Đứng giữa quảng trường bát giác Amalienborg Slotsplads, nơi bốn tòa cung điện Rococo của Hoàng gia Đan Mạch vây quanh bức tượng cưỡi ngựa uy nghiêm của Quốc vương Frederik V và nhìn thẳng theo trục đường Frederiksgade về phía tây, du khách sẽ thấy trọn vẹn tầm nhìn được khép lại bởi một khối vòm tròn khổng lồ lợp đồng xanh lục bảo vươn cao lên bầu trời Bắc Âu với cây thánh giá thếp vàng chói lọi ở độ cao tám mươi tư mét. Đó chính là Nhà thờ Cẩm thạch Frederik (Frederikskirken), mà người dân Đan Mạch từ bao đời nay vẫn trìu mến gọi ngắn gọn là Marmorkirken (Nhà thờ Cẩm thạch).
Là một trong những công trình tôn giáo kỳ vĩ và có số phận kịch tính bậc nhất lịch sử kiến trúc châu Âu, Nhà thờ Cẩm thạch Frederik mất tới 145 năm (từ năm 1749 đến năm 1894) mới đi trọn hành trình từ viên đá móng hoàng gia đến ngày thánh hiến. Cùng với thánh đường chính tòa Tân cổ điển Nhà thờ Đức Bà (Vor Frue Kirke), Copenhagen, ngôi hội đường lịch sử Đại hội đường Copenhagen và thánh địa cội nguồn Gò mộ, đá Rune và Nhà thờ Jelling ở bán đảo Jutland, Nhà thờ Cẩm thạch Frederik đại diện cho khát vọng vươn tới sự vĩnh cửu của đức tin Tin Lành Đan Mạch, nơi tinh thần khoan dung thần học của Nicolai Frederik Severin Grundtvig và lòng hào hiệp vì cộng đồng của nhà công nghiệp Carl Frederik Tietgen được kết tinh dưới mái vòm nhà thờ lớn nhất vùng Bắc Âu Scandinavia.
ILời Chúa Còn Lại Đời Đời: Thần Học Tin Lành Grundtvig Và Vòng Tròn Ba Mươi Hai Bậc Chứng Nhân Đức Tin
Nhà thờ Cẩm thạch Frederik là một thánh đường trực thuộc Giáo hội Tin Lành Luther Quốc gia Đan Mạch (Folkekirken), được thánh hiến để tôn thờ Đức Chúa Trời Ba Ngôi và tôn vinh sức sống bất diệt của Lời Chúa Hằng Sống. Ngay trên bức diềm trán tường bằng đá phía trên hàng cột cổng chính hướng về phía Cung điện Hoàng gia Amalienborg, nhà bảo trợ Carl Frederik Tietgen đã cho khắc bằng chữ in hoa mạ vàng rực rỡ câu Kinh Thánh nổi tiếng trích từ Thư thứ nhất của Thánh Phêrô Tông Đồ (1 Phêrô 1:25) và Sách Tiên tri Isaia (40:8) bằng tiếng Đan Mạch: HERRENS ORD BLIVER EVINDELIG (Lời của Đức Chúa còn lại đời đời). Đây cũng chính là bản dịch tiếng Đan Mạch của khẩu hiệu Cải cách Tin Lành Luther lừng danh thời thế kỷ 16: Verbum Domini Manet in Aeternum.
Khác với truyền thống nhà thờ tuyệt đối quân chủ thế kỷ 18 khi vua Frederik V khởi công công trình, diện mạo thần học của Nhà thờ Cẩm thạch khi hoàn thành vào năm 1894 mang đậm dấu ấn của trào lưu Thần học Grundtvig (Grundtvigianisme) do nhà thần học, giám mục kiêm thi hào Nicolai Frederik Severin Grundtvig (1783 tới 1872) khởi xướng. Carl Frederik Tietgen là một tín hữu ngưỡng mộ sâu sắc tư tưởng của Grundtvig về một "Hội Thánh Sống Động" (Den levende menighed), nơi đức tin Kitô giáo không bị đóng khung trong những giáo điều khô cứng mà là một dòng chảy lịch sử liên tục của Lời Hằng Sống xuyên suốt từ các ngôn sứ Cựu Ước, các Tông đồ, các Giáo phụ Đông phương và Tây phương, các nhà Cải cách thế kỷ 16 cho tới các nhà truyền giáo và thi nhân Đan Mạch.
Tầm nhìn đại kết lịch sử qua 32 pho tượng vây quanh thánh đường: Để thể hiện đức tin rằng Hội Thánh Tin Lành Đan Mạch là người thừa kế chính thống của toàn bộ lịch sử Kitô giáo hoàn vũ, Carl Frederik Tietgen và kiến trúc sư Ferdinand Meldahl đã biến vòng ngoài của Nhà thờ Cẩm thạch thành một "Đền thờ các Chứng nhân Đức tin" ngoài trời. Trên lan can tầng mái ở chân vòm cao là 18 pho tượng các vĩ nhân của Kinh Thánh và Giáo hội thế giới (từ Môsê, Isaia, Gioan Tẩy Giả, Phêrô, Phaolô đến Athanasiô, Augustinô, Biển Đức, Phanxicô thành Assisi, Jan Hus và Martin Luther). Còn ở ngay dưới mặt đất bao quanh chân tường nhà thờ là 14 pho tượng đồng lớn tôn vinh các vị thánh, nhà cải cách, thi sĩ thánh ca và triết gia vĩ đại nhất của đất nước Đan Mạch từ thế kỷ 9 đến thế kỷ 19.
Khi đi dạo một vòng quanh chân tường tròn của Nhà thờ Cẩm thạch Frederik, người hành hương như được đọc trọn cuốn biên niên sử tâm linh một thiên niên kỷ của dân tộc Đan Mạch qua mười bốn pho tượng đồng do các nhà điêu khắc hàng đầu thế kỷ 19 thực hiện: mở đầu là Thánh Ansgar (801 tới 865, "Tông đồ phương Bắc" người đầu tiên đem Tin Mừng tới Đan Mạch), Vua Knud Thánh (Knud den Hellige), Giám mục Absalon (người sáng lập thành phố Copenhagen), tiếp nối bởi các nhà Cải cách Tin Lành thế kỷ 16 là Hans Tausen và Peder Palladius (giám mục Tin Lành đầu tiên của Zealand), nhà thần học Jesper Brochmand, "Sứ đồ vùng băng đảo Greenland" Hans Egede, bốn nhà thơ thánh ca vĩ đại của Đan Mạch là Thomas Kingo, Hans Adolph Brorson, Bernhard Severin Ingemann và N.F.S. Grundtvig, cùng nhà lãnh đạo phong trào Nội truyền giáo Vilhelm Beck và đặc biệt là triết gia hiện sinh Kitô giáo lừng danh thế giới Søren Kierkegaard (1813 tới 1855). Việc đặt tượng của cả Grundtvig, Kierkegaard lẫn Vilhelm Beck (vốn đại diện cho ba khuynh hướng thần học rất khác nhau trong lòng Giáo hội Đan Mạch) đứng cạnh nhau quanh cùng một ngôi thánh đường chính là tuyên ngôn đẹp đẽ nhất về sự bao dung và hiệp nhất trong đa dạng của Tin Lành Đan Mạch.
IIHành Trình Trăm Năm Mươi Năm: Từ Giấc Mơ Đá Cẩm Thạch Của Vua Frederik V Đến Tâm Huyết Của Carl Frederik Tietgen
Không một công trình kiến trúc nào tại Bắc Âu có lịch sử xây dựng thăng trầm và kéo dài qua nhiều thế hệ như Nhà thờ Cẩm thạch Frederik. Câu chuyện của ngôi thánh đường bắt đầu từ giữa thế kỷ 18, khi Vương quốc Đan Mạch và Na Uy dưới triều đại quân chủ chuyên chế Oldenburg muốn kiến tạo một khu phố hoàng gia mới mang tầm vóc sánh ngang với Paris và Roma.
- 1748 - 30 tháng 10 năm 1749Quy hoạch khu phố Frederiksstaden và Lễ đặt đá móng của Quốc vương Frederik VNhân kỷ niệm 300 năm Vương triều Oldenburg trị vì Đan Mạch (1448 tới 1748), kiến trúc sư hoàng gia Nicolai Eigtved thiết kế khu đô thị mới Frederiksstaden với quảng trường cung điện Amalienborg và một nhà thờ vòm tròn làm tâm điểm phía Tây. Ngày 30 tháng 10 năm 1749, vua Frederik V long trọng đặt viên đá đầu tiên.
- 1754 - 1756Nicolai Eigtved qua đời và kiến trúc sư Pháp Nicolas-Henri Jardin tiếp quảnSau khi Eigtved mất năm 1754 và Lauritz de Thurah từ nhiệm, triều đình mời kiến trúc sư Tân cổ điển người Pháp Nicolas-Henri Jardin sang Copenhagen năm 1756. Jardin lập đồ án đồ sộ xây toàn bộ nhà thờ bằng các khối đá cẩm thạch nguyên khối khai thác từ mỏ Gjellebekk ở Na Uy.
- Năm 1770Thừa tướng Johann Friedrich Struensee ra sắc lệnh đình chỉ thi côngDo chi phí vận chuyển và đẽo gọt đá cẩm thạch Na Uy quá khổng lồ làm cạn kiệt ngân khố hoàng gia trong khi tường nhà thờ mới chỉ xây cao được từ 9 đến 20 mét, quan nhiếp chính cải cách Johann Friedrich Struensee quyết định dừng toàn bộ dự án vào năm 1770 và sa thải Jardin.
- 1770 - 1874 (104 năm)Một thế kỷ đứng làm "Phế tích Cẩm thạch" lãng mạn giữa lòng CopenhagenSuốt 104 năm, những bức tường đá cẩm thạch dang dở phủ đầy dây thường xuân và cỏ dại đứng trầm mặc đối diện Cung điện Amalienborg như một phế tích cổ đại La Mã. Nhiều đồ án khôi phục của C.F. Harsdorff (năm 1795) hay G.F. Hetsch đều không thể thực hiện vì thiếu kinh phí.
- 1874 - 1875Nhà tài chính Carl Frederik Tietgen mua lại khu phế tích và giao cho Ferdinand MeldahlNăm 1874, Bộ Tài chính Đan Mạch chuyển nhượng khu phế tích và các lô đất xung quanh cho đại gia ngân hàng và công nghiệp Carl Frederik Tietgen với điều kiện ông phải bỏ tiền riêng xây xong nhà thờ rồi hiến tặng lại cho nhà nước. Tietgen chọn kiến trúc sư Ferdinand Meldahl thiết kế phương án hoàn thiện khả thi.
- 1875 - 1894Dựng mái vòm đường kính 31 mét lớn nhất Bắc Âu và hoàn thiện nội thấtKiến trúc sư Ferdinand Meldahl giữ nguyên phần tường đá cẩm thạch Na Uy thế kỷ 18 ở tầng dưới, xây phần thân trên và vòm bằng đá vôi Đan Mạch và gạch chịu lực nhẹ hơn để có thể nâng đỡ mái vòm khổng lồ đường kính 31 mét, đồng thời xây chuỗi nhà chung cư sang trọng bao quanh quảng trường nhà thờ.
- Ngày 19 tháng 8 năm 1894Đại lễ Thánh hiến Nhà thờ Cẩm thạch Frederik sau 145 năm chờ đợiĐúng 145 năm sau ngày vua Frederik V đặt viên đá móng, Nhà thờ Cẩm thạch Frederik chính thức được thánh hiến trọng thể vào ngày 19 tháng 8 năm 1894 trước sự hiện diện của Hoàng gia Đan Mạch và vợ chồng nhà hảo tâm Carl Frederik Tietgen.
- Thế kỷ 20 - Thế kỷ 21Lắp đặt đại phong cầm Marcussen (1963) và hoàn thiện trục đô thị Nhà hát Opera (2005)Năm 1963, nhà thờ lắp đặt đàn đại phong cầm mới của hãng Marcussen & Søn; năm 2005, khi Nhà hát Opera Copenhagen hoàn thành bên kia bờ cảng trên đảo Holmen, Nhà thờ Cẩm thạch Frederik trở thành đầu mút phía Tây của trục kiến trúc văn hóa vĩ đại nhất thủ đô Đan Mạch.
Tấm lòng của nhà đại công nghiệp Carl Frederik Tietgen (1829 tới 1901): Trong lịch sử hiện đại Đan Mạch, Carl Frederik Tietgen là kiến trúc sư của nền kinh tế công nghiệp hóa khi sáng lập ngân hàng Privatbanken, hãng tàu biển DFDS, Công ty Điện báo Đại Bắc (Store Nordiske) và hãng bia Tuborg. Dù gặp nhiều biến cố tài chính trên thương trường vào thập niên 1880, Tietgen vẫn kiên quyết giữ trọn lời hứa danh dự với quốc gia và đức tin Kitô giáo của mình: ông dùng tài sản cá nhân chi trả toàn bộ chi phí xây dựng ròng rã suốt 20 năm cho đến khi thánh đường hoàn tất vào năm 1894. Bức chân dung và lời tri ân vợ chồng Carl Frederik Tietgen và Laura Tietgen vẫn được lưu giữ trang trọng bên trong nhà thờ cho tới ngày nay.
IIIMái Vòm Đường Kính 31 Mét Lớn Nhất Scandinavia, Đá Cẩm Thạch Gjellebekk Và Nội Thất Vòm Tròn Ánh Sáng
Về mặt hình thái học kiến trúc, Nhà thờ Cẩm thạch Frederik là một kiệt tác giao thoa giữa kiến trúc Baroque La Mã muộn (Late Roman Baroque) của thế kỷ 18 và kỹ thuật kết cấu Tân Baroque - Tân cổ điển (Neo-Baroque) cuối thế kỷ 19. Nguồn cảm hứng trực tiếp cho thiết kế mái vòm của kiến trúc sư Ferdinand Meldahl (1827 tới 1908) chính là mái vòm của Vương cung thánh đường Thánh Phêrô (San Pietro in Vaticano) tại Roma do Michelangelo thiết kế và mái vòm Nhà thờ Santa Maria del Fiore tại Florence, nhưng được điều chỉnh tỷ lệ để hòa hợp với cảnh quan đô thị thấp tầng của khu phố cổ Frederiksstaden.
| Hạng mục kiến trúc và Nghệ thuật | Niên đại và Tác giả | Kích thước và Chất liệu | Đặc trưng cấu trúc và biểu tượng thẩm mỹ |
|---|---|---|---|
| Khối thân dưới bằng đá cẩm thạch Na Uy (Underbygningen) | 1749 - 1770 (Nicolai Eigtved và Nicolas-Henri Jardin) | Đá cẩm thạch xám trắng nguyên khối khai thác từ mỏ Gjellebekk (Lier, Na Uy) | Phần tường tròn và hệ trụ ốp dưới chân công trình lưu giữ nguyên vẹn những tảng đá cẩm thạch Na Uy được đẽo gọt từ thế kỷ 18 và đã trụ vững qua hơn một thế kỷ làm phế tích ngoài trời. |
| Trống vòm và Mái vòm đồng lớn nhất Bắc Âu (Kuplen) | 1875 - 1894 (Kiến trúc sư Ferdinand Meldahl) | Đường kính lòng vòm 31 mét, tổng chiều cao tới đỉnh thánh giá 84 mét; tựa trên 12 trụ cột lớn | Lợp tôn đồng xanh patin bên ngoài với các gờ sườn mạ vàng; bên trong chia thành 12 múi vòm vẽ bích họa Mười Hai Thánh Tông Đồ, các thiên thần cherubim và biểu tượng chim bồ câu Chúa Thánh Thần. |
| Tiền sảnh bốn cột Corinth và Trán tường chữ vàng (Portikus) | 1875 - 1894 (Ferdinand Meldahl) | Đá vôi và đá cẩm thạch chạm đầu cột Corinth hướng chính Đông ra đường Frederiksgade | Đóng vai trò cổng khải hoàn môn dẫn vào thánh đường, mang dòng chữ mạ vàng HERRENS ORD BLIVER EVINDELIG nhìn thẳng ra tượng vua Frederik V tại quảng trường Amalienborg. |
| Bàn thờ chính kiểu Baroque La Mã (Højalteret) và Giếng rửa tội | 1894 (Stephan Ussing và Joakim Skovgaard) | Gỗ thông phủ vữa giả cẩm thạch (stucco lustro), đồng mạ vàng và đá cẩm thạch trắng | Bàn thờ có mái vòm cột xoắn gợi nhắc Baldacchino của Bernini tại Roma, bao quanh bức phù điêu Thánh giá và Cột đồng; bên cạnh là giếng rửa tội 12 cạnh chạm khắc tinh xảo của Joakim Skovgaard. |
| Hệ thống hai đàn đại phong cầm (Marcussen Orgel & Kororgel) | 1894 (Knud Olsen) và 1963 (Marcussen & Søn) | Đàn chính 53 âm sắc (stops) lắp năm 1963 cùng vỏ đàn lịch sử năm 1894 | Tận dụng thời gian ngân vang âm học tuyệt hảo của không gian vòm tròn đường kính 31 mét để trình diễn các tác phẩm âm nhạc thánh ca và hòa nhạc organ quốc tế. |
Trải nghiệm không gian vòm tròn đồng tâm (Rotunda) và hành trình leo 260 bậc thang lên đỉnh vòm. Không giống như mặt bằng hình chữ thập Latinh chạy dài của các nhà thờ truyền thống, nội thất của Nhà thờ Cẩm thạch Frederik là một không gian vòm tròn đồng tâm tuyệt đối (Central-plan Rotunda) không bị bất kỳ cây cột nào che khuất tầm nhìn ở chính giữa. Mười hai trụ cột khổng lồ xếp thành vòng tròn nâng đỡ trống vòm cao vút có trổ mười hai ô cửa sổ lớn đón ánh sáng tự nhiên chiếu rọi từ mọi hướng xuống hàng ghế gỗ sồi tròn đồng tâm bên dưới. Nhìn thẳng lên đỉnh vòm cao hàng chục mét, du khách chiêm ngưỡng mười hai bức bích họa rực rỡ trên nền vàng kim và xanh thiên thanh khắc họa Mười Hai Thánh Tông Đồ đứng giữa các vòng hoa và thiên thần, hội tụ về tâm điểm là lồng đèn đỉnh vòm (Lantern) tượng trưng cho ánh sáng Thiên Đàng.
Đặc biệt, du khách có thể bước theo cầu thang xoắn ốc gồm khoảng 260 bậc đi xuyên qua giữa hai lớp vỏ của mái vòm để lên tới hành lang quan sát ngoài trời trên đỉnh lồng đèn ở độ cao gần 50 mét. Từ ban công trên đỉnh mái vòm của Nhà thờ Cẩm thạch, toàn cảnh quy hoạch hình học hoàn mỹ của khu phố hoàng gia Frederiksstaden hiện ra dưới chân: ngay phía dưới là vòng 18 pho tượng các giáo phụ và nhà cải cách nhìn xuống thành phố, phía trước mặt là bốn tòa cung điện Amalienborg đối xứng qua quảng trường bát giác, và xa hơn bên kia làn nước xanh của cảng Copenhagen là mái vòm hiện đại của Nhà hát Opera Hoàng gia cùng vùng eo biển Øresund nối sang Thụy Điển.
Chỗ hay hiểu lầm về tên gọi "Nhà thờ Cẩm thạch" (Marmorkirken): Nhiều du khách khi nghe tên gọi phổ biến Marmorkirken thường nghĩ rằng toàn bộ ngôi nhà thờ từ chân lên tới đỉnh vòm đều được xây bằng đá cẩm thạch trắng nguyên khối. Thực tế, chỉ có phần tường tầng dưới (cao từ 9 đến 20 mét được xây trong giai đoạn 1749 tới 1770) là làm bằng đá cẩm thạch Gjellebekk nguyên khối nhập từ Na Uy. Khi kiến trúc sư Ferdinand Meldahl và nhà tài trợ Carl Frederik Tietgen xây tiếp công trình vào năm 1874, để giảm trọng lượng kết cấu nâng đỡ mái vòm 31 mét cũng như tiết kiệm chi phí, toàn bộ phần thân trên của nhà thờ đã được xây bằng đá vôi Đan Mạch (Faxe kalksten) và gạch chịu lực ốp đá vôi đánh bóng, tạo nên sự chuyển tiếp màu sắc rất hài hòa với lớp đá cẩm thạch cổ thế kỷ 18 ở chân tường.
IVTrục Đế Vương Đông Tây Của Khu Frederiksstaden: Từ Bến Cảng Opera Qua Cung Điện Amalienborg Tới Mái Vòm Cẩm Thạch
Trong lịch sử quy hoạch đô thị châu Âu, khu phố Frederiksstaden tại thủ đô Copenhagen do kiến trúc sư Nicolai Eigtved vạch đồ án từ năm 1749 được công nhận là một trong những quần thể quy hoạch trục cảnh quan Baroque hoàn chỉnh và tinh tế nhất thế giới. Xét theo nguyên lý hình thế không gian và lý khí đô thị, vị trí của Nhà thờ Cẩm thạch Frederik đóng vai trò là Huyền Vũ Chấn Sơn (ngọn núi tròn hành Kim và hành Thủy trấn giữ đầu trục) cho toàn bộ khu cung điện hoàng gia Đan Mạch.
Trục Long Mạch Đông Tây (Amalienborg Aksel) Nối Liền Thần Quyền, Vương Quyền Và Biển Cả: Nhà thờ Cẩm thạch Frederik tọa lạc ở đầu phía Tây Bắc của trục đại lộ ngắn nhưng vô cùng trang nghiêm Frederiksgade, mở cổng chính nhìn thẳng về hướng Đông Nam xuyên qua tâm điểm của Quảng trường Bát giác Amalienborg (nơi đặt bức tượng đồng Quốc vương Frederik V cưỡi ngựa quay mặt nhìn thẳng về phía cửa nhà thờ), rồi vươn tiếp qua vườn Amaliehaven và mặt nước cảng Copenhagen (Inderhavnen) để nối thẳng tới Nhà hát Opera Hoàng gia Copenhagen trên đảo Holmen. Sự sắp đặt thẳng hàng tuyệt đối giữa Thánh đường (Tâm linh) ở phía Tây, Cung điện Hoàng gia (Vương quyền) ở chính giữa và Cảng biển cùng Nhà hát (Văn hóa và Giao thương) ở phía Đông tạo nên một trục sinh khí quán thông hiếm có giữa lòng thủ đô Bắc Âu.
Thế Mái Vòm Viên Cục Tụ Khí Giữa Quảng Trường Tròn Đồng Tâm: Không chỉ bản thân ngôi nhà thờ có cấu trúc hình tròn mười hai cạnh, mà toàn bộ các dãy tòa nhà dân cư tân cổ điển bao quanh trên phố Bredgade và Store Kongensgade cũng được kiến trúc sư Ferdinand Meldahl thiết kế uốn cong ôm lấy nhà thờ như đôi cánh tay Tả Thanh Long và Hữu Bạch Hổ. Mái vòm tròn khổng lồ đường kính 31 mét vươn cao 84 mét mang hình thái của Kim Tinh Viên Đỉnh, thu tụ ánh sáng mặt trời và gió lành từ eo biển Øresund rồi lan tỏa đều khắp bốn phương tám hướng qua 12 ô cửa sổ trống vòm.
Tương Giao Với Không Gian Cây Xanh Vườn Cung Điện Rosenborg Và Pháo Đài Kastellet: Ở phía Tây cách nhà thờ hai dãy phố là khuôn viên cây cổ thụ và hào nước của Vườn Nhà Vua (Kongens Have) cùng Lâu đài Rosenborg; ở phía Bắc là Pháo đài ngôi sao năm cánh Kastellet và công viên Langelinie bên bờ biển. Nhờ nằm giữa hai mảng xanh và thủy cục lớn cùng mặt nước cảng biển phía trước, khu vực Nhà thờ Cẩm thạch luôn giữ được trường khí thanh sạch, tĩnh tại và uy nghiêm.
Chính sự kết hợp hoàn hảo giữa tỷ lệ kiến trúc của nhà thờ với quảng trường Amalienborg đã tạo nên một quy tắc quy hoạch bất thành văn được chính quyền thủ đô Copenhagen gìn giữ nghiêm ngặt suốt hơn hai thế kỷ qua: không một tòa nhà hiện đại nào trong khu phố Frederiksstaden được phép xây cao vượt quá gờ mái của các dãy phố cổ, nhằm bảo vệ trọn vẹn hình bóng độc tôn của mái vòm Nhà thờ Cẩm thạch Frederik trên đường chân trời hoàng gia.
VThánh Lễ Chủ Nhật, Truyền Thống Hòa Nhạc Phong Cầm Và Lễ Cưới Hoàng Gia Đáng Nhớ Tại Frederikskirken
Là một trong những nhà thờ giáo xứ có đời sống âm nhạc và phụng vụ sôi nổi nhất thuộc Giáo phận Copenhagen của Giáo hội Tin Lành Luther Đan Mạch, Nhà thờ Cẩm thạch Frederik mở cửa đón tín hữu và du khách khắp thế giới gần như mỗi ngày trong tuần. Nhờ vẻ đẹp lộng lẫy của không gian vòm tròn và vị trí nằm ngay sát Cung điện Amalienborg, nơi đây cũng là một trong những thánh đường được yêu thích nhất tại Đan Mạch cho các đại lễ âm nhạc, lễ rửa tội và lễ thành hôn trọng thể.
| Thời điểm trong năm và trong tuần | Hệ lịch áp dụng | Tên lễ tiết và Sinh hoạt văn hóa | Nghi thức cử hành đặc trưng tại Nhà thờ Cẩm thạch Frederik |
|---|---|---|---|
| Sáng Chủ nhật và các ngày lễ trọng lúc 10:30 | Dương lịch (Lịch Phụng vụ Luther) | Thánh lễ Chủ nhật Trọng thể (Højmesse) | Cử hành phụng vụ Tin Lành Luther với tiếng chuông ngân vang từ tháp vòm, hợp xướng giáo xứ (Marmorkirkens Kantori) hát thánh ca của Grundtvig và Ingemann dưới mái vòm 31 mét. |
| Trưa Thứ Năm hoặc Thứ Bảy định kỳ lúc 13:00 | Lịch sinh hoạt hằng tuần và hằng tháng | Leo Tháp Vòm Ngắm Toàn Cảnh Thủ Đô (Tårnrundvisning tức Dome Ascent) | Chuyến tham quan có hướng dẫn viên đưa du khách leo 260 bậc thang xuyên qua kết cấu mái vòm thế kỷ 19 lên ban công lồng đèn đỉnh vòm để ngắm toàn cảnh Cung điện Amalienborg và eo biển Øresund. |
| Các buổi chiều Thứ Bảy và mùa lễ hội | Dương lịch quanh năm | Hòa nhạc Đại phong cầm và Hợp xướng Thánh nhạc (Orgelkoncerter & Kirkekoncerter) | Biểu diễn các tác phẩm của J.S. Bach, Dietrich Buxtehude và Carl Nielsen trên cây đàn đại phong cầm Marcussen 53 âm sắc trong không gian âm học vòm tròn kỳ diệu. |
| Ngày 19 tháng 8 hằng năm | Dương lịch | Lễ Kỷ niệm Ngày Thánh Hiến Nhà Thờ (Kirkeindvielsesdag - 19 tháng 8 năm 1894) | Tưởng nhớ ngày khánh thành lịch sử năm 1894 và tri ân công đức của vợ chồng nhà bảo trợ Carl Frederik Tietgen cùng kiến trúc sư Ferdinand Meldahl. |
| Mùa Vọng và Đêm Giáng Sinh 24 tháng 12 | Dương lịch (Tháng 12) | Hòa nhạc Mùa Vọng và Đại lễ Đêm Giáng Sinh (Juleaftensgudstjeneste) | Hàng ngàn người dân Copenhagen tề tựu dưới ánh nến lung linh của cây đèn bảy nhánh và vòng nến Mùa Vọng để hát vang bài thánh ca Giáng Sinh Đan Mạch cổ truyền. |
Giao điểm văn hóa với Nhà thờ Chính thống giáo Nga Thánh Alexander Nevsky ngay trên phố Bredgade. Một nét đặc sắc thú vị khi ghé thăm Nhà thờ Cẩm thạch Frederik là chỉ cần bước bộ khoảng 50 mét về phía Tây Nam ra mặt đường Bredgade (số 53), du khách sẽ bắt gặp ba củ hành mạ vàng rực rỡ của Nhà thờ Chính thống giáo Nga Thánh Alexander Nevsky (Aleksandr Nevskij Kirke). Ngôi nhà thờ Nga này được Sa hoàng Aleksandr III xây dựng từ năm 1881 tới 1883 theo đề xuất của chính Carl Frederik Tietgen dành cho Hoàng hậu Nga Maria Feodorovna (tức Công chúa Dagmar của Đan Mạch, con gái vua Christian IX) mỗi khi bà về thăm quê hương Copenhagen. Sự hiện diện song hành của mái vòm Cẩm thạch Tin Lành Luther và những chóp vòm Chính thống giáo phương Đông trên cùng một khu phố hoàng gia càng làm nổi bật tinh thần cởi mở, giao hòa văn hóa của thủ đô Đan Mạch.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Phố Frederiksgade 4, Khu phố hoàng gia Frederiksstaden, Indre By, 1265 København K (Copenhagen), Vương quốc Đan Mạch
- Đường tới
- Nhà thờ Cẩm thạch Frederik tọa lạc tại số 4 phố Frederiksgade, ngay trung tâm khu Frederiksstaden của thủ đô Copenhagen và đối diện trực tiếp với Cung điện Hoàng gia Amalienborg. Phương tiện thuận tiện nhất là đi tuyến tàu điện ngầm Copenhagen Metro (tuyến vòng tròn M3 hoặc tuyến M4) và xuống ngay tại ga mang tên nhà thờ là Marmorkirken Station; cửa thang máy và thang cuốn của ga tàu điện ngầm nằm ngay sát quảng trường phía sau nhà thờ, đi bộ chỉ mất đúng 1 phút.
- Toạ độ
- 55.6853, 12.5894
Nhà thờ Cẩm thạch Frederik (Marmorkirken) mở cửa hoàn toàn miễn phí để du khách vào tham quan nội thất và cầu nguyện bên dưới mái vòm lớn nhất Bắc Âu. Giờ mở cửa thông thường là từ 10:00 đến 17:00 từ Thứ Hai đến Thứ Năm và Thứ Bảy, và từ 12:00 đến 17:00 vào Thứ Sáu và Chủ nhật (lưu ý nhà thờ sẽ tạm ngưng đón khách tham quan tự do trong các khung giờ đang diễn ra lễ cưới, lễ tang, lễ rửa tội hoặc Thánh lễ Chủ nhật lúc 10:30). Nếu quý vị muốn trải nghiệm leo 260 bậc thang lên đỉnh mái vòm (Dome Tour) vào lúc 13:00 các ngày cuối tuần (hoặc hàng ngày trong mùa hè tháng 6 tới tháng 8), quý vị cần mua vé trực tiếp tại cửa nhà thờ trước giờ khởi hành khoảng 15 phút (phí khoảng 50 DKK mỗi người lớn, số lượng giới hạn 25 người mỗi lượt để đảm bảo an toàn trên cầu thang hẹp).
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Nhà thờ Cẩm thạch Frederik (Frederikskirken), Copenhagen
Thầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên.
?Hỏi Đáp Nhanh
Vì sao Nhà thờ Cẩm thạch Frederik (Marmorkirken) lại mất tới 145 năm mới được xây dựng hoàn thành?
Nhà thờ được Quốc vương Frederik V đặt viên đá đầu tiên vào ngày 30 tháng 10 năm 1749 với tham vọng xây toàn bộ bằng đá cẩm thạch Na Uy đắt đỏ. Đến năm 1770, do chi phí quá lớn làm cạn kiệt ngân sách triều đình, Thừa tướng Johann Friedrich Struensee đã ra lệnh dừng thi công, khiến công trình bị bỏ hoang làm phế tích suốt 104 năm. Mãi đến năm 1874, nhà công nghiệp Carl Frederik Tietgen mới bỏ tiền túi tài trợ cho kiến trúc sư Ferdinand Meldahl xây tiếp bằng đá vôi Đan Mạch và hoàn thành vào ngày 19 tháng 8 năm 1894.
Mái vòm của Nhà thờ Cẩm thạch Frederik có quy mô lớn như thế nào so với các nhà thờ khác ở Bắc Âu?
Mái vòm của Nhà thờ Cẩm thạch Frederik là mái vòm nhà thờ lớn nhất trong toàn vùng Bắc Âu Scandinavia, với đường kính nhịp lòng vòm rộng tới 31 mét (chỉ nhỏ hơn một chút so với mái vòm Vương cung thánh đường Thánh Phêrô ở Roma có đường kính 42 mét) và tổng chiều cao tính tới đỉnh thánh giá là 84 mét, được nâng đỡ bởi 12 trụ cột khổng lồ xếp thành vòng tròn.
Dòng chữ mạ vàng HERRENS ORD BLIVER EVINDELIG khắc trên mặt tiền Nhà thờ Cẩm thạch có nghĩa là gì?
Dòng chữ tiếng Đan Mạch HERRENS ORD BLIVER EVINDELIG khắc trên bức diềm đá phía trên hàng cột cổng chính có nghĩa là "Lời của Đức Chúa còn lại đời đời", trích từ Thư thứ nhất của Thánh Phêrô Tông Đồ (1 Phêrô 1:25) và Sách Tiên tri Isaia (40:8), khẳng định nền tảng đức tin đặt trên Lời Chúa của Giáo hội Tin Lành Luther.
Ba mươi hai pho tượng đồng và kẽm bao quanh bên ngoài Nhà thờ Cẩm thạch Frederik khắc họa những nhân vật nào?
Hệ thống 32 pho tượng bên ngoài nhà thờ thể hiện tầm nhìn đại kết lịch sử của Carl Frederik Tietgen và thần học Grundtvig: vòng trên cao ở chân mái vòm gồm 18 pho tượng các nhân vật Kinh Thánh, Giáo phụ và nhà Cải cách thế giới (từ Môsê, Phêrô, Phaolô tới Augustinô, Phanxicô thành Assisi và Martin Luther); còn vòng dưới mặt đất quanh chân tường gồm 14 pho tượng đồng tôn vinh các vị thánh, giám mục, nhà thơ thánh ca và triết gia Đan Mạch như Thánh Ansgar, Hans Tausen, Thomas Kingo, N.F.S. Grundtvig và Søren Kierkegaard.
Nhà thờ Cẩm thạch Frederik nằm trên trục quy hoạch đô thị nổi tiếng nào của thủ đô Copenhagen?
Nhà thờ Cẩm thạch Frederik nằm ở đầu phía Tây của trục hoàng gia Đông Tây nổi tiếng nhất Copenhagen (Amalienborg Aksel): từ sảnh cột chính của nhà thờ nhìn thẳng theo phố Frederiksgade sẽ đi xuyên qua tâm điểm Quảng trường Cung điện Hoàng gia Amalienborg (nơi có tượng vua Frederik V cưỡi ngựa) và băng qua cảng Copenhagen để nối thẳng với Nhà hát Opera Hoàng gia trên đảo Holmen.
Du khách vào thăm bên trong Nhà thờ Cẩm thạch Frederik có mất vé không và làm sao để leo lên đỉnh mái vòm?
Việc vào tham quan không gian nội thất bên dưới mái vòm của Nhà thờ Cẩm thạch Frederik là hoàn toàn miễn phí mỗi ngày. Riêng du khách muốn leo 260 bậc thang lên hành lang quan sát ngoài trời trên đỉnh mái vòm (Dome Tour, tổ chức lúc 13:00 cuối tuần và hàng ngày vào mùa hè) sẽ mua vé nhỏ khoảng 50 DKK trực tiếp tại nhà thờ trước giờ xuất phát.