), bỏ mũ nón, giữ im lặng trong giờ cầu nguyện và tôn trọng các hướng dẫn của ban trật tự giáo xứ. Khuôn viên góc đường Hibiscus Avenue có nhiều cây bóng mát là nơi rất yên bình để dừng chân giữa nhịp sống nhộn nhịp của khu phố thương mại Point Cruz.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Nhà thờ Anh giáo Các Thánh (All Saints), Honiara
Thầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên.
?Hỏi Đáp Nhanh
Vì sao Nhà thờ Anh giáo Các Thánh (All Saints) tại Honiara thường được người dân gọi là All Saints Cathedral?
Dù hiện nay là Nhà thờ Giáo xứ Trung tâm Các Thánh (All Saints Parish Church), công trình này từng là Nhà thờ chính tòa (Pro-Cathedral và Cathedral) đầu tiên của Giáo phận Anh giáo Melanesia tại thủ đô Honiara suốt hai mươi năm từ năm 1949 tới năm 1969, trước khi ngai tòa giám mục chính thức chuyển sang Nhà thờ chính tòa Thánh Barnaba mới xây dựng năm 1969.
Ngôi Nhà thờ Các Thánh đầu tiên vào năm 1949 được xây dựng từ vật liệu đặc biệt nào?
Khi thủ đô mới Honiara vừa hình thành sau Thế chiến thứ hai trong điều kiện thiếu thốn vật liệu xây dựng, Giáo phận Melanesia đã sáng tạo ghép nối hai nhà kho vòm thép bán nguyệt tiền chế của quân đội Hoa Kỳ (Quonset huts) để lại từ Chiến dịch Guadalcanal, mở thông hai bên sườn làm hàng hiên thoáng gió và dựng các cột gỗ chạm khắc cẩn xà cừ bản địa để làm nhà thờ chính tòa.
Những sự kiện lịch sử trọng đại nào đã diễn ra tại Nhà thờ Các Thánh vào năm 1954 và năm 1963?
Ngày 30 tháng 5 năm 1954, nơi đây diễn ra lễ tấn phong giám mục đầu tiên được tổ chức trên đất Quần đảo Solomon cho Đức cha Alfred Thomas Hill (Giám mục thứ 9 của Melanesia). Chín năm sau, vào ngày 30 tháng 11 năm 1963, cũng tại Nhà thờ Các Thánh, hai linh mục Dudley Tuti và Leonard Alufurai đã được tấn phong làm hai vị Giám mục người bản địa Melanesia đầu tiên trong lịch sử.
Ngôi nhà thờ hiện nay tại góc đường Mendana và Hibiscus được xây dựng lại vào năm nào?
Sau khi Nhà thờ chính tòa Thánh Barnaba hoàn thành vào tháng 6 năm 1969, cấu trúc nhà vòm thép Quonset cũ kỹ sau hơn hai thập niên sử dụng tại All Saints đã được tháo dỡ để xây dựng lại một ngôi nhà thờ mới rộng rãi, kiên cố bằng khung bê tông và thép theo kiến trúc nhiệt đới hiện đại, được hoàn thành và cung hiến lại vào năm 1971.
Giám mục John Coleridge Patteson và Huynh đoàn Melanesia có mối liên hệ gì với Nhà thờ Các Thánh?
Giám mục John Coleridge Patteson (chịu tử đạo tại Nukapu ngày 20 tháng 9 năm 1871) là vị Giám mục tiên khởi và thánh bổn mạng tinh thần của Giáo hội Anh giáo Melanesia; còn Huynh đoàn Anh giáo Melanesia (do Ini Kopuria sáng lập trên đảo Guadalcanal năm 1925) và Bảy Tu Huynh Tử Đạo vì hòa bình năm 2003 luôn được tôn kính đặc biệt tại Nhà thờ Các Thánh như những mẫu gương thánh thiện bản địa.
Đại lễ bổn mạng của Nhà thờ Anh giáo Các Thánh diễn ra vào ngày nào trong năm?
Đại lễ bổn mạng của nhà thờ là Lễ Các Thánh Nam Nữ (All Saints' Day) được cử hành trọng thể vào ngày 1 tháng 11 hằng năm (và Chúa nhật liền kề), kết hợp với lễ tưởng niệm Giám mục Tử đạo John Patteson vào ngày 20 tháng 9 và ngày truyền thống Huynh đoàn Melanesia vào cuối tháng 10.