Trên mỏm đá Monaco-Ville, giữa những con phố hẹp sơn màu vàng và hồng, quý vị bước ra một khoảng trống nhỏ và thấy một khối đá trắng sáng đến chói dưới nắng Địa Trung Hải. Mặt tiền mở những cửa vòm tròn theo lối Roman, và trên bốn góc mái là bốn biểu tượng của bốn Thánh Sử. Không xa sau lưng nhà thờ, mỏm đá dừng lại ở một vách dốc, bên dưới là biển xanh thẫm. Bên trong, ánh sáng dịu hơn hẳn, lòng nhà thờ dài và sâu, và ở cuối là một bàn thờ đá hoa trắng.
Đây là Nhà thờ chính tòa Đức Mẹ Vô Nhiễm (Cathédrale Notre-Dame-Immaculée), nhà thờ mẹ của Tổng giáo phận Monaco thuộc Công Giáo Rôma. Công Giáo là đạo truyền thống của Monaco, và tổng giáo phận trùm lên cả nước. Thư viện chọn nơi đây làm đại diện duy nhất của Monaco vì đây là nơi đặt ngai tòa của vị tổng giám mục, nơi các lễ lớn của cả cộng đồng Công Giáo trong nước quy về, và là nơi giữ những tác phẩm nghệ thuật thánh cổ nhất của Monaco.
IĐức Mẹ Vô Nhiễm Và Hai Vị Đồng Bổn Mạng
Nhà thờ được dâng kính Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội, cùng hai vị đồng bổn mạng là Thánh Nicôla (Nicolas) và Thánh Biển Đức (Benoît). Tên Thánh Nicôla không phải ngẫu nhiên: ngôi nhà thờ cổ đứng trên chính chỗ này suốt sáu thế kỷ mang tên ngài, và khi dựng nhà thờ mới, người ta giữ tên ấy lại làm bổn mạng thứ hai.
Chữ chính tòa chỉ việc nơi đây giữ cathedra, ngai tòa giám mục. Theo finestresullarte.info, năm 1981 giáo phận Monaco được nâng lên hàng tổng giáo phận. Cùng tước hiệu Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội, quý vị có thể đọc thêm về Vương cung thánh đường Đền thờ Quốc gia Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội và Thánh địa Lộ Đức. Một nhà thờ chính tòa khác của nước nhỏ bên Địa Trung Hải là Đồng chính tòa Thánh Gioan, Valletta.
Tín điều Vô Nhiễm Nguyên Tội dạy rằng Đức Maria, ngay từ lúc được thụ thai trong lòng mẹ, đã được gìn giữ khỏi tội nguyên tổ. Nhiều người nhầm tín điều này với việc Chúa Giêsu được sinh ra bởi một trinh nữ, nhưng đó là hai điều khác nhau. Giáo hội Công Giáo công bố tín điều này năm 1854, và lễ kính được cử hành ngày 8 tháng 12. Việc một nhà thờ khởi dựng năm 1875 chọn tước hiệu này cho thấy lòng sùng kính đang lên mạnh khắp Công Giáo châu Âu thời ấy.
Nhiều người tưởng nhà thờ chính tòa là nơi thờ Thánh nữ Dévote, vị thánh bổn mạng của Monaco. Không phải. Thánh Dévote có nhà nguyện riêng, còn nhà thờ chính tòa dâng kính Đức Mẹ Vô Nhiễm. Dẫu vậy, theo visitmonaco.com, lễ trọng Thánh Dévote ngày 27 tháng 1 vẫn được cử hành ở đây như một ngày lễ lớn của cả tổng giáo phận.
IITừ Nhà Thờ Thánh Nicôla Tới Ngôi Đá Trắng
Mỏm đá Monaco-Ville đã có nhà thờ từ thế kỷ 13. Ngôi nhà thờ Thánh Nicôla ấy đứng trên chỗ nhà thờ chính tòa hiện nay suốt hơn sáu trăm năm, rồi được thay bằng một công trình lớn hơn vào cuối thế kỷ 19. Một phần tài sản nghệ thuật của ngôi cũ, trong đó có bức tranh thờ của Louis Bréa, được chuyển sang ngôi mới.
- 1215 tới 1321Nhà thờ Thánh NicôlaTheo visitmonaco.com, mỏm đá thành thị trấn phòng thủ năm 1215 tới 1240, ngày 6 tháng 12 năm 1247 Giáo hoàng Innôcentê IV ban sắc chỉ lập giáo xứ tách khỏi La Turbie và cho dựng nhà thờ Thánh Nicôla, hoàn thành năm 1321.
- Khoảng 1500Tranh thờ của Louis BréaHọa sĩ Phục Hưng Louis Bréa vẽ bức tranh thờ mười tám ô, nay được giữ trong nhà thờ chính tòa.
- 1868 hoặc 1874Tách khỏi giáo phận Nice và phá ngôi cũNăm 1868 lãnh thổ Monaco tách khỏi giáo phận Nice nên có quyết định phá nhà thờ Thánh Nicôla để dựng nhà thờ chính tòa mới. Nguồn ghi năm phá là 1868 hoặc 1874, xem hộp sử liệu bên dưới.
- 1875Đặt viên đá đầuNgày 6 tháng 1 năm 1875, theo visitmonaco.com. Công trình theo thiết kế của kiến trúc sư Charles Lenormand, dựng bằng đá trắng La Turbie.
- 1903Hoàn thànhNgày 12 tháng 11 năm 1903, theo finestresullarte.info.
- 1911Thánh hiếnNgày 11 tháng 6 năm 1911, theo visitmonaco.com, tám năm sau khi xong công trình.
- 1976 và 2011Đại phong cầm và đàn ống ca đoànĐại phong cầm đặt năm 1976, làm lại hoàn toàn bởi xưởng Thomas ở Bỉ, xong tháng 12 năm 2011, cùng đàn ống ca đoàn do xưởng Tamburini (Crema, Ý) lắp năm 1976, theo visitmonaco.com.
- 1981Tổng giáo phậnGiáo phận Monaco được nâng lên hàng tổng giáo phận, theo finestresullarte.info.
Có hai chỗ nguồn vênh nhau. Thứ nhất là năm phá nhà thờ Thánh Nicôla. Trang du lịch chính thức visitmonaco.com và monaco-tribune.com gắn việc quyết định phá ngôi cũ với năm 1868, khi lãnh thổ Monaco tách khỏi giáo phận Nice, còn finestresullarte.info ghi năm phá dỡ là 1874, tức ngay trước năm đặt đá 1875. Có thể quyết định đưa ra năm 1868 và việc tháo dỡ hoàn tất năm 1874, nên thư viện ghi cả hai mốc.
Thứ hai là tên gọi lối kiến trúc. Visitmonaco.com và monaco-tribune.com gọi là Roman Byzantine, finestresullarte.info gọi là tân Roman. Đây không hẳn là mâu thuẫn: cả hai đều nói tới lối vòm tròn thời Roman được làm lại ở thế kỷ 19, một bên nhấn thêm nét Byzantine của mái vòm và trang trí.
IIIĐá Trắng, Vòm Tròn Và Bức Tranh Thờ Mười Tám Ô
Kiến trúc sư Charles Lenormand dựng nhà thờ bằng đá trắng La Turbie, loại đá lấy từ vùng núi ngay sau lưng Monaco. Theo finestresullarte.info, nhà thờ dài 72 mét, rộng 22 mét, cao 18 mét, bên trong dùng nhiều loại đá quý: porphyry đỏ và xanh, đá hoa cương vùng Vosges và Biella, đá hoa trắng Carrara. Theo monaco-tribune.com, bốn biểu tượng của bốn Thánh Sử đứng ở bốn góc mái, các cửa mang những cảnh chạm đời Đức Mẹ, và trong con ngõ sát hông nhà thờ vẫn còn giữ một quả chuông của nhà thờ Thánh Nicôla xưa.
Báu vật lớn nhất bên trong là bức tranh thờ của Louis Bréa, họa sĩ Phục Hưng vùng Nice, vẽ khoảng năm 1500, gồm mười tám ô. Bàn thờ chính bằng đá hoa trắng Carrara, bên cạnh là ngai giám mục. Trên gác đàn phía trên tiền sảnh là đại phong cầm gần 7.000 ống, còn ở khu cung thánh có thêm một đàn ống ca đoàn do xưởng Tamburini tại Crema (Ý) lắp năm 1976. Hành lang quanh cung thánh là nơi an táng các vị thân vương Monaco.
Đá La Turbie trắng sáng, cửa vòm tròn theo lối Roman, bốn biểu tượng Thánh Sử trên bốn góc mái và một quả chuông cổ của nhà thờ Thánh Nicôla ở ngõ bên hông, theo monaco-tribune.com.
Bức tranh thờ mười tám ô vẽ khoảng năm 1500, giữ lại từ thời nhà thờ Thánh Nicôla, tác phẩm nghệ thuật thánh cổ nhất trong nhà thờ.
Bàn thờ chính bằng đá hoa trắng Carrara, trong một lòng nhà thờ có porphyry và đá hoa cương nhiều màu.
Đặt năm 1976 bởi Jean-Loup Boisseau cùng các nhạc sĩ Pierre Cochereau và Henri Carol, làm lại năm 2011 với 4 bàn phím, 79 hàng âm, gần 7.000 ống, bên cạnh đàn ống ca đoàn của Tamburini (1976).
Ca đoàn Petits Chanteurs de Monaco hát trong các thánh lễ Chúa nhật từ tháng 9 tới tháng 6, theo visitmonaco.com.
| Hạng mục | Số liệu | Nguồn |
|---|---|---|
| Chiều dài | 72 m | finestresullarte.info |
| Chiều rộng | 22 m | finestresullarte.info |
| Chiều cao | 18 m | finestresullarte.info |
| Vật liệu chính | Đá trắng La Turbie | visitmonaco.com |
| Lối kiến trúc | Roman Byzantine | visitmonaco.com, finestresullarte.info ghi tân Roman |
| Đại phong cầm | 4 bàn phím, 79 hàng âm, gần 7.000 ống | visitmonaco.com |
IVThế Đất Và Hướng
Trước khi đọc thế đất, thư viện cần nói một điều cho khỏi hiểu lầm: giáo lý Công Giáo không dạy và không dùng phong thủy. Nhà thờ theo lệ phụng vụ, truyền thống ưa đặt cung thánh về phía đông, phía mặt trời mọc, để nhắc tới Chúa Phục Sinh. Còn ở Monaco, chỗ đặt nhà thờ đã có sẵn từ thế kỷ 13, và người thế kỷ 19 chỉ dựng lại trên nền ngôi cũ. Trên một mỏm đá hẹp như Monaco-Ville, khoảng đất trống quyết định nhiều hơn mọi phép tắc.
Những dòng dưới đây là cách thư viện nhìn nơi này bằng con mắt phong thủy cổ truyền của người Việt, để quý vị có chỗ so sánh. Tư liệu của nhà thờ không nói gì như vậy.
Nét lớn nhất là mỏm đá nhô ra biển. Monaco-Ville nằm trên một khối đá dài chìa ra Địa Trung Hải, ba phía là vách dốc xuống nước, chỉ một phía nối vào đất liền. Lối cổ truyền gọi hình này là thế mũi, một nhánh đất đâm ra nước. Sách cũ vừa coi đó là chỗ khí dồn ra tới đầu mũi, vừa dè chừng vì gió biển thổi thẳng vào ba mặt. Nhà thờ đứng ở phần giữa của mỏm, không ra sát mép, nên có nhà cửa che bớt gió.
Thứ hai là núi sau lưng. Phía sau Monaco là sườn dốc của dãy Alps vùng biển, dựng lên rất nhanh từ bờ nước. Đọc theo lối Việt, cả vùng có thế lưng núi mặt biển, núi làm chỗ tựa, biển làm minh đường mênh mông. Điều đáng chú ý là đá xây nhà thờ lấy từ La Turbie, trên chính dãy núi sau lưng ấy. Lối cổ truyền sẽ nói công trình mượn cốt của núi tổ mà dựng. Đó là cách nói hình ảnh của thư viện, người xây chọn đá La Turbie vì đó là đá tốt gần nhất.
Thứ ba là màu trắng giữa màu xanh. Theo ngũ hành, trắng thuộc Kim, nước biển thuộc Thủy, và Kim sinh Thủy. Một khối trắng đứng trên mỏm đá giữa biển xanh, đọc theo lối Việt, là hình tương sinh. Thư viện chỉ ghi để quý vị thấy người Việt nhìn màu sắc thế nào, không gán ý này cho người xây.
Về hướng, thư viện không có nguồn ghi trục nhà thờ quay về đâu, nên không ghi. Trên một mỏm đá hẹp, trục nhà thờ trước hết phải theo chiều dài khoảng đất có sẵn.
VLễ Đức Mẹ Vô Nhiễm, Lễ Thánh Dévote Và Năm Phụng Vụ
Là nhà thờ chính tòa, nơi này theo lịch phụng vụ Công Giáo tính theo dương lịch, với ngày lễ bổn mạng Đức Mẹ Vô Nhiễm, lễ hai vị đồng bổn mạng, và lễ trọng của Thánh Dévote, bổn mạng của Monaco. Bài chỉ ghi ngày, không ghi giờ.
| Ngày | Theo lịch nào | Lễ | Nội dung |
|---|---|---|---|
| 8 tháng 12 | Lịch phụng vụ Công Giáo, dương lịch | Lễ Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội | Lễ bổn mạng chính của nhà thờ chính tòa. |
| 27 tháng 1 | Lịch phụng vụ riêng của Monaco, dương lịch | Lễ trọng Thánh Dévote | Lễ vị thánh bổn mạng của Monaco, được cử hành trọng thể tại nhà thờ chính tòa (visitmonaco.com). |
| 6 tháng 12 | Lịch phụng vụ Công Giáo, dương lịch | Lễ Thánh Nicôla | Đồng bổn mạng, vị thánh của ngôi nhà thờ cổ được Giáo hoàng Innôcentê IV cho dựng theo sắc chỉ ngày 6 tháng 12 năm 1247. |
| 11 tháng 7 | Lịch phụng vụ Công Giáo, dương lịch | Lễ Thánh Biển Đức | Đồng bổn mạng thứ hai của nhà thờ. |
| Tuần Thánh và Phục Sinh | Lịch phụng vụ Công Giáo, ngày đổi theo năm | Đỉnh cao năm phụng vụ | Thánh lễ Dầu và các nghi lễ do tổng giám mục chủ sự cho cả tổng giáo phận. |
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Rue Colonel Bellando de Castro, Monaco-Ville, 98000 Monaco
- Đường tới
- Nhà thờ nằm tại số 4 phố Rue Colonel Bellando de Castro, trong khu phố cổ Monaco-Ville trên mỏm đá. Từ ga tàu Monaco có thể đi bộ lên dốc hoặc theo các thang máy công cộng của thành phố lên tới mỏm đá.
- Toạ độ
- 43.7302, 7.4227
Đây là nhà thờ chính tòa đang cử hành phụng vụ, không phải bảo tàng. Lệ thường được nhắc: ăn mặc kín đáo, vai và đầu gối được che, bỏ mũ, giữ im lặng. Khi có thánh lễ, khách chỉ xem kiến trúc xin đứng ở cuối nhà thờ và không đi quanh hành lang cung thánh. Các phần mộ quanh cung thánh là nơi tưởng niệm, quý vị đi chậm và không chụp ảnh sát.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Nhà thờ chính tòa Đức Mẹ Vô Nhiễm, Monaco
Thầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên.
?Hỏi Đáp Nhanh
Nhà thờ chính tòa Monaco tên là gì?
Tên chính thức là Nhà thờ chính tòa Đức Mẹ Vô Nhiễm (Cathédrale Notre-Dame-Immaculée), nhà thờ mẹ của Tổng giáo phận Monaco thuộc Công Giáo Rôma. Nhà thờ dâng kính Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội, cùng hai vị đồng bổn mạng là Thánh Nicôla và Thánh Biển Đức.
Nhà thờ chính tòa Monaco xây năm nào?
Viên đá đầu đặt ngày 6 tháng 1 năm 1875, công trình xong ngày 12 tháng 11 năm 1903 và được thánh hiến ngày 11 tháng 6 năm 1911. Nhà thờ dựng trên chỗ nhà thờ Thánh Nicôla thế kỷ 13 (được Giáo hoàng Innôcentê IV cho dựng ngày 6 tháng 12 năm 1247 và hoàn thành năm 1321), ngôi cũ bị phá năm 1868 hay 1874 tùy nguồn.
Nhà thờ Monaco được xây bằng đá gì?
Bằng đá trắng La Turbie, lấy từ vùng núi ngay sau Monaco, theo lối Roman Byzantine của kiến trúc sư Charles Lenormand. Bên trong có porphyry đỏ và xanh, đá hoa cương Vosges và Biella, bàn thờ chính bằng đá hoa trắng Carrara.
Bên trong nhà thờ chính tòa Monaco có gì đáng xem?
Báu vật nổi bật nhất là bức tranh thờ mười tám ô của họa sĩ Phục Hưng Louis Bréa vẽ khoảng năm 1500. Ngoài ra có bàn thờ đá hoa Carrara, ngai giám mục, đại phong cầm gần 7.000 ống làm lại năm 2011 cùng đàn ống ca đoàn Tamburini năm 1976, và các phần mộ quanh cung thánh.
Lễ lớn nhất ở nhà thờ chính tòa Monaco là lễ gì?
Lễ bổn mạng Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội ngày 8 tháng 12 theo lịch phụng vụ Công Giáo. Ngoài ra, lễ trọng Thánh Dévote, bổn mạng của Monaco, ngày 27 tháng 1 cũng được cử hành trọng thể ở đây, cùng các nghi lễ Tuần Thánh và Phục Sinh của cả tổng giáo phận.