Nằm bên bờ tây của dòng sông Nile Trắng (đoạn thượng lưu chảy qua vùng xích đạo còn được gọi là Bahr al-Jabal, tức Dòng sông của Núi non), thủ đô Juba của Cộng hòa Nam Sudan trải rộng dưới chân ngọn núi đá Jebel Kujur hùng vĩ. Giữa nhịp sống nhộn nhịp của khu phố thương mại lâu đời nhất thành phố là Malakia (nằm liền kề khu chợ trung tâm Konyo Konyo sầm uất), du khách dễ dàng nhận ra hai ngọn tháp gọi lễ (minaret) thanh mảnh cùng hệ mái vòm sơn màu xanh lá cây và trắng nổi bật trên nền trời nhiệt đới: đó chính là Thánh đường Trung tâm Juba (tiếng Anh là Juba Central Mosque, tiếng Ả Rập là Masjid Juba Al-Markazi, thường được người dân địa phương gọi là Đại thánh đường Malakia).
Trong bức tranh đa dạng văn hóa và tín ngưỡng của Cộng hòa Nam Sudan (quốc gia độc lập trẻ nhất thế giới ra đời ngày 9 tháng 7 năm 2011, nơi đa số cư dân theo Kitô giáo và các tín ngưỡng truyền thống châu Phi nhưng luôn có một cộng đồng Hồi giáo bản địa gắn bó mật thiết qua nhiều thế hệ), Thánh đường Trung tâm Juba giữ vị trí là trái tim tinh thần quan trọng bậc nhất của cộng đồng Hồi giáo toàn quốc. Nếu như ở khu hành chính Buluk có Nhà thờ chính tòa Anh giáo Tất Cả Các Thánh tại Juba đại diện cho truyền thống Giám nhiệm Anh giáo, ở miền tây có Nhà thờ chính tòa Đức Maria Phù Hộ Các Giáo Hữu tại Wau đại diện cho Công giáo và ở miền bắc có Đền thờ thần tổ Nyikang tại Fashoda gìn giữ tín ngưỡng tổ tiên lưu vực sông Nile, thì Thánh đường Trung tâm Juba tại khu phố cổ Malakia là minh chứng sống động cho sự hiện diện hòa bình, lòng bác ái xã hội và tinh thần đối thoại liên tôn tại thủ đô Nam Sudan.
IĐức Tin Độc Thần Hướng Về Đấng Tối Cao Allah, Bản Sắc Cộng Đồng Hồi Giáo Bản Địa Nam Sudan Và Tinh Thần Chung Sống Liên Tôn
Tại Thánh đường Trung tâm Juba, toàn bộ không gian kiến trúc và sinh hoạt phụng vụ đều quy hướng về việc thờ phượng Đấng Tối Cao Allah theo truyền thống Hồi giáo Sunni. Không giống như những định kiến giản đơn bên ngoài thường cho rằng đường biên giới năm 2011 giữa Sudan và Nam Sudan là ranh giới tách biệt hoàn toàn giữa người Hồi giáo ở miền bắc và người Kitô giáo ở miền nam, lịch sử xã hội học tại lưu vực sông Nile Trắng cho thấy Hồi giáo ở Juba mang một bản sắc bản địa Nam Sudan rất sâu đậm và đa sắc tộc.
Cộng đồng tín hữu quy tụ về Thánh đường Trung tâm Juba mỗi ngày bao gồm đông đảo các gia đình người Nam Sudan bản địa thuộc các dân tộc vùng Equatoria (như người Bari, Kakwa, Pojulu, Moru, Azande), vùng Bahr el Ghazal (người Fertit, Balanda, Dinka), vùng Upper Nile (người Shilluk, Nuer) và đặc biệt là cộng đồng người Nubi (hậu duệ của những cư dân vùng thượng lưu sông Nile định cư lâu đời tại các thị trấn lịch sử như Juba, Mongalla, Yei, Torit và Wau từ cuối thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20). Bên cạnh đó, thánh đường còn là mái nhà tâm linh chung cho các nhà ngoại giao, nhân viên cứu trợ nhân đạo Liên Hợp Quốc và các thương nhân đến từ Đông Phi (Uganda, Kenya, Somalia, Ethiopia, Eritrea) đang sinh sống và làm việc tại thủ đô Juba.
Trong đời sống giáo lý được truyền giảng từ bục giảng Minbar của Thánh đường Trung tâm Juba dưới sự dẫn dắt của Hội đồng Hồi giáo Nam Sudan (South Sudan Islamic Council, viết tắt là SSIC), hai giá trị cốt lõi được nhấn mạnh hàng đầu là Salam (Hòa bình) và Ta'ayush (Sự chung sống hòa hợp giữa các tôn giáo trong cùng một gia đình huyết thống và quốc gia). Một nét đặc trưng nhân văn hiếm có tại Juba và vùng Equatoria là trong rất nhiều đại gia đình bản địa, các anh chị em ruột hoặc họ hàng thân thuộc có thể vừa có người theo Công giáo, vừa có người theo Anh giáo, vừa có người theo Hồi giáo.
Chính vì mối dây gắn kết gia đình tự nhiên ấy, các buổi thuyết giảng ngày Thứ Sáu (Khutbah) tại Thánh đường Trung tâm Juba (được trình bày bằng cả tiếng Ả Rập chuẩn lẫn tiếng Ả Rập Juba, tức Juba Arabic, ngôn ngữ giao tiếp chung gần gũi của mọi tầng lớp cư dân thủ đô, kết hợp với tiếng Anh) luôn đề cao đạo lý hiếu kính cha mẹ, giữ gìn tình nghĩa láng giềng không phân biệt tôn giáo, cưu mang trẻ mồ côi và góp sức kiến tạo hòa bình bền vững cho đất nước Nam Sudan.
Sự ra đời của Thánh đường Trung tâm Juba gắn liền trực tiếp với quá trình hình thành đô thị Juba hiện đại vào thập niên 1920 và 1930. Trước năm 1930, trung tâm hành chính của tỉnh Mongalla nằm ở thị trấn Mongalla phía bắc; khi chính quyền quản trị quyết định dời thủ phủ vùng Equatoria về vị trí làng cổ của người Bari tại Juba (nơi là điểm cuối cùng mà tàu thủy hơi nước trên sông Nile Trắng có thể đi tới trước khi gặp ghềnh thác), khu dân cư bản địa đầu tiên được quy hoạch ngay phía nam khu phố chợ và cảng sông chính là khu phố cổ Malakia (Hai Malakia).
Cư dân sinh sống tại khu phố Malakia từ những năm 1930 gồm những người thợ thủ công, thủy thủ tàu sông, thương nhân và công chức bản địa, trong đó có một cộng đồng tín hữu Hồi giáo đông đảo. Họ đã cùng nhau dựng nên ngôi thánh đường cầu nguyện đầu tiên ở trung tâm khu phố Malakia, ngay sát trục đường thương mại nối ra chợ Konyo Konyo. Trải qua gần một thế kỷ phát triển, từ một lễ đường khiêm tốn ban đầu, công trình đã được tái thiết và mở rộng thành một đại thánh đường kiên cố có mái vòm lớn và hai ngọn tháp gọi lễ vươn cao, trở thành công trình tôn giáo lịch sử gắn liền với ký ức đô thị của mọi người dân Juba.
Một sự hiểu lầm khá phổ biến là nhiều người nghĩ rằng sau khi Cộng hòa Nam Sudan tách ra thành quốc gia độc lập vào ngày 9 tháng 7 năm 2011, vai trò của các thánh đường Hồi giáo tại thủ đô Juba bị thu hẹp hoặc tách rời khỏi đời sống công cộng. Thực tế lịch sử tại Juba từ năm 2011 tới nay lại chứng minh điều hoàn toàn ngược lại: Chính phủ Cộng hòa Nam Sudan công nhận chính thức các ngày đại lễ Hồi giáo như Eid al-Fitr và Eid al-Adha là ngày lễ nghỉ toàn quốc cho mọi công dân, và Thánh đường Trung tâm Juba cùng quảng trường lễ hội tại Juba luôn đón các vị lãnh đạo cấp cao của Nhà nước cùng các vị Giám mục Kitô giáo tới chung vui chúc mừng.
Hơn thế nữa, Hội đồng Hồi giáo Nam Sudan (SSIC) đặt trung tâm hoạt động gắn liền với Thánh đường Trung tâm Juba còn là một trụ cột đồng sáng lập và thành viên tích cực của các cơ chế hòa giải dân tộc bên cạnh Hội đồng các Giáo hội Nam Sudan (SSCC), cùng ký tên vào các tuyên bố chung kêu gọi chấm dứt xung đột vũ trang và bảo vệ phẩm giá con người trên khắp mười bang của đất nước.
IITừ Khu Định Cư Cổ Malakia Thập Niên 1930, Những Năm Tháng Cứu Trợ Nhân Đạo Tới Kỷ Nguyên Độc Lập Năm 2011 Và Đối Thoại Hòa Bình
Lịch sử của Thánh đường Trung tâm Juba là tấm gương phản chiếu hành trình gần một trăm năm của thủ đô Juba: từ một bến cảng tàu sông nhỏ bên bờ sông Nile Trắng của người Bari và cư dân khu phố cổ Malakia trở thành thủ đô của một quốc gia độc lập tại Đông Bắc Phi.
- 1927 tới 1930Dời thủ phủ tỉnh Mongalla về Juba và hình thành khu phố lịch sử Malakia cùng thánh đường đầu tiênKhi Juba được chọn làm thủ phủ hành chính mới của miền nam bên bờ tây sông Nile Trắng, khu dân cư bản địa Malakia được thiết lập và cộng đồng tín hữu Hồi giáo tại đây dựng nên ngôi thánh đường cầu nguyện trung tâm đầu tiên của thị trấn.
- Thập niên 1960 tới 1980Tái thiết lễ đường bằng vật liệu kiên cố với mái vòm và tháp gọi lễ đôi tại MalakiaCùng với sự phát triển dân số của đô thị Juba sau Hiệp định Hòa bình Addis Ababa năm 1972 (khi Juba trở thành thủ phủ Khu tự trị miền Nam), Thánh đường Trung tâm Juba được mở rộng diện tích với đại sảnh cầu nguyện kiên cố và hai ngọn tháp minaret.
- 1983 tới 2005Điểm tựa nhân đạo và cứu trợ người tị nạn tại Juba trong suốt cuộc xung đột kéo dàiTrong những năm tháng Juba bị cô lập giữa cuộc chiến tranh từ 1983 tới Hiệp định Hòa bình Toàn diện (CPA) năm 2005, Thánh đường Trung tâm Juba duy trì các bếp ăn từ thiện, trường học và nơi nương tựa cho các gia đình mất nhà cửa.
- 9 tháng 7 năm 2011Cộng hòa Nam Sudan tuyên bố độc lập và thành lập Hội đồng Hồi giáo Nam Sudan (SSIC) tự chủKhi Nam Sudan chính thức trở thành quốc gia độc lập thứ 193 của Liên Hợp Quốc với thủ đô là Juba, Thánh đường Trung tâm Juba trở thành đại thánh đường thủ đô của một quốc gia mới dưới sự điều hành của Hội đồng Hồi giáo Nam Sudan (SSIC).
- 2013 tới 2018Mở cửa cứu trợ nhân đạo và thúc đẩy đối thoại hòa giải liên tôn tại thủ đô JubaTrong giai đoạn khủng hoảng nội bộ tại Nam Sudan, các vị Imam của Thánh đường Trung tâm Juba và lãnh đạo SSIC phối hợp chặt chẽ với các vị Tổng giám mục Công giáo và Anh giáo tại Juba để cứu trợ lương thực và vận động ký kết Hiệp định Hòa bình năm 2018.
- Tháng 2 năm 2023Lãnh đạo Hồi giáo tại Juba tham gia đón tiếp Cuộc Hành hương Đại kết vì Hòa bìnhĐại diện Hội đồng Hồi giáo Nam Sudan và Thánh đường Trung tâm Juba tham dự các cuộc gặp gỡ liên tôn trọng thể tại thủ đô Juba nhân chuyến viếng thăm lịch sử của Đức Giáo hoàng Phanxicô và Đức Tổng giám mục Canterbury Justin Welby.
Khu phố cổ Malakia và đời sống giao thương đa văn hóa quanh chợ Konyo Konyo. Không thể tách rời lịch sử của Thánh đường Trung tâm Juba khỏi không gian văn hóa đặc sắc của khu phố cổ Malakia (Hai Malakia). Trong quy hoạch đô thị vùng lưu vực sông Nile đầu thế kỷ 20, tên gọi Malakia dùng để chỉ khu phố dân sự tự do nơi những người dân bản địa đã định cư lâu dài ở đô thị sinh sống bên nhau, vượt lên trên ranh giới bộ lạc nông thôn. Tại Malakia của Juba, những con phố rợp bóng cây xoài cổ thụ và cây sầu đâu (neem) nối liền khuôn viên Thánh đường Trung tâm Juba với khu chợ lớn nhất thủ đô là Konyo Konyo.
Mỗi buổi chiều tà, khi tiếng gọi lễ Adhan ngân vang từ hai ngọn tháp của Thánh đường Trung tâm Juba hòa vào tiếng chuông nhà thờ từ các khu phố lân cận, những quán trà sữa pha thảo quả và quế thơm lừng dọc vỉa hè phố Malakia lại trở thành nơi hội ngộ thân tình của các bô lão người Bari, thương nhân người Nubi, thanh niên người Dinka và các tiểu thương chợ Konyo Konyo. Chính bầu không khí phố thị dung dị, cởi mở và đượm tình làng nghĩa xóm ấy đã giúp khu vực xung quanh Thánh đường Trung tâm Juba luôn giữ được sự bình yên và gắn kết qua mọi thăng trầm lịch sử của thế kỷ 20 và 21.
IIIKiến Trúc Tháp Đôi Xanh Trắng Lưu Vực Sông Nile, Đại Sảnh Cầu Nguyện Đa Tầng Và Sân Hiên Mở Giữa Lòng Phố Cổ Malakia
Thánh đường Trung tâm Juba được kiến tạo theo phong cách kiến trúc Hồi giáo hiện đại lưu vực sông Nile kết hợp giải pháp thông gió nhiệt đới vùng xích đạo. Toàn bộ quần thể nằm trong một khuôn viên có tường bao và cổng vòm trang trọng tại trung tâm khu phố Malakia, nổi bật từ xa nhờ sự phối hợp hài hòa giữa hai gam màu biểu trưng của truyền thống Hồi giáo là màu trắng tinh khiết và màu xanh lục tươi mát.
Định hình đường chân trời của khu phố Malakia là hai ngọn tháp gọi lễ (minaret) vươn cao ở mặt tiền quần thể. Thân tháp có tiết diện bát giác thanh thoát sơn màu trắng với các đường chỉ viền màu xanh lá cây chạy dọc theo các cạnh; phần trên của tháp mở ra các tầng ban công tròn (shurfah) có lan can hoa văn hình học nơi đặt hệ thống loa truyền thanh gọi lễ, và trên đỉnh cùng đội chóp vòm màu xanh lục gắn biểu tượng trăng lưỡi liềm (Hilal) bằng kim loại sáng.
Phía trên không gian trung tâm của đại sảnh cầu nguyện là mái vòm bán cầu lớn sơn màu xanh lá cây tươi, đặt trên phần cổ vòm hình trụ có trổ các ô cửa sổ vòm cuốn liên tiếp. Thiết kế cổ vòm cao này tạo ra hiệu ứng đối lưu không khí tự nhiên: luồng khí nóng trong sảnh lễ bốc lên cao và thoát ra ngoài, giữ cho không gian cầu nguyện bên dưới luôn thoáng mát giữa khí hậu nhiệt đới có nhiệt độ thường xuyên trên 35 độ C của Juba.
Bên trong tòa lễ đường chính là không gian cầu nguyện rộng lớn được chia nhịp bởi các hàng cột trụ bê tông đỡ vòm cuốn thanh nhã, sàn trải thảm cầu nguyện dài có dệt hình các vòm lễ đường theo hàng lối ngay ngắn. Tại chính giữa bức tường Qibla ở phía bắc đông bắc (hướng thẳng về thành phố Mecca ở góc phương vị khoảng 29 độ) là hốc tường Mihrab hình vòm nhọn được trang trí thư pháp Kinh Qur'an trang nghiêm cùng bục giảng Minbar có bậc thang dành cho vị Imam thuyết giảng ngày Thứ Sáu.
Bao quanh tòa lễ đường chính là hệ thống hành lang có mái che (riwaq) với các vòm cuốn mở rộng đón gió và sân trong lát gạch sạch sẽ. Vào mỗi trưa Thứ Sáu hằng tuần (Jumu'ah) và các kỳ lễ lớn trong tháng Ramadan, khi hàng nghìn tín hữu từ khắp các quận của Juba đổ về khiến sảnh chính chật kín, toàn bộ khu vực hành lang vòm và sân ngoài đều được trải chiếu và thảm để mở rộng không gian hành lễ tập thể.
Trong khuôn viên của Thánh đường Trung tâm Juba còn tích hợp khu vực vòi nước rửa thanh tẩy (mi'dha'ah) rộng rãi phục vụ hàng trăm người cùng lúc, khu vực cầu nguyện riêng biệt kín đáo dành cho phụ nữ, lớp học dạy đọc Kinh Qur'an và tiếng Ả Rập cho thiếu nhi (trong truyền thống vùng sông Nile gọi là Khalwa hay Madrasa), cùng các phòng làm việc điều phối hoạt động từ thiện xã hội và đối thoại liên tôn.
| Hạng mục kiến trúc và Không gian | Vị trí trong quần thể | Đặc điểm thiết kế và Công năng phụng vụ |
|---|---|---|
| Hai ngọn tháp gọi lễ (Minarets) | Mặt tiền chính hướng ra trục phố cổ Malakia | Tháp bát giác sơn trắng viền xanh lục, có ban công tròn và chóp vòm gắn biểu tượng trăng lưỡi liềm |
| Mái vòm trung tâm (Central Dome) | Đỉnh đại sảnh cầu nguyện chính | Mái vòm bán cầu màu xanh lá cây đặt trên cổ vòm trổ cửa sổ giúp thông gió và chiếu sáng tự nhiên |
| Bức tường Qibla, Mihrab và Minbar | Cạnh phía bắc đông bắc của đại sảnh (hướng 29 độ về Mecca) | Hốc tường Mihrab vòm nhọn trang trí thư pháp Kinh Qur'an và bục giảng gỗ cho bài thuyết pháp Khutbah |
| Hành lang vòm (Riwaq) và Sân lễ hội | Bao quanh ba mặt sảnh cầu nguyện chính | Không gian mở có mái hiên che nắng mưa, đáp ứng sức chứa hàng nghìn tín hữu vào lễ Thứ Sáu |
| Trường học Khalwa và Khu phúc lợi | Cánh bên trong khuôn viên thánh đường | Nơi giáo dục đạo đức cho thanh thiếu niên, phân phát lương thực Zakat và hội họp cộng đồng |
IVThế Đất Và Hướng
Cần nêu rõ rằng cộng đồng Hồi giáo tiên khởi tại khu phố Malakia và các kiến trúc sư xây dựng Thánh đường Trung tâm Juba không áp dụng thuật phong thủy phương Đông khi quy hoạch công trình. Khu đất được chọn theo quy hoạch đô thị lịch sử của khu dân cư bản địa Malakia thập niên 1930 gần bến cảng sông Nile và chợ Konyo Konyo, còn trục của lễ đường tuân thủ nghiêm ngặt quy tắc định hướng Qibla trong thiên văn học Hồi giáo. Những phân tích dưới đây là góc nhìn đối chiếu theo phép xem hình thế sơn thủy cổ truyền của thư viện Vạn Đạo Đường.
Xét trên đại cuộc địa hình của vùng bồn địa thượng lưu sông Nile tại tọa độ 4,8415 độ vĩ bắc, 31,6042 độ kinh đông, thủ đô Juba tọa lạc trên một thềm đất cao thoai thoải bên bờ tây (tả ngạn) của dòng sông Nile Trắng (Bahr al-Jabal) ở độ cao khoảng 460 mét so với mực nước biển. Ở phía tây và tây nam của thành phố, khối núi đá hoa cương hùng vĩ Jebel Kujur (cao gần 700 mét) vươn lên sừng sững như một bức hậu chẩm đại sơn vững chãi che chắn cho toàn bộ bình nguyên đô thị Juba. Ở phía đông của khu phố Malakia chỉ cách thánh đường khoảng 1,5 km, dòng sông Nile Trắng rộng lớn chảy hiền hòa theo hướng từ nam lên bắc (từ vùng cao nguyên hồ Victoria và biên giới Uganda chảy về vùng đầm lầy Sudd và thị trấn Kodok ở phía bắc), đóng vai trò là đại thủy long ôm lấy sườn phía đông của thành phố.
Về tọa hướng và minh đường, khu phố lịch sử Malakia nằm trên dải đất bằng phẳng và sung túc nối giữa khu hành chính trung tâm với bến cảng sông Nile và chợ Konyo Konyo. Tòa lễ đường chính của Thánh đường Trung tâm Juba được kiến tạo theo trục tọa Nam Tây Nam hướng Bắc Đông Bắc: bức tường Qibla và hốc Mihrab quay về góc phương vị khoảng 29 độ Bắc Đông Bắc để hướng thẳng một đường chim bay vượt qua bình nguyên Đông Bắc Phi và Biển Đỏ tới Thánh điện Kaaba tại Mecca. Sự kết hợp giữa thế tựa vào dãy núi Jebel Kujur ở phía tây, dòng sông Nile Trắng tụ thủy ở phía đông và trục cầu nguyện hướng Bắc Đông Bắc thuận theo chiều dòng chảy xuôi về phương bắc của sông Nile tạo nên một cục diện sơn hoàn thủy bao, bắc hướng triều thánh đầy sinh khí giữa lòng thủ đô Nam Sudan.
VLễ Nguyện Thứ Sáu Đa Ngôn Ngữ, Bữa Cơm Iftar Đại Đoàn Kết Tháng Ramadan Và Đại Lễ Eid Toàn Quốc Tại Thủ Đô Juba
Nhịp sống tâm linh tại Thánh đường Trung tâm Juba vận hành liên tục mỗi ngày với năm thời lễ nguyện (Salah) và các kỳ đại lễ tính theo lịch Hồi giáo âm lịch (lịch Hijri), nổi bật với truyền thống mở rộng cửa đón tiếp bạn bè thuộc mọi tôn giáo trong các dịp lễ lớn của đất nước.
| Thời điểm trong năm | Hệ lịch | Tên đại lễ và sinh hoạt phụng vụ | Nghi thức cử hành đặc trưng tại Thánh đường Trung tâm Juba |
|---|---|---|---|
| Trưa Thứ Sáu hằng tuần (Yawm al-Jumu'ah) | Hằng tuần | Lễ nguyện Thứ Sáu Tập thể và Bài thuyết pháp Khutbah | Hàng nghìn tín hữu khắp Juba tụ hội về khu phố Malakia; bài giảng Khutbah được truyền đạt bằng tiếng Ả Rập và tiếng Ả Rập Juba (kèm tóm tắt tiếng Anh) nhấn mạnh đạo đức xã hội và hòa bình. |
| Tháng 9 lịch Hijri | Âm lịch Hồi giáo (Hijri) | Tháng lễ Chay tịnh Ramadan và Tiệc Iftar Liên tôn | Mỗi chiều lúc hoàng hôn, sân Thánh đường Trung tâm Juba bày hàng trăm mâm cơm chay Iftar miễn phí gồm chà là, cháo, bánh kisra và nước trái cây cho người nghèo, sinh viên và khách bộ hành; tổ chức đêm cầu nguyện Tarawih. |
| Ngày 1 tháng Shawwal | Âm lịch Hồi giáo (Ngày lễ nghỉ toàn quốc tại Nam Sudan) | Đại lễ Eid al-Fitr (Lễ Xả chay kết thúc tháng Ramadan) | Đại lễ cầu nguyện buổi sáng quy tụ hàng vạn người tại Thánh đường Trung tâm Juba và sân quảng trường tự do, có sự tham dự chúc mừng của đại diện Chính phủ Nam Sudan và các vị Giám mục Kitô giáo. |
| Ngày 10 tháng Dhu al-Hijjah | Âm lịch Hồi giáo (Ngày lễ nghỉ toàn quốc tại Nam Sudan) | Đại lễ Hiến sinh Eid al-Adha | Cử hành lễ nguyện đại trào, tiễn và đón đoàn tín hữu Hồi giáo Nam Sudan đi hành hương Hajj tại Mecca (với sự hỗ trợ hạn ngạch và tổ chức của Hội đồng Hồi giáo Nam Sudan SSIC), và chia sẻ thịt hiến sinh cho các trại tị nạn. |
| Ngày 12 tháng Rabi' al-Awwal | Âm lịch Hồi giáo (Hijri) | Đại lễ Mawlid al-Nabi (Kỷ niệm ngày sinh Tiên tri Muhammad) | Đêm hội ngâm tụng thơ ca ngợi Tiên tri Muhammad, diễu hành hòa bình tại khu phố cổ Malakia và thuyết giảng về lòng nhân từ của Đấng Tiên tri. |
Truyền thống chia sẻ bữa tối Iftar và nghĩa cử huynh đệ giữa các tôn giáo tại Juba. Hình ảnh đẹp đẽ nhất làm nên danh tiếng của Thánh đường Trung tâm Juba trong lòng người dân thủ đô chính là những buổi chiều tháng lễ Ramadan tại khu phố Malakia. Ngay trước giờ mặt trời lặn xuống sau đỉnh núi Jebel Kujur, các thanh niên tình nguyện tại thánh đường trải những tấm chiếu dài khắp sân trong và vỉa hè ngoài cổng, bày sẵn hàng trăm suất ăn truyền thống như bánh mì dẹt kisra, đậu hầm ful medames, cháo kê, chà là và nước mát. Bất kỳ ai đi ngang qua phố Malakia vào giờ ấy, dù là tín hữu Hồi giáo hay người láng giềng Kitô giáo, người lao động bốc xếp từ chợ Konyo Konyo hay khách lữ hành xa lạ, đều được mời ngồi xuống cùng chia sẻ bữa ăn trong tiếng cười nói ấm áp. Vào các dịp đại lễ Eid, Hội đồng Hồi giáo Nam Sudan còn tổ chức các buổi tiệc chiêu đãi liên tôn ngay tại Juba, nơi các vị Imam cùng các vị Giám mục Công giáo và Anh giáo ngồi chung bàn tiệc, khẳng định rằng sự khác biệt về tôn giáo chính là nguồn làm giàu thêm cho tình đoàn kết của dân tộc Nam Sudan.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Khu phố lịch sử Malakia (gần Chợ Konyo Konyo và đường May Street), thủ đô Juba, bang Central Equatoria, Cộng hòa Nam Sudan
- Đường tới
- Thánh đường Trung tâm Juba tọa lạc ngay tại trung tâm khu phố lịch sử Malakia (Hai Malakia) ở phía đông nam trung tâm thủ đô Juba, nằm gần đường May Street và chỉ cách khu chợ lớn Konyo Konyo khoảng 500 mét về phía tây, cách Nhà thờ chính tòa Anh giáo Tất Cả Các Thánh (khu Buluk) khoảng 1,2 km về phía đông nam. Từ Sân bay Quốc tế Juba (JUB), du khách chỉ cần đi taxi khoảng 10 tới 15 phút (quãng đường khoảng 4 km về phía nam qua trục đường Airport Road và May Street) là tới thẳng cổng chính của Thánh đường Trung tâm Juba tại khu phố Malakia.
- Toạ độ
- 4.8415, 31.6042
Thánh đường Trung tâm Juba tại khu phố Malakia mở cửa hằng ngày từ giờ cầu nguyện bình minh (Fajr) cho tới sau giờ cầu nguyện tối (Isha), và luôn đón tiếp du khách có thiện chí tới tìm hiểu văn hóa Hồi giáo tại Nam Sudan ngoài các khung giờ đang cử hành lễ nguyện chính thức. Khi vào khuôn viên thánh đường, quý vị cần tuân thủ trang phục kín đáo, lịch sự (nam giới mặc quần dài và áo có tay; phụ nữ mặc trang phục dài che kín tay chân và quàng khăn trùm đầu), tháo giày dép để lên kệ trước khi bước vào thảm lễ đường, giữ trật tự và không đi ngang qua phía trước mặt những người đang quỳ lạy cầu nguyện. Trước khi chụp ảnh bên trong sảnh chính hoặc khu vực trường học, du khách nên xin phép ban quản trị thánh đường hoặc văn phòng Hội đồng Hồi giáo Nam Sudan tại chỗ.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Thánh đường Trung tâm Juba
Thầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên.
?Hỏi Đáp Nhanh
Thánh đường Trung tâm Juba nằm ở khu vực nào của thủ đô Nam Sudan và có lịch sử từ bao giờ?
Thánh đường tọa lạc tại trung tâm khu phố lịch sử Malakia (gần chợ Konyo Konyo bên bờ tây sông Nile Trắng), khu dân cư đô thị cổ nhất của Juba. Ngôi thánh đường khởi nguyên từ thập niên 1920 tới 1930 khi Juba được xây dựng làm thủ phủ vùng Equatoria, sau đó được tái thiết kiên cố với mái vòm và hai tháp gọi lễ trong nửa sau thế kỷ 20.
Cộng đồng tín hữu Hồi giáo sinh hoạt tại Thánh đường Trung tâm Juba bao gồm những thành phần dân cư nào?
Thánh đường quy tụ một cộng đồng đa dạng gồm đông đảo người Nam Sudan bản địa theo Hồi giáo thuộc nhiều sắc tộc (như người Bari, Kakwa, Nubi, Fertit, Dinka, Shilluk) đã gắn bó qua nhiều thế hệ tại Juba, cùng với các nhà ngoại giao, nhân viên Liên Hợp Quốc và thương nhân đến từ các nước Đông Phi và thế giới Hồi giáo.
Tổ chức tôn giáo quốc gia nào đặt trung tâm gắn kết cộng đồng tại Thánh đường Trung tâm Juba?
Thánh đường Trung tâm Juba là đại thánh đường thủ đô gắn liền với hoạt động của Hội đồng Hồi giáo Nam Sudan (South Sudan Islamic Council, viết tắt là SSIC), cơ quan đại diện chính thức cho cộng đồng Hồi giáo trên toàn lãnh thổ Cộng hòa Nam Sudan và là đối tác đối thoại hòa bình cùng các giáo hội Kitô giáo.
Ngôn ngữ nào được sử dụng trong các buổi thuyết giảng ngày Thứ Sáu (Khutbah) tại Thánh đường Trung tâm Juba?
Để phục vụ mọi tầng lớp tín hữu tại thủ đô, các nghi thức đọc kinh Qur'an được cử hành bằng tiếng Ả Rập chuẩn, trong khi phần thuyết giảng đạo đức và thông báo cộng đồng thường được trình bày kết hợp giữa tiếng Ả Rập chuẩn, tiếng Ả Rập Juba (Juba Arabic, ngôn ngữ giao tiếp phổ biến nhất tại Juba) và tiếng Anh.
Các kỳ đại lễ Hồi giáo tại Thánh đường Trung tâm Juba có vị trí như thế nào trong đời sống quốc gia của Nam Sudan?
Dù người Hồi giáo là cộng đồng tôn giáo thiểu số tại Nam Sudan (chiếm khoảng 6 phần trăm dân số), Chính phủ Cộng hòa Nam Sudan công nhận chính thức hai đại lễ Eid al-Fitr và Eid al-Adha là ngày lễ nghỉ toàn quốc. Vào những ngày này, các vị lãnh đạo nhà nước và giám mục các giáo hội Kitô giáo thường tới chúc mừng cộng đồng Hồi giáo tại Juba.
Kiến trúc của Thánh đường Trung tâm Juba có những nét đặc trưng nào dễ nhận biết?
Công trình nổi bật giữa khu phố cổ Malakia với tông màu trắng và xanh lá cây truyền thống, gồm hai ngọn tháp gọi lễ (minaret) hình bát giác cao vút có ban công tròn, mái vòm bán cầu màu xanh lục đặt trên cổ vòm trổ cửa sổ thông gió nhiệt đới, cùng hệ thống hành lang vòm (riwaq) và sân rộng đón hàng nghìn người vào dịp lễ Thứ Sáu.