Đi trên Xa lộ Hà Nội, qua khỏi đoạn An Phú cũ theo hướng ra Thủ Đức, quý vị sẽ thấy bốn ngọn tháp trắng đứng ở bốn góc một khối nhà lớn, hai ngọn phía trước tám cạnh, hai ngọn phía sau vuông và cao hơn. Giữa bốn tháp là một mái điện tám cạnh nhiều cấp. Sáng những ngày đại lễ, trên khoảng sân trước tháp có hàng dài chư tăng y vàng ôm bát đi thành hàng một, người đứng hai bên đường dâng thức ăn vào bát.
Đây là Pháp viện Minh Đăng Quang, còn gọi là Tịnh xá Minh Đăng Quang. Ngôi này không phải gốc của Hệ phái Khất Sĩ, cũng không phải ngôi nhà chung của hệ phái. Vai của nó là một vai thứ ba: ngôi mang tên Tổ, nơi cả hệ phái về tưởng niệm Tổ sư, và là quần thể kiến trúc lớn nhất mà hệ phái có được cho tới nay.
INgôi Pháp Viện Mang Tên Tổ Sư
Hệ phái Khất Sĩ là hệ phái Phật Giáo do Tổ sư Minh Đăng Quang khai lập ở Nam Bộ. Ngài thế danh Nguyễn Thành Đạt, sinh năm 1923 ở Vĩnh Long, và theo phatgiao.org.vn thì lập hệ phái năm 1944. Tổ sư vắng bóng năm 1954. Buổi đầu của hệ phái và ngôi tịnh xá đầu tiên do chính Tổ dựng, quý vị đọc ở bài Tịnh xá Ngọc Viên, ở đây chúng tôi không kể lại.
Chỗ khác của Khất Sĩ so với các dòng Phật Giáo khác ở Việt Nam nằm ở ba nét: giáo lý dung hợp cả Bắc Tông lẫn Nam Tông, hạnh khất thực ôm bát ăn ngày một bữa, và tịnh xá có chánh điện hình bát giác. Pháp viện Minh Đăng Quang giữ đủ ba nét ấy, và giữ chúng ở quy mô lớn nhất: chánh điện bát giác lớn nhất hệ phái, những buổi khất thực đông nhất hệ phái.
Ba nơi của một hệ phái, ba vai khác nhau
| Nơi | Năm | Vai trong hệ phái |
|---|---|---|
| Tịnh xá Ngọc Viên, Vĩnh Long | 1948 | Tịnh xá đầu tiên, do chính Tổ sư dựng, là gốc và chốn tổ |
| Tịnh xá Trung Tâm, Bình Thạnh cũ | 1965 | Ngôi nhà chung, nơi các giáo đoàn cùng về sinh hoạt |
| Pháp viện Minh Đăng Quang, An Phú cũ | 1968, xây lại 2009 tới 2013 | Ngôi mang tên Tổ, trung tâm đại lễ và công trình lớn nhất |
Về người khai sơn. Lược sử trên trang Ni giới Khất Sĩ và trang Nhịp Cầu Tâm Giao cùng ghi Pháp viện do Hòa thượng Thích Giác Nhiên cùng chư tăng Giáo đoàn IV lập năm 1968. Ngài là một trong các đại đệ tử của Tổ sư. Trang Phật Giáo Bình Thạnh cũng ghi ngài là vị khai sơn Tịnh xá Trung Tâm ba năm trước đó, nên hai nơi có chung một vị khai sơn, và cho tới nay vẫn gắn với nhau trong sinh hoạt của giáo đoàn. Chúng tôi chỉ ghi tên, không ghi chức vị.
Về truyền thừa. Thư viện không tra được một bài kệ truyền thừa có nguồn của Hệ phái Khất Sĩ, nên không ghi đời thứ mấy cho các vị ở đây. Điều thấy được là thế hệ đệ tử đầu tiên của Tổ sư mang chữ Giác trong pháp danh, như Giác Nhiên, Giác Chánh, Giác Tánh, Giác Tịnh. Đó là một nếp đặt tên của buổi đầu, chúng tôi ghi như một nhận xét, không gọi là kệ.
Vì mang tên Tổ và vì lớn, Pháp viện hay bị gọi nhầm là tổ đình của Hệ phái Khất Sĩ. Tổ đình là Tịnh xá Ngọc Viên ở Vĩnh Long, nơi Tổ sư dựng năm 1948. Pháp viện lập năm 1968, tức sau khi Tổ sư vắng bóng, và mang tên ngài để tưởng niệm. Cũng xin lưu ý có những cơ sở Khất Sĩ ở nước ngoài dùng cùng tên Minh Đăng Quang, như ở California, Hoa Kỳ. Bài này chỉ nói ngôi bên Xa lộ Hà Nội. Chữ pháp viện ở đây nghĩa là viện của Phật pháp, không dính gì tới nghĩa tòa án mà người đọc báo đôi khi liên tưởng.
IITừ Mái Nhà Gỗ Tới Quần Thể Bốn Tháp
Theo lược sử của Ni giới Khất Sĩ, buổi đầu nơi này chỉ có một ngôi chánh điện gỗ đơn sơ và những cái cốc lợp lá cho chư tăng, dựng trên một khu đất trũng bên xa lộ, phần lớn là ruộng bỏ hoang. Khoảng năm 1989 chư tăng trồng nhiều cây xanh để làm mát khuôn viên. Công trình hôm nay là kết quả của đợt xây lại gần như toàn bộ, đặt đá từ năm 2006, khởi công năm 2009 và xong phần chính cuối năm 2013.
- 1923Tổ sư ra đờiTổ sư Minh Đăng Quang, thế danh Nguyễn Thành Đạt, sinh ở Vĩnh Long.
- 1944Lập hệ pháiTheo phatgiao.org.vn, Tổ sư lập Hệ phái Khất Sĩ năm 1944.
- 1954Tổ sư vắng bóngTổ sư Minh Đăng Quang vắng bóng năm 1954.
- 1968Lập pháp việnHòa thượng Thích Giác Nhiên cùng chư tăng Giáo đoàn IV lập pháp viện bên Xa lộ Hà Nội, buổi đầu chỉ có chánh điện gỗ và cốc lá.
- 2006Lễ đặt đáTháng 4 năm 2006 làm lễ đặt đá cho đợt đại trùng tu.
- 2009Khởi công xây lạiNgày 28 tháng 2 năm 2009 chính thức thi công, theo báo Giác Ngộ. Ngày 15 tháng 11 năm 2011 đổ xong sàn tầng ba, rộng 2.934 mét vuông.
- 2014Đại lễ tưởng niệm Tổ sưPhần chính xong cuối năm 2013. Đầu năm 2014 pháp viện tổ chức đại lễ tưởng niệm 60 năm Tổ sư, lễ lớn đầu tiên trong công trình mới.
- 2019Bốn kỷ lụcTháng 5 năm 2019, Hội Kỷ lục gia Việt Nam xác lập bốn kỷ lục cho pháp viện, trong đó có tịnh xá có bốn bảo tháp lớn nhất và bảo tháp gỗ thờ Phật trong chánh điện lớn nhất.
Chỗ các nguồn ghi khác nhau về diện tích. Lược sử của Ni giới Khất Sĩ ghi khu đất ban đầu rộng 62.000 mét vuông, sau đợt xây lại còn 37.490 mét vuông. Phatgiao.org.vn và VnExpress ghi hơn 37.000 mét vuông, gần khớp với con số sau. Trang Nhịp Cầu Tâm Giao thì ghi 27.500 mét vuông. Ba con số có thể thuộc ba thời điểm và ba cách tính khác nhau, thư viện ghi cả ba, không chọn một.
IIIChánh Điện Bát Giác Và Bốn Bảo Tháp
Toàn bộ phần chính là một khối nhà ba tầng, ngang 40 mét, dài 70 mét, theo phatgiao.org.vn. Tầng trệt là giảng đường, dưới nữa là nhà bếp và trai đường. Tầng trên cùng đặt chánh điện bát giác đường kính 32 mét, giữ đúng nếp tám cạnh của mọi tịnh xá Khất Sĩ nhưng lớn hơn hẳn. Sau chánh điện có thiền đường và điện thờ Phật nhập Niết Bàn, phía sau cùng là dãy nhà năm tầng mang tên Tây Phương Cực Lạc.
Giữa chánh điện là một ngôi bảo tháp gỗ cao 13 mét, trong thờ tượng Phật Thích Ca bằng đồng cao 7,2 mét, nặng 7,2 tấn. Đây là bảo tháp gỗ thờ Phật trong chánh điện được ghi kỷ lục năm 2019.
Hình bát giác, chín tầng, cao 37 mét. Theo lược sử, tháp bên trái thờ chư Phật quá khứ và chư Tổ, tháp bên phải tàng kinh sách nhiều thứ tiếng, tầng trệt làm phòng đọc.
Mang tên Hồng Ân và Tứ Ân, hình vuông, mười ba tầng, cao 49 mét. Đây là nơi đặt tro cốt của chư tăng và tín đồ.
Hành lang hai tầng nối bốn tháp, dùng để đi kinh hành. Trên hành lang có bốn trụ thờ bốn vị Bồ Tát Văn Thù, Phổ Hiền, Đại Thế Chí và Địa Tạng.
Phatgiao.org.vn ghi trong khuôn viên có cây bồ đề đưa về từ Tích Lan, cùng nhiều tượng A La Hán bằng đá.
Hình tám cạnh của chánh điện ứng với Bát Chánh Đạo, con đường tám nhánh mà cả Bắc Tông lẫn Nam Tông đều coi là gốc. Đặt một bảo tháp ngay giữa điện bát giác là nếp của nhiều tịnh xá Khất Sĩ: người lễ Phật ngồi quanh tháp, hướng vào tâm, không có mặt trước mặt sau. Chiều cao 37 mét của hai tháp trước trùng với con số ba mươi bảy phẩm trợ đạo, con số mà bảo tháp ở Tịnh xá Trung Tâm cũng dùng. Riêng con số 49 mét của hai tháp sau, thư viện chưa thấy nguồn nào giải nghĩa, nên không tự gán.
Các kỷ lục năm 2019 hay được thuật lại thành pháp viện lớn nhất Việt Nam. Điều được xác lập cụ thể hơn thế: tịnh xá có bốn bảo tháp lớn nhất và bảo tháp gỗ thờ Phật trong chánh điện lớn nhất, cùng hai kỷ lục khác về nơi tổ chức lễ và lễ khất thực. Đó là những kỷ lục về một kiểu công trình nhất định, không phải một phép so với mọi ngôi chùa trong nước.
IVThế Đất Và Hướng
Phần này là cách đọc của thư viện theo con mắt phong thủy cổ truyền, không phải điều chép trong văn bản của pháp viện hay của hệ phái. Hệ phái Khất Sĩ không đặt việc chọn đất vào giáo lý, và thư viện không tìm thấy nguồn nào ghi người lập pháp viện đã xem đất. Hình khối ở đây đi theo quy ước riêng của hệ phái. Đoạn dưới chỉ để quý vị quen lối nhìn đất cổ truyền có chỗ đối chiếu.
Đất pháp viện là đất trũng ven Xa lộ Hà Nội, vùng An Phú cũ, một dải đất thấp nhiều kênh rạch nằm không xa bờ đông sông Sài Gòn. Lược sử ghi buổi đầu nơi đây là ruộng bỏ hoang. Không có gò, không có núi. Với một khu đất như vậy, lối xem cổ truyền không tìm long mạch mà tìm cách giữ cho đất khỏi tán khí, và cách người xưa hay dùng nhất là trồng cây. Việc chư tăng phủ cây xanh cho khuôn viên từ khoảng năm 1989, dù nguồn chỉ ghi là để làm mát, nếu đọc bằng con mắt phong thủy thì chính là bước đầu tiên của việc dưỡng đất.
Thứ hai là bốn tháp ở bốn góc. Trong lối nhìn cổ truyền, bốn góc một khu đất là bốn chỗ khí dễ thoát nhất. Đặt bốn vật cao ở bốn góc là khóa bốn chỗ ấy lại, giống cách thành quách xưa dựng lầu góc. Hai tháp phía sau cao hơn hai tháp phía trước, tức phía sau có chỗ tựa cao hơn phía trước, hợp với cái thế trước thấp sau cao mà sách phong thủy gọi là có hậu.
Thứ ba là con đường lớn ngay trước mặt. Xa lộ là dòng xe đi không ngớt, và phép xem đất cổ truyền coi dòng xe như một dòng nước chảy qua cửa. Chánh điện đặt ở tầng trên cùng, lùi vào giữa khối nhà và bọc bốn tháp chung quanh, nên tâm điện được giữ ở chỗ cao và yên, tách khỏi tiếng động của dòng xe bên dưới. Với người trong hệ phái, tất cả những điều ấy trước hết là một bài giảng về Bát Chánh Đạo bằng hình khối, không phải một phép xem đất.
VĐại Lễ Và Nếp Tu
Vai lớn nhất của pháp viện là nơi tổ chức đại lễ tưởng niệm Tổ sư. Đại lễ 60 năm tưởng niệm Tổ sư đầu năm 2014 là lễ lớn đầu tiên trong công trình mới. Các lễ khác theo nếp chung của Hệ phái Khất Sĩ, tính theo âm lịch.
| Ngày âm lịch | Lễ | Nội dung |
|---|---|---|
| Mùng 1 tháng 2 | Tưởng niệm Tổ sư | Ngày hệ phái tưởng niệm Tổ sư Minh Đăng Quang. Pháp viện là nơi tổ chức những đại lễ tưởng niệm lớn, như lễ 60 năm vào năm 2014 |
| Rằm tháng Tư | Phật Đản | Lễ mừng ngày Đức Phật đản sinh |
| Ba tháng mùa mưa | An cư kiết hạ | Chư tăng ở yên một trú xứ tu học ba tháng |
| Rằm tháng Bảy | Tự tứ và Vu Lan | Chư tăng mãn hạ làm lễ Tự tứ, Phật tử làm lễ báo hiếu |
Nét riêng của pháp viện là lễ khất thực quy mô lớn. Trong những dịp đại lễ, đông đảo chư tăng ôm bát đi thành hàng một trong khuôn viên, người tại gia đứng hai bên dâng thức ăn. Hội Kỷ lục gia Việt Nam năm 2019 ghi đây là nơi tổ chức lễ khất thực lớn nhất. Ngày thường, giảng đường tầng trệt dành cho các khóa tu học, hành lang nối bốn tháp dành cho kinh hành, còn chư tăng giữ nếp ăn ngày một bữa trước giờ ngọ như mọi tịnh xá Khất Sĩ.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Số 505 Xa lộ Hà Nội, phường An Phú cũ (thành phố Thủ Đức cũ), Thành phố Hồ Chí Minh
- Đường tới
- Pháp viện ở số 505 Xa lộ Hà Nội, trên đất phường An Phú cũ của thành phố Thủ Đức cũ, Thành phố Hồ Chí Minh. Bốn ngọn tháp trắng nhìn thấy rõ từ xa lộ, tuyến metro số 1 cũng đi ngang phía trước.
- Toạ độ
- 10.8018, 106.752
Đây là pháp viện đang có chư tăng tu học, nên lệ của pháp viện là lệ phải theo. Ăn mặc kín đáo, cởi giày trước khi lên chánh điện, đi nhẹ nói khẽ quanh bảo tháp gỗ. Chư tăng thọ trai trước giờ ngọ, nếu tới buổi trưa xin chờ tăng chúng thọ trai xong. Trong buổi khất thực, người dâng thức ăn đứng yên bên đường, đặt thức ăn vào bát rồi lùi lại, không chen vào hàng tăng. Hai tháp phía sau là nơi đặt tro cốt, xin giữ yên lặng khi đi ngang.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Pháp viện Minh Đăng Quang
Contribute photos, information or video for Minh Dang Quang ViharaThầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Everyone is welcome to enrich this page: a photo you took, a detail the page misses, a short video. Every contribution is read and answered.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên. No community contribution yet. You could be the first.
?Hỏi Đáp Nhanh
pháp viện minh đăng quang thuộc hệ phái nào
Thuộc Hệ phái Khất Sĩ, hệ phái do Tổ sư Minh Đăng Quang khai lập ở Nam Bộ. Pháp viện do Hòa thượng Thích Giác Nhiên cùng chư tăng Giáo đoàn IV lập năm 1968, mang tên Tổ sư để tưởng niệm. Ngôi gốc của hệ phái là Tịnh xá Ngọc Viên ở Vĩnh Long.
pháp viện minh đăng quang có gì đặc biệt
Chánh điện bát giác đường kính 32 mét ở tầng trên, giữa điện có bảo tháp gỗ cao 13 mét thờ tượng Phật đồng cao 7,2 mét. Bốn góc có bốn bảo tháp, hai tháp trước chín tầng cao 37 mét, hai tháp sau mười ba tầng cao 49 mét. Năm 2019 pháp viện được xác lập bốn kỷ lục.
pháp viện minh đăng quang xây năm nào
Pháp viện lập năm 1968, buổi đầu chỉ có chánh điện gỗ và cốc lá. Công trình hôm nay là đợt xây lại, đặt đá tháng 4 năm 2006, thi công từ ngày 28 tháng 2 năm 2009, xong phần chính cuối năm 2013 để kịp đại lễ tưởng niệm 60 năm Tổ sư đầu năm 2014.
pháp viện minh đăng quang rộng bao nhiêu
Các nguồn ghi khác nhau. Lược sử của Ni giới Khất Sĩ ghi đất ban đầu 62.000 mét vuông, sau đợt xây lại còn 37.490 mét vuông. Phatgiao.org.vn và VnExpress ghi hơn 37.000 mét vuông. Nhịp Cầu Tâm Giao ghi 27.500 mét vuông. Thư viện ghi cả ba.
pháp viện minh đăng quang và tịnh xá trung tâm khác nhau thế nào
Hai nơi cùng Hệ phái Khất Sĩ, cùng có Hòa thượng Thích Giác Nhiên là vị khai sơn. Tịnh xá Trung Tâm ở Bình Thạnh cũ lập năm 1965, là ngôi nhà chung của hệ phái. Pháp viện bên Xa lộ Hà Nội lập năm 1968, mang tên Tổ, là nơi tổ chức đại lễ và là công trình lớn nhất.