Đường Lê Thành Phương nằm trong lòng Nha Trang, cách bờ biển chừng vài trăm bước. Tới số 29, quý vị gặp một khối nhà thờ vươn cao hơn dãy phố chung quanh, mặt tiền gọn, cửa sổ chia ô, một tháp có gắn cây thánh giá. Bên trong là một gian dài, hàng ghế cùng quay về một cái bục, cây thập tự để trơn trên bức tường phía sau, một cây đàn kê bên. Không tượng, không ảnh thờ, không nhang đèn.
Ngôi nhà thờ này mới, hoàn thành năm 2008. Nhưng hội thánh nhóm lại trong đó thì đã đi qua một trăm năm, và trong một trăm năm ấy họ đã dựng ba ngôi nhà thờ ở hai chỗ khác nhau. Câu chuyện của nơi này không phải chuyện một công trình cổ, mà là chuyện một cộng đoàn nhỏ lớn dần cho tới lúc phải xây lại nhà của mình lần thứ ba.
ITiệc Thánh, Mục Sư, Và Những Chữ Hay Bị Gọi Sai
Người ngoài đạo bước vào một nhà thờ Tin Lành lần đầu thường thấy lạ ở chỗ trống trải, và thấy khó ở chỗ gọi tên. Mấy chữ sau đây hay bị dùng sai, và gọi đúng thì hiểu đúng.
Mục sư là người đứng đầu một chi hội, không gọi là linh mục và không gọi là cha. Mục sư Tin Lành có gia đình, không giữ luật độc thân, không mặc phẩm phục đổi màu theo mùa phụng vụ, không giải tội cho ai và không ban phép lành theo nghĩa bí tích. Người giúp việc chưa được phong mục sư gọi là truyền đạo. Người đứng đầu một chi hội gọi đủ là mục sư quản nhiệm. Bên cạnh mục sư có ban trị sự do tín hữu bầu ra, cùng lo việc của chi hội.
Tiệc Thánh là nghi thức bẻ bánh và chuyền chén để tưởng niệm sự chết của Chúa Giêsu. Người Tin Lành hiểu bánh và chén là dấu hiệu tưởng niệm, không tin rằng chúng biến thành thân và huyết, nên không có nhà tạm giữ bánh thánh, không có chầu và không có kiệu. Ngoài kỳ Tiệc Thánh, chiếc bàn dài dưới bục giảng để trống.
Báp têm là nghi thức một người công khai nhận đức tin trước hội chúng, làm theo lối dìm mình trong nước, và chỉ làm cho người đã đủ trí khôn và tự mình xin. Trẻ sơ sinh không chịu báp têm mà được đem tới nhà thờ để cha mẹ dâng con.
Cuối cùng, hội thánh là cộng đoàn những người tin, còn ngôi nhà gọi là nhà thờ hoặc đền thờ. Hiểu được chỗ ấy thì hiểu được vì sao một hội thánh có thể đổi nhà ba lần mà vẫn là một hội thánh.
Về mặt khảo được, những người tin đạo đầu tiên ở Nha Trang xuất hiện quanh năm 1924, và chi hội được lập chính thức năm 1926 do giáo sĩ Travis cùng truyền đạo Lê Thành Lợi. Ngôi nhà thờ đầu dựng năm 1933. Trong hai năm 1952 và 1953, hội thánh mua đất và dựng nhà thờ ở chỗ hiện nay. Ngôi nhà thờ đang dùng được xây trong hai năm 2006 tới 2008. Chi hội tổ chức lễ kỷ niệm chín mươi năm ngày 14 tháng 8 năm 2016 và lễ kỷ niệm một trăm năm ngày 7 tháng 3 năm 2026.
Hai chỗ hay hiểu lầm, xin nói bằng giọng sử liệu. Thứ nhất, nhiều người thấy nhà thờ Tin Lành không có tượng thì cho rằng đạo này không thờ ai cả, hoặc cho rằng đây là một đạo mới. Không phải. Tin Lành là một nhánh lớn của Kitô giáo, đi ra từ phong trào Cải Chánh ở châu Âu thế kỷ 16, cùng thờ một Thiên Chúa và cùng đọc một bộ Kinh Thánh với Công Giáo. Việc không đặt tượng là chọn lựa về giáo lý, không phải sự thiếu vắng. Thứ hai, ngôi nhà thờ ở số 29 Lê Thành Phương hôm nay không phải công trình cổ, nó hoàn thành năm 2008. Cái cổ ở đây là hội thánh chứ không phải ngôi nhà.
IIMột Thế Kỷ, Hai Mảnh Đất, Ba Ngôi Nhà Thờ
Chi hội Nha Trang cho thấy rất rõ cách một hội thánh Tin Lành tỉnh lẻ lớn lên: nhóm nhỏ trước, mượn chỗ nhóm, rồi dựng được một ngôi nhà thờ nhỏ, rồi khi đông lên thì mua đất rộng hơn và dời về, rồi khi đông nữa thì xây lại. Mỗi bước đều làm bằng tiền dâng của chính tín hữu, đúng theo lối tự dưỡng mà Hội Thánh Tin Lành Việt Nam giữ từ đầu, tức mỗi chi hội tự lo lấy tiền nuôi mục sư và lo lấy cơ sở của mình.
- 1924Những người tin đạo đầu tiênNhóm tín hữu đầu tiên hình thành ở Nha Trang, chưa có cơ sở riêng và chưa lập chi hội.
- 1926Lập chi hội Nha TrangChi hội được lập chính thức do giáo sĩ Travis cùng truyền đạo Lê Thành Lợi. Đây là mốc mà hội thánh tính để mừng chín mươi năm và một trăm năm.
- 1933Dựng ngôi nhà thờ đầu tiênNgôi nhà thờ đầu của chi hội, dựng ở chỗ cũ trước khi hội thánh dời về địa điểm hiện nay.
- 1952Mua đất và dời về chỗ hiện nayTrong hai năm 1952 và 1953, hội thánh mua mảnh đất ở đường Lê Thành Phương và dựng nhà thờ mới trên đó. Đây là mảnh đất mà chi hội giữ tới hôm nay.
- 1961Cơ sở đào tạo ở Nha TrangTrường đào tạo người hầu việc Chúa của Hội Thánh Tin Lành Việt Nam, vốn lập tại Đà Nẵng năm 1921, được chuyển vào Nha Trang. Cơ sở mới cung hiến ngày 9 tháng 1 năm 1961 trên một sườn đồi nhìn ra biển.
- 2006Khởi công ngôi nhà thờ hiện nayHội thánh xây lại nhà thờ trên chính mảnh đất mua từ đầu những năm 1950, với quy mô lớn hơn để đủ chỗ cho hội chúng đã đông.
- 2008Hoàn thành ngôi nhà thờ hiện nayNgôi nhà thờ ở số 29 Lê Thành Phương được đưa vào sử dụng. Đây là ngôi thứ ba trong lịch sử chi hội.
- 2026Lễ kỷ niệm một trăm nămChi hội tổ chức lễ kỷ niệm một trăm năm thành lập ngày 7 tháng 3 năm 2026, với khoảng sáu trăm người dự, gồm tín hữu trong tỉnh Khánh Hòa và các vùng lân cận.
Điều làm Nha Trang có sức nặng riêng trong bản đồ Tin Lành miền Trung là việc đào tạo. Trường đào tạo người hầu việc Chúa đầu tiên của Tin Lành Việt Nam lập ở Đà Nẵng năm 1921, buổi đầu nhóm trong một ngôi nhà riêng. Tới cuối những năm 1950, hội thánh quyết định chuyển trường vào Nha Trang cho thuận đường đi lại của cả dải duyên hải và cao nguyên, xây trong các năm 1958 tới 1961, và cung hiến cơ sở mới ngày 9 tháng 1 năm 1961 trên một sườn đồi nhìn ra biển.
Người hầu việc Chúa từ khắp miền Trung và Tây Nguyên về đây học, rồi tỏa đi. Trong nhiều thập niên, cái tên Nha Trang trong lời ăn tiếng nói của người Tin Lành Việt Nam không chỉ là một thành phố biển mà còn là chỗ người ta đi học.
IIINgôi Nhà Thờ Năm 2008 Và Cách Nó Được Sắp
Ngôi nhà thờ hiện nay thuộc lối nhà thờ Tin Lành hiện đại ở Việt Nam: khối hình học rõ, tường phẳng, cửa sổ chia ô lấy sáng và lấy gió biển, tháp vươn thẳng gắn thánh giá, không vòm cuốn nhọn, không kính màu kể tích thánh. Cái đáng đọc không nằm ở trang trí mà nằm ở cách sắp xếp, vì cách sắp xếp ấy nói ra đúng điều đạo này coi trọng.
Lòng nhà thờ là một gian dài không chia lớp, không có cung thánh riêng, không có chỗ nào cấm tín hữu bước vào. Hàng ghế thẳng hàng, lối đi ở giữa, thường có thêm tầng lửng phía sau cho đủ chỗ ngồi.
Đặt trên bệ cao ở đầu gian, là trung tâm thị giác của cả lòng nhà thờ. Phần giảng giải Kinh Thánh chiếm khoảng một nửa buổi thờ phượng, nên vị trí của bục giảng là hệ quả trực tiếp của tỷ lệ ấy.
Gắn trên tường sau bục giảng hoặc trên đỉnh tháp, không có tượng Chúa chịu nạn. Cây thập tự trống là lối riêng của Tin Lành, mang nghĩa Chúa đã sống lại và không còn trên thập tự nữa.
Bàn dài kê dưới bục giảng, để trống ngoài kỳ lễ. Ngày có Tiệc Thánh thì bày khay bánh và khay chén nhỏ, phủ khăn trắng. Đây không phải bàn thờ và không ai dâng lễ vật lên đó.
Thánh ca chiếm một phần lớn buổi nhóm và hội chúng hát chung chứ không chỉ nghe, nên chỗ cho ban hát và cây đàn là hạng mục có tính toán chứ không phải chỗ kê thêm.
Cơ sở còn có phòng cho trường Chúa nhật của thiếu nhi và cho các ban thanh niên, phụ nữ, người cao tuổi nhóm trong tuần, vì việc dạy dỗ được coi ngang với việc thờ phượng.
| Ngôi nhà thờ | Niên đại | Ghi chú |
|---|---|---|
| Ngôi thứ nhất | 1933 | Ngôi nhà thờ đầu của chi hội, ở địa điểm cũ |
| Ngôi thứ hai | 1952 tới 1953 | Dựng sau khi hội thánh mua đất và dời về đường Lê Thành Phương |
| Ngôi thứ ba | 2006 tới 2008 | Ngôi đang dùng hôm nay, xây trên chính mảnh đất ấy |
| Cơ sở đào tạo tại Nha Trang | cung hiến ngày 9 tháng 1 năm 1961 | Trường vốn lập tại Đà Nẵng năm 1921, chuyển vào Nha Trang cuối những năm 1950 |
IVThế Đất Và Hướng
Phần này cần rào trước cho rõ. Đạo Tin Lành không dạy phong thủy, không kén ngày kén hướng, và không có quy tắc nào buộc nhà thờ phải quay về phương nào, khác với nhà thờ Công Giáo theo nếp cổ quay cung thánh về hướng đông. Vị trí ngôi nhà thờ này do mảnh đất mà hội thánh mua được từ đầu những năm 1950 quy định, và hướng thì do con phố quy định. Những dòng dưới đây là cách đọc của thư viện theo con mắt phong thủy cổ truyền của người Việt, viết để quý vị quen lối ấy có chỗ đối chiếu, chứ không phải điều chép trong tư liệu của hội thánh và cũng không phải ý của người dựng.
Điều đáng đọc trước nhất là thế vịnh. Nha Trang nằm trong một vịnh kín, lưng tựa dãy núi phía tây, mặt mở ra biển đông, ngoài khơi có hòn Tre và các đảo nhỏ nằm chắn ngang như một bức bình phong, trong bờ có sông Cái đổ ra cửa. Sách địa lý coi thế ấy là đủ bộ: tựa sơn hướng thủy, có án là đảo chắn ngoài khơi giữ cho tầm nhìn không hút thẳng ra vô tận, và có long mạch là dòng sông dẫn khí từ núi ra biển. Một vịnh kín có đảo chắn, theo lối đọc cổ truyền, là thế tụ khí chứ không tán, và đó là lý do người xưa chọn những vụng biển như thế để lập ấp lập phố.
Xét riêng vị trí ngôi nhà thờ, nơi này nằm trong lòng phố, cách bờ biển không xa nhưng không quay mặt ra biển. Theo lối đọc cổ truyền, một công trình đặt lùi vào trong so với mặt nước lớn được coi là hưởng khí mà không chịu xung, nhận được cái mát và cái thoáng của biển mà tránh được gió mặn thổi thẳng. Đình chùa ven biển miền Trung phần nhiều cũng đặt lùi vào theo lẽ ấy, chỉ có miếu thờ thần biển mới đặt ngay mép nước.
Về tựa, ngôi nhà thờ dựa lưng vào khối phố phía sau theo lối nhân tạo hậu chẩm, với núi thật thì ở xa về phía tây. Khoảng sân trước nhà thờ, nơi tín hữu đứng lại chào nhau sau buổi nhóm, giữ đúng vai trò của một minh đường nhỏ.
Cuối cùng là một chỗ mà hai cách nhìn không gặp nhau, và thư viện ghi cả hai. Theo lối cổ truyền, việc một nơi trở thành chỗ đào tạo cho cả một vùng thường được gán cho văn tinh, tức thế đất có sao văn chiếu, và một ngọn đồi nhìn ra biển đúng là thế mà sách xưa gán cho việc học. Người Tin Lành đọc chuyện hoàn toàn khác: trường được chuyển vào Nha Trang vì đây là chỗ thuận đường đi lại cho cả dải duyên hải và cao nguyên, một lý do thuần túy thực tế. Chúng tôi để quý vị tự cân.
VNếp Nhóm Lại Và Lễ Trong Năm
Năm lễ của một chi hội Tin Lành gọn, tính theo dương lịch, không có lễ kính thánh, không có bổn mạng, không có kỳ chay bắt buộc, không có lễ cầu hồn. Trục của cả năm là buổi thờ phượng Chúa nhật lặp lại đều đặn, và điểm cao là lễ Thương Khó cùng lễ Phục Sinh, rồi tới lễ Giáng Sinh.
| Thời điểm | Lễ | Nội dung |
|---|---|---|
| Mỗi Chúa nhật | Thờ phượng chung | Buổi nhóm chính trong tuần, gồm hát thánh ca, cầu nguyện, đọc và giảng Kinh Thánh, dâng hiến. Thiếu nhi có trường Chúa nhật riêng. |
| Theo kỳ trong năm | Lễ Tiệc Thánh | Bánh được bẻ và chén được chuyền quanh để tưởng niệm sự chết của Chúa Giêsu. Chỉ người đã chịu báp têm dự phần, và trước đó có lời kêu gọi xét mình. |
| Theo kỳ trong năm | Lễ Báp Têm | Người mới tin công khai nhận đức tin trước hội chúng, theo lối dìm mình trong nước. Chỉ làm cho người tự mình xin, không làm cho trẻ sơ sinh. |
| Thứ Sáu trước Phục Sinh và Chúa nhật kế đó | Lễ Thương Khó và lễ Phục Sinh | Hai ngày trọng nhất của năm. Ngày thay đổi theo từng năm vì tính theo lịch Phục Sinh. |
| Ngày 25 tháng 12 | Lễ Giáng Sinh | Dịp đông người nhất trong năm, có chương trình thánh nhạc và thường mời cả người ngoài đạo tới dự. |
| Năm chẵn của ngày thành lập | Lễ kỷ niệm thành lập | Lễ cảm tạ nhìn lại chặng đường của chi hội. Lễ chín mươi năm tổ chức năm 2016 và lễ một trăm năm tổ chức ngày 7 tháng 3 năm 2026. |
Ngoài các dịp ấy, chi hội có lễ Cảm Tạ cuối năm, các buổi nhóm ban ngành trong tuần và những đêm thánh nhạc. Chi hội Nha Trang cũng là chỗ đứng của một cụm hội thánh quanh vùng, gồm các chi hội Vĩnh Phước, Phước Hải, Phước Đồng và điểm nhóm Phú Thạnh, tức những nhánh đã tách ra và tự đứng được. Đó chính là cách một chi hội Tin Lành lớn lên theo lối tự truyền: không mở rộng ngôi nhà mãi, mà mở thêm hội thánh mới rồi để hội thánh ấy tự nuôi lấy mình.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Số 29 đường Lê Thành Phương, thành phố Nha Trang cũ, tỉnh Khánh Hòa
- Đường tới
- Nhà thờ ở số 29 đường Lê Thành Phương, thành phố Nha Trang cũ, tỉnh Khánh Hòa, trong lòng phố và cách bờ biển chừng vài trăm bước. Đi bộ được từ khu chợ Đầm và từ đường Trần Phú.
- Toạ độ
- 12.2504, 109.1884
Đây là cơ sở thờ phượng đang hoạt động chứ không phải điểm tham quan, nên lệ của nhà thờ là lệ phải theo. Vài điều thường được nhắc: ăn mặc kín đáo, bỏ mũ khi vào trong, tắt chuông điện thoại, và nếu đang có buổi nhóm thì ngồi hàng ghế cuối, giữ im lặng, không đi lại và không chụp ảnh. Khách không lên bục giảng. Người ngoài đạo được mời ngồi dự cả buổi, nhưng phần Tiệc Thánh thì chỉ tín hữu đã chịu báp têm dự phần, xin quý vị để khay bánh và khay chén đi qua.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Nhà thờ Tin Lành Nha Trang
Contribute photos, information or video for Nha Trang Protestant ChurchThầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Everyone is welcome to enrich this page: a photo you took, a detail the page misses, a short video. Every contribution is read and answered.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên. No community contribution yet. You could be the first.
?Hỏi Đáp Nhanh
nhà thờ tin lành nha trang ở đâu
Ở số 29 đường Lê Thành Phương, thành phố Nha Trang cũ, tỉnh Khánh Hòa, trong lòng phố và cách bờ biển chừng vài trăm bước. Đây là nơi nhóm lại của Chi hội Tin Lành Nha Trang.
nhà thờ tin lành nha trang xây năm nào
Chi hội lập năm 1926, ngôi nhà thờ đầu dựng năm 1933. Trong hai năm 1952 và 1953 hội thánh mua đất và dời về đường Lê Thành Phương. Ngôi nhà thờ đang dùng hôm nay xây trong hai năm 2006 tới 2008, tức là ngôi thứ ba trong lịch sử chi hội.
mục sư tin lành khác linh mục công giáo thế nào
Mục sư là người đứng đầu một chi hội Tin Lành, có gia đình, không giữ luật độc thân, không giải tội và không ban bí tích. Người giúp việc chưa được phong mục sư gọi là truyền đạo. Bên cạnh mục sư có ban trị sự do tín hữu bầu ra, cùng lo việc của chi hội.
tiệc thánh của tin lành là gì
Là nghi thức bẻ bánh và chuyền chén để tưởng niệm sự chết của Chúa Giêsu. Người Tin Lành hiểu bánh và chén là dấu hiệu tưởng niệm, không tin rằng chúng biến thành thân và huyết, nên không có nhà tạm, không có chầu và không có kiệu. Chỉ người đã chịu báp têm mới dự phần.
vì sao nha trang quan trọng với tin lành miền trung
Vì đây là nơi đặt cơ sở đào tạo người hầu việc Chúa cho cả dải duyên hải và cao nguyên. Trường vốn lập tại Đà Nẵng năm 1921, cuối những năm 1950 được chuyển vào Nha Trang cho thuận đường đi lại, và cơ sở mới cung hiến ngày 9 tháng 1 năm 1961 trên một sườn đồi nhìn ra biển.