Rời đường Nguyễn Xiển, lối vào thiền viện dốc lên một ngọn đồi phủ cây. Lên tới đỉnh, quý vị thấy một khối tháp trắng đứng trên nền vuông: một ngọn chính ở giữa, bốn ngọn nhỏ ở bốn góc, mái đầu nhọn vút lên, quanh chân là một hồ sen hình bán nguyệt. Gió từ sông Đồng Nai thổi lên làm rung hàng trăm chiếc chuông nhỏ treo quanh tháp. Trong chánh điện và quanh tháp không có một que nhang nào đang cháy.
Đây là Thiền viện Tổ đình Bửu Long, một thiền viện của Phật Giáo Nam Tông Kinh, tức Theravada của người Việt. Người trong hệ phái gọi nơi này là tổ đình vì đây là trú xứ của Hòa thượng Hộ Tông từ năm 1958 cho tới cuối đời ngài, và là nơi hằng năm tưởng niệm ngài.
IThiền Viện Của Hòa Thượng Hộ Tông
Hòa thượng Hộ Tông, tên Pali là Vansarakkhita, thế danh Lê Văn Giảng, sinh năm 1893, là một trong những người mở đường cho Theravada của người Việt. Ngài cùng lập chùa Bửu Quang năm 1938, chuyện ấy quý vị đọc ở bài Bửu Quang. Ngài viên tịch ngày 26 tháng 7 năm Tân Dậu, tức năm 1981, trụ thế 88 năm. Theo báo Giác Ngộ, lễ tưởng niệm ngài được tổ chức hằng năm tại Bửu Long. Chúng tôi ghi các vị theo việc tu học và việc dựng chùa, không ghi chức vị.
Người dựng nền đầu tiên ở đây là cư sĩ Võ Hà Thuật, một học trò của Hòa thượng Hộ Tông. Năm 1942 ông dựng một tịnh thất trên đồi. Năm 1958 ông dâng cả nơi ấy cho thầy, và từ đó tịnh thất thành thiền viện. Theo báo Thanh Niên, về sau chính ông cũng thọ giới, năm 1965. Năm 1992 thiền viện lập thêm ni viện Nam Tông.
Ba ngôi Nam Tông Kinh, ba vai khác nhau
| Chùa | Năm | Vai trong hệ phái |
|---|---|---|
| Chùa Bửu Quang, Gò Dưa | 1938 | Gốc của hệ phái, nơi kiết giới Sima đầu tiên năm 1940 |
| Chùa Kỳ Viên, nội đô | 1947 | Trung tâm hoằng pháp giữa phố, nơi giữ xá lợi Phật |
| Thiền viện Bửu Long, Long Bình | 1942, thành thiền viện năm 1958 | Thiền viện trên đồi gắn với Hòa thượng Hộ Tông, nổi về bảo tháp |
Nam Tông Kinh giữ Tam Tạng Pali và giới luật tỳ khưu Pali, chỉ thờ Đức Phật Thích Ca. Chỗ tách nó khỏi Phật Giáo Nam Tông Khmer là cộng đồng và ngôn ngữ, không phải giáo lý: người tu ở đây là người Việt, phần giảng và bản dịch kinh bằng tiếng Việt. Vì không có bài kệ truyền thừa, pháp danh mỗi vị tỳ khưu là một tên Pali do thầy đặt khi truyền giới, người Việt gọi kèm tên dịch nghĩa. Vansarakkhita, trong đó vansa là dòng truyền và rakkhita là được gìn giữ, được dịch là Hộ Tông. Phần giải thích kỹ hơn về hai dòng Nam Tông, quý vị xem ở bài Bửu Quang.
Một bài báo từng tả Bửu Long là ngôi chùa mang kiến trúc như Angkor Wat, và từ đó không ít người nghĩ đây là chùa Khmer. Không phải. Bửu Long là thiền viện của người Việt tu theo Theravada. Dáng tháp nhiều ngọn mái nhọn là dáng chung của kiến trúc Phật Giáo vùng Suvannabhumi, tức cả dải đất Đông Nam Á lục địa, chứ không riêng của Campuchia. Báo Hà Nội Mới còn ghi thêm rằng các chi tiết trang trí ở đây pha cả mỹ thuật thời Nguyễn của người Việt.
IITừ Tịnh Thất Trên Đồi Tới Bảo Tháp
Mười sáu năm đầu, nơi này là tịnh thất của một người cư sĩ. Từ năm 1958 nó thành thiền viện của một vị tỳ khưu, và nếp sống của Hòa thượng Hộ Tông, người đã học đạo ở Campuchia và giữ đúng giới luật Pali, trở thành nếp của cả thiền viện. Sau khi ngài viên tịch, thiền viện qua một đợt đại trùng tu do sư Viên Minh, vốn là kiến trúc sư trước khi xuất gia, chủ trì. Nhiều công trình được thêm dần, và công trình cuối cùng là bảo tháp.
- 1893Hòa thượng Hộ Tông ra đờiThế danh Lê Văn Giảng, tên Pali Vansarakkhita.
- 1942Dựng tịnh thấtCư sĩ Võ Hà Thuật, học trò Hòa thượng Hộ Tông, dựng tịnh thất trên đồi.
- 1958Thành thiền việnCư sĩ Võ Hà Thuật dâng tịnh thất cho Hòa thượng Hộ Tông lập thiền viện. Ngài trú tại đây từ đó.
- 1961Trồng cây bồ đềNgài Narada người Tích Lan tặng cây bồ đề chiết từ dòng cây gốc ở Ấn Độ, nơi Đức Phật thành đạo.
- 1981Hòa thượng Hộ Tông viên tịchNgày 26 tháng 7 năm Tân Dậu, trụ thế 88 năm. Lễ tưởng niệm ngài tổ chức hằng năm tại thiền viện.
- 1992Lập ni việnThiền viện lập thêm ni viện Nam Tông, theo báo Thanh Niên.
- 2005Niết Bàn Phật cảnhTheo Chốn Thiêng, dựng cảnh Phật nhập Niết Bàn với tượng dài 8 mét, nặng chừng 50 tấn. Trước đó có Bồ Đề Phật cảnh trùng tu năm 1995 và động Bồ Tát khổ hạnh năm 2002.
- 2007Khởi công bảo thápNgày 1 tháng 8 năm 2007 khởi công bảo tháp Gotama Cetiya. Năm hoàn thành các nguồn ghi khác nhau, xem ghi chú bên dưới.
Chỗ các nguồn ghi khác nhau. Về đợt đại trùng tu do sư Viên Minh chủ trì, Chốn Thiêng ghi năm 1982, báo Giác Ngộ ghi năm 2007. Về bảo tháp, phatgiao.org.vn và Chốn Thiêng ghi hoàn thành năm 2013, còn báo Hà Nội Mới ghi hoàn thành năm 2007, tức cùng năm khởi công. Về chiều cao bảo tháp, các nguồn đưa ra những con số không khớp nhau, có nguồn còn tính chiều cao so với mực nước biển chứ không tính từ chân tháp. Vì vậy thư viện không nêu chiều cao tháp trong bài này.
IIIBảo Tháp Gotama Cetiya Và Khuôn Viên
Gotama Cetiya nghĩa là bảo tháp của Đức Phật Gotama, tức Đức Phật Thích Ca. Tháp dựng trên một nền rộng chừng 2.000 mét vuông, gồm một tháp chính bảy tầng ở giữa và bốn tháp nhỏ ở bốn góc, toàn thân sơn trắng, mái đầu nhọn. Theo báo Thanh Niên, trên tầng ba tháp chính tôn trí xá lợi Phật và xá lợi các vị A La Hán, quanh đỉnh tháp treo hàng trăm chuông gió. Năm 2019, National Geographic đưa bảo tháp vào danh sách các công trình kiến trúc Phật Giáo đẹp nhất thế giới.
Mang tên Đản Sinh, Thành Đạo, Chuyển Pháp Luân và Niết Bàn, bốn chặng lớn trong cuộc đời Đức Phật.
Hồ nước hình nửa vầng trăng ôm phía trước bảo tháp, soi bóng khối tháp trắng.
Do ngài Narada người Tích Lan tặng năm 1961, chiết từ dòng cây gốc ở Ấn Độ. Trong khuôn viên còn có Bồ Đề Phật cảnh, trùng tu năm 1995.
Tượng Phật nằm bằng đá hoa cương dài 8 mét, nặng chừng 50 tấn theo Chốn Thiêng, dựng năm 2005.
Dựng năm 2002, tái hiện sáu năm khổ hạnh của thái tử Tất Đạt Đa trước khi thành đạo.
Suvannabhumi nghĩa là Đất Vàng. Theo sử truyền của Theravada, vua A Dục sai hai vị trưởng lão Sona và Uttara mang giáo pháp tới xứ Suvannabhumi, và các nước Theravada ở Đông Nam Á đều nhận mình là miền đất ấy. Dựng tháp theo dáng Suvannabhumi là đặt Bửu Long vào chung một dòng với các xứ Theravada láng giềng. Còn năm ngọn tháp gồm một ngọn chính và bốn ngọn mang tên bốn chặng đời Đức Phật thì nhắc tới bốn thánh tích mà kinh Pali khuyên người con Phật nên một lần chiêm bái: nơi Ngài đản sinh, thành đạo, chuyển pháp luân và nhập Niết Bàn.
Một chi tiết nói nhiều về nếp tu ở đây: chùa không đốt nhang. Báo Hà Nội Mới ghi nếp ấy đã giữ hơn sáu mươi năm. Người tới lễ chắp tay, lạy, dâng hoa, không cắm nhang. Nếp này hợp với truyền thống Theravada vốn không đặt nặng việc đốt hương, và giữ cho chánh điện cùng bảo tháp sạch khói.
IVThế Đất Và Hướng
Phần này là cách đọc của thư viện theo con mắt phong thủy cổ truyền, không phải điều chép trong văn bản của thiền viện. Theravada không dạy phép chọn đất theo phong thủy, và thư viện không có nguồn nào ghi cư sĩ Võ Hà Thuật hay Hòa thượng Hộ Tông đã xem đất. Hướng chính điện cũng chưa có nguồn ghi, nên chúng tôi không nêu. Đoạn dưới chỉ là chỗ đối chiếu cho quý vị quen lối nhìn đất cổ truyền của người Việt.
Ở Bửu Long, điều đầu tiên nên thấy là đồi và sông. Thiền viện nằm trên một ngọn đồi ở rìa đông của vùng Thủ Đức cũ, nhìn xuống sông Đồng Nai. Giữa một thành phố phần lớn là đất bằng, có được một chỗ đất cao tựa lưng mà trước mặt là sông lớn là điều hiếm. Sách phong thủy gọi thế ấy là tựa sơn hướng thủy, lưng có chỗ dựa, mặt có nước tụ. Ở đây núi chỉ là đồi thấp, nhưng thế thì vẫn đủ.
Thứ hai là rừng. Khuôn viên chừng 11 héc ta phần lớn là cây. Kinh Pali kể các vị tỳ khưu thời Đức Phật hay chọn rừng làm chỗ hành thiền, và truyền thống Theravada về sau vẫn giữ lối thiền viện trong rừng, xa nhà dân. Lối nhìn cổ truyền thì coi rừng cây dày là thứ giữ khí, che gió cho đỉnh đồi. Hai lối nhìn ấy khác gốc mà ở đây chỉ về cùng một chỗ.
Thứ ba là hồ sen bán nguyệt trước tháp. Trong kiến trúc cổ truyền của người Việt, hồ bán nguyệt trước đình chùa là một thứ minh đường bằng nước, giữ khí lại trước chỗ chính. Việc hồ ở đây mang đúng hình ấy, đặt trước một ngôi tháp theo dáng Suvannabhumi, là chỗ hai truyền thống kiến trúc gặp nhau, đúng như nhận xét của báo Hà Nội Mới về sự pha trộn ở ngôi chùa này.
VLễ Theo Trăng Và Nếp Tu
Lịch lễ của thiền viện đi theo lịch trăng chung của Theravada, cộng thêm một ngày riêng của Bửu Long: ngày tưởng niệm Hòa thượng Hộ Tông. Các ngày rằm là trục của cả năm, vì theo kinh Pali những sự kiện lớn của đời Đức Phật đều rơi vào đêm trăng tròn.
| Ngày âm lịch | Lễ | Nội dung |
|---|---|---|
| Rằm tháng Giêng | Māgha Pūjā | Nhớ ngày chư tăng không hẹn mà cùng về đảnh lễ Đức Phật, Ngài dạy bài giáo giới căn bản |
| Rằm tháng Tư | Vesak | Lễ lớn nhất năm, nhớ đản sinh, thành đạo và Niết Bàn của Đức Phật |
| Rằm tháng Sáu | Āsāḷha Pūjā, vào hạ | Nhớ bài pháp đầu tiên, chư tăng bắt đầu ba tháng an cư |
| 26 tháng 7 | Tưởng niệm Hòa thượng Hộ Tông | Ngày ngài viên tịch năm Tân Dậu 1981, lễ riêng của thiền viện |
| Rằm tháng Chín | Pavāraṇā, ra hạ | Chư tăng mãn hạ, thỉnh nhau chỉ lỗi cho mình |
| Trong tháng sau ra hạ | Kaṭhina, dâng y | Người tại gia dâng y cho chư tăng đã an cư đủ ba tháng |
Ngày thường, chư tăng tụng kinh Pali kèm bản dịch tiếng Việt, hành thiền, và thọ thực trước giờ ngọ. Vào lúc gần trưa có lễ dâng cơm cho chư tăng, người tại gia tới cúng dường thức ăn. Ni viện lập năm 1992 là nơi các vị ni Nam Tông tu học.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Số 81 đường Nguyễn Xiển, phường Long Bình (phường Long Bình cũ, thành phố Thủ Đức cũ), Thành phố Hồ Chí Minh
- Đường tới
- Thiền viện ở số 81 đường Nguyễn Xiển, phường Long Bình, trên đất phường Long Bình cũ của thành phố Thủ Đức cũ, Thành phố Hồ Chí Minh, gần Công viên Lịch sử Văn hóa Dân tộc và bờ sông Đồng Nai.
- Toạ độ
- 10.8789, 106.835
Thiền viện không đốt nhang, xin quý vị không mang nhang vào, chỉ chắp tay lễ hoặc dâng hoa. Cởi giày trước khi vào chánh điện và trước khi bước lên nền bảo tháp. Theo giới luật Pali, người nữ không chạm tay vào chư tăng, khi cúng dường thì đặt vật dâng xuống trước mặt. Ni viện và các tịnh thất là chỗ tu, khách không tự ý vào.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Thiền viện Tổ đình Bửu Long
Contribute photos, information or video for Buu Long PagodaThầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Everyone is welcome to enrich this page: a photo you took, a detail the page misses, a short video. Every contribution is read and answered.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên. No community contribution yet. You could be the first.
?Hỏi Đáp Nhanh
chùa bửu long thuộc hệ phái nào
Chùa thuộc Phật Giáo Nam Tông Kinh, tức Theravada của người Việt. Chư tăng giữ Tam Tạng Pali, tụng Pali kèm bản dịch tiếng Việt, chỉ thờ Đức Phật Thích Ca. Chùa không phải chùa Nam Tông Khmer, dù hai dòng cùng kinh điển và giới luật.
ai lập chùa bửu long
Cư sĩ Võ Hà Thuật, học trò Hòa thượng Hộ Tông, dựng tịnh thất ở đây năm 1942. Năm 1958 ông dâng tịnh thất cho Hòa thượng Hộ Tông lập thiền viện. Ngài trú ở Bửu Long tới khi viên tịch năm 1981, nên người trong hệ phái gọi nơi này là tổ đình.
bảo tháp chùa bửu long có gì
Bảo tháp Gotama Cetiya gồm một tháp chính bảy tầng và bốn tháp nhỏ mang tên Đản Sinh, Thành Đạo, Chuyển Pháp Luân, Niết Bàn, dựng trên nền chừng 2.000 mét vuông, theo dáng kiến trúc Suvannabhumi. Tầng ba tháp chính tôn trí xá lợi Phật. Tháp khởi công năm 2007.
chùa bửu long có giống angkor wat không
Dáng tháp nhiều ngọn mái nhọn khiến nhiều người liên tưởng tới Angkor Wat, nhưng đó là dáng chung của kiến trúc Phật Giáo vùng Suvannabhumi ở Đông Nam Á. Bửu Long là thiền viện của người Việt tu theo Theravada, không phải chùa Khmer, và trang trí còn pha mỹ thuật thời Nguyễn.
vì sao chùa bửu long không đốt nhang
Thiền viện giữ nếp không đốt nhang, theo báo Hà Nội Mới là đã hơn sáu mươi năm. Truyền thống Theravada không đặt nặng việc đốt hương, người tới lễ chắp tay, lạy và dâng hoa. Nếp ấy cũng giữ cho chánh điện và bảo tháp sạch khói.